Mối quan hệ giữa ẩm thực và bệnh ung thư ppt

Trong các tác nhân bên ngoài thì thức ăn đóng một vai trò quan trọng nhất, chiếm 35% nguyên nhân gây ung thư, 30% ung thư do hút thuốc lá, 3% do rượu và 1% do các chất phụ gia cho thêm v

Mối quan hệ giữa ẩm thực

và bệnh ung thư

Theo Tổ chức Nghiên cứu ung thư thế giới, hiện nay

mỗi năm có khoảng 10,9 triệu người mới mắc bệnh;

6,7 triệu người tử vong và 24,6 triệu người chung

sống với ung thư Dự đoán đến năm 2020, tử vong do

ung thư có thể sẽ lên đến 10,3 triệu người Số trường

hợp ung thư mới mắc sẽ lên đến 16 triệu người, nghĩa

là tăng gần 50% so với hiện tại

"Bệnh tật từ miệng mà vào"

Tại Việt Nam, ung thư là một

trong những nguyên nhân đe dọa

sức khỏe cộng đồng và xu hướng

mắc ung thư ngày càng gia tăng Hiện mỗi năm có khoảng

150 nghìn trường hợp mới mắc, 75 nghìn trường hợp chết

do ung thư Dự đoán đến năm 2010 sẽ có 200 nghìn

trường hợp mới mắc và có 100 nghìn trường hợp tử vong

do căn bệnh quái ác này

Theo nghiên cứu dịch tễ ung thư trên sáu tỉnh thành gồm

Hà Nội, Hải Phòng, Thái Nguyên, Thừa Thiên - Huế, TP

Hồ Chí Minh và Cần Thơ cho thấy những ung thư thường

gặp ở nam giới là phổi, dạ dày, gan, đại trực tràng, thực

quản; ở nữ giới là ung thư vú, dạ dày, cổ tử cung, phế

quản phổi, đại trực tràng

Ung thư là hiện tượng đột biến của tế bào Khi tế bào bị

đột biến sẽ sinh ra những dòng tế bào có khả năng tăng

trưởng vô hạn độ, không tuân theo quy luật kiểm soát

bình thường và do vậy sẽ tạo thành những khối u ác tính

Tất cả những gì tác động lên nhân tế bào đều có thể gây

ra ung thư Trên 80% ung thư có nguyên nhân từ môi

trường bên ngoài, còn tỷ lệ tự đột biến rất thấp, chỉ

khoảng 10% Trong các tác nhân bên ngoài thì thức ăn

đóng một vai trò quan trọng nhất, chiếm 35% nguyên

nhân gây ung thư, 30% ung thư do hút thuốc lá, 3% do

rượu và 1% do các chất phụ gia cho thêm vào thực phẩm

Khi ăn những thực phẩm có hóa chất độc hại, cơ thể

không có khả năng tự đào thải ra ngoài theo đường tiêu

hóa mà tích tụ lại trong gan, tủy, xương, mô hoặc ngấm

vào các cơ quan nội tạng khác Những hóa chất độc hại

được sử dụng trong bảo quản rau, củ, quả sẽ làm biến đổi

gen, khiến những tế bào của cơ thể phát triển bất thường,

đây là căn nguyên dẫn tới bệnh ung thư

Chế độ ăn nhiều chất béo, ít chất xơ liên quan trực tiếp

đến bệnh nguyên của ung thư đại trực tràng Lượng chất

béo trong khẩu phần ăn gia tăng còn liên quan đến một số

loại ung thư khác như ung thư tiền liệt tuyến, đặc biệt là

ung thư vú Những nghiên cứu ở Mỹ đã cho thấy mối liên

quan chặt chẽ giữa tử vong do ung thư vú với lượng a-xít

béo no trong khẩu phần, mối liên quan này còn chặt chẽ

hơn đối với những phụ nữ ở thời kỳ mãn kinh

Những nghiên cứu gần đây tại Anh trên 1,2 triệu người

có uống ít nhất là một ly rượu mỗi ngày thì sau bảy năm

đã có gần 70.000 người bị ung thư Các loại ung thư

thường gặp do rượu là ung thư vú, gan, thực quản, dạ

dày, tụy Nếu vừa uống rượu vừa hút thuốc thì ngoài

những ung thư kể trên còn gia tăng thêm các nguy cơ về

ung thư vòm họng, khoang miệng

WHO khuyên không nên ăn các loại thức ăn bị cháy do

chế biến, Asparagin có trong thực phẩm dưới nhiệt độ cao

sẽ kết hợp với đường tự nhiên trong rau quả hay thức ăn

giàu carbonhydrat (khoai tây, gạo, ngũ cốc, bánh mì ) tạo

thành acrylamid, đây là tác nhân chính gây ung thư Thịt

xông khói, các thức ăn nướng có liên quan chặt chẽ với

ung thư khoang miệng và ung thư đường tiêu hóa

Người Việt Nam chúng ta thường rất thích ăn dưa cà muối

mà không biết rằng trong chất này có hàm lượng ni-trit rất

cao, khi vào cơ thể sẽ kết hợp với các món ăn khác tạo

thành nitrosamin, là chất gây ung thư rất mạnh

Thịt ướp muối, làm xúc xích, lạp xưởng là những món

ăn phổ biến trong cuộc sống hiện tại nhưng nếu đem rán

ở nhiệt độ cao sẽ tạo thành những hợp chất nitrosamine

gây ung thư Ngoài ra, cá muối, tôm khô cũng hiện diện

chất sinh ung thư này Các nước khu vực Ðông - Nam Á

thường tiêu thụ loại thực phẩm này và có liên quan đến

sinh bệnh ung thư vòm mũi họng

Các nhà khoa học phương Tây cho biết việc sử dụng một

số phẩm nhuộm thực phẩm có thể gây ra ung thư, như

chất Paradimethyl Amino Benzen (dùng để nhuộm bơ

thành "bơ vàng") có khả năng gây ung thư gan

Thuốc trừ sâu Nitrofen là chất gây ung thư tồn tại nhiều

trong thức ăn gia cầm nhưng lại gián tiếp gây độc cho

người qua trứng gà vịt hay ngũ cốc đã bị nhiễm độc

Tuân thủ chế độ dinh dưỡng hợp lý

Duy trì cân nặng, không để béo phì vì đó là nguyên nhân

gây ra hàng loạt ung thư Hạn chế mỡ và thịt động vật,

duy trì các hoạt động thể lực thường xuyên (ít nhất là 60

phút mỗi ngày với cường độ vừa phải như đi bộ chẳng

hạn); hạn chế đồ uống có cồn, không hút thuốc lá

Mức tiêu thụ chung của các thực phẩm bảo quản bằng

muối và việc dùng muối hằng ngày nên vừa phải (không

quá 6g muối/ngày) Tuyệt đối không ăn và hạn chế tiếp

xúc với các loại ngũ cốc bị nhiễm nấm mốc do bảo quản

nhằm tránh tiếp xúc với độc tố Aflatoxin

Hạn chế ăn đồ nướng bị cháy và dầu mỡ rán nhiều lần

Khi nướng ở nhiệt độ 250 độ C, lớp mỡ trên thịt rơi xuống

lửa than bị đốt cháy và tạo thành benzopyren, là chất có

khả năng gây ung thư sẽ bám trên bề mặt thịt Chế độ ăn

có ít nhất 400g rau và trái cây mỗi ngày Rau quả, đậu đỗ

có tác dụng đặc biệt tốt trong việc phòng chống ung thư

Nên tiêu thụ thịt bảo quản ở mức vừa phải (như lạp

xưởng, xúc xích, thịt lợn muối, xông khói, giăm bông ) vì

các nitrit, nitrat thường có trong chất bảo quản thịt, cá và

thực phẩm chế biến sẽ gây ra ung thư dạ dày, thực

quản Không dùng các thực phẩm hoặc đồ uống khi

chúng ở nhiệt độ còn rất nóng

Tỏi làm giảm đáng kể hàm lượng nitrit trong dạ dày Hành

tây có chất vescalin là chất chống ung thư tự nhiên

Người thường xuyên ăn hành tây có tỷ lệ ung thư dạ dày

thấp hơn 25% so với người không ăn

Cà rốt, cà chua có khả năng phòng bệnh ung thư vú, ung

thư dạ dày Nghiên cứu cho thấy người thiếu Vitamin A có

tỷ lệ ung thư cao gấp hai lần so với nguời bình thường

Ngoài ra, lycopene trong cà chưa là chất chống ôxy hóa

có khả năng trung hòa được các gốc tự do, rất có lợi trong

việc phòng chống ung thư vú, ung thư dạ dày

Ðậu nành chứa isoflavon và genistein có khả năng ức

chế sự phát triển men của tế bào ác tính đồng thời hạn

chế sự hình thành các mao mạch mới của khối u

Nước trà có khả năng ức chế việc tạo thành nitrosamine

trong dạ dày Ngoài ra thành phần chính của lá chè là

phenypolyphenol, chất này có khả năng kết hợp với các

chất gây ung thư làm cho nó bị phân giải, giảm hoạt tính

gây ung thư

Rong biển chứa nhiều Vitamin E và chất xơ có khả năng

phòng bệnh ung thư đại tràng

Các nhà khoa học Mỹ và Nhật đã phát hiện thấy trong rất

nhiều loại nấm ăn có chất chống ung thư, trong đó bao

gồm nấm hương, nấm đông, nấm rơm kể cả mộc nhĩ

đen và mộc nhĩ trắng Nghiên cứu đã chứng minh chất

polysacharide trong nấm đông có tác dụng phòng chống

ung thư rất mạnh Polysacharide có trong mộc nhĩ trắng

và mộc nhĩ đen cũng là chất chống ung thư khá hiệu

nghiệm

Những phụ nữ ăn một lượng nhỏ nấm tươi mỗi ngày thì

giảm nguy cơ mắc ung thư vú tới 64% Nấm khô có hiệu

quả bảo vệ kém hơn một chút, giảm nguy cơ khoảng

50% Nghiên cứu được thực hiện tại Trung Quốc do Ðại

học Tây Úc tiến hành trên 2.000 phụ nữ cho thấy những

người kết hợp chế độ ăn có nấm với việc uống trà xanh

hằng ngày đã mang lại lợi ích lớn hơn, nguy cơ mắc bệnh

ung thư vú giảm tới 90%

Ngoài ra, một công trình độc lập khác nghiên cứu trên

52.700 người, công bố trên tạp chí Dinh dưỡng lâm sàng

Mỹ, cũng tìm thấy một chế độ ăn chay thích hợp có thể

làm giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư

Tóm lại, những thói quen về ăn uống, thực phẩm hết sức

quan trọng vì nó có thể đưa nhiều tác nhân gây ung thư

vào cơ thể Trước mắt, khi chưa có những biện pháp cụ

thể, triệt để ngăn ngừa việc tồn dư hóa chất bảo vệ thực

vật trong thực phẩm, mỗi người cần tự ý thức trong việc

chọn lựa thức ăn, thận trọng trong chế biến để có một chế

độ ăn uống hợp lý và tự bảo vệ mình Nên nhớ rằng 50%

số bệnh nhân ung thư có thể chữa khỏi nếu được phát

hiện sớm, điều trị đúng phương pháp và tuân thủ một chế

độ dinh dưỡng hợp lý