THIẾT LẬP CÁC ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN2.. Trường hợp lực đàn hồi.. Xét con lắc lo xo, gồm một quả cầu nhỏ khối lượng m gắn ở đầu một lò xo nằm ngang, đầu kia được giữ cố định.\ Dưới tác d
Trang 1I NH N XÉT Ậ
I NH N XÉT Ậ
Ta quan sát chuy n đ ng c a con l c đ n nh hình.Ta quan sát chuy n đ ng c a con l c đ n nh hình.ểể ộộ ủủ ắắ ơơ ưư
Đ a v t lên đ cao xác đ nh r i th v t chuy n đ ng t do, ta Đ a v t lên đ cao xác đ nh r i th v t chuy n đ ng t do, ta ư ậư ậ ộộ ịị ồồ ả ậả ậ ểể ộộ ựự
th y v t qua v trí cân b ng ng, ti p t c đi lên ch m d n và ấ ậ ị ằ ứ ế ụ ậ ầ
th y v t qua v trí cân b ng ng, ti p t c đi lên ch m d n và ấ ậ ị ằ ứ ế ụ ậ ầ
d ng l i m t đ cao ban đ u Sau đó, v t l i đi xu ng qua v ừ ạ ở ộ ộ ầ ậ ạ ố ị
d ng l i m t đ cao ban đ u Sau đó, v t l i đi xu ng qua v ừ ạ ở ộ ộ ầ ậ ạ ố ị
trí cân b ng, ti p t c đi lên ằ ế ụ
trí cân b ng, ti p t c đi lên ằ ế ụ
Trong quá trình chuy n đ ng, đ ng năng và th năng c a v t Trong quá trình chuy n đ ng, đ ng năng và th năng c a v t ểể ộộ ộộ ếế ủ ậủ ậ
trong tr ng trọ ường liên ti p thay đ i ế ổ
trong tr ng trọ ường liên ti p thay đ i ế ổ
Trong bài này ta s xét có m i quanTrong bài này ta s xét có m i quanẽẽ ốố
h gi a đ bi n thiên c a haih gi a đ bi n thiên c a haiệ ữệ ữ ộ ếộ ế ủủ
d ng năng ld ng năng lạạ ượượng nàyng này A
h B
C Con lắc đơn – chuyển động của con lắc đơn được gọi là dao động
Trang 2II THI T L P CÁC Đ NH LU T B O TOÀN Ế Ậ Ị Ậ Ả
II THI T L P CÁC Đ NH LU T B O TOÀN Ế Ậ Ị Ậ Ả
1 Tr ườ ng tr ng l c ọ ự
1 Tr ườ ng tr ng l c ọ ự
Xét m t v t có kh i lXét m t v t có kh i lộ ậộ ậ ố ượố ượng m r i t đ cao ng m r i t đ cao ơ ừ ộơ ừ ộ
z1(A) xu ng đ cao z(A) xu ng đ cao zốố ộộ 2(B), t i đó v t có v n t c(B), t i đó v t có v n t cạạ ậậ ậ ốậ ố
ttươương ng là vng ng là vứứ 1 và v2
Áp d ng đ nh lu t b o toàn đ ng năng, ta Áp d ng đ nh lu t b o toàn đ ng năng, ta ụụ ịị ậ ảậ ả ộộ
có công do tr ng l c th c hi n:có công do tr ng l c th c hi n:ọọ ựự ựự ệệ
A12= Wđ 2 – Wđ 1 = mv /2 – mv /2 (1)
M t khác công này l i b ng đ gi m th năng M t khác công này l i b ng đ gi m th năng ặặ ạ ằạ ằ ộ ảộ ả ếế
c a v t trong trc a v t trong trủ ậủ ậ ườường tr ng l c:ng tr ng l c:ọọ ựự
A12= Wt1 – Wt 2 = mgz1 – mgz2 (2)
So sánh (1) và (2) :
Wđ 1 + Wt1 = Wđ 2 + Wt 2
Hay mv /2 + mgz1 1 = mv /2 + mgz2
2 2
1 2
2
2 2
P
A
B
z2
z1
Trang 3II THI T L P CÁC Đ NH Lu T B O TOÀN Ế Ậ Ị Ậ Ả
II THI T L P CÁC Đ NH Lu T B O TOÀN Ế Ậ Ị Ậ Ả
1 Tr ườ ng tr ng l c ọ ự
1 Tr ườ ng tr ng l c ọ ự
Các giá tr c a v n t c v và đ cao z t i các v Các giá tr c a v n t c v và đ cao z t i các v ị ủ ậ ốị ủ ậ ố ộộ ạạ ịị
trí đ u và cu i trong chuy n đ ng là b t kỳ, ầ ố ể ộ ấ
trí đ u và cu i trong chuy n đ ng là b t kỳ, ầ ố ể ộ ấ
do đó t ng đ ng năng và th nawgn trong ổ ộ ế
do đó t ng đ ng năng và th nawgn trong ổ ộ ế
tr ng trọ ường c a v t là không đ i ủ ậ ổ
tr ng trọ ường c a v t là không đ i ủ ậ ổ
Đ nh nghĩa t ng đ ng năng và th năng là c Đ nh nghĩa t ng đ ng năng và th năng là c ịị ổổ ộộ ếế ơơ
năng c a v t, ta có đ nh lu t b o toàn c ủ ậ ị ậ ả ơ
năng c a v t, ta có đ nh lu t b o toàn c ủ ậ ị ậ ả ơ
năng:
Trong quá trình chuyển động, nếu vật chỉ
chịu tác dụng của trọng lực, động năng có
có thể chuyển thành thế năng và ngược lại,
và tổng của chúng, tức cơ năng của vật, được
bảo toàn ( không đổi theo thời gian)
P
A
B
z 1
z 2
Trang 4II THIẾT LẬP CÁC ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN
2 Trường hợp lực đàn hồi.
Xét con lắc lo xo, gồm một quả cầu nhỏ khối lượng m gắn
ở đầu một lò xo nằm ngang, đầu kia được giữ cố định.\
Dưới tác dụng của lực đàn hồi, vật gắn ở đầu lò xo thực
hiện dao động quanh vị trí cân bằng.
Lực dàn hồi là lực thế, do đó ta có thể áp dụng với trường
hợp tương tự với trường hợp trọng lực để suy ra định luật bảo toàn cơ năng.
F
Trang 5II THIẾT LẬP CÁC ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN
2 Trường hợp lực đàn hồi.
Ở vị trí biên phải:
Wđ = 0; Wđh cực đại
Vật qua vị trí cân bằng:
Wđ cực đại; Wđh = 0;
Vật ở vị trí biên trái:
Wđ = 0; Wđh cực đại
W = Wđ + Wđh = mv/2 + kx/2 = hằng số2 2
F
Trang 6II THI T L P CÁC Đ NH LU T B O TOÀN Ế Ậ Ị Ậ Ả
II THI T L P CÁC Đ NH LU T B O TOÀN Ế Ậ Ị Ậ Ả
3 K t lu n ế ậ
3 K t lu n ế ậ
Áp d ng l p lu n tren v i m t v t chuy n đ ng trong Áp d ng l p lu n tren v i m t v t chuy n đ ng trong ụụ ậậ ậậ ớớ ộ ậộ ậ ểể ộộ
trường l c th b t kỳ, ta có th đi đ n k t lu n t ng quátự ế ấ ể ế ế ậ ổ
trường l c th b t kỳ, ta có th đi đ n k t lu n t ng quátự ế ấ ể ế ế ậ ổ
Cơ năng của một vật chỉ chịu tác dụng
của những lực thế luôn được bảo toàn
Trang 7III Bi N THIÊN C NĂNG CÔNG C A L C Ế Ơ Ủ Ự
III Bi N THIÊN C NĂNG CÔNG C A L C Ế Ơ Ủ Ự
KHÔNG PH I TH Ả Ế
KHÔNG PH I TH Ả Ế
Khi ngoài l c th , v t còn ch u tác d ng c a l c không ph i th , ví Khi ngoài l c th , v t còn ch u tác d ng c a l c không ph i th , ví ựự ế ậế ậ ịị ụụ ủ ựủ ự ảả ếế
d l c ma sát, c năng c a v t s không b o toàn Ta hãy tìm đ bi n ụ ự ơ ủ ậ ẽ ả ộ ế
d l c ma sát, c năng c a v t s không b o toàn Ta hãy tìm đ bi n ụ ự ơ ủ ậ ẽ ả ộ ế
thiên c năng c a v t trong trơ ủ ậ ường h p này.ợ
thiên c năng c a v t trong trơ ủ ậ ường h p này.ợ
Theo đ nh lý đ ng năng: t ng công c a l c tác d ng b ng đ bi n Theo đ nh lý đ ng năng: t ng công c a l c tác d ng b ng đ bi n ịị ộộ ổổ ủ ựủ ự ụụ ằằ ộ ếộ ế
thiên đ ng năng c a v t khi v t di chuy n t v trí 1 đ n 2:ộ ủ ậ ậ ể ừ ị ế
thiên đ ng năng c a v t khi v t di chuy n t v trí 1 đ n 2:ộ ủ ậ ậ ể ừ ị ế
A12 (l c không th ) + A (l c không th ) + Aựự ếế 12(l c th ) = W(l c th ) = Wựự ếế đ 2 – Wđ 1 (1)
M t khác, ta còn có th tính công c a l c th theo đ bi n thiên th M t khác, ta còn có th tính công c a l c th theo đ bi n thiên th ặặ ểể ủ ựủ ự ếế ộ ếộ ế ếế năng:
A12(l c th ) = Wt(l c th ) = Wtựự ếế 1 – Wt 2 (2)
T (1),(2) T (1),(2) ừừ
A12 (l c không th ) = W (l c không th ) = Wựự ếế đ 2 – Wđ 1 – (Wt1 – Wt 2 )
= Wđ 2 + Wt 2 - (Wđ 1 + Wt1)
Trang 8III Bi N THIÊN C NĂNG CÔNG C A L C Ế Ơ Ủ Ự
III Bi N THIÊN C NĂNG CÔNG C A L C Ế Ơ Ủ Ự
KHÔNG PH I TH Ả Ế KHÔNG PH I TH Ả Ế
Hay
A12 (l c không th ) = W (l c không th ) = Wựự ếế 2 – W1 = W
K t qu trên đK t qu trên đếế ảả ượược phát bi u nh sau:c phát bi u nh sau:ểể ưư
Khi ngoài l c th v t còn ch u tác d ng c a l c không Khi ngoài l c th v t còn ch u tác d ng c a l c không ự ự ế ậ ế ậ ị ị ụ ụ ủ ự ủ ự
ph i l c th , c năng c a v t không b o toàn và công ả ự ế ơ ủ ậ ả
c a l c này b ng đ bi n thiên c a v t.ủ ự ằ ộ ế ủ ậ