DÂN CA

Đồng Bằng Bắc Bộ Giai điệu rất trữ tình, đằm thắm, gột tả được tâm trạng đôi lúc thì đượm buồn nhưng có lúc lại dịu dàng như lời tâm tình của đôi trai gái  Có nhiều làn điệu dân ca như

Ca Dao - Dân Ca

Muc tiêu

 Tìm hiểu sơ lược về dân ca

 Giới thiệu về những làn điệu đặc trưng của từng

vùng miền

Dân ca là gì?

 Dân ca là một thể loại âm nhạc cổ truyền do chính

người dân lao động tự sáng tác qua các câu ca dao, qua

những hình ảnh gần gũi trong sinh hoạt, lao động …

 Tùy theo từng vùng miền mà các loại mà dân ca

cũng thay đổi khác nhau

 Tuy bình dân nhưng dân ca là tiếng nói thể hiện

những tình cảm thiêng liêng của con người

 Những dịp thể hiện thường là lễ hội, hát làng nghề…

Miền Bắc

Miền Trung

Miền Nam

Đồng Bằng Bắc Bộ

 Giai điệu rất trữ tình, đằm thắm, gột tả được

tâm trạng đôi lúc thì đượm buồn nhưng có lúc lại

dịu dàng như lời tâm tình của đôi trai gái

 Có nhiều làn điệu dân ca như ca trù (hát ả

đào), hát xoan ở Phú Thọ, hát xẩm … nhưng có

lẽ đặc trưng nhất là dân ca quan họ Bắc Ninh

điệu qua họ lại có 1 nhạc điệu riêng

 Quan họ ngày nay không chỉ là lối hát giao duyên giữa "liền anh" và "liền chị" mà còn là hình thức trao đổi tình cảm giữa người biểu diễn với khán

giả

Qua lối nọ như bờ ao Chị hai xinh tang tình là chị hai đứng Nơi nào như lối xinh cùng xinh Cây trúc xinh tang tình là cây trúc mọc

Qua lối nọ như bến đình Chị hai xinh tang tình là chị hai đứng Đứng một mình qua lối xinh cùng xinh

Người ơi người ở đừng về

Người về em vẫn khóc thầm

Đôi bên vạt áo ướt đầm như mưa

Người ơi người ở đừng về

Người về em vẫn trông theo,

Trông nước, nước chảy, trông bèo, bèo

trôi

Người ơi người ở đừng về

Người về em nhắn tái hồi

Yêu em xin chớ đứng ngồi với ai

Người ơi người ở đừng về Người ơi người ở đừng về Người về em vẫn í i nay

Có mấy trông theo, ơ trông

theo

Là trông í ơ nước Bây giờ là

như nước chảy

Mà này cũng có í a trông bèo,

trông bèo là bèo trôi

Người ơi người ở đừng về Người về em vẫn í í i i có mấy

khóc í i thầm Đôi a bên là bên sắm đôi vạt áo

Mà này cũng có ướt đầm, Ướt đầm như mưa

Người ơi người ở đừng về Người về em dặn í i nay

Có mấy câu tái hồi Yêu em là em mong anh xin chớ

Mà này cũng có a đừng có đứng

ngồi Đừng ngồi với ai Người ơi người ở đừng về Người ơi người ở đừng về

 Dặm là thể hát nói bằng thơ ngụ ngôn có tiết tấu rõ ràng, có phách mạnh,

phách nhẹ, có nhịp nội, nhịp ngoại

 Dặm rất giàu tính tự sự, tự tình, kể lể, khuyên răn, phân trần, giãi bày Cũng

có loại dặm dí dỏm, khôi hài, châm biếm, trào lộng, lại có cả dặm trữ tình giao duyên.

Anh ơi khoan vội bực mình,

Em xin kể lại phân minh cho anh tỏ tường Anh cứ nhủ rằng em không thương

Em đo lường thì rất cặn kẽ Chính thương anh nên em bàn với mẹ Phải ngăn anh không đi chuyến ngược Lường Giận thì giận mà thương thì thương Giận thì giận mà thương thì thương Anh sai đường thì em không chịu nổi Anh yêu ơi xin đừng có giận vội

Mà trước tiên anh phải tự trách mình Anh cứ nhủ rằng em không thương

Em đo lường thì rất cặn kẽ Chính thương anh nên em bàn với mẹ Phải ngăn anh không đi chuyến ngược Lường Giận thì giận mà thương thì thương Giận thì giận mà thương thì thương Anh sai đường thì em không chịu nổi Anh yêu ơi xin đừng có giận vội

Mà trước tiên anh phải tự trách mình Chứ người ơi , em yêu anh cha mẹ nỏ ưng Cấm em cưả trước thì em lại vòng ra cửa sau

Em yêu anh cha mẹ đánh trăm roi,

Chứ xong rồi em đứng dậy

Mà em quyết tâm thương chàng Giận thì giận mà thương thì thương Giận thì giận mà thương thì thương Anh sai đường thì em không chịu nổi Anh yêu ơi xin đừng có giận vội

Mà trước tiên anh phải tự trách mình

Nam Bộ

 Giai điệu sôi động, vui vẻ, thường thể hiện sự hạnh phúc của đôi trai gái, hoặc

là lời tỏ tình dịu nhẹ của đôi tình nhân và đôi lúc cũng là sự ghen tuông, giận hờn trong tình yêu đôi lứa

 Đặc sắc, đa dạng với nhiều làn điệu tùy theo vùng miền như cải lương, đàn ca tài tử … và gần gũi nhất có lẽ là những điệu lý

Bông xanh, bông trắng, bông vàng

Bông lê, bông lựu đố nàng mấy

bông

Bông xanh, bông trắng rồi lại vàng

bông ơ rượng ơ

Bông lê cho bằng bông lựu ơ rượng ơ

Là đố í a đố chàng (nàng), bông rồi lại

mấy bông

Trên đất giồng mình giồng dưa gang Trên đất giồng mình giồng khoai lang Hỡi cô gánh nước, đường còn bao xa? Hỡi cô gánh nước, bao gánh nữa để qua

thì qua gánh giùm

Tang tình tang tính tình tang

Trên đất trồng mình trồng dưa gang

Trên đất trồng mình trồng khoai lang

Hỡi cô gánh nước đường xa

Còn bao gánh nữa đưa anh gánh giùm

Hát ru

 Hát ru là những bài hát nhẹ nhàng đơn giản giúp trẻ con ngủ

 Phần lớn các câu trong bài hát ru con lấy từ ca

dao, đồng dao, hay trích từ các loại thơ hoặc hò

dân gian được truyền miệng từ bà xuống mẹ, thế

hệ trước sang thế hệ sau Do đó, những bài hát này rất đa dạng, mang tính chất địa phương, gần như mỗi gia đình có một cách hát riêng biệt

 Trong lời ru, người mẹ không chỉ bày tỏ tình cảm cho con mà còn nói lên cảm xúc của mình

Con cò mày đi ăn đêm Đậu phải cành mềm Lộn cổ xuống ao

Ông ơi, ông vớt tôi nao Tôi có lòng nào ông hãy xáo măng

Có xáo thì xáo nước trong

Con chưa biết những cành mềm mẹ hát Sữa mẹ nhiều, con ngủ chẳng phân vân

Trò chơi

 Trong bài hát sau có nhắc đến tất cả bao nhiêu loại hình dân ca?

Lời Bác dặn trước đi xa

Chuyện kể rằng trước lúc Người ra đi,

Bác muốn nghe một câu hò xứ Huế

Nhưng không gian vẫn bốn bề lặng lẽ,

Bác đành nằm im

Chuyện kể rằng Bác đòi nghe câu ví ,

Nhớ làng Sen từ thuở ấu thơ,

Mà xung quanh vẫn lặng như tờ

Bác chờ mãi, chờ mãi không thôi.

Bác muốn nghe một câu hò Huế Bởi nước non chia cắt vẫn chưa liền

Bác muốn nghe một câu

Bởi làng Sen day dứt trong tim

Bác muốn nghe một đôi khúc dân ca,

Trước lúc đi xa qua bên kia bầu trời

Người muốn đem tận vô cùng, Bài ca đất nước theo Bác đến mênh mông.

Lần thứ ba, Bác vẫy gọi xung quanh

Bác muốn nghe một

Ôi may sao bỗng có em gái nhỏ, bước vào, gần Bác

Rồi căn phòng xao động trong nước mắt

Những lời ca nức nở, tái tê rằng "Người ơi, người ở đừng về “

Bác nhìn em, rơm rớm hàng mi.

Bác muốn nghe một câu hò Huế Hoặc muốn nghe câu hát dặm quê nhà.

Bác muốn nghe một đôi làn quan họ Bởi bài ca đất nước sao quên

Lúc chia ly, lời di chúc đơn sơ, Bác muốn non sông đinh ninh lời hẹn thề "Rằng đã yêu tổ quốc mình, càng yêu tha thiết những khúc hát dân ca" Chuyện kể rằng trước lúc người đi xa Chuyện kể rằng trước lúc người đi xa