slide nguyên lí kế toán

Phân loại kế toán trong doanh nghiệpTiêu thức phân biệt Kế toán tài chính Kế toán quản trị Thông tin Khách quan và có thể kiểm tra Linh hoạt và phù hợp với vấn đề cần giải quyết Đối t ợ

Kế toán doanh nghiệp

BÀI GiẢNG

nội dung ch ơng trình

1. Những nội dung cơ bản của kế toán

doanh nghiệp (nguyên lí kế toán)

2. Chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành

Những vấn đề cơ bản…

 VÞ trÝ, vai trß cña kÕ to¸n doanh nghiÖp

 §èi t îng sö dông th«ng tin kÕ to¸n

 Ph©n lo¹i kÕ to¸n trong doanh nghiÖp

 C¸c nguyªn t¾c kÕ to¸n (chuÈn mùc chung)

 Tæ chøc hÖ thèng kÕ to¸n doanh nghiÖp

Vị trớ vai trũ của kế toỏn DN

Nhà quản trị

Doanh nghiệp

Quỏ trỡnh kinh doanh

Hệ thống thụng tin

Thông tin vào (quyết định, chỉ thị )

Thông tin ra (Thông tin thực hiện)

- Hạch toán nghiệp vụ

- Hạch toán thống kê

- Hạch toán kế toán

Phân loại kế toán trong doanh nghiệp

Tiêu thức phân biệt Kế toán tài chính Kế toán quản trị

Thông tin Khách quan và có thể kiểm

tra Linh hoạt và phù hợp với vấn đề cần giải quyết

Đối t ợng sử dụng thông tin Đối t ợng bên trong và bên

ngoài DN, có liên quan về lợi ích

Các đối t ợng bên trong đơn vị (HĐQT, Giám đốc, …) )

Phạm vi thông tin Toàn đơn vị Bộ phận trực thuộc

Nguyên tắc lập báo cáo Tuân thủ các nguyên tắc

chung đ ợc thừa nhận (GAAP)

Do đơn vị tự xây dựng, triển khai (không bắt buộc)

Các báo cáo chủ yếu - Bảng Cân đối kế toán

- Báo cáo KQKD

- Báo cáo l u chuyển tiền

- Thuyết minh BCTC

Các báo cáo về các quá trình

cụ thể của sản xuất kinh doanh (vật t , hàng hoá, cung cấp, tiêu thụ, chi phí, thu nhập, kết quả)

Kỳ báo cáo Quý, năm (bắt buộc) Linh hoạt

Kế toán với hoạt động kinh doanh

Ng ời sử dụng thông tin kế toán

định quản lý

đối t ợng của kế toán DN

Vốn của doanh nghiệp (Tình hình Tài chính)

Tài sản Ngắn hạn

Tài sản Dài Hạn

Nợ phải trả

Nguồn vốn chủ sở hữu

đối t ợng của kế toán

TÀI SẢN NGẮN HẠN NỢ PHẢI TRẢ

TÀI SẢN DÀI HẠN

NV CHỦ SỞ

HỮU

đối t ợng của kế toán

 Các cân bằng của đối t ợng kế toán:

1 Tổng Tài sản = Tổng Nguồn vốn

2 Tổng Nguồn vốn = Nợ phải trả + Nguồn vốn Chủ sở

hữu

3 Tổng Tài sản = Nợ phải trả + Nguồn vốn Chủ sở hữu

4 Nguồn vốn Chủ sở hữu = Tổng Tài sản – Nợ phải Nợ phải

trả

Bài tập về đối t ợng kế toán

Bài tập về đối t ợng kế toán

Bảng cân đối kế toán của đơn vị X

Tài sản Số tiền Nguồn vốn Số tiền

1 Tiền mặt 250 1 Nguồn vốn Chủ sở hữu ??????

2 Tiền gửi ngân hàng 500 2 Vay ngắn hạn Ngân hàng 100

3 Phải thu của khách hàng 100 3 Phải trả nhà cung cấp 150

Hệ thống báo cáo kế toán

Các loại báo cáo kế toán cơ bản

 Báo cáo kế toán tài chính

 Bảng cân đối kế toán

 Báo cáo kết quả kinh doanh

B¸o c¸o kÕt qu¶ kinh doanh (1 b íc)

B¸o c¸o kÕt qu¶ kinh doanh (nhiÒu b íc)

1.Doanh thu b¸n hµng vµ cung cÊp dÞch

vô

2.C¸c kho¶n gi¶m trõ doanh thu

3.Doanh thu thuÇn = 1-2

Nguyên tắc lập và trinh bày bctc

 Các yêu cầu đối với thông tin kế toán

 Các giả định (khái niệm) chung của kế toán

 Các nguyên tắc kế toán chung

Các chuẩn mực kế toán chung

 Các yêu cầu đối với thông tin kế toán

Các chuẩn mực kế toán chung

 Các giả định (khái niệm) chung của kế toán

 Tính độc lập của các thực thể kinh doanh

 Hoạt động liên tục

 Thống nhất đơn vị đo l ờng (th ớc đo giá trị)

 Cơ sở dồn tích

Các chuẩn mực kế toán chung

 Các giả định (khái niệm) chung của kế toán

 Tính độc lập của các thực thể kinh doanh:

 Các thực thể kinh doanh phải độc lập với tài sản, vốn của các chủ sở hữu

 Các thực thể kinh doanh phải lập báo cáo kế toán trong đó phản ánh tình hình kinh tế của chính các thực thể đó

Các chuẩn mực kế toán chung

 Các giả định (khái niệm) chung của kế toán

 Hoạt động liên tục

 Giả định thực thể kinh doanh không bị giải thể, phá sản trong t ơng lai gần

 Giả định thực thể kinh doanh phải hoạt

động liên tục

Các chuẩn mực kế toán chung

 Các giả định (khái niệm) chung của kế toán

 Thống nhất đơn vị tiền tệ, đơn vị hiện vật dùng

để ghi sổ kế toán và lập báo cáo tài chính

 Thống nhất ph ơng pháp quy đổi các th ớc đo khác nhau về th ớc đo dùng để ghi sổ

Phân biệt kế toán trên cơ sở dồn tích và kế toán trên cơ sở tiền

Cơ sở dồn tích (Accrual Basis)

- Ghi nhận doanh thu chỉ khi thực sự

cung cấp sản phẩm, dịch vụ (thực sự

thu nhận đ ợc doanh thu).

- Ghi nhận chi phí chỉ khi hàng hoá,

dịch vụ có liên quan thực sự đ ợc sử

dụng.

- Mục tiêu: đo l ờng khả năng sinh lợi của

các nghiệp vụ kinh tế liên quan đến

một kỳ kế toán nhất định.

- Cơ sở: doanh thu phát sinh là sự bù

đắp cho tất cả các khoản chi phí phát

sinh để tạo ra khoản doanh thu đó

Cơ sở tiền (Cash Basis)

- Ghi nhận doanh thu chỉ khi thực sự

thu đ ợc tiền (tiền mặt, tiền gửi), chứ không phải khi cung cấp hàng hoá, dịch vụ.

- Ghi nhận chi phí chỉ khi thực sự chi tiền (tiền mặt, tiền gửi), không phải khi sử dụng dịch vụ.

- Mục tiêu: đo l ờng tổng số tiền thu và chi trong một kỳ kế toán nhất định Không cho thấy khả năng sinh lợi của các nghiệp vụ kinh tế trong kỳ

kế toán đó.

C¸c chuÈn mùc kÕ to¸n chung

 C¸c nguyªn t¾c kÕ to¸n chung

Các nguyên tắc kế toán

 Nguyên tắc khách quan:

 Các nghiệp vụ kinh tế phát sinh phải đ ợc phản

ánh khách quan, đầy đủ, trung thực Số liệu

kế toán phải có thể kiểm tra đ ợc

 Nguyên tắc công khai:

 Số liệu kế toán, tài chính phải đ ợc công khai cho các đối t ợng có nhu cầu sử dụng theo đúng quy định của pháp luật

Các nguyên tắc kế toán

 Nguyên tắc nhất quán:

 áp dụng nhất quán các ph ơng pháp kế toán trong ít nhất một niên độ.

 Yêu cầu giải trình cụ thể các thay đổi và ảnh h ởng của các thay đổi đó tới tình hình tài chính của đơn vị trong các báo cáo tài chính.

Các nguyên tắc kế toán

 Nguyên tắc giá phí lịch sử (giá gốc):

 Các tài sản của đơn vị phải đ ợc phản ánh theo giá gốc

 Giá gốc của tài sản đ ợc xác định theo các quy định cụ thể của chuẩn mực kế toán và quy định tài chính, th ờng bao gồm: giá mua, chi phí thu mua, các chi phí khác phát sinh để đ a tài sản vào trạng thái sẵn sàng

sử dụng.

 Phân biệt Giá gốc với Giá thị tr ờng

Các nguyên tắc kế toán

 Nguyên tắc phù hợp:

 Kế toán phải đảm bảo sự phù hợp giữa: Chi

Thu (Chi phí Thu nhập) về các mặt: thời

Tài khoản kế toán

Tên Tài khoản

Bên Nợ (Debit, Debere)

Bên Có (Credit, Credere)

 Tài khoản: ph ơng tiện theo dõi các thay đổi của

tài sản, vốn, doanh thu, chi phí…

Tài khoản kế toán

 Kết cấu cơ bản của Tài khoản

 Tên tài khoản: Tên của tài sản, nguồn vốn, doanh

thu, chi phí…

 Số hiệu tài khoản: do chế độ kế toán quy định

 Hai bên Nợ – Nợ phải Có: quy ớc để ghi chép

 Số d : thể hiện tình trạng hiện có của tài sản, vốn tại một thời điểm nhất định Số d có thể đặt bên Nợ hoặc bên Có của tài khoản

 SDCK = SDĐK + PS Tăng – Nợ phải PS Giảm

C¸c lo¹i tµi kho¶n kÕ to¸n

Tµi kho¶n tµi s¶n

C¸c lo¹i tµi kho¶n kÕ to¸n

Tµi kho¶n chi phÝ

Tµi kho¶n doanh thu

Các loại tài khoản kế toán

Tài khoản xác định kết quả

Quan hệ đối ứng tài khoản

Loại 1: TS này tăng – Nợ phải TS khác giảm

VD1: Mua Hàng hoá đã nhập kho, thanh toán

toàn bộ bằng tiền mặt, số tiền 10.000.000đ

Loại 3: Tài sản tăng – Nợ phải Ng vốn tăng

VD3: Mua Hàng hoá đã nhập kho, ch a trả tiền cho ng ời bán, số tiền 10.000.000đ

- Phải trả NB: TS Giảm 10.000.000

- Tiền mặt: TS Giảm 10.000.000

Tổng TS và Tổng NV cùng giảm

Khái niệm: Quan hệ đối ứng tài khoản là mối quan hệ giữa

TS-TS, giữa TS-NV và giữa NV-NV phát sinh trong các nghiệp vụ kinh tế.

Ghi sổ kép (ghi kép vào tài khoản)

Trình tự ghi sổ kép:

- Phân tích nghiệp vụ, xác định ảnh h ởng

tăng, giảm của nghiệp vụ với các loại tài

sản, nguồn vốn.

- Kết hợp quan hệ đối ứng (tăng, giảm) với

kết cấu quy ớc của các loại tài khoản để

xác định ghi Nợ, ghi Có tài khoản nào.

Ghi sổ kép (ghi kép vào tài khoản)

Ví dụ 2: 22/08: Mua hàng hoá nhập kho

thanh toán bằng tiền mặt

10.000.000đ

Phân tích:

- Hàng hoá:TS Tăng 10.000.000

- Tiền mặt: TS Giảm 10.000.000

Ví dụ 3: 25/08: Xuất kho hàng hoá gửi

đại lý, trị giá hàng xuất kho:

10.000.000 22/8

22/8: 10.000.000

Hàng gửi đại lý 25/8: 5.000.000

5.000.000 25/8

Ghi sæ kÐp (ghi kÐp vµo tµi kho¶n)

VÝ dô 4: 26/08: Mua hµng ho¸ nhËp kho

ch a tr¶ tiÒn cho ng êi b¸n

25.000.000 ®

Ph©n tÝch:

Hµng ho¸ TS T¨ng 25.000.000

Ph¶i tr¶ NB NV T¨ng 25.000.000

VÝ dô 5: Ngµy 28/08: Tr¶ bít nî cho ng êi

b¸n hµng ho¸ b»ng tiÒn göi ng©n

TiÒn göi Ng©n hµng

Hµng ho¸

22/8: 10.000.000 26/08: 25.000.000

5.000.000 25/8

15.000.000 28/08

20/08 20.000.000 28/08 15.000.000

Bài tập thực hành

 Cho các nghiệp vụ kinh tế sau đây:

 1 Rút tiền gửi ngân hàng về nhập quỹ tiền mặt 10tr.

 2 Mua nguyên vật liệu đã nhập kho theo giá hoá đơn ch a có thuế

là 12tr, thuế GTGT 10%, đã thanh toán toàn bộ bằng tiền mặt.

 3 Nhận vốn góp liên doanh bằng tiền mặt 200tr, bằng tài sản cố

 7 Xuất quỹ tiền mặt đặt tr ớc cho ng ời bán nguyên vật liệu 10 tr.

 8 Nộp thuế thu nhập doanh nghiệp bằng chuyển khoản 4 tr

 9 Nhận tiền đặt tr ớc của ng ời mua bằng chuyển khoản 15 tr.

 Yêu cầu: Định khoản các nghiệp vụ trên

Bµi tËp thùc hµnh

3a Nî TK 111: 200

Cã TK 411: 200 3b Nî TK 211: 400

Hệ thống Tài khoản kế toán doanh nghiệp

 Gồm 10 loại TK (0-9)

 TK loại 1: Tài sản l u động

 TK loại 2: Tài sản cố định

 TK loại 3: Nợ phải trả

 TK loại 4: Nguồn vốn chủ sở hữu

HÖ thèng Tµi kho¶n kÕ to¸n doanh

 Sè thø hai cña TK: lµ sè thø tù cña Nhãm tµi

kho¶n trong Lo¹i

 Sè thø ba cña TK: lµ sè thø tù cña tµi kho¶n

trong Nhãm

Hệ thống Tài khoản kế toán doanh

nghiệp

 Nguyên tắc đánh số hiệu các tài khoản

 Ví dụ minh hoạ:

Hệ thống báo cáo kế toán

Quan hệ giữa báo cáo và tài khoản

Tài khoản thuộc Bảng cân đối

Loại 9: Xác định kết quả kinh doanh

Tài khoản thuộc Báo cáo kết quả Kinh doanh

HÖ thèng kÕ to¸n doanh nghiÖp

 HÖ thèng Chøng tõ kÕ to¸n

 HÖ thèng Tµi kho¶n kÕ to¸n

 HÖ thèng Sæ s¸ch kÕ to¸n

 HÖ thèng B¸o c¸o kÕ to¸n

 Bé m¸y kÕ to¸n trong doanh nghiÖp

Tổ chức vận dụng chứng từ kế toán

 Nội dung bắt buộc của chứng từ kế toán

 Tên chứng từ

 Số hiệu, ngày tháng của chứng từ

 Tên, địa chỉ của đơn vị, cá nhân có liên quan

 Nội dung kinh tế của nghiệp vụ

 Quy mô của nghiệp vụ (số l ợng, đơn giá, số tiền)

 Chữ kí của những ng ời thực hiện và phê duyệt

 Sử dụng chứng từ để ghi sổ và chỉ đạo nghiệp vụ

 Bảo quản chứng từ và sử dụng lại trong kì hạch toán

 L u trữ sau khi quyết toán, huỷ khi hết hạn l u trữ

 Lựa chọn đối t ợng tính toán (đơn vị tính thích hợp)

 Xác định đúng các loại chi phí tạo nên giá trị tài sản, nguồn vốn…

 Lựa chọn đ ợc các tiêu thức hợp lí để phân bổ các loại chi phí chung

Ph ơng pháp xác định giá trị ghi sổ các

đối t ợng kế toán

 Hệ thống ph ơng pháp tính giá của kế toán

 Ph ơng pháp xác định giá trị vật t , tài sản mua vào

 Ph ơng pháp xác định giá trị vật t , tài sản xuất kho sử dụng, xuất bán

 Ph ơng pháp xác định giá trị sản phẩm sản xuất hoàn thành

 Ph ơng pháp Xác định giá trị sản phẩm dở dang

 Ph ơng pháp xác định giá thành của sản phẩm

 Ph ơng pháp xác định kết quả kinh doanh

Quy trình hạch toán trên

sổ sách kế toán

 Mở sổ

 Thời điểm: đầu niên độ kế toán, kì kế toán

 Số l ợng và loại sổ: tuỳ thuộc vào hình thức sổ, quy mô doanh nghiệp, số l ợng nghiệp vụ phát sinh…

 Đăng ký sổ với các cơ quan có thẩm quyền

 Hình thức sổ: theo mẫu quy định, tự thiết kế,

đầy đủ chữ kí và dấu cần thiết

 Thời gian sử dụng sổ: 1 niên độ kế toán

Quy trình hạch toán trên

sổ sách kế toán

 Ghi sổ:

 Ghi đúng nội dung, kết cấu sổ

 Ghi rõ căn cứ chứng từ của nghiệp vụ

 Ghi rõ căn cứ chuyển sổ

 Ghi rõ ràng, liên tục, không bỏ cách dòng

 Số tiền d ơng đ ợc ghi bằng mực đen (hoặc xanh)

 Số tiền âm đ ợc ghi bằng mực đỏ hoặc đóng khung

 Sai sót khi ghi sổ phải đ ợc sửa chữa theo đúng quy định

 Ghi rõ số cộng mang sang ở cuối mỗi trang sổ và số “cộng mang sang” ở cuối mỗi trang sổ và “số ” ở cuối mỗi trang sổ và “số “cộng mang sang” ở cuối mỗi trang sổ và “số

trang tr ớc chuyển sang ở đầu mỗi trang sổ.” ở cuối mỗi trang sổ và “số

 Ghi sai quan hệ đối ứng

 Các ph ơng pháp sửa chữa sai sót:

 Ph ơng pháp cải chính

 Ph ơng pháp ghi âm (ghi đỏ)

 Ph ơng pháp ghi bổ sung

 Ph ơng pháp ghi đảo

 Thực hiện các bút toán điều chỉnh cần thiết

 Kiểm tra, đối chiếu số liệu

 Tính số phát sinh, số d của các tài khoản, sổ sách kế toán

dòng chu chuyển thông tin kế toán

Nghiệp vụ kinh tế

phát sinh

Chứng từ

Phân tích nghiệp vụ

Lập định khoản kế toán và ghi vào sổ Nhật

Kế toán các nghiệp vụ chủ yếu

giá thành sản phẩm

thành phẩm và xác định kết quả kinh doanh

Kế toán Tài sản cố định

Kế toán Tài sản cố định

 Giá trị lớn (>10 triệu VND)

 Giá trị đ ợc xác định một cách đáng tin cậy

 Thời gian sử dụng ớc tính > 1 năm

 Chắc chắn thu đ ợc lợi ích trong t ơng lai

Kế toán Tài sản cố định

Đặc điểm của TSCĐ

 Tham gia vào nhiều chu kì kinh doanh

 Khi tham gia vào quá trình kinh doanh,

TSCĐ bị hao mòn, giá trị hao mòn sẽ đ ợc chuyển dần vào chi phí d ới hình thức khấu hao

 TSCĐ không bị thay đổi hình thái vật chất cho đến lúc h hỏng

Kế toán Tài sản cố định

 Theo hình thái biểu hiện

 Theo quyền sở hữu

 Theo công dụng và tình hình sử dụng

 Theo nguồn hình thành

 ThiÕt bÞ, dông cô QL

 V ên c©y l©u n¨m, sóc vËt

Kế toán Tài sản cố định

 Phân loại TSCĐ theo quyền sở hữu

TSCĐ thuộc sở hữu (tự có) TSCĐ thuê ngoài

Có quyền sử dụng và định đoạt

Nguồn: tự đầu t , vay đầu t ,

nhận vốn góp liên doanh…

Có quyền sử dụng, không có quyền định đoạt

Nguồn: thuê hoạt động, thuê tài chính

 Nguyên giá TSCĐ bao gồm:

 Giá mua, giá chuyển nh ợng theo hóa đơn

 Các chi phí hợp lí khác để đ a tài sản vào trạng thái sẵn sàng sử dụng

(-) Gi¶m gi¸

(-) Hµng mua bÞ tr¶ l¹i

Kế toán Tài sản cố định

 Xác định giá trị ghi sổ của TSCĐ

 NG TSCĐ hữu hình mua sắm (trả chậm) =

Giá thanh toán theo hoá đơn (giá thu tiền 1 lần)

(+) Phí tổn mới tr ớc khi sử dụng (-) Các khoản thuế đ ợc hoàn lại (-) Chiết khấu th ơng mại

(-) Giảm giá

(-) Hàng mua bị trả lại

Kế toán Tài sản cố định

 Xác định giá trị ghi sổ của TSCĐ

 NG TSCĐ hữu hình tự xây, tự chế

= Tổng chi phí thực tế đã đầu t

(+) Lệ phí tr ớc bạ (-) Các chi phí không hợp lí, v ợt định mức

Kế toán Tài sản cố định

 Xác định giá trị ghi sổ của TSCĐ

 NG TSCĐ nhận vốn góp liên doanh

= Giá trị giao nhận (+) Chi phí tiếp nhận

Kế toán Tài sản cố định

 Xác định giá trị ghi sổ của TSCĐ

 NG TSCĐ nhận cấp phát, điều chuyển trong

các đơn vị hạch toán phụ thuộc

= Giá ghi sổ của đơn vị cấp, chuyển tài sản

 NG TSCĐ nhận cấp phát, điều chuyển trong

các đơn vị hạch toán độc lập

= Giá trị giao nhận + Chi phí tiếp nhận

Kế toán Tài sản cố định

 Xác định giá trị ghi sổ của TSCĐ

 NG TSCĐ nhận về do trao đổi t ơng tự

= Giá trị còn lại của tài sản đem đổi

 NG TSCĐ nhận về do trao đổi không t ơng tự

= Giá trị thoả thuận của tài sản đổi về

Kế toán Tài sản cố định

 Thay đổi giá trị ghi sổ của TSCĐ

 Đánh giá lại theo quyết định của Nhà n ớc

 Sửa chữa nâng cấp, lắp đặt thêm

 Tháo gỡ bớt bộ phận của TSCĐ

Kế toán Tài sản cố định

 Tài khoản sử dụng

 Theo dõi nguyên giá TSCĐ:

Kế toán Tài sản cố định

TSCĐ 211,212,213

SD ĐK: xxx

SD CK: xxx

Kế toán tăng Tài sản cố định

 Tăng do mua sắm (không qua lắp đặt)

 BT1) Ghi tăng NG TSCĐ:

Nợ TK 211: NG

Nợ TK 133: Thuế GTGT đầu vào

Có TK 111,112,331,341: Giá thanh toán

 BT2) Kết chuyển nguồn hình thành TSCĐ:

Nợ TK 353,441,414

Có TK 411: Ghi tăng nguồn vốn kinh doanh (NG)

Kế toán tăng Tài sản cố định

 Tăng do mua sắm (qua lắp đặt)

 BT1) Tập hợp chi phí mua sắm, lắp đặt:

Nợ TK 2411: Giá ch a có thuế

Nợ TK 133: Thuế GTGT đầu vào

Có TK 111,112,331,341: Giá thanh toán

 BT2) Kết chuyển NG khi lắp đặt hoàn thành :