NICOLAI OXTROVSKI Và tác phẩm pps

Oxtrorovski và tiểu thuyết “Thép tôi đã thế đấy” của ông là một hiện tượng đặc biệt trong đời sống văn học Nga Xô viết và văn học thế giới nói chung.. Trong các thế hệ thanh thiếu niên V

NICOLAI OXTROVSKI Và tác phẩm THÉP ĐÃ TÔI THẾ

ĐẤY

NICOLAI OXTROVSKI Và tác phẩm THÉP ĐÃ TÔI THẾ

ĐẤY

NICOLAI OXTROVSKI (1904-1936)

Nhà văn N Oxtrorovski và tiểu thuyết “Thép tôi đã thế

đấy” của ông là một hiện tượng đặc biệt trong đời sống

văn học Nga Xô viết và văn học thế giới nói chung Trong

các thế hệ thanh thiếu niên Việt Nam, nhất là ở hậu

phương của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, cuốn

tiểu thuyết đã trở thành người bạn thân thiết, bạn đồng đội

và kỷ niệm không thể phai mờ

I - VÀI NÉT VỀ CUỘC ĐỜI SÁNG TÁC

N.Oxtrorovski sinh ngày 29.4.1904 tại một làng quê

Ukraina trong một gia đình lao động nghèo Năm lên 11

tuổi, Nicolai cùng gia đình chuyển lên thị trấn, anh băt đầu

lao động để kiếm sống Tháng 7.1919, anh cùng 5 thanh

niên đầu tiên của thị trấn được kết nạp vào Đoàn Thanh

Niên Cộng Sản Sau đó anh tình nguyện gia nhập hồng

quân Bị thương, ra viện, về nhà nghỉ với gia đình Lên

thành phố Kiev để học tập và công tác Năm 1921, anh

vào học lớp trung cấp kỹ thuật điện của ngành đường sắt

và làm thợ phụ sửa điện ở xưởng sửa chữa đường sắt

Mùa thu năm 1922, anh cùng một nhóm thanh niên Kiev

ngừng học tập đến công trường Baiarơca để xây dựng

một nhánh đường sắt Tại đây anh bị ngã bệnh thương

hàn, đưa về tuyến sau điều trị Tháng 8.1924, anh được

kết nạp vào Đảng Bonsevich

Từ cuối năm 1924, anh phải đi chữa bệnh ở Khaccốp rồi

lại chuyển đi nhiều bệnh viện và trại điều dưỡng khác

Cuối năm 1926, anh lập gia đình và bệnh tật lại quật ngã

anh Trên giường bệnh anh vẫn cố gắng học tập và đọc

sách Anh xin học hàm thụ trường Đại học Xverlop

Đến tháng 11.1928, anh bị đau mắt nặng phải bỏ học, ít

lâu sau bị mù hẳn

Đầu năm 1930, anh bắt đầu viết cuốn tự truyện “Thép đã

tôi thế đấy” và cuối năm 1933 thì hoàn thành Cuối năm

1934, anh bắt tay vào viết “Ra đời trong bão táp”, viết

xong tập I, không viết xong tập II vì sức khỏe suy kiệt

N.Oxtrorovski mất ngày 22.12.1936 lúc 32 tuổi

II - TIỂU THUYẾT THÉP TÔI ĐÃ THẾ ĐẤY

Là một cuốn truyện mang nhiều yếu tố tự thuật Cuộc đời

nhân vật Paven Corsaghin gần trùng khớp với cuộc đời

tác giả Một số nhân vật khác trong truyện cũng có nhiều

nét giống với bạn bè, đồng chí của anh, trong đó có một

số ít được giữ nguyên tên họ

Nội dung tác phẩm phản ánh chân thực quá trình hình

thành thế hệ thanh niên Xô Viết đầu tiên nhận lấy sứ

mệnh lịch sử chiến đấu bảo vệ chính quyền Xô Viết và

xây dựng xã hội mới sau cách mạng, cuộc nội chiến ở

Ukraina và toàn liên bang

Đó là sự hình thành nhân sinh quan cộng sản và lý tưởng

xã hội chủ nghĩa của các nhân vật chính, qua sự tôi luyện

khắc nghiệt trong máu lửa của cách mạng và trong cuộc

sống cực kỳ gian khổ những ngày đầu thời kì Xô Viết

Thông qua tựa đề cuốn truyện, nhà văn nhấn mạnh ý

nghĩa quan trọng của sự tôi luyện trong hoàn cảnh thực

tiễn đấu tranh cách mạng Và chỉ ra đặc trưng tinh thần

của thế hệ đó là ý chí kiên cường và lòng dũng cảm

Hai chủ đề đó thể hiện tập trung và sinh động qua hình

tượng nhân vật Paven Corsaghin

Từ một cậu bé nghèo khổ, thất học, sớm phải lao động

vất vả kiếm sống, Paven đến với cách mạng hồn nhiên,

hăng hái Qua cuộc chiến đấu ác liệt ngoài mặt trận và

khắc nghiệt trên công trường, anh trở thành chiến sĩ cách

mạng, đảng viên Bonsevich và sau cùng thành một nhà

văn sáng tác trong hoàn cảnh bệnh tật hiểm nghèo - cuộc

đấu tranh gay go cuối cùng của anh

Trong một bản dịch cuốn truyện này sang tiếng Anh, dịch

giả đã đổi tựa đề thành “Trở Thành Anh Hùng” Đúng là

cuộc đời Paven và các đồng đội đã trải qua cuộc tôi luyện

quyết liệt để trở thành người anh hùng có ý chí sắt thép,

gắn liền với cuộc đấu tranh cách mạng của giai cấp vô

sản

Ở Paven, trước hết là quá trình trưởng thành ý thức giai

cấp, ý thức đồng đội và rũ bỏ những thói quen xấu là tính

tự do vô kỷ luật và hành động theo bản năng

Không có sự dìu dắt của những người cộng sản như

Giukhơrai, Tocarep … và những đồng đội như Giacki,

Pankratop … thì Paven không thể trở thành người anh

hùng

Lời nói nổi tiếng sau đây của Paven được thể hiện trong ý

nghĩ của nhân vật khi đứng trước mồ các liệt sĩ: “Cái quí

nhất của con người là đời sống Đời người chỉ sống có

một lần, phải sống sao cho khỏi xót xa ân hận vì những

năm tháng sống hoài phí, cho khỏi hổ thẹn vì dĩ vãng ti

tiện và nhỏ nhen của mình để đến khi nhắm mắt xuôi tay

ta có thể nói rằng: tất cả đời ta, tất cả sức ta đã hiến dâng

cho sự nghiệp cao cả nhất trên đời - sự nghiệp đấu tranh

giải phóng loài người”

Nhân vật Paven còn được mô tả sinh động trong cuộc

sống riêng tư phong phú của anh

Mối tình đầu của Paven là một người con gái xinh đẹp

Tonhia, con gái viên chức kiểm lâm giàu có và anh đã đón

nhận một cách chân thành, trong sáng Nhưng rồi mối tình

đó không diễn ra trên một hòn đảo mộng mơ mà ở trên

mảnh đất nóng bỏng đấu tranh giai cấp nên cuối cùng số

phận tình yêu đã được định đoạt Paven không thể rời bỏ

cách mạng, còn Tonhia không đủ can đảm đi cùng anh

Anh nói với cô “Em đã có gan yêu một công nhân, nhưng

em không đủ can đảm để yêu lý tưởng của người ấy ” Cái

buổi chiều cuối cùng của mối tình đầu rất đẹp ấy đã được

miêu tả hết sức chân thực và cảm động

Mối tình thứ hai thầm lặng với Rita - người cán bộ Đoàn-

diễn ra thật trong sáng và đẹp đẽ, như đã có sẵn một tình

yêu giai cấp làm nền tảng Chỉ do một sự hiểu lầm của

Paven và cũng do hoàn cảnh cuộc nội chiến, tin tức gián

đoạn, đến khi tình cờ gặp lại thì đã muộn Cả hai người đã

cố gắng vượt qua cái đã mất để giữ gìn và làm đẹp thêm

cái còn lại giữa hai người là tình bạn, tình đồng chí cao

cả Đọc lá thư của Rita gởi cho Paven sau Đại Hội Đoàn

Toàn Quốc, chúng ta vừa xúc động vừa quí mến họ,

những con người biết sống đẹp vì một cái gì khác, lớn

hơn cái tôi của mình

Mối tình thứ ba, mối tình cuối cùng của Paven Trong thời

gian điều dưỡng, anh quen biết gia đình cô gái nghèo

Taia có một ông bố quá quắt Anh đã tỏ tình với Taia để

giải thoát cô khỏi cảnh gia đình tồi tệ Họ cưới nhau và

sống êm đềm về tinh thần hơn là về vật chất Họ sống cho

nhau, vì nhau trong những năm Paven nằm trên giường

bệnh, vật lộn với tử thần để “trở lại đội ngũ” bằng cây bút -

vũ khí của mình

Hình tượng Paven Corsaghin là khuôn mặt tinh thần tiêu

biểu cho thế hệ thanh niên Xô viết đầu tiên, thế hệ trẻ của

đất nước Xô viết trong thời kỳ đầu tiên “lấy tinh thần thắng

vật chất”, họ chỉ có đôi mắt rực cháy niềm tin lý tưởng là

biểu hiện sinh động duy nhất sức mạnh vô địch của họ

Cuộc đời của nhà văn N.Oxtrorovski tuy ngắn ngủi, tác

phẩm của ông thành công chỉ có một, nhưng ông đã lập

nên kỳ tích chưa từng có trong lịch sử văn học thế giới:

Chưa có ai như ông ốm đau liệt giường, bị mù cả hai mắt

rồi mới học tập và viết văn Tác phẩm viết ra có một sức

sống và sức mạnh khác thường Tiểu thuyết “Thép đã tôi

thế đấy” đã phát huy tác dụng giáo dục động viên hết sức

to lớn đối với các thế hệ trẻ Liên xô và nhiều nước trên

thế giới trong đó có Việt Nam