Tổ tiên nhà cụ đời đời làm quan với nhà Hậu Lê.. Cụ có khí tiết: sau khi Tây Sơn dứt nhà Lê, cụ không chịu ra làm quan, chỉ lấy chơi bời săn bắn làm vui, trong chín mươi chín ngọn núi Hồ
Trang 1Nguyễn Du
Nguyễn Du
Nguyễn Du: (1765-1820)
Cụ tự là Tố Như, hiệu Thanh Hiên, người làng Tiên Điền,
huyện Nghi Xuân, Tỉnh Hà Tĩnh Tổ tiên nhà cụ đời đời
làm quan với nhà Hậu Lê Cụ có khí tiết: sau khi Tây Sơn
dứt nhà Lê, cụ không chịu ra làm quan, chỉ lấy chơi bời
săn bắn làm vui, trong chín mươi chín ngọn núi Hồng Sơn
Trang 2(ở vùng Nghệ An, Hà Tĩnh) không chỗ nào cụ không đi tới
Năm Gia Long nguyên niên (1802), cụ được triệu ra làm
tri huyện huyện Phù Dực (nay thuộc Tỉnh Thái Bình), rồi
được ít lâu thăng tri phủ Thường Tín (Hà Đông) Năm thứ
tám (1809), cụ ra làm cai bạ tỉnh Quảng Bình Năm thứ
mười hai (1813), thăng Cần chánh điện học sĩ, sung làm
chánh sứ sang cống bên Tàu Đến khi về, thăng Lễ bộ
hữu tham tri Năm Minh mệnh nguyên niên (1820), lại có
mệnh sang sứ Tàu, nhưng chưa kịp đi thì cụ mất, thọ 56
tuổi
Trang 3Cụ học rộng, không những tinh thâm nho học, lại thông
đạt cả đạo Phật, đạo Lão Cụ làm nhiều thơ văn và sách
vở bằng chữ nho, như Thanh hiên tiền hậu tập, Bắc hành
thi tập, Nam trung tạp ngâm, Lê quý kỷ sự Cụ lại có biệt
tài về văn nôm Khi đi sứ Tàu về, cụ có soạn quyển truyện
Thúy Kiều mà nguyên lúc đầu tác giả đặt nhan là Đoạn
trường tân thanh (đoạn trường: đứt ruột; tân thanh: tiếng
mới)
Tác phẩm tiêu biểu
Trang 4Ngoài Truyện Kiều nổi tiếng ra, Nguyễn Du còn để lại
* Văn Tế Thập Loại Chúng Sinh
* Văn Tế Sống Hai Cô Gái Trường Lưu
* Thác Lời Trai Phường Nón (bằng chữ Nôm)
Ba tập thơ chữ Hán điển hình
* Thanh Hiên Thi Tập
* Nam Trung Tạp Ngâm
Trang 5* Bắc Hành Tạp Lục
Các bài thơ khác : - Cảm Hứng Trong Tù - Đầu Sông Chơi
Dạo - Đứng Trên Cầu Hoàng Mai Buổi Chiều - Đêm Đậu
Thuyền Cửa Sông Tam Giang - Đêm Rằm Tháng Giêng Ở
Quỳnh Côi - Lưu Biệt Anh Nguyễn - Mộ Đỗ Thiếu Lăng Ở
Lôi Dương - Miếu Thờ Mã Phục Ba Ở Giáp Thành - Ngày
Thu Gởi Hứng - Nói Hàn Tín Luyện Quân - Người Hát
Rong Phủ Vĩnh Bình - Ngồi Một Mình Trong Thủy Các -
Ngựa Bỏ Bên Thành - Ngày Xuân Chợt Hứng - Long
Thành Cẩm Giả Ca - Tranh Biệt Cùng Giả Nghị - Qua
Trang 6Sông Hoài Nhớ Thừa Tướng Văn - Xúc Cảm Đình Ven
Sông - Viếng Người Con Hát Thành La
Đêm Thu
Sương sa như bạc sao đầy trời,
Giun dế tường đông quá ngậm ngùi
Muôn dặm hơi thu xua lá rụng,
Trang 7Một trời sắc lạnh quét mây trôi
Già về tóc bạc nên thương đấy,
Trọ mãi non xanh chửa ngán người
Ngán nỗi lênh đênh du khách mỏi,
Nằm đau bến tuế tháng năm vơi
Dịch Thơ:
Màn sao đầy sáng móc sương ngần,
Dọng dế tường đông thảm bội phần
Muôn dặm hơi thu xua lá rụng,
Trang 8Một trời hơi lạnh quét mây vần
Già về tóc bạc thương ngươi đấy,
Trọ mãi non xanh núi vẫn thân
Mệt mỏi khách du đà lận đận,
Ốm bên bến Tuế buổi cùng năm