Bài 7 : Ca dao hài hước

Em hiểu thế nào là ca dao tự trào ?Về hình thức kết cấu bài ca dao này có gì đặc biệt?... Ca dao tự trào là những bài ca dao trong đó vang lên tiếng c ời bản thân mình.. - Tiếng c ời tự

Tiết 29

Ca dao hµi h íc

Em hiểu thế nào là ca dao tự trào ?

Về hình thức kết cấu bài ca dao này

có gì đặc biệt?

Ca dao tự trào là những bài ca dao trong đó vang lên

tiếng c ời bản thân mình

Hình thức kết cấu: Kiểu đối đáp

TiÕng c êi trong bµi ca dao bËt ra

nhê nh÷ng biÖn ph¸p nghÖ thuËt

nµo?

- Tiếng c ời tự trào cuộc sống nghèo khổ đ ợc biểu hiện rõ nhất trong cảnh dẫn c ới và thách c ới

- Biện pháp nghệ thuật trào lộng gây c ời gồm:

Lối nói khoa tr ơng, phóng đại; lối nói giảm dần; lối đối lập; lập luận, lí lẽ mang tính giả t ởng, suy diễn; sử dụng chi tiết, hình ảnh hài h ớc

Cụ thể:

- Lời nói khoa tr ơng, phóng đại: dẫn voi, dẫn trâu, dẫn bò

trong t ởng t ợng lễ c ơí linh đình của các chàng trai đang yêu

- Lời nói giảm dần: voi - trâu - bò - chuột

- Lời nói đối lập giữa ý định và việc làm:

+ ý định: voi , trâu, bò

+ Thực tế: chuột

* Lời chàng trai dẫn c ới

- Chi tiÕt h×nh ¶nh vµ c¸ch lËp luËn hµi h íc

MiÔn lµ cã thó bèn ch©n DÉn con chuét bÐo mêi d©n mêi lµng

- LËp luËn, lÝ lÏ mang tÝnh gi¶ t ëng, suy diÔn, hµi h íc

+ DÉn voi – sî quèc cÊm

+ DÉn tr©u – sî hä m¸u hµn kh«ng ¨n ® îc

+ DÉn bß – sî hä ¨n vµo sÏ bÞ co g©n

ý nghÜa tiÕng c ¬× qua lêi dÉn c íi

cña chµng trai?

- Chi tiÕt h×nh ¶nh vµ c¸ch lËp luËn hµi h íc

MiÔn lµ cã thó bèn ch©n DÉn con chuét bÐo mêi d©n mêi lµng

- LËp luËn, lÝ lÏ mang tÝnh gi¶ t ëng, suy diÔn, hµi h íc

+ DÉn voi – sî quèc cÊm

+ DÉn tr©u – sî hä m¸u hµn kh«ng ¨n ® îc

+ DÉn bß – sî hä ¨n vµo sÏ bÞ co g©n

=> TiÕng c êi hãm hØnh bËt ra lµm v¬i ®i cuéc sèng vÊt v¶ th êng ngµy

Nghe lời chàng trai dẫn c ới cô gái đã

phản ứng ra sao?

Lời thách c ới của cô có gì đặc biệt ?

- Kh«ng ng¹c nhiªn tr íc lÔ vËt dÉn c íi, khen lµ sang, song kh«ng

ph¸ ngang vµ vÉn nãi lêi th¸ch c íi

* Lêi th¸ch c íi cña c« g¸i

-Nµng th¸ch: mét nhµ khoai lang sè l îng kh«ng Ýt

mong íc mïa mµng béi thu

Vì sao cô gái thách c ới nh vậy ? Cô đã giải thích việc thách c ới một nhà

khoai lang nh thế nào?

- C« biÕt chµng trai rÊt nghÌo kh«ng thÓ lo næi lîn gµ nh ng êi ta

Rót ra nhËn xÐt g× vÒ lêi th¸ch c íi cña

c« g¸i?

- C« biÕt chµng trai rÊt nghÌo kh«ng thÓ lo næi lîn gµ nh ng êi ta

- Về kết cấu, 2 bài trên có đặc điểm gì chung

khác với bài 1?

- Tại sao không thể coi đây là ca dao tự trào?

- Mục đích của cả 2 bài ca dao là gì?

- Biện pháp nghệ thuật chung của cả hai bài ?

- Về kết cấu: Cả 2 bài đều có điểm chung khác với bài 1: lời ng ời

vợ nói về chồng mình mang tính độc thoại, đơn thoại

- Mục đích: Chế giễu ông chồng yếu đuối, l ời nhác, vồ tích sự –

ca dao hài h ớc, châm biếm

b, Bài 2, 3

- Biện pháp nghệ thuật

+ Cùng mô típ: Làm trai cho đáng nên ( sức) trai

Cụ thể:

- Bài 2

Sức trai > < khom l ng chống gối cố hết sức Đối lập

gánh hai hạt vừng quá nhỏ bé Phóng đại

=> Chế giễu loại đàn ông yếu đuối, ơn hèn, không đáng mặt

- Bài này để chế giễu loại ng ời nào trong xã hội?

- Nghệ thuật gây c ời trong bài ca dao này là gì?

- Thái độ của nhân dân đối với loại ng ời này nh thế nào?

- Cách nói “chồng yêu chồng bảo” nói lên dụng ý gì?

c, Bài 4

- Mục đích: chê c ời loại đàn bà - ng ời vợ đỏng đảnh , vô duyên,

đoảng vị

- Nghệ thuật: c ờng điệu, phóng đại, so sánh trùng điệp

+ Lỗ mũi m ời tám gánh lông – râu rồng( xấu xí, thô kệch)

+ Đi chợ hay ăn quà - về nhà đỡ cơm( thói quen xấu)

+ Đầu tóc đầy rơm rác – hoa thơm trên đầu ( luộm thuộm, bẩn thỉu)

- Cấu trúc: chồng yêu chồng bảo có ý nghĩa:

+ Yêu nên đẹp, ghét nên xấu

+ Yêu thì chín bỏ làm m ời

+ yêu nhau củ ấu nên tròn

Thái độ: Mua vui, giải trí, gây tiếng c ời sảng khoái, đồng thời ngầm

ý châm biếm nhẹ nhàng, mong ng ời vợ đoảng vị cần và nên thay đổi cách sống

Câu 3: Bài ca dao hài h ớc số 1 có hình thức là:

A Lời đối đáp C Lời bộc bạch

C©u 5:Theo em, ®©u lµ ý nghÜa triÕt lÝ s©u s¾c cña bµi ca

dao sè 1?

A Cuéc sèng b×nh dÞ cña ng êi b×nh d©n

B NiÒm vui trong h¹nh phóc

C §Æt t×nh nghÜa cao h¬n lÝ trÝ

D §Æt t×nh nghÜa cao h¬n cña c¶i

C©u 6: TiÕng c êi ë c¸c bµi ca dao hµi h íc sè 2, 3, 4 chñ yÕu lµ

tiÕng c êi:

A Hµi h íc C Ch©m biÕm

5 DÆn dß

Häc thuéc lßng c¸c bµi ca dao trªn

N¾m ch¾c néi dung, nghÖ thuËt tõng bµi

VÒ so¹n: §äc thªm: TiÔn dÆn ng êi yªu

•