Bệnh viêm khớp dạng thấp! doc

Viêm khớp dạng thấp là bệnh viêm nhiễu khớp mạn tính tiến triển, thường dẫn đến dính khớp và biến dạng khớp, kèm theo sự có mặt của "yếu tố dạng thấp" trong máu người bệnh.. chỉ có mộ

Bệnh viêm khớp dạng

thấp!

Viêm khớp dạng thấp là bệnh viêm nhiễu khớp mạn

tính tiến triển, thường dẫn đến dính khớp và biến

dạng khớp, kèm theo sự có mặt của "yếu tố dạng

thấp" trong máu người bệnh

Tỷ lệ phụ nữ mắc bệnh cao

Bệnh thường gặp ở mọi quốc gia

trên thế giới, chiếm khoảng 1%

dân số Tỷ lệ bệnh tại miền Bắc

Việt Nam, theo thống kê năm 2000 là 0,28% dân số Bệnh

thường gặp ở nữ giới với tỷ lệ nữ/nam thay đổi từ 2,5 đến

1 Theo nghiên cứu về tình hình bệnh tật tại khoa Cơ

Xương Khớp bệnh viện Bạch Mai từ 1991-2000, bệnh

viêm khớp dạng thấp chiếm tỷ lệ 21,94% trong đó nữ

chiếm 92,3%, lứa tuổi chiếm đa số là nữ từ 36-65

(72,6%) Bệnh hiếm gặp ở phụ nữ trẻ Những phụ nữ trẻ

có sưng đau nhiều khớp, trong đó có các khớp ở bàn tay

chỉ có một tỷ lệ thấp là viêm khớp dạng thấp, số còn lại có

thể là một bệnh khác

Nguyên nhân

Nguyên nhân gây bệnh chưa rõ ràng, viêm khớp dạng

thấp được coi là một bệnh tự miễn dịch với sự tham gia

của nhiều yếu tố như nhiễm khuẩn hoặc di truyền

Hậu quả

Người bệnh thường viêm các khớp nhỏ ở bàn tay, khớp

cổ tay, khuỷu, gối, cổ chân, bàn ngón chân cả hai bên Khi

bị viêm, bệnh nhân có cảm giác cứng tại khớp, khó vận

động vào buổi sáng Tình trạng này kéo dài, có thể tới một

vài giờ Trong các đợt viêm như vậy, bệnh nhân thường

thấy đau đớn, khó hoặc không vận động được khớp, có

thể kèm theo các triệu chứng của các cơ quan khác (biểu

hiện tim, mạch, phổi ), có thể sốt, kém ăn, suy kiệt Sau

nhiều đợt viêm khớp tiến triển như vậy (có thể một vài

tháng hoặc một vài năm), các khớp có thể biến dạng

Bệnh nhân có thể tàn phế

Bệnh khó phòng

Bệnh viêm khớp dạng thấp là bệnh có yếu tố di truyền nên

khó phòng tránh, song có thể tránh các đợt viêm khớp tiến

triển bằng cách điều trị thuốc, tránh các yếu tố nguy cơ

(hút thuốc lá cũng là một yếu tố nguy cơ ) Có một số giả

thuyết cho rằng một số virus hay vi khuẩn phổ biến tác

động vào yếu tố cơ địa thuận lợi (cơ thể suy yếu, mệt mỏi,

chấn thương, phẫu thuật, mắc c bệnh truyền nhiễm hoặc

yếu tố môi trường (lạnh ẩm kéo dài) làm khởi phát bệnh

Tránh được các yếu tố này có thể hạn chế được bệnh

Khó khỏi hẳn

Bệnh không thể nói là chữa khỏi hoàn toàn, song nếu điều

trị sớm và đúng cách sẽ mang lại kết quả rất tốt, có thể

phòng tránh dính khớp, biến dạng khớp Người bệnh có

tểh có chất lượng cuộc sống gần như bình thường Việc

điều trị đòi hỏi phải kiên trì Các thuốc và chế độ luyện tập

phải được duy trì lâu dài Tuỳ theo giai đoạn tiến triển của

bệnh mà bác sĩ sẽ thay đổi liều thuốc và hướng dẫn chế

độ luyện tập phù hợp Do đó, việc tái khám hết sức quan

trọng Khi một khớp bị tổn thương nặng, gây đau nhiều và

kéo dài ảnh hưởng đến đời sống của người bệnh, có thể

thay khớp nhân tạo

Chế độ dinh dưỡng

Người bệnh nên có chế độ ăn cân đối Không có chế độ

ăn đặc biệt nào có thể làm giảm hoặc khỏi bệnh Không

cần kiêng các thực phẩm có chất tanh (cua, tôm ), trừ

những người dị ứng với loại thực phẩm này

Nếu bệnh nhân viêm khớp dạng thấp đang được dùng các

loại thuốc có corticoid (cortison, prednisolon, medẽa ),

cần tránh các thức ăn có nhiều đường như bánh ngọt,

chè Trường hợp này cũng nên ăn hoặc uống cá chất có

nhiều canxi như sữa và các sản phẩm của sữa (pho mát,

sữa tươi, chua ) và nên ăn thức ăn giàu kali (chuối tiêu,

rau cải, quả khô )

Người bệnh cũng cần duy trì cân nặng hợp lý vì béo phì

làm cho các khớp phải chịu tải nhiều hơn và làm cho bệnh

tăng lên

Một số lưu ý trong sinh hoạt

Người bệnh cần sử dụng các loại quần áo mềm dễ mặc,

quần áo cài bằng khoá; sử dụng các loại nước uống đóng

trong hộp dễ mở, cốc nhẹ, dụng cụ mở hộp dễ sử dụng;

dùng thìa có cán dài và to; giày dép đi quai dán nhằm

tạo điều kiện và khuyến khích người bệnh vận động và tự

phục vụ Nhìn chung, nên cố gắng hoạt động trong điều

kiện càng gần bình thường càng tốt Khi các khớp bị biến

dạng, nên học cách thích nghi với tình trạng bệnh, cần

duy trì cơ lực và các động tác vận động của khớp ở các

khớp chưa bị ảnh hưởng; không để xảy ra các biến chứng

như: co cứng ơ các khơp chưa bị tổn thương, các tổn

thương da và tình trạng ứ trệ tuần hoàn tĩnh mạch Ngoài

ra, cần tránh vận động quá mức ở các khớp tổn thương,

tránh các động tác có thể gây ra hoặc làm đau khớp tăng

lên

Trong sinh hoạt hàng ngày, bệnh nhân tránh đứng hoặc

ngồi quá lâu; giữ tư thế thẳng cân đối khi đứng, đi và ngồi

Dùng các ghế ngồi cao và có tay vịn giúp việc đứng lên dễ

hơn Khi nâng một vật nào đó, cần nâng bằng cả hai tay

Khi di chuyển đồ vật, nhất là vật nặng, nên đẩy, không

nên nhấc lên

Bệnh nhân cũng nên đi bộ hàng ngày, song cần nghỉ 5-10

phút sau mỗi giờ đi Khi đi ngủ, nên nằm ngủ bằng lưng

trên nệm chắc và đảm bảo ngủ đủ giấc Tắm nước nóng

trước khi đi ngủ hoặc buổi sáng có tác dụng giảm đau