TỬ VONG CỦA BÀ MẸ VÀ TRẺ SƠ SINH doc

ĐỊNH NGHĨA "Tử vong mẹ là tử vong của người phụ nữ trong khi mang thai hoặc trong vòng 42 ngày sau khi kết thúc thai kỳ, không phụ thuộc vào thời gian và địa điểm mang thai, do bất kỳ n

TỬ VONG CỦA BÀ MẸ VÀ TRẺ SƠ SINH

1 ĐỊNH NGHĨA

"Tử vong mẹ là tử vong của người phụ nữ trong khi mang thai hoặc trong vòng 42 ngày sau khi kết thúc thai kỳ, không phụ thuộc vào thời gian và địa điểm mang thai, do bất kỳ nguyên nhân nào có liên quan hoặc bị nặng lên bởi quá trình mang thai hoặc quản lý thai nghén Các nguyên nhân tử vong mẹ

2 TỬ VONG CỦA BÀ MẸ

2.1 Tình hình bệnh tật và tử vong mẹ

Các biến chứng của thai nghén và quá trình sinh đẻ là những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và ảnh hưởng sức khoẻ nghiêm trọng ở phụ nữ trong độ tuổi sinh

đẻ tại các nước đang phát triển Thống kê trên thế giới cho thấy một con số ước tính 529.000 phụ nữ chết hàng năm do các nguyên nhân hoặc khi so với tử vong

mẹ Điều này có nghĩa ít nhất 10 triệu phụ nữ do sinh đẻ

Bảng 1: Tỉ lệ tử vong mẹ theo vùng

Vùng Tỉ lệ tử vong( /100.000 trẻ sơ sinh

sống)

Nguồn: UNCEF/WHO 2005

Tại Việt Nam, tỷ lệ tử vong mẹ năm 2000 được ước tính 130 ca tử vong trên 100.000 ca sinh sống Tỷ lệ này đặc biệt cao ở các vùng sâu, vùng cao Sự khác biệt giữa các vùng tử vong mẹ cũng rất cao: Tây Nguyên: 418/100.000, vùng núi phía Bắc 298/100.000, vùng ven biển phía Bắc và đồng bằng sông Cửu Long là 200/100.000 Nguyên nhân tử vong chủ yếu do năm tai biến sản khoa, đứng đầu là băng huyết sau sinh (41%) và nhiễm trùng hậu sản (20%)

2.2 Nguyên nhân gây tử vong mẹ

2.2.1 Nguyên nhân trực tiếp

2.2.1.1 Băng huyết

- Băng huyết trước khi sinh xảy ra vào khoảng giữa tuần thứ 28 và 40 của thời kỳ mang thai, có thể do rau bong non, rau tiền đạo

- Băng huyết trong khi sinh: thường do vỡ tử cung và tổn thương đường sinh dục,

- Băng huyết sau sinh: thường xuất hiện trong những giờ đầu sau sinh Đây thường

là kết quả do chảy máu thời kỳ sổ rau, tổn thương đường sinh dục

- Băng huyết do thủng tử cung trong nạo phá thai

2.2.1.2 Nhiễm trùng: thường dẫn đến bệnh cảnh nặng nề gây tử vong do nhiễm trùng huyết

- Nhiễm trùng hậu sản

- Nhiễm trùng sau nạo phá thai

2.2.1.3 Tiền sản giật nặng - Sản giật

Bệnh nhân có thể tử vong trong bệnh cảnh phù phổi cấp, hội chứng HELLP, sản giật, băng huyết sau sinh

Bảng 2: Nguyên nhân tử vong của người mẹ

Nhiễm trùng huyết 8 42.320

Nguồn: UNFPA, 2001

2.2.2 Nguyên nhân gián tiếp

Nguyên nhân gián tiếp gây ra tử vong cho người mẹ có thể từ trước và do có thai nên là trầm trọng thêm, chiếm khoảng 15 - 20 % tỷ lệ tử vong

Ví dụ: Bệnh tim và thai nghén, Basedow và thai nghén, đái tháo đường và thai nghén, viêm gan siêu vi cấp, thiếu máu, bệnh sốt rét, HIV/AIDS

Tỷ lệ tử vong các bà mẹ ở các nước đang phát triển:

· Trước khi sinh: 23,9 %

· Trong khi sinh: 15,5 %

· Sau khi sinh: 60,6 %