Trong niềm xúc động chân thành của đoàn ng ời vào lăng viếng bác, Viễn Ph ơng đã viết bài thơ này b.. hàng tre xanh xanh Việt Nam Bão táp m a sa đứng thẳng hàng - Có lúc 9 tiếng Kết tràn
Trang 3Tiết 117 Viếng lăng bác
ơng-I Đọc và tìm hiểu chung
- Thơ ông th ờng nhỏ nhẹ, giàu tình cảm
+ In trong tập “Nh mây mùa xuân” xuất bản
năm 1979
- Hoàn cảnh sáng tác:
a.Tác giả: - Phan Thanh Viễn (1928)
- Quê An Giang
- Là trong những cây bút xuất hiện sớm nhất
của lực l ợng văn nghệ giải phóng miền Nam
thời kỳ chống Mỹ
+ Bài thơ viếng lăng bác đ ợc viết khi lăng Chủ tịch
Hồ Chí Minh đ ợc xây dựng xong(1976), đất n ớc
thống nhất Trong niềm xúc động chân thành của
đoàn ng ời vào lăng viếng bác, Viễn Ph ơng đã viết
bài thơ này
b Tác phẩm
1 Tác giả, tác phẩm
Trang 42 Giải nghĩa từ khó
3 Đọc và tìm hiểu thể loại, bố cục
- Nhịp thơ chậm diễn tả sự trang nghiêm thành kính
* Bố cục
Mạch cảm xúc :
I Đọc và tìm hiểu chung
1 Tác giả, tác phẩm
*.Thể thơ :-Thể thơ trữ tình (thể thơ 8 chữ)
- Cách gieo vần không cố định
Giọng đọc tha thiết ,trìu mến thể hiện cảm xúc sâu lắng
*.Đọc:
- Có lúc 7 tiếng
Ôi ! hàng tre xanh xanh Việt Nam Bão táp m a sa đứng thẳng hàng
- Có lúc 9 tiếng Kết tràng hoa dâng bảy m ơi chín mùa xuân
- PTBĐ:Biểu cảm (Kết hợp với miêu tả)
Bảy m ơi chín mùa xuân Bác Hồ qua đời ngày 2-9-1969 h ởng thọ 79 tuổi
Tr ớc lăng Bác Trong lăng Bác Khi rời lăng Bác
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong s ơng hàng tre bát ngát
Ô! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp m a sa đứng thẳng hàng
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng ng ời đi trong th ơng nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy m ơi chín mùa xuân
Bác nằm trong lăng giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim
Mai về miền Nam th ơng trào n ớc mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đoá hoa toả h ơng đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này
Trang 5Viếng lăng bác
1 Cảm xúc của nhà thơ tr ớc cảnh trí ngoài lăng Bác
II Đọc - Tìm hiểu chi tiết
- Nhan đề bài thơ dùng : viếng theo đúng nghĩa đen,
trang trọng khẳng định một sự thật Bác đã qua đời
- Câu đầu dùng từ thăm ngụ ý nói giảm Bác nh còn
sống mãi trong lòng nhân dân Miền Nam
Tình cảm của tác giả đối với Bác thật tha thiết,
thành kính, thiêng liêng
Trang 6II Đọc - Tìm hiểu chi tiết
1 Cảm xúc của nhà thơ tr ớc cảnh trí ngoài
lăng Bác
- Hàng tre
bát ngát xanh xanh Việt Nam bão táp m a sa thẳng hàng
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong s ơng hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp m a sa đứng thắng hàng
- Con Bày tỏ tình cảm th ơng nhớ và kính yêu
đốivới Bác
- Miền Nam miền đất đi tr ớc về sau
- Hàng tre: là biểu t ởng của đất n ớc, con ng ời Việt Nam Có vẻ đẹp thanh cao kiên c ờng, bất khuất
Nghệ thuật nhân hoá + miêu tả
- Nghệ thuật nhân hoá + miêu tả - Ôi (thán từ) diễn tả niềm cảm xúc sâu nặng,
thiêng liêng của tác giả
Trang 7Viếng lăng bác
ơng-II Đọc - Tìm hiểu chi tiết
1 Cảm xúc của nhà thơ tr ớc cảnh trí ngoài
lăng Bác
- Tre đ ợc nhân hoá trải qua bão táp m a sa vẫn
thẳng hàng nh dáng đứng của con ng ời Việt Nam
- Màu tre xanh là biểu t ợng màu xanh của đất n ớc,
màu Việt Nam Bác luôn sống trong trong lòng ng ời
dân Việt Nam giữa hàng tre xanh bát ngát
Từ Miền Nam, tác giả bằng tấm lòng thành
kính , niềm xúc động đã đến tr ớc lăng Ng ời
Nhìn hàng tre mang dáng hình quê h ơng nhà
thơ vô cùng xúc động , tự hào đối với đất n ớc
dân tộc.
Trang 8II Đọc - Tìm hiểu chi tiết
- Mặt trời (1) là mặt trời của thiên nhiên, vũ trụ…
1 Cảm xúc của nhà thơ tr ớc cảnh trí ngoài lăng
Bác
- Mặt trời (2) là hình ảnh ẩn dụ chỉ Bác kính yêu
Thể hiện tình yêu và lòng kính
trọng của tác giả dành cho Bác
Ngày ngày mặt trời đi qua trờn lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.
-Mặt trời 2 : Nhân cách cuộc đời của Bác -Biện pháp nghệ thuật: ẩn dụ
- Biện pháp nghệ thuật: ẩn dụ
Trang 9Viếng lăng bác
ơng-II Đọc - Tìm hiểu chi tiết
1 Cảm xúc của nhà thơ tr ớc cảnh trí ngoài lăng Bác
- Dòng ng ời : đi trong th ơng nhớ
kết tràng hoa dâng 79 mùa xuân
Cách so sánh vừa hợp lí vừa mới mẻ diễn tả
đ ợc tình th ơng lòng tôn kính của nhân dân đối
với Bác
Nghệ thuật lựa chọn ngôn từ của tác giả rất
tinh tế giầu sắc thái biểu cảm và hình t ợng qua
đó bộc lộ cảm xúc thành kính của tác giả
Ngày ngày dòng ng ời đi trong th ơng nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy m ơi chín mùa xuân
Trang 101 Cảm xúc của nhà thơ tr ớc cảnh trí
ngoài lăng Bác
2.Cảm xúc khi ở trong lăng Bác
- Bác nằm trong lăng giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng trong dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim
- Tình cảm của tác giả, nỗi đau nhói buốt tận
trong tim kia cũng chính là nỗi đau chung của
dân tộc Việt Nam
-Hình ảnh thơ hay và đẹp qua cách so sánh ngầm:
Cuộc đời Bác nh mặt trời, giấc ngủ Bác nh vầng
trăng Bác bất tử hoà nhập với trời xanh, vĩnh
hằng và kỳ vĩ -Bác ngủ bình yên giữa vầng trăng
- Nhói
(ẩn dụ)
là nỗi đau tinh thần của dân tộc
Trang 11ViÕng l¨ng b¸c
¬ng-II §äc - T×m hiÓu chi tiÕt
1 C¶m xóc cña t¸c gi¶ tr íc l¨ng B¸c
2 C¶m xóc khi ë trong l¨ng B¸c
3 C¶m xóc khi rêi l¨ng B¸c
Muèn lµm
Con chim - Hãt ( ¢m thanh )
§o¸ hoa - To¶ h ¬ng th¬m
C©y tre - B×nh dÞ , trung hiÕu
Mai vÒ miÒn Nam th ¬ng trµo n íc m¾t
Muèn lµm con chim hãt quanh l¨ng B¸c.
Muèn lµm b«ng hoa to¶ h ¬ng ®©u ®©y
¦íc nguyÖn
(to¶ h ¬ng th¬m )
Lµm b«ng hoa
( ng êi con trung hiÕu)
Lµm c©y tre
Trang 12
1 Nghệ thuật
- Nghệ thuật ẩn dụ, nhân hoá điệp từ , điệp ngữ
kết hợp miêu tả với biểu cảm
- Giọng điệu phù hợp vừa trang nghiêm vừa tha
thiết sâu lắng
- Hình ảnh thơ sáng tạo…
2 Nội dung
Bài thơ thể hiện niềm xúc động tràn đầy và lớn
lao, tình cảm thành kính sâu sắc và cảm động của
tác giả, của đồng bào Miền Nam cũng nh của cả
dân tộc ta khi viếng Bác
+ Bài thơ “ Viếng lăng Bác “ thể hiện lòng thành kính
và niềm xúc động sâu sắc của nhà thơ và của mọi ng ời
đối với Bác khi vào Lăng viếng Bác
+ Bài thơ có giọng điệu trang trọng và tha thiết, hình
3 Ghi nhớ:
Trang 13IV Luyện tập
Nhóm 1:Tác giả x ng hô nh thế nào khi vào lăng Bác:
A.Cháu B Chúng con C Con D Chúng cháu
Nhóm 2:Trong hai câu thơ :
Ôi!Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Nhóm 3: Câu thơ: Vẫn biết trời xanh là mãi mãi khẳng định điều gì ?” ”
Nhóm 4 : Cảm xúc của tác giả đứng tr ớc Bác ở trong Lăng đ ợc diễn tả nh thế nào ?
Viếng lăng bác
ơng-Tiết 117