Cùng đi với vua có Nguyễn Thị Lộ, một người thiếp của Nguyễn Trãi, khi ấy đã vào tuổi 40, rất được vua Lê Thái... Mổ xẻ bi kịch Dựa vào truyền thuyết trên, các nhà sử học đã mổ xẻ, phân
Trang 1Giải mã vụ án "Lệ Chi Viên"
Thứ Hai, 16/05/2011, 03:59 CH | Lượt xem: 223
Sử sách chép rằng, Lê Thái Tông (1423-1442) đã
thức suốt đêm với Nguyễn Thị Lộ, rồi đột ngột qua đời Vào thời điểm đó, vua còn rất trẻ, mới 20 tuổi
Đây chính là vụ án Lệ Chi Viên nổi tiếng trong lịch
sử Việt Nam Triều đình đã quy tội cho Nguyễn Thị
Lộ, Nguyễn Trãi giết vua và tru di tam tộc Sau này, vua Lê Thánh Tông minh oan cho Ức Trai Nguyễn Trãi nhưng không đề cập tới việc điều tra cái chết và nguyên nhân tử vong của vua Lê Thái Tông
Truyền thuyết
Sách Đại Việt sử ký toàn thư nhận định về vua Lê
Thái Tông: “Vua thiên tư sáng suốt, nối vận thái bình; bên trong ức chế quyền thần, bên ngoài đánh dẹp Di địch Trọng đạo sùng nho, mở khoa thi chọn hiền sĩ; xử tù, xét án phần nhiều tha thứ khoan hồng
Trang 2Cũng là bậc vua tài giỏi biết nối giữ cơ đồ, song đam
mê tửu sắc, đến nỗi thình lình băng ở bên ngoài cũng
là tự mình chuốc lấy tai họa”
Đền thờ vua Lê Thái Tông
Ngày 27//7/1442 (năm Nhâm Tuất), vua Lê Thái Tông đi tuần ở miền Đông, duyệt quan ở thành Chí Linh, Hải Dương Nguyễn Trãi đón vua ngự ở chùa Côn Sơn, nơi ở của Nguyễn Trãi Ngày 4/8 cùng năm, vua về đến Lệ Chi Viên thuộc huyện Gia Định (nay thuộc huyện Gia Lương, Bắc Ninh) Cùng đi với vua có Nguyễn Thị Lộ, một người thiếp của Nguyễn Trãi, khi ấy đã vào tuổi 40, rất được vua Lê Thái
Trang 3Tông yêu quý vì sắc đẹp, văn hay, luôn được vào hầu bên cạnh vua Khi về đến Lệ Chi Viên, vua thức suốt đêm với Nguyễn Thị Lộ, rồi băng hà Các quan bí mật đưa xác vua về, ngày 6/8 mới đến kinh sư, nửa đêm vào đến cung mới phát tang Và mọi người đều nói là Nguyễn Thị Lộ giết vua
Mổ xẻ bi kịch
Dựa vào truyền thuyết trên, các nhà sử học đã mổ xẻ, phân tích chi tiết mọi hành động, động cơ dẫn tới cái chết của vua Lê Thái Tông Nhiều câu hỏi được đặt ra: vua chết ở đâu? Ai chứng kiến? Có bắt được hung thủ ở ngay hiện trường không?
Nơi vua chết là ở chùa Côn sơn như lời mời của Nguyễn Trải, hay tại nhà riêng của Nguyễn Trải - Thị Lộ? Theo nghi lễ của bậc thiên tử khi ra khỏi cung, vua không bao giờ ở nhà dân, cho dù đó là nhà cha
mẹ vợ mà chỉ ở hành cung là nơi đã được sửa soan trước trong các chuyến vi hành, hoặc ở một nơi tôn
Trang 4nghiêm như đình, chùa… Do vậy, thông thường khi muốn thăm một ai, vua sẽ cho triệu người ấy đến chổ vua ở, chứ không bao giờ vua đến nhà của họ, trừ trường hợp đi thăm viếng để tìm hiểu dân tình làm ăn sinh sống hoặc các vị đại công thần đau yếu sắp chết không đi được vua mới đến nhà Vì vậy, có thể loại trừ giả thuyết vua chết ở bên ngoài, tức nơi ở không
do triều đình sắp đặt
“Mọi người đều nói là Nguyễn Thị Lộ giết vua” – nhưng trên thực tế, lại chẳng hề có người nào chứng kiến lúc vua hấp hối, băng hà; và đồng nghĩa, cũng chẳng có ai dám khẳng định nhìn tận mắt Nguyễn Thị
Lộ giết vua Vậy, “mọi người ở đây” phải chăng là
ám chỉ những người có thù hằn với Nguyễn Trãi, Nguyễn Thị Lộ? Chưa kể, cùng thời điểm đấy, trong dân gian lan truyền rằng, bà Nguyễn Thị Lộ là một con rắn biến thành người, dụ dỗ Nguyễn Trãi và hại
ba đời nhà ông “Con rắn thành tinh ngầm mang thù
Trang 5oán, mới đầu thai thành Thị Lộ Nàng sinh ra dưới
sườn có vảy ”, Lịch triều hiến chương loại chí viết
Theo nhiều sử gia, mặc dù câu chuyện được nhiều sách cũ chép lại, nhưng tất cả chỉ nhằm giải thích nguyên nhân tiền định về cái chết của vua Lê Thái Tông và Nguyễn Trãi, xoa dịu lòng tiếc thương Nguyễn Trãi và chán ghét nhà Lê nhỏ mọn đối với công thần Đây là thuật tuyên truyền của tầng lớp thống trị hồi đó lợi dụng lòng mê tín của nhân dân, là
mô phỏng từ các truyền thuyết xa xưa của Trung Quốc, nên ngày nay truyền thuyết bị bác bỏ và không được xác chứng
Trong cuốn Lễ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ với thảm
án Lệ Chi Viên, các nhà sử học và một số nhà khoa
học đã chỉ rõ, chủ mưu của vụ thảm án Lệ Chi Viên
Trang 6là Tuyên từ Hoàng Thái hậu Nguyễn Thị Anh, mẹ vua Lê Nhân Tông
Về động cơ, thứ nhất là do bà rất căm oán Nguyễn Trãi và Nguyễn Thị Lộ - hai người đã giúp bà phi Ngô Thị Ngọc Dao, mẹ Lê Thánh Tông, thoát khỏi
âm mưu sát hại của bà ta Thứ hai là do thời đó, nhiều người trong triều dị nghị rằng, bà Nguyễn Thị Anh đã
có thai trước khi vào cung và Bang Cơ (Lê Nhân Tông) không phải là con vua Thái Tông, nên nhân lúc vua về thăm Nguyễn Trãi, sợ Nguyễn Trãi gièm pha
và nói tốt cho Tư Thành (Lê Thánh Tông), nên bà Nguyễn Thị Anh đã sai người sát hại vua Thái Tông, rồi đổ tội cho vợ chồng Nguyễn Trãi
Theo sử sách, vài ngày sau khi hành hình gia đình Nguyễn Trãi, triều đình thực ra chính là Thái hậu Nguyễn Thị Anh nhiếp chính thay con, ra lệnh giết hai hoạn quan Đinh Phúc, Đinh Thắng vì trước khi
Trang 7chết Nguyễn Trãi có nói: "Ta hối không nghe lời Thắng, Phúc" Các nhà nghiên cứu cho rằng chính Đinh Phúc, Đinh Thắng là những người khuyên Nguyễn Trãi sớm tố cáo Nguyễn Thị Anh với vua Thái Tông Do đó, để diệt khẩu, bà sai giết hai người này
Lễ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ
Sâu xa hơn, thảm án Lệ Chi Viên còn là sự ghen ghét, đố kỵ của một số không nhỏ quan lại trong triều
Trang 8lúc bấy giờ trước tài năng lỗi lạc và tính tình ngay thẳng, cương trực của Nguyễn Trãi - được cho là luôn cản trở những việc làm mờ ám của họ
Như vậy, oan khuất của Lễ nghi học sĩ Nguyễn Thị
Lộ trong nghi án đột tử của vua Lê Thái Tông đã trải qua mấy trăm năm, mới được các nhà sử học minh oan Đánh giá về bà, GS Vũ Khiêu khẳng định: "Ít nhất, bà cũng là người tài hoa trong văn học, sắc sảo trong chính trị, chu đáo trong ứng xử và thủy chung trong tình nghĩa Bà đã dâng trọn cuộc đời phục vụ cho sự bền vững của Vương triều Lê và sự phồn vinh của non sông Ðại Việt"
GS Ðinh Xuân Lâm cũng cho rằng, cần có sự công khai chiêu tuyết cho bà Nguyễn Thị Lộ Chế độ phong kiến cũ đã không làm được việc đó thì ngày nay chúng ta phải làm được
Vĩnh Khang
Trang 9Báo Đất Việt
tom.jery1