UNG THƯ XƯƠNG – PHẦN 5 potx

UNG THƯ XƯƠNG – PHẦN 5 U xương ác tính Osteosarcoma Đây là loại ung thư xương kỳ đầu phổ biến nhất và phát triển ở những mô mới, ở những xương đang phát triển.. Ung thư tế bào mô xơ ác t

UNG THƯ XƯƠNG – PHẦN 5

U xương ác tính (Osteosarcoma)

Đây là loại ung thư xương kỳ đầu phổ biến nhất và phát triển ở những mô mới, ở những xương đang phát triển Mặc dù nó có thể xuất hiện ở bất cứ độ tuổi nào nhưng phổ biến nhất vẫn là lứa tuổi thanh thiếu niên và tiếp đến là nam giới Bất cứ chiếc xương nào cũng có thể bị ảnh hưởng nhưng phổ biến nhất là ở tay, chân, đặc biệt là xung quanh khớp gối

Có một số loại ung thư dạng osteosarcoma, thông thường nhất là xuất hiện ở giữa xương Còn có một số loại ung thư nhánh như: u mô (parosteal), u bên trong (intraosseuos), u xung quanh (periosteal), giãn mạch (telangiectatic), tiểu tế bào (small cell) và u trung tâm (conventional central osteosarcoma)

Nguyên nhân

Người ta vẫn chưa rõ nguyên nhân gây ung thư xương kỳ đầu này Có thể liên quan đến thời kỳ xương phát triển nhanh, như giai đoạn dậy thì Người lớn bị bệnh xương như bệnh Paget hoặc trải qua điều trị phóng xạ liều cao có

nhiều nguy cơ mắc bệnh ung thư xương này hơn Những người mang gen di truyền sai cũng có nguy cơ bị bệnh này, mặc dù rất hiếm khi xảy ra

Xét nghiệm

Chụp x-quang xương, scan MRI, chụp xương, sinh thiết chọc mẫu, sinh

thiết mở, CT, chụp x-quang ngực (như trên)

Phân cấp

Cấp 1-3 Cấp 1 là cấp nhẹ, cấp 2-3 là cấp nặng Phần lớn u xương ác tính ở

cấp độ nặng, nhưng u mô (parosteal) thường là cấp nhẹ Loại u xung quanh (periosteal) cũng được xếp ở cấp 2 nhưng khi được điều trị thì thường đã nặng rồi

Điều trị

Phương pháp điều trị phụ thuộc vào vị trí và kích cỡ của khối u, liệu nó đã

di căn chưa, cấp độ của ung thư và tình trạng sức khoẻ tổng thể của bạn

Vì ung thư xương ác tính không phổ biến nên cần một đội ngũ bác sĩ, giáo

sư ở bệnh viện chuyên khoa điều trị Điều đó có nghĩa là bạn có thể sẽ phải

đi lại nhiều trong quá trình điều trị

Nhiều bệnh nhân cần kết hợp nhiều phương pháp điều trị như: phẫu thuật, hoá trị và xạ trị

Phẫu thuật là bộ phận quan trọng trong quá trình điều trị để cắt bỏ khối u trong xương Nếu không thể phẫu thuật, có thể áp dụng hoá trị Hoá trị được

áp dụng cho hầu hết các bệnh nhân ung thư xương ác tính và nó giúp thu nhỏ khối u lại trước khi tiến hành phẫu thuật

Thử nghiệm lâm sàng (clinical trials)

Người ta luôn nghiên cứu tìm tòi thêm phương pháp điều trị bệnh ung thư

xương ác tính osteosarcoma Bác sĩ sẽ áp dụng xét nghiệm lâm sàng để tìm

ra các cách điều trị mới Trước khi tiến hành xét nghiệm, phải được sự chấp thuận của một Uỷ ban về đạo đức có nhiệm vụ bảo vệ quyền lợi của bệnh nhân tham gia

Bác sĩ hoặc y tá phải trao đổi với bạn về cách điều trị để bạn hoàn toàn hiểu

về quá trình xét nghiệm cũng như ý nghĩa của việc tham gia Bạn có thể quyết định không tham gia hoặc rút lui khỏi cuộc xét nghiệm ở bất cứ thời điểm nào và sau đó sẽ tiếp tục nhận được sự điều trị tốt nhất có thể

Xem thêm thông tin tại phần hiểu biết về xét nghiệm ung thư lâm sàng (understanding cancer research trials)

Hậu điều trị

Sau khi điều trị xong, bạn sẽ phải thường xuyên đi khám kiểm tra, scan

hoặc chụp x-quang Việc này kéo dài chừng vài năm Nếu bạn có bất cứ vấn

đề gì hoặc bất cứ triệu chứng nào trong khoảng thời gian đó, hãy thông báo cho bác sĩ càng sớm càng tốt

Đối với những người không thường xuyên kiểm tra được, xem thêm thông tin tại phần làm quen với cuộc sống sau điều trị ung thư (adjusting to life after cancer treatment)

Tâm lý bệnh nhân và sự hỗ trợ:

Bạn cần sự hỗ trợ về luyện tập và tình cảm vì phải sống cô đơn hoặc phụ

thuộc vào điều trị hoặc bị bất cứ phản ứng phụ nào do điều trị mang lại Bác

sĩ sẽ cho bạn biết những phản ứng phụ và cách chữa trước khi bạn đồng ý điều trị

Bạn có thể rơi vào trạng thái nhiều cảm xúc, phổ biến là giận giữ, áy náy, hoang mang và sợ hãi Có lúc bạn khóc nức nở, mệt mỏi rã rời và mất ngủ

Có lúc bạn lại vô vọng và suy sụp Đó là điều dễ hiểu nhưng thường khó kiềm chế

Bạn không cần phải tự mình kiềm chế tình cảm vì có nhiều người sẵn lòng giúp bạn Bạn có thể tâm sự với gia đình, bè bạn Một số bệnh viện có dịch

vụ hỗ trợ tình cảm với đội ngũ nhân viên lành nghề có thể tư vấn cho bạn Bạn có thể sẽ cảm thấy thoải mái khi trò chuyện với những người tư vấn bên ngoài môi trường bệnh viện, hoặc là với người đứng đầu của một tôn giáo nào đó

Sarcoma xơ (Fibrosarcoma) và ung thư xơ ác tính (malignant fibrous hystiocytoma MFH)

Đây là hai loại ung thư xương ác tính hiếm gặp khác nhau nhưng đều là dạng ung thư xương tế bào xơ (spindle cell sarcoma) Chúng có các dấu hiệu, triệu chứng và cách điều trị khác nhau

Sarcoma xơ (fibrosarcoma)

Bệnh này phát triển từ các tế bào mô xơ gọi là fibrocytes Nó xuất hiện phổ biến nhất ở người lớn, đặc biệt là lứa tuổi trung niên Vị trí thông thường nhất là xương đùi (femur) và xương đầu gối

Vào kỳ đầu, bệnh này phát triển trong các mô mềm của cơ thể Các mô mềm nhiễm bệnh không phổ biến và bao gồm sarcoma dạng biểu mô (sclerosing

epitheliod fibrosarcoma - SEF), u xơ (desmoid tumour) và sarcoma bì xơ lồi (dermato-fibrosarcoma protuberans - DFSP)

Ung thư tế bào mô xơ ác tính (Malignant fibrous histiocytoma – MFH)

Đây là một loại ung thư xương rất hiếm gặp xuất hiện ở người lớn Thường

nó ở tay, chân, đặc biệt xung quanh khớp gối Loại ung thư này xuất phát từ các tế bào mô xơ gọi là histiocytes Loại sarcoma này có xu hướng phát triển

ở những người độ tuổi 40-80

MFH còn phát triển trong các mô mềm của cơ thể, như cơ, bao gồm:

storiformpleomorphic, myxoid, tế bào lớn, inflammatory và angiomatoid

Nguyên nhân

Người ta vẫn chưa tìm ra nguyên nhân gây bệnh Người lớn bị bệnh xương như Paget hoặc đã trải qua điều trị liều cao phóng xạ có nguy cơ bị bệnh này hơn Đôi khi, ung thư xương xuất hiện trong nhóm người mang gen di truyền

Xét nghiệm

Chụp x-quang xương, MRI, chụp xương, sinh thiết chọc kim lấy mẫu, sinh

thiết mở, CT, chụp x-quang ngực (như trên)

Điều trị:

Cách điều trị phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm vị trí và kích cỡ ung thư

trong cơ thể, liệu nó đã di căn chưa, cấp độ ung thư và tình trạng sức khoẻ tổng thể

Vì loại bệnh này hiếm gặp, nên cần một đội ngũ bác sĩ, giáo sư của bệnh viện chuyên khoa điều trị

Bệnh nhân của hai loại ung thư xương này cần được kết hợp nhiều loại điều trị Nếu không thể phẫu thuật thì phải điều trị bằng tia phóng xạ Hoá trị không phổ biến lắm trong việc điều trị ung thư xương loại này nhưng có thể

có tác dụng trong một số trường hợp ví dụ đối với bệnh MFH, có thể thu nhỏ khối u trước khi làm phẫu thuật

Phẫu thuật:

Phẫu thuật ung thư xương đã đạt được nhiều tiến bộ Trước đây, nếu phát

hiện ung thư xương, người ta phải cắt bỏ toàn bộ chi đó đi Hiện nay, người

ta chỉ cần cắt bỏ chỗ xương bị ảnh hưởng và một vài mô khoẻ xung quanh

và thay vào đó một bộ phận thay thế bằng kim loại hoặc đoạn xương lấy từ chỗ khác vào, hay còn gọi là phẫu thuật tách chi (limb-sparing surgery)

Đáng tiếc là không phải lúc nào cũng áp dụng phẫu thuật tách chi được, đôi khi người ta buộc phải tháo khớp toàn bộ chi bị ảnh hưởng (amputation) do ung thư đã lan từ xương sang các dây thần kinh và mạch máu xung quanh

Phương pháp phẫu thuật phụ thuộc vào nhiều yếu tố Bác sĩ sẽ bàn bạc kỹ với bạn về các biện pháp phẫu thuật trước khi quyết định

Bạn nên tâm sự với ai đó cùng hoàn cảnh Bác sĩ, y tá sẽ bố trí cho bạn Ở một số khoa còn có chuyên gia tư vấn

UNG THƯ XƯƠNG THỨ PHÁT

Định nghĩa ung thư xương thứ phát

Phần này cung cấp thông tin về ung thư thứ phát ở xương (hay còn gọi là ung thư xương thứ cấp) Vào giai đoạn này, ung thư đã di căn sang xương từ ung thư ở khu vực khác trong cơ thể

Khi ung thư xuất hiện trong cơ thể, nơi mà nó bắt đầu hình thành gọi là khối

u kỳ đầu Một khối u ác tính bao gồm hàng triệu tế bào ung thư Một số tế bào này có thể tách ra khỏi ung thư kỳ đầu và theo máu chảy tới các bộ phận khác của cơ thể, mà trong trường hợp này là xương Tế bào ung thư bám vào

xương và có thể hình thành một khối u mới, gọi là ung thư thứ cấp hoặc ung thư di căn

Ung thư thứ cấp không bắt đầu từ xương, nhưng nó là hệ quả của các tế bào ung thư lan sang xương từ khối u ban đầu Đôi khi, chỉ có duy nhất một khu vực xương bị ảnh hưởng nhưng cũng có trường hợp nhiều u xương thứ cấp cùng phát triển ở những xương khác nhau trong cơ thể Không phải khối u thứ cấp nào cũng gây ra các triệu chứng và nhứng rắc rối

Mặc dù bất cứ loại ung thư nào cũng có thể lan sang xương, loại ung thư thông thường nhất là vú, tiền liệt tuyến, phổi, tuyến giáp và thận Người bị bệnh ung thư thú cấp thường đã từng bị ung thư kỳ đầu, mặc dù cũng có lúc ung thư thứ cấp xuất hiện trước khi ung thư kỳ đầu được chẩn đoán Nếu chưa phát hiện ra ung thư kỳ đầu, người ta gọi đó là khối u kỳ đầu ẩn

Ung thư xương kỳ đầu, nơi ung thư xuất phát từ trong xương, là một loại ung thư hoàn toàn khác với những cách điều trị rất khác biệt

Bộ xương người

Cơ thể con người có khoảng 200 chiếc xương với các hình dáng và kích cỡ khác nhau

Xương là một loại mô sống có chứa canxi và nhiều chất prôtêin khác nhau làm bộ xương khoẻ và cứng Nó còn bao gồm các tế bào sống thường xuyên chết đi, loại bỏ tế bào xương già thay vào đó tế bào xương trẻ để duy trì sự dẻo dai của xương

Mỗi xương có lớp vỏ ngoài và chất xốp bên trong chứa tuỷ xương giúp sản xuất ra tế bào máu

Xung quanh khớp xương được bao bọc bởi sụn - một loại chất cứng và có độ đàn hồi Vì xương sụn có độ đàn hồi hơn xương nên nó giúp xương cử động thoải mái hơn ở khớp xương Nó còn làm đệm cho xương ở khớp xương để không cho xương cọ xát với nhau

Bộ xương có một vài chức năng đặc biệt Bộ xương tạo cho cơ thể một chỗ dựa vững chắc và các khớp xương đóng vai trò như đòn bẩy để cơ thể có thể

cử động được Chúng bảo vệ các bộ phận trong cơ thể, ví dụ như, lồng ngực bảo vệ tim, phổi, và xương sọ bảo vệ não Bộ xương còn chứa một số khoáng chất quan trọng của cơ thể, đặc biệt là canxi

Mặc dù ung thư xương thứ cấp có thể xuất hiện ở bất cứ xương nào trong cơ thể, xương hay bị ung thư nhất là xương sống, xương sườn, xương khung chậu, xương sọ, xương cánh tay và xương đùi

Nguyên nhân gây ung thư xương thứ cấp

Nguyên nhân của ung thư xương thứ cấp là do di căn từ ung thư kỳ đầu của một bộ phận nào đó trong cơ thể