Rừng và đời sống con người

Được biết đến với cái tên :” Lá phổi xanh của nhân loại “.Rừng đóng vai trò quan trọng đối với sự sống,trong đó có việc điều hòa không khí trên trái đất... Vai trò của rừng đối với môi t

Tài nguyên rừng

• Bảo vệ rừng là bảo vệ cuộc sống của hành tinh

• Tài nguyên rừng góp phần nâng cao cuộc sống

• Xây dựng môi trường xanh sạch đẹp là nghĩa vụ

và trách nhiệm của cộng đồng

Như chúng ta đã biết không khí đối với con người

là không thể thiếu.Vậy làm sao để giữ được bầu không khí trong lành? Được biết đến với cái

tên :” Lá phổi xanh của nhân loại “.Rừng đóng vai trò quan trọng đối với sự sống,trong đó có

việc điều hòa không khí trên trái đất

Vai trò của rừng đối với môi trường và

cuộc sống con người

• Rừng cung cấp lâm sản

• Rừng điều hòa lượng nước trên mặt đất

• Rừng đối với khí quyển

• Rừng đối với đất

• Rừng là nguồn gen quý giá

Khai thác gỗ tràm làm cột nhà, xả ván, đóng cừ, làm dàn giáo xây dựng…

Thằn lằn cổ diềm ở Australia. Con cò mỏ giày là một loài chim lớn sống ở vùng nhiệt đới của đông Phi

Con nhím mỏ dài là loài

động vật được ghi vào sách đỏ.

Sếu đầu đỏ, một loài chim quý hiếm nằm trong Sách đỏ Việt Nam và của thế giới

Nhân sâm là một loại thuốc quý giá từ rừng Thân rể và rể củ có thể dùng làm thuốc bổ, tăng lực, chống suy nhược,

hồi phục sức lực bị suy giảm ….

Rừng điều hòa lượng nước trên mặt đất

Nước mưa rơi trên rùng, được rừng giữ lại, ngấm xuống đất , chảy thành suối nối liền với các dòng sông làm nguồn nước quan trọng cung cấp cho đời sống và sản xuất

Rừng đóng vai trò quan trọng trong

Chu trình tuần hoàn nước trong tự nhiên

• Ngoài ra, trong rừng nhiệt độ thấp, độ ẩm cao, gió yếu lượng hơi nước bốc hơi từ đất rừng

thấp hơn nơi trống trải

• Lớp xốp thảm mục trong rừng lại có tác dụng như một lớp xốp cách nhiệt che phủ mặt đất

rừng, làm giảm lượng hơi nước bốc hơi và làm tăng độ ẩm của đất

Rừng đối với khí quyển

• Rừng có sự ảnh hưởng đến sự bốc hơi nước ở môi

trường xung quanh và giữ cân bằng nồng độ ôxy

trong khí quyển Vì thế rừng có vai trò điều hòa khí hậu

• Rừng không chỉ cung cấp ôxy mà còn có tác dụng lọc không khí, làm cho không khí trong lành, môi trường trong lành sẽ làm hạn chế các loại vi khuẩn, vi rút gây bệnh vì thế nên trồng nhiều cây xanh quanh khu dân

cư và khu công nghiệp…

Rừng đối với đất

• Rừng có vai trò quan trọng trong việc hình

thành và bảo vệ đất, hệ thống rừng – đất có vai trò quan trọng trong việc duy trì sự sống trên trái đất

• Không những thế rừng còn có vai trò quan

trọng trong việc hạn chế xói mòn đất, nhất là xói mòn đất trên sườn dốc, vì thế lớp đất bề

mặt được bảo vệ, đồng thời trống được bồi lấp lòng xông, lòng hồ…

Đất bị xói mòn do khai thác rừng quá mức mà không có

biện pháp cải tạo đúng cách

Là nguyên nhân gây ra hiên tượng

lũ, lũ quét, lũ ống…

Rừng là nguồn gen quý giá

• Rùng là ngân hàng gen to lớn và quý giá của nhân

loại Trong rừng có nhiều loài động, thực vật quan

trọng đối với môi trường và cuộc sống con người

• Đối với rừng ở Việt Nam, các nhà khoa học đã ước tính có khoảng trên 10.000 loài thực vật bậc cao,

trong đó có khoảng 1.000 loài cây gỗ lớn Ngoài ra

có trên 280 loài và phân loài thú, trên 1020 loài chym,

259 loài bò sát, 82 loài lưỡng cư và hàng vạn các loài sinh vật khác Riêng cây làm thuốc có khoảng 1.500 loài Đây là tài sản quý giá mà thiên nhiên ưu đãi cho chúng ta.

Khỉ má bạc ở rừng U Minh Hạ Sếu đầu đỏ ở vườn quốc gia chàm chym

Sao la ở vùng núi Trường Sơn Loài voọc ngũ sắc sống ở Bạch Mã

• Lan Việt Nam là nguồn tài nguyên quý giá, có sức hấp dẫn cao không chỉ đối với các nhà

khoa học, mà còn là thú say mê của nhiều

người yêu hoa trong và ngoài nước

Cây Huê còn gọi là cây Hương Đàn, cây sưa < tên khoa học là

Dalbergia tonkinensis Prain, thuộc họ Đậu >,

là loài cây quý hiếm , xếp vào nhóm IA.

Thạch tùng răng cưa - loại cây dược liệu cực hiếm trên thế giới vừa được phát hiện trong rừng sâu, trên vùng núi cao 1.000m tại Lâm Đồng

Cả nước có 882 loài động - thực vật (418 loài động vật, 464 loài

thực vật) đang bị đe dọa ở các mức khác nhau Có ít nhất mười loài động - thực vật đã bị tuyệt chủng hoàn toàn hoặc tuyệt chủng trong

tự nhiên

Tài nguyên rừng trên thế giới

• Rừng có 3 loại chính

- Rừng nhiệt đới ẩm

- Rừng nhiệt đới khô

- Rừng ôn đới

Rừng nhiệt đới ẩm tại Việt Nam

Rừng nhiệt đới ẩm: hơn 1 tỉ ha Đây là hệ sinh thái phong phú nhất về sinh khối và loài Mặc dù chỉ chiếm 7% diện tích đất tự nhiên, nhưng là nơi cung cấp khoảng 15% lượng gỗ và 50% số loài đã biết trên thế giới, cũng là nơi ở của hơn 140 triệu người Khoảng 2/3 rừng này ở Mỹ Latinh, chủ yếu thuộc lưu vực sông Amazon, phần còn lại ở Châu Phi và Châu Á

• Rừng nhiệt đới khô: 1,5 tỉ ha, trong đó ở Châu Phi Loại rừng này không phong phú về loài và sinh thái như rừng nhiệt đới

ẩm, nhưng lại là phương tiện bảo vệ đất quan trọng Giá trị kinh tế chủ yếu của chúng là chăn nuôi và cung cấp củi đun cho cư dân nông thôn

Một góc rừng Nhiệt đới khô

• Rừng ôn đới: khoảng 1,6 tỉ ha,đa số thuộc các nước công nghiệp phát triển Tính đa dạng

sinh học của rừng này kém nhất, nhưng là

nguồn cung cấp gỗ, nơi nghỉ ngơi, giải trí

Một góc rừng ôn đới

Sự phân bố của rừng trên thế giới

• Phân bố

• Rừng phân bố không đồng đều trên các Châu Lục về diện tích cũng như thể loại Tổng cộng

có 29% diện tích lục địa được che phủ bởi

rừng (khoảng 3.837 triệu ha, trong đó 1.280 triệu ha-chiếm 33% diện tích rừng là rừng

thông-tập trung ở miền lạnh và ôn đới, còn lại 2.257 triệu ha-chiếm 67% là rừng rậm miền xích đạo và nhiệt đới

Bảng 1 Sự phân chia rừng ở các khu

vực

Châu Âu (trừ Nga)

Nga (Liên xô cũ)

3,5 19,4 17,1 23,2 20,9 13,7 2,2

Theo bảng số liệu :

Đứng đầu là khu vực Mỹ La Tinh, thứ 2 là châu Phi,

Châu Đại dương chiếm tỉ lệ rừng thấp nhất trên thế giới Hiện nay S rừng trên thế giới chỉ còn khoảng 29 triệu km2

Tài nguyên rừng ở Việt Nam

Việt Nam là một nước có diện tích rừng rộng lớn.Trước năm 1945 rừng đã bao phủ 14,3 triệu ha (chiếm 43,8

%) diện tích rừng tự nhiên.Theo số liệu của Bộ Lâm Nghiệp (1995) hiện nay S này chỉ còn 9,18 triệu ha với độ che phủ khoảng 27,7% Thực hiện các Mục

tiêu phát triển Thiên niên kỷ, Việt Nam đã nỗ lực bảo

vệ, phục hồi và trồng rừng mới của đất nước Nhờ đó,

tỷ lệ đất có rừng che phủ đã được cải thiện nâng lên 33,2% vào năm 2000 và đến năm 2008 đạt tới 39% Như vậy, trung bình mỗi năm nước ta có thêm 0,6% diện tích đất được che phủ rừng (Theo TTXVN,

08/06/2009 )

Các loại rừng chính ở Việt Nam

• Rừng lá rộng thường xanh nhiệt đới: Rừng

xanh tốt quanh năm,thường gặp trên các vùng đồi núi cao dưới 800 m phía Bắc, trên 1000 m phía Nam

• Rừng lá rộng thường xanh trên núi đá vôi: chủ yếu là rừng thường xanh, thực vật trên núi đá vôi khá phong phú…Điển hình cho loại rừng này là rừng quốc gia Cúc Phương

Một góc rừng

Rừng quốc gia Cúc Phương

• Rừng lá rộng thường xanh á nhiệt đới vùng núi cao : Thường gặp trên các vùng núi cao trên

800 m ở phía bắc, đất rừng dễ trồng các loại

cây thuốc quý như đỗ trọng, quế, tam thất…

Cây đỗ quyên Cây tam thất

• Rừng khộp: Phân bố chủ yếu ở vùng Tây

Nguyên, Đông Nam Bộ, DH Nam Trung Bộ Trong rừng có loài cây chủ yếu như cây họ

dầu ngoài ra có các loại cây gỗ quý như gụ,

trắc, cẩm lai, giáng hương và các loài động vật như hươu, nai, voi, hổ, khỉ, vượn…

• Rừng lá kim: Phân bố chủ yếu ở phía nam nơi

có độ cao 1.000 m Trong rừng có các cây như tùng, bách tán, thông hai lá, …Đặc biệt trên

cao nguyên Lâm Đồng có rừng thông rộng lớn đây là nguồn tài nguyên gỗ và nhựa quý giá

• Rừng tre nứa: Phân bố từ Bắc vào Nam Ví dụ: Rừng nứa ở Việt Bắc, rừng luồng Thanh Hóa, rừng trúc ở Thái nguyên

Ngoài ra ở Việt Nam tùy theo mục đích sử dụng người ta phân rừng làm ba loại như sau:

• Rừng sản xuất: Được sử dụng với mục đích

chủ yếu là để kinh doanh gỗ, mây, tre,…và các lâm sản khác như cây thuốc, nuôi các loài

động vật

Rừng sản xuất gỗ

ở Lào Cai

• Rừng phòng hộ: Được sử dụng chủ yếu để bảo vệ

nguồn nước, bảo vệ đất, chống xói mòn, hạn chế

thiên tai, điều hòa khí hậu.

Bao gồm :

Rừng phòng hộ đầu nguồn Rừng phòng hộ chắn sóng ven biển Rừng phòng hộ chắn gió, chắn cát Rừng phòng hộ bảo vệ môi trường sinh thái của các khu công nghiệp, khu dân cư, khu du lịch…

Một số loại rừng phòng hộ ở Việt Nam

• Rừng đặc dụng: Đây là loại rừng được sử dụng chủ yếu để bảo tồn thiên nhiên, nguồn gen

sinh vật rừng quý hiếm, các hệ sinh thái quan trọng của quốc gia.Ngoài ra rừng còn là nơi

học tập, nghiên cứu, bảo vệ di tích lịch sử, văn hóa, tham quan du lịch …

Rừng đặc dụng được chia làm các loại:

Vườn quốc giaKhu bảo tồn thiên nhiênKhu rừng văn hóa xã hội

Vườn quốc gia Xuân Sơn

16.187 1.783 5.150.982 2.798.813 2.780.010

11.801 7.002 663.200

Bảng 3 Diện tích rừng tự nhiên

ở Việt Nam năm 1993 (đơn vị: 1000

ha)

Đất tự nhiên Rừng Diện tích (%) Diện tích (%)

Sự phá hủy của rừng

• Sự phát triển của rừng gắn liền với sự phát triển của con người, nhu cầu của con người đối với rừng là rất lớn, vì thế nơi nào có sự gia tăng dân số nhanh là nơi

đó rừng bị suy giảm nhanh.

• Rừng bị suy thoái do nhiều nguyên nhân:

- Khai thác rừng quá mức: Gây xói mòn, thoái hóa đất, làm cạn kiệt nguồn nước, mất cân bằng sinh thái, làm tuyệt

- Ý thức bảo vệ và phát triển rừng còn kém, quy chế sử lý thiếu tính răn đe

Bảng 4 Diện tích rừng bị cháy và chặt phá ( % )

Năm 1990 1991 1992 1993 1994 1995

CẢ NƯỚC (ha) 37.775 20.257 40.209 21.688 14.436 25.898 Miền núi và trung du Bắc bộ 6,06 16,22% 14,79 13,66 21,73 11,21 Đồng bằng sông Hồng 0,01 0,12 0,00 0,06 0,12 0,01 Khu Bốn cũ 7,69 3,97 4,23 21,89 1,29 0,54 Duyên hải miền Trung 5,88 15,61 20,90 12,10 6,21 14,97 Tây Nguyên 11,41 8,84 32,28 25,49 44,97 48,18 Đông Nam bộ 15,79 21,23 14,62 8,86 0,19 7,39

Một số hình ảnh

về sự phá hủy rừng

Và đây là số ít những thiệt hại

Quản lý tài nguyên rừng

• Chiến lược khôi phục và bảo vệ rừng được thực hiện bằng

- Vận động đồng bào dân tộc ít người sống định canh định

cư, đồng thời phát triển các mô hình nông – lâm hoặc lâm – ngư kết hợp để khai thác bền vững các hệ sinh thái rừng

- Quan tâm công tác quy hoạch quản lý và bảo vệ rừng, tránh khai thác bừa bãi

- Từng bước giảm áp lực dân số lên tài nguyên rừng bằng cách tăng cường giáo dục về dân số.

- Xây dựng và bảo vệ các khu bảo tồn thiên nhiên

• Việc bảo vệ và phát triển tài nguyên rừng phụ thuộc vào nhiều yếu tố

- Sự tham gia của cộng đồng quốc tế

- Ý thức của mỗi cá nhân và cả cộng đồng

- Chính sách của mỗi quốc gia…

• Trên đây là bài thuyết trình về tài nguyên rừng của nhóm chúng tôi, Bài làm còn nhiều hạn

chế, thiếu xót Rất mong nhận được sự góp ý của cô giáo và các bạn để hoàn thiện hơn nữa

Xin trân thành cảm ơn