Hướng dẫn thực hành sơ cứu gãy xương

Tài liệu hướng dẫn chi tiết các cách xử lý khi gãy các vùng xương khác nhau theo hình vẽ sinh động.Gãy xương là một tình trạng mất tính liên tục của xương do bị chấn thương hoặc do bệnh lý gây nên, nó có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức từ một vết rạn cho đến một sự gãy hoàn toàn của xương

SƠ CỨU GÃY XƯƠNG

Mục tiêu

chung của g y x ơng. ãy xương.

2. Nêu đ ợc mục đích, nguyên tắc chung, biến

chứng của cố định góy x ương ng

3. Sơ cứu và cố định nạn nhân g y x ơng đúng ãy xương.

quy trỡnh.

Định nghĩa gãy xương

liên tục của xương do bị chấn thương hoặc do bệnh lý gây nên, nó có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức từ một vết

rạn cho đến một sự gãy hoàn toàn của xương

1 Nguyên nhân gãy x ơng

Chấn th ơng

 Lo ng x ơng ãy xương.

 G y x ơng hởãy xương : có tổn th ơng nơi g y ãy xương.

và nơi này thông với ổ g y hoặc ãy xương

đầu x ơng g y thòi ra ngoài.ãy xương

1 2 Ph©n lo¹i g·y x ¬ng

1.2 Ph©n lo¹i theo h ì nh d¹ng:

1.3 triệu chứng của gãy x ơng

1.3.1 Ba triệu chứng chắc chắn:

 Biến dạng trục chi

- Trục chi gay bị vẹo, lệch .

- Chi g y ngắn hơn so với chi lành ãy xương.

- Chi bị gấp góc

 Có tiếng lạo xạo do hai đầu x ơng cọ vào nhau

 Cử động bất th ờng

1 3 triệu chứng của gãy x ơng

1.3.2 Triệu chứng khác:

 Đau: xuất hiện ngay sau khi chấn th ơng, điểm

đau cố định tại nơi g y đau tăng lên khi cử ãy xương.

dông cô C® g·y x ¬ng t¹m thêi

dông cô C® g·y x ¬ng t¹m thêiNÑp

kh¸c:

2 Mục đích, nguyên tắc cđgx,

2.1 Mục đích:

CđGX là dùng nẹp và băng bất động phần xương bị góy nhằm mục đớch:

1.Giảm đau, phòng ngừa sốc

2.Giảm bớt nguy cơ gây thêm các tổn th ơng thứ phát: mạch máu, thần kinh, cơ, g y kín trở thành g y hở ãy xương ãy xương

3.Trong g y x ơng hở: cầm máu, phòng ngừa nhiễm ãy xương

khuẩn

2 Mục đích, nguyên tắc cđgx

2.2 Nguyên tắc chung của CĐGX

Nẹp phải đủ dài để bất động đ ợc trên và d ới ổ g y ãy xương.

Ph i Iót bông hoặc gạc ở các đầu nẹp và chỗ x ơng sát ải Iót bông hoặc gạc ở các đầu nẹp và chỗ xương sát da

Không nên cởi quần áo nạn nhân

Nẹp và chi sau khi sơ cứu phải tạo thành 1 khối

2 Mục đích, nguyên tắc cđgx

2.2 Nguyên tắc chung của CĐGX

G y kín:ãy xương kéo chi liên tục bằng một lực không đổi trong

suốt thời gian cố định: đ c bi t g y x ặc biệt gãy xương đùi ệt gãy xương đùi ãy xương đùi ương ng đùi

G y hở ãy xương đùi : không đ ợc kéo nắn x ơng, không ấn đầu x ơng vào

cố định nguyên t thế g y ãy xương đùi

L u ý : không có nẹp buộc chi g y vào chi lành ãy xương đùi

3 Dấu hiệu và sơ cứu một số tr ờng hợp vỡ và gãy x ơng

3.1 Vỡ x ơng sọ (đầu)

Dấu hiệu :

 Một vùng của vòm sọ lõm xuống

ho c ặc biệt gãy xương đùi nhỡn rõ tổn th ơng: n o phòi ãy xương

3 DÊu hiÖu vµ s¬ cøu mét sè tr êng hîp vì vµ g·y x ¬ng

3.1 Vì x ¬ng sä (®Çu)

Xử trí :

 Đưa NN ra khỏi nơi bị nạn

 Đặt NN ở tư thế thuận lợi

 Băng VT cầm máu

 Dùng băng cuộn cố định lại

 Không dùng thuốc bôi lên VT

 Nếu có máu chảy ra lỗ tai thì đặt NN nghiêng về bên tai đó

 Nếu não phòi ra ngoài: dùng bát thích hợp úp vào tổ chức não đó và băng cố định lại

 TD tri giác, các dấu hiệu sống

3 DÊu hiÖu vµ s¬ cøu mét sè tr êng hîp vì vµ g·y x ¬ng

3.2 Gãy xương hàm dưới

DÊu hiÖu :

3 DÊu hiÖu vµ s¬ cøu mét sè tr êng hîp vì vµ g·y x ¬ng

3.2 Gãy xương hàm dưới

3 DÊu hiÖu vµ s¬ cøu mét sè tr êng hîp vì vµ g·y x ¬ng

3 DÊu hiÖu vµ s¬ cøu mét sè tr êng hîp vì vµ g·y x ¬ng

3.3 Gãy cột sống

Xử trí:

1. Nhẹ nhàng đưa NN ra khỏi nơi nguy hiểm

2. Đặt NN lên mặt phẳng cứng

3. Dùng 2 gối mềm chèn vào 2 bên cổ NN hoặc có nẹp

chuyên dụng thì càng tốt (nếu nghi ngờ CTCS cổ), chèn vào 2 bên hông nếu CTCS lưng

4. Dùng dây cố định NN lên ván cứng và chuyển đến BV

3 DÊu hiÖu vµ s¬ cøu mét sè tr êng hîp vì vµ g·y x ¬ng

3.3 Gãy cột sống

Xử trí:

3 DÊu hiÖu vµ s¬ cøu mét sè tr êng hîp vì vµ g·y x ¬ng

3 DÊu hiÖu vµ s¬ cøu mét sè tr êng hîp vì vµ g·y x ¬ng

3.4 Gãy xương đòn

Xử trí:

 Dùng băng cuộn băng kiểu số 8 kéo vai về phía sau

7 DÊu hiÖu vµ s¬ cøu mét sè tr êng hîp vì vµ g·y x ¬ng

7.4 Gãy xương đòn

Xử trí:

 Dùng cánh tay bên gãy gấp lại, lòng bàn tay để bên xương đòn lành, áp sát cánh tay vào ngực

 Dùng nẹp chữ T cố định phía sau lưng

3 DÊu hiÖu vµ s¬ cøu mét sè tr êng hîp vì vµ g·y x ¬ng

3.5 Vỡ xương chậu

Dấu hiệu :

 Đau và cảm ứng vùng

khớp háng và bẹn

 Mất khả năng đi lại

 Đái máu hoặc bí đái: TT

niệu đạo bàng quang

 Sốc

3 DÊu hiÖu vµ s¬ cøu mét sè tr êng hîp vì vµ g·y x ¬ng

3.5 Vỡ xương chậu

Xử trí:

 Dùng gối kê dưới khoeo

 Luồn dây qua mông buộc

giữ khung chậu lại

 Hoặc dùng 2 bao cát hoặc

bao đường, kê bên mông.

3 DÊu hiÖu vµ s¬ cøu mét sè tr êng hîp vì vµ g·y x ¬ng

3.6 Gãy xương đùi

Xử trí:

1. Chống sốc và bất động

2. Sơ cứu VT hở nếu có

3. 1 người phụ đỡ trên và dưới ổ gãy, 1 người phụ đỡ bàn chân vuông góc với cẳng chân và kéo 1 lực không đổi

4. Dùng 3 nẹp: vai – gót, nách - mắt cá ngoài, bẹn - mắt cá trong

5. Buộc dây cố định nẹp và chi: trên ổ gãy, dưới ổ gãy, ngang hông (ngang mào chậu), dưới gối, ngực (bảo NN hít vào) và dùng băng cuộn băng kiểu số 8 bàn chân vuông góc với cẳng chân

6. Theo dõi tuần hoàn chi

Kỹ thuật cố định góy xương đựi

1

Chuẩn bị dụng cụ:

- Bông không thấm n ớc, cáng, hộp chống shock, phiếu chuyển th ơng

3

H ớng dẫn 2 ng ời phụ:

liên tục theo trục của chi bằng một lực không đổi

nẹp ngoài từ nách qua mắt cá ngoài

kỹ thuật cố định tạm thời gãy x ơng đùi kín bằng nẹp

3 DÊu hiÖu vµ s¬ cøu mét sè tr êng hîp vì vµ g·y x ¬ng

3.7 Gãy xương cẳng chân

Xử trí:

người phụ đỡ bàn chân vuông góc với cẳng chân

3 DÊu hiÖu vµ s¬ cøu mét sè tr êng hîp vì vµ g·y x ¬ng

3.7 Gãy xương cẳng chân

Xử trí:

trong, ngang đùi ngoài - mắt cá ngoài

dưới ổ gãy, ngang đùi, dùng băng cuộn băng kiểu số 8 bàn chân vuông góc với cẳng chân

kỹ thuật cố định tạm thời gãy x ơng cẳng chân kín bằng nẹp

1

Chuẩn bị dụng cụ:

2 nẹp cố định GX cẳng chân hoặc nẹp kẽm chữ L, dây buộc to bản, băng cuộn

Bông không thấm n ớc, cáng, hộp chống shock, phiếu chuyển th ơng

2 Động viên, an ủi nạn nhân, cho nạn nhân nằm - Xác định vị trí gãy

3

H ớng dẫn 2 ng ời phụ:

1 ng ời đỡ trên và d ới ổ gẫy

1 ng ời giữ bàn chân vuông góc với cẳng chân

4 Đặt 2 nẹp: 1 nẹp từ giữa đùi qua mắt cá trong - 1 nẹp từ giữa đùi qua mắt cá ngoài Hoặc nẹp kẽm hình chữ L đặt d ới cẳng chân và sát bàn chân

5 Lót bông không thấm n ớc ở các đầu nẹp và chỗ x ơng sát da

6  Buộc một dây trên ổ gãy - Buộc một dây d ới ổ gãy

7  Buộc một dây ngang đùi - Băng số 8 bàn chân vuông góc với cẳng chân

8 Kiểm tra tuần hoàn chi gãy, viết phiếu chuyển th ơng

9 Chuyển nạn nhân lên cáng và theo dõi tình trạng nạn nhân khi chuyển

3 DÊu hiÖu vµ s¬ cøu mét sè tr êng hîp vì vµ g·y x ¬ng

3.8 Gãy xương cánh tay

Xử trí:

1 Cánh tay để sát thân, cẳng tay vuông góc với

cánh tay

2 Sơ cứu VT hở nếu có

3 Dùng 2 nẹp: Hố nách - khuỷu tay, vai - khuỷu

tay

4 Buộc dây cố định nẹp và chi: trên ổ gãy, dưới ổ

gãy

5 Dùng khăn tam giác đỡ cẳng tay treo trước

ngực và buộc qua vai, bàn tay cao hơn khuỷu

tay.

6 Dùng khăn to bản buộc cánh tay vào thân

7 Theo dõi tuần hoàn chi

kỹ thuật cố định tạm thời gãy x ơng cánh tay bằng nẹp

stt các b ớc tiến hành

1

Chuẩn bị dụng cụ:

 Hai nẹp cố định g y x ơng cánh tay, dây buộc, khăn tam giácãy xương.

 Bông không thấm n ớc, phiếu chuyển th ơng, hộp cấp cứu

2 Động viên, an ủi nạn nhân, cho nạn nhân ngồi hoặc nằm

6  Buộc một dây trên ổ g y ãy xương - Buộc một dây d ới ổ g y ãy xương

7 Treo cẳng tay bằng khăn tam giác (bàn tay cao hơn khuỷu tay)

8 Dùng băng hoặc khăn tam giác buộc cánh tay vào sát thân

9 Kiểm tra tuần hoàn chi g y, viết phiếu chuyển th ơngãy xương.

10 Chuyển NN lên BV và theo dõi tình trạng NN khi chuyển

3 DÊu hiÖu vµ s¬ cøu mét sè tr êng hîp vì vµ g·y x ¬ng

3.9 Gãy xương cẳng tay

góc với cánh tay Lòng bàn tay ngửa

– nếp gấp khuỷu tay, nẹp ngoài từ đầu

các ngón tay tới quá khuỷu

gãy, dưới ổ gãy, lòng bàn tay

trước ngực và buộc qua vai, bàn tay

cao hơn khuỷu tay.

kỹ thuật cố định tạm thời gãy x ơng cẳng tay bằng nẹp

stt các b ớc tiến hành

1

Chuẩn bị dụng cụ:

Hai nẹp cố định g y x ơng cẳng tay, dây buộc, khăn tam giácãy xương.

Bông không thấm n ớc, phiếu chuyển th ơng, hộp cấp cứu

2 Động viên, an ủi nạn nhân, cho nạn nhân ngồi hoặc nằm

6  Buộc một dây trên ổ g y ãy xương - Buộc một dây d ới ổ g y ãy xương

7 Buộc một dây ở bàn tay

8 Treo cẳng tay bằng khăn tam giác (bàn tay cao hơn khuỷu tay)

9 Kiểm tra tuần hoàn chi g y ãy xương - Viết phiếu chuyển th ơng

10 Chuyển NN lên BV và theo dõi tình trạng nạn nhân khi chuyển

KẾT LUẬN

trí cấp cứu, thực hiện đúng kỹ thuật, theo dõi sát đề phòng các biến chứng.

động sẽ giúp việc điều trị thưc thụ được

thuận lợi

 LƯỢNG GIÁ

Câu 1: Hãy nêu ba mục đích của cố định gẫy xương

 LƯỢNG GIÁ

Câu 2 : hãy trình bày nguyên tắc CĐGX

Xin trân trọng cảm ơn!