René Descartes docx

René DescartesRené Descartes 1596–1650 là triết gia, nhà khoa học, nhà toán học người Pháp, được một số người xem là cha đẻ của triết học hiện đại.. Descartes còn học toán ở các thầy the

René Descartes

René Descartes (1596–1650) là triết gia, nhà khoa học, nhà toán học người Pháp, được một số người xem là cha đẻ của triết học hiện đại.

Sinh tạiLa Haye,Touraine (trước đây là một tỉnh, nay gọi là một vùng của Pháp), Descartes là con của một gia đình quý tộc nhỏ, có truyền thống khoa bảng Lên tám tuổi, ông được gửi theo học tại trường học củadòng TêntạiLa

FlècheởAnjou, ông học ở đây suốt 8 năm Bên cạnh những môn học cổ điển,

Descartes còn học toán ở các thầy theotrường phái Kinh viện, một học phái chủ trương dùng lý luận của loài người để hiểu lý thuyếtKy tô giáo.Thiên Chúa giáo La

Mãcó ảnh hưởng mạnh mẽ đến suốt cuộc đời Descartes Sau khi ra trường, ông theo học luật tạiĐại học Poitiers, tốt nghiệp năm1616 Tuy vậy, ông chưa hề hành nghề luật; năm1618ông phục vụ cho Hoàng tửMaurice de Nassau, nhà lãnh đạo củaLiên hiệp các tỉnh Hà Lan, với ý định theo đuổi một cuộc đời binh nghiệp

Những năm tiếp theo, Descartes phục vụ các quân đội khác, nhưng ông đã bắt đầu tập trung vào toán học và triết học Ông hành hương sang đất Ý từ

năm1623đến1624, sau đó từ 1624 đến1628, ông ở Pháp Trong thời gian ở Pháp, Descartes chuyên tâm nghiên cứu triết học và làm các thí nghiệm vềquang học Năm1628, sau khi bán hết tài sản ở Pháp, ông chuyển sang sống ởHà Lan, và sống hầu hết quãng đời còn lại ở xứ hoatuylip Descartes sống ở nhiều thành phố khác nhau của Hà Lan, nhưAmsterdam,Deventer,Utrecht, vàLeiden

Dường như trong năm đầu tiên ở Hà Lan, Descartes đã viết tác phẩm lớn đầu tiên,Essais philosophiques(Các tiểu luận triết học), xuất bản năm1637 Tác phẩm gồm bốn phần: một tiểu luận vềhình học, một về quang học, phần thứ ba vềsao băng, và Discours de la méthode (Bàn luận về phương pháp), trong đó ông trình bày các nghiên cứu triết học của mình Sau đó lần lượt ra đời các tác phẩm khác, có thể kể raMeditationes de Prima Philosophia(Suy ngẫm về Triết học Tiên khởi,

năm1641, viết lại năm1642) vàPrincipia Philosophiae(Các nguyên lý triết học, năm1644) Cuốn sau này ông dành tặng cho Công chúaElizabeth Stuart xứ

Bohemia, một người bạn thân thiết của ông ở Hà Lan Năm1649Nữ

HoàngChristina nước Thụy Điển mời Descartes đến giảng dạy cho bà về triết học tại triều đình ởStockholm Cái lạnh khắc nghiệt của xứBắc Âuđã làm ông

mắcbệnh viêm phổivà qua đời năm1650

Sau khi ông mất, giáo hội Thiên Chúa giáo La Mã đã liệt các tác phẩm của ông vào danh sách những sách cấm

[ sửa ]Triết học

Descartes muốn áp dụng phương pháp quy nạp hợp lý của khoa học, nhất là của toán học, vào triết học Trước đó, triết học bị chi phối bởi phương pháp của

phái Kinh viện, vốn hoàn toàn dựa theo sự so sánh và đối chiếu với quan điểm của nhà cầm quyền Bác bỏ phương pháp này, Descartes cho rằng "Trong khi tìm kiếm con đường thẳng đi đến chân lý, chúng ta không cần phải quan tâm tới những gì

mà chúng ta không thể thấu đáo một cách chắc chắn như việc chứng minh bằng đại

số và hình học" Qua đó ông chỉ ra rằng "không điều gì được xem là đúng cho đến khi nền tảng để tin rằng nó đúng được thiết lập" Sự chắc chắn duy nhất làm điểm xuất phát cho các nghiên cứu của ông được ông bày tỏ bằng câu nói nổi tiếng

"Cogito, ergo sum", (tiếng Latinh, "Tôi tư duy, vậy tôi tồn tại") Từtiên đềcho rằng

ý thức rõ ràng về tư duy của ông chứng minh rằng ông tồn tại, Descartes kết luận

là Chúa tồn tại Chúa, theo triết học Descartes, đã tạo ra hai loại chất để tạo nên toàn bộ vạn vật Loại thứ nhất là chất suy nghĩ, tức tinh thần, loại thứ hai là các chất mở rộng, tức thân thể

Trongtiếng Pháp, tính từ cartésien (hoặc cartésienne - dạng giống cái) dùng

để chỉ những nhân cách có xu hướng tư duy logic hơn là cả tin Cartésien cótừ nguyênlà tên của Descartes.Tiếng Anhcũng có tính từ cartesian với ý nghĩa tương đương

Triết học Descartes, có khi được gọi là Cartesianism (tiếng Anh), đã khiến

cho ông có nhiều giải thích sai lầm về các hiện tượng vật lý Tuy nhiên, các giải thích đó cũng có một giá trị nhất định, vì ông đã dùng những giải thích cơ học thay cho những quan điểm tinh thần mơ hồ của các tác giả đi trước Ban đầu Descartes

đã công nhậnthuyết Copernicvềhệ thống vũ trụtrong đó cáchành tinhxoay

quanhMặt Trời, nhưng ông đã từ bỏ nó chỉ vì giáo hội Thiên Chúa La Mã phán rằng thuyết đó tà đạo Thay vào đó ông đưa ra lý thuyết dòng xoáy – cho rằng vũ trụ được lấp đầy vật chất, ở các trạng thái khác nhau, xoáy quanh mặt trời

Trong lĩnh vựcsinh lý học, Descartes giữ quan điểm rằng máu là một chất lỏng tinh tế mà ông gọi là hồn của động vật Ông tin rằng hồn động vật tiếp xúc với chất suy nghĩ ở trong não và chảy dọc theo các dây thần kinh để điều khiển cơ bắp

và các phần khác của cơ thể

Về quang học, Descartes đã khám phá ra định luật cơ bản của sự phản xạ: góc tới bằng góc phản xạ Tiểu luận của ông là văn bản đầu tiên trình bày đề cập

đến định luật này Việc Descartes xemánh sángnhư một thứ áp lực trên môi

trường chất rắn đã dẫn đường cholý thuyết sóngcủa ánh sáng

Đóng góp quan trọng nhất của Descartes với toán học là việc hệ thống

hóahình học giải tích, hệ các trục tọa độ vuông góc được mang tên ông Ông là nhà toán học đầu tiên phân loại các đường cong dựa theo tính chất của các phương trình tạo nên chúng Ông cũng có những đóng góp vào lý thuyết về các đẳng thức Descartes cũng là người đầu tiên dùng các chữ cái cuối cùng của bảng chữ cái để chỉ các ẩn số và dùng các chữ cái đầu tiên của bảng chữ cái để chỉ các giá trị đã biết Ông cũng đã sáng tạo ra hệ thống ký hiệu để mô tả lũy thừa của các số (chẳng hạn

trong biểu thức x²) Mặc khác, chính ông đã thiết lập ra phương pháp, gọi là

phương pháp dấu hiệu Descartes, để tìmsố nghiệmâm, dương của bất cứ phương trình đại số nào

Democritus

Democritus (tiếng Hy Lạp: Δημόκριτος) là một triết gia người Hy Lạp sống trước thời kỳ Socrates Ông sinh ra vào khoảng 460 TCN ở thành phố Abdera, một địa điểm trên bờ biển thuộc xứ Thrace (phần đất thuộc Hy Lạp

và Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay)

Democritus là học trò củaLeucippusvà cùng với Leucippus tạo ra thuyết

nguyên tử thô sơ Theo thuyết nguyên tử của ông, mọivật chấtđược tạo thành từ các dạng khác nhau của các phần tử không chia nhỏ được, không nhìn thấy được,

cái mà ông gọi là atoma (nguyên tử) Đó là ý tưởng độc nhất vô nhị của Democritus,

chính vì thế mà từ khi Democritus đưa rakhái niệmđó cho đến tận sau này

khikhoa họcđã phát triển người ta mới có những bằng chứng cụ thể về sựtồn tạicủanguyên tửvà tiếp tục phát triển lý thuyết về nguyên tử