SƠ CỨU GÃY XƯƠNG HỞ - Sơ cứu gãy xương hở tốt : rửa sạch vết thương ngăn chặn nhiễm trùng kín - Nguyên tắc sơ cứu : không bao giờ di chuyển bệnh nhân nếu chưa bất động - Gãy xương đến sớ
Trang 1SƠ CỨU GÃY XƯƠNG HỞ
- Sơ cứu gãy xương hở tốt : rửa sạch vết thương ngăn chặn nhiễm trùng kín
- Nguyên tắc sơ cứu : không bao giờ di chuyển bệnh nhân nếu chưa bất động
- Gãy xương đến sớm : trước 8h ( 6-8h ), còn tuỳ thuộc vào môi trường bị tai nạn
- Nguy cơ trong gãy xương hở :
o Biến chứng ngay:
Shock chấn thương:
Do mất máu, do đau
Vì thế phải băng và bất động tốt ngay
Tổn thương mạch và thần kinh:
Độ 3c
Tắc mạch do mỡ tủy xương:
Trang 2Hiếm gặp
o Biến chứng sớm:
Nhiễm khuẩn vết thương:
Nguy hiểm nhất là vi khuẩn yếm khí
Vì thế khi sử lý vết thương phải rạch rộng, không khâu kín da
Chèn ép khoang gây hội chứng Wolkmann
Sau mổ cần để chi ở tư thế cao
o Di chứng (biến chứng muộn):
Viêm xương sau chấn thương:
Di chứng nặng nề
Điều trị còn khó khăn, phức tạp
Chậm liền xương, khớp giả:
Chiếm tỉ lệ cao, do mất sự liền xương sinh lý
Can xương lệch:
Nếu chi ngắn quá 2cm, gập góc >10o thì phải mổ lại phá can,
Trang 3sửa trục chi
Teo cơ, cứng khớp vì phải bất động lâu
- Nhiễm trùng : phụ thuộc vào
o Vi khuẩn
o Môi trường
o Thời gian vi khuẩn sinh trưởng
Sinh lý bệnh gãy xương hở:
o Diễn biến phần mềm : Hoại tử mô
o Diễn biến phần cứng : Chậm liền xương, khớp giả (can xương dừng lại ở mức
độ liền sụn, chưa phát triển đến xương )
- Phân độ gãy hở theo Gustilo:
Những chú ý trong phân độ của Gustilo:
o Gãy phứt tạp, gãy hai tầng, mất đoạn xương
o Gãy trong môi trường bẩn như nông trại
o Gãy trong các tai nạn giao thông tốc độ cao
Trang 4o Gãy do đạn bắn
o Đến muộn >8h
Xem như gãy độ III
- Vết thương vấy nhiễm:
o Tiếp xúc với nước, dầu, chất phân
o Nhiễm bẩn khuẩn chí do vết cắn
o Vấy bẩn rõ,
o Đến muộn >12h
- Năng lượng cao:
o Gãy nhiều đoạn
o Mất đoạn xương
o Chèn ép khoang
o Cơ chế nghiền ép
o Lóc da rộng
o Kết hợp phần mềm đòi hỏi phải làm vạt che phủ
Trang 5- Mục tiêu điều trị:
o Phòng chống được nhiễm trùng
o Lành vết thương phần mềm và liền xương
o Phục hồi được cấu trúc giải phẫu
o Phục hồi được chức năng
- Điều trị :
o Tại phòng cấp cứu:
Hồi sức
Làm sạch vết thương và băng sạch
Nắn thẳng trục và bất động chi gãy
Kháng sinh và SAT
Chụp x quang xương gãy
o Phẩu thuật bước đầu:
Bảo tồn sự sống của bệnh nhân và chi gãy
Đánh giá chính xác tổn thương
Trang 6Cắt lọc vết thương: cẩn thận tỷ mỷ và loại bỏ hết mô chết, lặp lại sau
48-72 giờ
Cố định xương gãy: vững chắc và phải được che phủ
o Phẩu thuật kết hợp xương:
Độ I: giống gãy xương kín
Độ II: nẹp vít, đinh nội tủy không khoan ống tủy, khung cố định ngoài
Độ IIIA: đinh nội tủy không khoan ống tủy, khung cố định ngoài
Độ IIIB: Khung cố định ngoài-vạt che phủ khuyết hổng phần mềm
Độ IIIC: Khâu nối chi
- 1 số chỉ định:
o Độ I, II, cắt lọc sạch
o Độ III:
Trước 6h, cắt lọc Độ IIIa có thể cắt kết hợp xương
Muộn : khuyên sử dụng kháng sinh ( do đã có nhiễm trùng )
- Sau khi mổ, quan trọng nhất là xem có nhiễm trùng, viêm xương không
Trang 7- Kéo liên tục :
o Tạm thời, chờ mổ
o Điều trị : để sau này bó bột mà không mổ
- Tuyệt đối không được để những phương tiện quá lâu trong cơ thể (đinh, vít,…) Lâu
nhất cho phép là 2 năm Một số bệnh nhân dị ứng, không kết hợp đc mà phải thay
đổi
- Kết luận:
Gãy xương hở gặp nhiều nhất trong cấp cứu chấn thương
o Chẩn đoán dễ, nhưng có thể bỏ sót các gãy xương hở nhỏ
o Cấp cứu ban đầu và phẩu thuật kịp thời, đúng phương pháp giảm tỷ lệ các
biến chứng của gãy xương hở
o Cắt lọc rạch rộng cố định xương vững và để da hở là nguyên tắc chính trong
đều trị gãy xương hở