BED, BANK & SHORE BED, BANK & SHORE PROTECTION - CHAPTER 9 pps

Bảo vệ bờ ở Việt nam• Xung đột lợi ích: môi trường, khai thác, bảo vệ • Thiếu tài liệu, đ.k biên cho nghiên cứu: quan sát, đo đạc không mang tính hệ thống • Chiến lược, quy hoạch bảo vệ

GIẢI PHÁP KỸ THUẬT BẢO VỆ BỜ BIỂN

Thiều Quang Tuấn

Tuan.T.Q@wru.edu.vn

www.coastal.wru.edu.vn

NỘI DUNG

• Bảo vệ bờ ở Việt nam

• Làm gì khi bờ biển bị xói ? giải pháp cứng và mềm

• Ví dụ: Vấn đề bảo vệ bờ ở Hải Hậu

Gần 28/64 tỉnh, TP ven biển, 46 Tr dân (TCTK 2004)

Lũ Nước dâng (biển)

Lũ và nước dâng

Ảnh hưởng của biển

Bão ở biển Đông và Tây Thái Bình Dương

Việt nam: trung bình 5 cơn bão/năm (đổ bộ trực tiếp) Mùa bão: Tháng 6 - 11

Bảo vệ bờ ở Việt nam

• Xung đột lợi ích: môi trường, khai thác, bảo vệ

• Thiếu tài liệu, đ.k biên cho nghiên cứu: quan sát,

đo đạc không mang tính hệ thống

• Chiến lược, quy hoạch bảo vệ bờ quốc gia ?

• Dự báo diễn biến

• Nhân lực KT Biển

Æ Hiện nay chỉ là đối phó

Đồ Sơn, Cát Hải

Haitrieu 1995

Hải Hậu, Nam Định

Đầm phá Tam Giang Cầu Hai – Huế

Làm gì khi bờ biển bị xói ?

Làm gì khi bờ biển bị xói ?

Xói thì làm bờ kè ?

# Xác định Nguyên nhân và Loại xói lở cần thiết cho việc đưa ra các giải pháp phù hợp (chữa bệnh)

Tìm hiểu nguyên nhân và định lượng xói lở ?

* Phân tích tài liệu quan trắc (nếu có)

* Khi không có tài liệu quan trắc

+ Các hải đồ, tài liệu xây dựng đê

+ Tính toán dự báo

+ Tiến hành ngay các quan trắc

Xói cấp tính (do bão)

0 100 200 300 400 500

¶nh h−ëng cña xãi cÊp tÝnh

cát ngang bờ, bờ biển tự phục hồi

vĩnh viễn, bờ bãi mất dần

Xói cấp tính <> Xói mãn tính

+

Biên sóng đổ

xói do v/c bùn cát ven bờ

Xói do bão Tại bờ

Kết hợp giữa xói cấp và mãn tính

1 Lùi dần (không chống)

3 Bảo vệ (chống lại)

Tùy thuộc vào điều kiện dân sinh kinh tế

chính :

1 Lùi dần (không chống)

- Không phát triển các dự án quan trọng tại ở khu vực có nguy cơ xói lở cao

- Dự báo và theo dõi tốt diễn biến xói lở

- Cần quy hoạch tốt dải ven bờ

- Hành lang an toan ven bờ 100 m, 200 m ?

+ Tĩnh: khi xói cấp tính

+ Động: khi xói mãn tính ΔL = Jxói (m/năm) x T (năm)

Phù hợp với quy hoạch mới, khu vực chưa hoặc đang phát triển ở mức độ thấp

Sau 50 năm

2m/năm x 50 năm

=100 m ?

2 Sống chung

+ chuyển đổi canh tác

1 lần / 5 năm, 10 năm hay 20 năm ?

Nhà tránh bão Bangladesh

Chống hay không chống ?

3 Chống lại

(Áp dụng các giải pháp kỹ thuật)

ƒ Dùng các giải pháp cứng hoặc mềm để chặn đứng xói lở tại vị trí cần bảo vệ

ƒ Không bao giờ là tuyệt đối: chuyển vấn đề

xói lở sang khu vực lân cận

ƒ (Rất) Tốn kém

Giải pháp bảo vệ bờ điển hình – lựa chọn

Xói mãn tính Xói cấp tính

Giảm sóng và v.c bùn cát Giảm tác động, giữ vật liệu

Mất bãi phía trước

Bãi trước dao động theo mùa

• Nuôi dưỡng bãi

• Chuyển trả cát

• Thoát nước bãi

• Sỏi hóa bãi

1 Đê kết hợp kè lát mái (thông dụng)

Mái kè rọ đá

Kè cấu kiện bê tông

Đê mái cỏ

Nguyên tắc:

Cung cấp cát có chu kỳ cho bãi biển đang bị xói

2 Nuôi dưỡng bãi nhân tạo

(beach nourishment)

Bơm cầu vồng

Đường ống

3 Đập mỏ hàn (kè ngang, đập đinh)

4 Đập phá sóng/chắn cát

(breakwater)

Cảng Gijon

Dạng mặt cắt ngang

Hỗn hợp: thùng chìm, đá xếp, cấu kiện

Cấu kiện tiêu sóng

dùng cho đập phá sóng, mỏ hàn

Core-loc Cube (modified)

X-Bloc (www.xbloc.com)

Tetrapods

Cảng cá Ngọc Hải-Hải Phòng

7/2005

7 Đập phá sóng ngầm

6 Tường đứng

8 Sỏi hóa bãi, tiêu nước bãi

8 Sỏi hóa bãi, tiêu nước bãi

9 Trồng cây, cỏ giữ cát

Trồng phi lao

Trồng ??? phi lao hay nuôi tôm

Hậu Lộc, 2005

10 Rừng ngập mặn – tấm lá chắn xanh

Rừng ngập mặn <> Nuôi trồng thủy sản

11 Gia cố dùng kết cấu ĐKT

Ống ĐKT Thảm ĐKT

Túi ĐKT bao ngoài với

đất và cỏ

Ví dụ: Bờ biển Hải Hậu – Nam Định

Bờ biển Hải Hậu – Nam Định (1)

Nhúm giải phỏp cho đến gần đõy:

• Lui đờ dần vào trong

• Làm mỏi kố chắc chắn

Nh−ng kè vẫn đổ, đê vẫn phải dời ???

Xói mất chân Æ đổ kè

Xói thì làm kè ?

Giải thích nguyên nhân hư hỏng kè:

• Xói bãi, chân đê trước mái kè

> Mất cát trước chân kè

> Chân kè không giữ được mái kè

> Kè bị sập, đê bị hỏng (mặc cho mái kè chắc

chắn đến đâu)

Kết luận:

• Nâng cấp mái kè không phải là giải pháp

• Mà là giữ chân kè, giữ bãi

Nhóm giải pháp:

• Giữ chân kè tại vị trí (ống buy, cọc cừ dài)

• Thay đổi v.c bùn cát ven bờ để chống xói:

* cung cấp cát: nuôi dưỡng bãi (phi công trình)

trên bãi

+ hệ thống kè ngang bờ (mỏ hàn) + đập phá sóng xa bờ/ngầm

Cần phân tích chi phí và lợi ích các giải pháp

• Tất cả các giải pháp đều tốn kém

• Phương án đầu tư là xác đáng ?

Nếu xác định đúng, đầy đủ các lợi ích & ảnh hưởng:

• chi phí, lợi ích kinh tế tài chính trực tiếp

• các lợi ích xã hội, văn hóa ?

• tác động đến hệ sinh thái, hình thái vùng lân cận ?

Giải pháp tốt nhất cho Hải Hậu ???

Các lợi ích cần bảo vệ ?

Sản xuất nông nghiệp ?

Giá trị văn hóa xã hội ?

biên sóng vỡ

Hiệu quả của mỏ hàn chữ T ?

• Bãi dốc 1:250 (sâu 10 m thì 2 km từ bờ)

• Sóng nước sâu cao 5m

• Sóng vỡ tại 2Hs => 10 m (quy tắc ngón tay cái)

• Tức là biên sóng vỡ cách bờ 2.5 km

• Vùng vận chuyển bùn cát lớn nhất là 1.5 đến 2.5 km từ bờ

• Vùng này sẽ bị xói sâu nếu không có cát bổ sung

Vùng vận chuyển bùn cát ven bờ ?

Biên sóng đổ (bão)

2.5 km

xói do v/c bùn cát ven bờ

Xói do bão Tại bờ

2.5 – 1.0 km

Xói trước đầu mỏ hàn

• Đập mỏ hàn có thể giữ được bãi tạm thời

• Tuy nhiên bãi phía trước vẫn bị xói chân

• Giải pháp dài hơi hơn: kết hợp với bảo vệ đáy

bảo vệ đáy

• Quá tốn kém khi xây dựng trên bãi thoải (quá dài)

• Không có tác dụng ngăn chặn vận chuyển bùn cát

ven bờ theo chức năng làm việc của mỏ hàn

• Không có ảnh hưởng đến vận chuyển bùn cát ở vùng nước sâu hơn

• Chỉ có tác dụng đẩy chân đê ra xa

• Trước đầu chữ T, bãi tiếp tục xói và mất dần

• Yêu cầu duy tu, bảo dưỡng thường xuyên (bảo vệ xói bãi, mất chân)

• Vẫn là giải pháp tốn kém, ít hiệu quả

12 Bảo vệ chống xói đáy

Mảng bó cành cây (Hà Lan, sau 1953)

Sau Damrey, 2005