Kỹ thuật nuôi thủy sản

KỸ THUẬT NUÔI THỦY SẢN Mục tiêu a -Sinh viên biết những nguyên lý chung và một số kỹ thuật nuôi trồng thủy sản, kỹ thuật thu hoạch và bảo quản sau thu hoạch -Biết đánh giá ao nuôi đạt

Trang 1

KỸ THUẬT NUÔI THỦY SẢN

HỌC PHẦN THUỶ SẢN

TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM SÓC TRĂNG

KHOA TỰ NHIÊN TỔ SINH-KTNN

Trang 2

3t

Trang 3

Mục tiêu

a

-Sinh viên biết những nguyên lý

chung và một số kỹ thuật nuôi

trồng thủy sản, kỹ thuật thu hoạch và bảo quản sau thu hoạch

-Biết đánh giá ao nuôi đạt yêu cầu

- Vận dụng kiến thức vào thực tiễn

Trang 4

KỸ THUẬT NUÔI THỦY SẢN Nội dung

1 Những nguyên lý chung

2 Kỹ thuật nuôi cá nước ngọt

3 Kỹ thuật nuôi tôm sú nước lợ

4 Nuôi trồng thủy sản biển

5 Kỹ thuật bảo quản sau thu hoạch

Trang 5

1. Chu trình chuy n hĩa ể

Trang 6

Trang 7

Trang 8

b T o ả

- Là nguồn thức ăn rất quan trọng.

-Cung cấp oxi cho vực nước và là nguồn thức ăn có giá trị dinh dưỡng

- Các loài tảo lam độc có thể gây hại cho cá và môi trường sống khi chúng phát triển mạnh

Trang 9

c Động vật không xương sống ở nước

+ Đông vật phù du + Động vật đáy

Nguồn thức ăn chính giàu giá trị dinh dưỡng và không thể thay

thế bởi thức ăn nhân tạo

Trang 10

d Mùn bã hữu cơ

- Ở các vực nước ngọt có đến 90% chất hữu cơ thực vật là do tảo đơn bào hiển vi

- Là môi trường sống của các vi khuẩn

Trang 11

1.2.1 Chia theo mặt nước 1.2.2 Nếu chia theo số loài cá 1.2.3 Chia theo mức ộ đầu tư đ

1.2 Các hình thức nuôi thủy sản ở Việt Nam

Trang 12

Chu trình chuyển hóa TĂ trong vực nước + Các chất hữu cơ mùn đáy VSV muối vô cơ + Vi khuẩn và tảo hấp thụ các chất từ nước + ĐV phù du,ĐV đáy dùng tảo, VK làm TĂ + Chất hữu cơ của các SV là thức ăn của cá + SV bùn đáy và VK phân giải các chất thải và xác chết.

Trang 13

Các điều kiện của một ao nuôi cá thịt

- Gần nguồn nước sạch, nước không bị chua, không bị ô nhiễm

- Không bị cớm rợp Bờ chắc chắn, mức nước ổn định

- Bờ ao phải cao hơn mức nước 0,5m

2 1 Nuôi cá ao

- Diện tích ao 200-3000m 2.

- Tốt nhất là ao có hình chữ nhật

- Đáy là đất thịt, bằng phẳng, đáy dốc về phía tháo nước

- Bùn đáy dày khoảng 20-30 cm.

2.1.1 Nuôi cá ao nước tĩnh

Trang 14

Trang 15

Trang 16

 Chuẩn bị ao để thả cá

- Tát cạn, vét bùn, dọn sạch cỏ rác

- Tu sửa bờ và cống

- Tẩy ao và khử trùng diệt tạp (vôi bột

8-15kg)

- Phơi ao trong 3-5ngày.

- Bón lót xuống đáy ao.(Rải đề)

- Lấy nước qua màng lọc, lưới … trước

Trang 17

 Thả cá giống

 Chọn loài cá nuôi

- Gần nguồn nước, có sẵn rong, bèo, cỏ:

cá trắm cỏ

- Có sẵn phân chuồng, thức ăn tinh bột:

cá mè, cá trôi, cá rô phi.

 Mùa vụ thả cá: vụ xuân và vụ thu.

Trang 18

 Cá giống

- Khỏe mạnh, có vây vảy hoàn chỉnh

- Không bị sây sát, không bị mất

nhớt,

- Cỡ cá đồng đều

- Hoạt bát nhanh nhẹn.

 Mật độ cá thả: 0,7-1 con/m 2

Trang 19

 Tỷ lệ thả

- Nếu nuôi cá trắm cỏ là chính

- Nếu nuôi rôphi là chính

Trang 20

 Bón phân cho ao và cho cá ăn

 Ao cá Trắm cỏ là chính

- Cỏ, lá non một lần/ngày

- Khung bằng tre 2mx2m, đặt nổi trong ao

để cho thức ăn vào.

- Sáng sớm hoặc chiều mát ăn thức ăn

tinh 1l/ngày (không quá 3% trọng luợng)

- Bón vôi hàng tháng 2Kg/100m 2

Trang 21

 Bón phân cho ao và cho cá ăn

 Ao cá mè cá trôi hoặc cá rô phi là

chính

- 5-7 ngày bón phân chuồng hoai hoặc

phân xanh (20-25Kg phân chuồng và

- Cho cá ăn thức ăn tinh 1 lần/ngày vào

lúc sáng sớm hoặc chiều mát (không

Trang 22

 Quản lí và chăm sóc

- Thường xuyên thăm ao

- Điều chỉnh hàng ngày cho phù hợp

- Vớt hết thức ăn thừa trong lồng

- Thường xuyên kiểm tra màu nước

- Theo dõi pH của ao và theo dõi

Trang 23

 Quản lí và chăm sóc

- Hai tháng kiểm tra sức lớn

của cá và bệnh tật

- Chú ýù kiểm tra bờ ao, cống …

Trang 24

Ao cá nước chảy

Trang 25

Hình thức nuôi phù hợp với miền núi và trung du.

a Xây dựng ao

- Nơi thuận tiện cho việc cung cấp nước

- Ao hình chữ nhật diện tích ao từ 50-300m

- Mức nước sâu 1-1,5m

- Bờ ao chắc chắn

- Nước sông,suối dẫn vào ao có lưới chắn

- Đáy dốc về phía cống tiêu.

Trang 26

b Chuẩn bị ao nuôi

c Thả cá giống

Trang 27

d Cho cá ăn và chăm sóc

- Rau xanh, cỏ, ngô non, lá và thân cây chuối, lá mía…

- Lúc cá còn nhỏ cho cá ăn lá mềm, băm nhỏ

Trang 28

d Cho cá ăn và chăm sóc

- Hằng ngày kiểm tra xem cá có ăn hết hay không

- Cá có bị nổi đầu không

- Theo dõi tình hình nước vào nước ra cũng như mực nước trong ao.

Trang 29

Trang 30

Nuơi cá trong hệ sinh thái VAC

Trang 31

a. Hệ sinh thái VAC

VAC là hoạt động kết hợp để tận dụng các thành

phần trong hệ sinh thái khép kín, nâng cao hiệu quả của sản xuất.

Trang 32

b Kĩ thuật nuôi cá ao trong hệ

VAC

Có 6 công đoạn

 Chọn hình thức và đối tượng

cá nuôi.

 Chuẩn bị ao nuôi cá.

 Giống cá và mùa vụ thả cá.

Trang 33

b Kĩ thuật nuôi cá ao trong hệ

VAC

Có 6 công đoạn

 Giải quyết thức ăn cho cá.

 Chăm sóc quản lý ao.

Trang 34

 Chọn hình thức và đối tượng cá nuôi

Trang 35

Trang 36

- Vườn ở gần ao để dễ dàng thu hái rau cho cá, thuận tiện cho việc vét bùn cải tạo đáy ao, bổ sung bùn cho vườn, thuận tiện cho việc l y nước ao tuới vườn ấ

Trang 37

- Tát nước, vét bùn, san đáy

- Sửa cống, rãnh, đăng chắn

- Phát quang bờ bụi, đắp kín

Trang 38

 Giống cá và mùa vụ thả cá

- Cá giống khoẻ mạnh, bơi lội hoạt bát

- Toàn thân trơn bóng, không mất nhớt, vây không rách, vẩy

Trang 39

 Giống cá và mùa vụ thả cá

- Mật độ thả cá là 1- 2 con/m 2

- Thời gian thích hợp nhất là đầu mùa xuân

- Thả 10- 12 con, quan sát hoạt động 20- 30’, nếu thấy cá hoạt động bình thường thì thả được.

Trang 40

 Giải quyết thức ăn cho cá

- Tận dụng các sản phẩm ph (ngô, ụ khoai,bèo tấm, bèo dâu…)

- Nghiền thành bột, trộn rồi ủ lên men sẽ làm tăng khả năng tiêu hoá của cá.

- Nhào các thành phần thức ăn với nước, ép viên, sấy khô

Trang 41

 Chăm sóc quản lý ao

- Thường xuyên quan sát màu nước

- Theo dõi tình hình hoạt động của cá

- Theo dõi thời tiết để điều chỉnh

Trang 42

Trang 43

Nuơi cá trên ruộng lúa

Trang 44

Nuơi cá trên ruộng lúa

Trang 45

- Thu lúa + cá

- Tăng hiệu quả sử dụng đất

- Tận dụng được nguồn thức ăn

2.2 Nuôi cá ruộng

Trang 46

nhiều thuốc trừ sâu.

suất cao, khơng phải đầu tư

Trang 47

2.2 Nuôi cá ruộng

2.2.2 Xây dựng và thiết kế ruộng nuơi cá

Trang 48

b Kiến thiết ruộng nuôi cá

- Với ruộng cấy hai vụ xen nuôi cá + Có mương, có chuôm

+ 3 dạng mương: muơng chạy theo bờ ruộng, muơng chu vi,mương

giữa ruộng

Trang 49

b Kiến thiết ruộng nuôi cá

- Với ruộng cấy 1 vụ lúa 1 vụ cá (ruộng trũng )

Bờ đắp chắc chắn cao 1.5m- 2.5m có độ dốc

Trang 50

c Chuẩn bị ruộng trứơc khi thả

- Tháo cạn nước

- Tẩy vôi và diệt tạp ở ruộng.

ruộng với lượng khoảng 50-

Trang 51

a Chọn giống cá nuôi

- Các loài cá ăn chất hữu cơ, ĐV phù du, sâu bọ và các thức ăn tinh khác

- Một số loài cá thường được nuôi + Phía Bắc: Cá Rohu, Cá Mrigan, Cá Chép, Rô Phi đơn tính, Cá Trắm Cỏ, Cá Mè …

+ Phía Nam: Cá Sặc Rằn, Cá Rô ta, Cá Mè Vinh

2.2.3 Chọn giống cá nuôi và,thả cá giống ra ruộng

Trang 52

b Thời vụ thả cá

- Một vụ Cá một vụ lúa

- Hai vụ lúa một vụ Cá

- Hai vụ lúa xen một vụ Cá

c Mật độ và số lượng cá thả

Khoảng 3000- 3600 con/ha tùy thời vụ

2.2.3 Chọn giống cá nuôi và,thả cá giống ra ruộng

Trang 53

- Nên nuôi quy mô lớn và phải có sự hợp tác quản lí của các hộ nuôi

- Di chuyển Cá đến nơi khác khi phun thuốc cho lúa và phải để khoảng 4 -5 ngày mới cho cá vào

- Thường xuyên kiểm tra ruộng nuôi

2.2.4 Chăm sóc và quản lí ruộng Cá

Trang 54

- Tháng 11 – 12 dương lịch tránh bị ép giá

- Thu tỉa

- Thu hoạch toàn bộ

2.2.5 Thu hoạch Cá

Trang 55

Nuơi cá bè

Trang 56

Nuơi cá bè

Trang 57

Nuơi cá bè

Trang 58

Nuơi cá bè ở lịng hồ Trị An

Trang 59

- Phù hợp với nơi có sông, suối, ao hồ tự nhiên…

- Tận dụng thức ăn trong tự nhiên nên

ít tốn kém

- Có thể nuôi ở mật độ dày

- Ít tốn nhân công, dễ chăm sóc

- Thời gian nuôi ngắn, năng suất cao…

2.3 Nuôi cá lồng bè

2.3.1.Tầm quan trọng của kĩ thuật nuôi cá lồng bè

Trang 60

a.Nguyên tắc chung

- Thức ăn đầy đủ dinh dưỡng

- Đủ oxi cho cá thở

- Giữ môi trường nước luôn sạch

- Thường xuyên thay đổi nước.

2.3.2 Kĩ thuật nuôi cá lồng bè

Trang 61

b.Cấu tạo lồng nuôi cá

- Kích thước + Hình chữ nhật, 2-3 x 4-8m x1.3-1.7m + Ngập nước khoảng 1-1.2m

+ Mặt trên lồng có 1 cửa nhỏ co ùnắp đậy

- Vật liệu làm lồng: gỗ, tre, luồng, ống

Trang 62

c Vị trí đặt lồng

- Ở sông, suối bên bờ không lỡ, không bồi, có dòng nước chảy thẳng, tốc độ nước ổn định.

- Độ sâu nước 2m trở lên.

- Không có đa ùngầm, gốc cây, cọc ….

- Tránh xa nơi ồn ào, có xăng dầu,

Trang 63

d Giống cá nuôi trong bè

- Cá Trắm cỏ - cá Rôhu

- Cá bóng tượng -cá Trê lai

e Mùa vụ nuôi cá lồng bè

Thả tháng 2-3, thu hoạch tháng 11-12)

Trang 64

f Chăm sóc và quản lí

* Cho cá ăn đầy đủ

- Cá trắm cỏ: cho ăn 2 lần/ngày.

-Cá bống tượng: phải cho cá ăn tôm, tép, cố, hến trực tiếp hoặc nghiền nát trộn với cám, 2 lần/ngày

- Các loài cá khác: 3-4 lần/ ngày

Trang 65

• * Vệ sinh lồng bè

• - Hàng ngày phải dọn thức ăn thừa.

• - Mỗi tuần cọ rửa lồng 1 lần.

• - Nơi tĩnh:15-20’ dịch chuyển 1lần

Trang 66

* Phòng và chữa bệnh

- Bệnhù đốm đỏ là bệnh nguy hiểm nhất gây chết hàng loạt nên phòng bệnh là quan trọng nhất.

- Việc phòng bệnh cá nuôi là cả 1 quá trình phức tạp gồm tắm cho cá, cho cá ăn, vệ sinh lồng…

Trang 67

g.Thu hoạch và hiệu quả kinh tế

* Tuỳ theo loài cá -Cá trắm cỏ:1.5-2kg/con là thu hoạch được

-Cá rô phi hoặc cá trê 0.4kg/con

lai:0.3-* Dùng lưới vợt, tránh sây sát.

Trang 68

2.3.2 Kĩ thuật nuôi cá tra, cá basa cá tra, cá basa lồng bè

a Tiêu chuẩn quy định cho nuôi cá basa

- Kích thước bè nuôi :16 x 7 x 5 m

- Cỡ cá giống khoảng 10 con/kg, chiều cao thân cá 3 - 3.5 cm

- Giá một con cá trung bình là 6.500 đ/con

Trang 69

a Tiêu chuẩn quy định cho nuôi cá basa

- Giá trung bình về thức ăn là 1.500đ/kg

- Hệ số tiêu hóa thức ăn là 3.3

- Nuôi trong 12 tháng cá tăng trọng 10lần

Trang 70

b Những yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm

- Vùng nuôi phải được quy hoạch và chất lượng nguồn nước phải đảm bảo

- Hộ dân phải đảm bảo vệ sinh công cộng và y tế công đồng

Trang 71

- Người mắc bệnh truyền nhiễm không được tham gia vào các hoạt động nuôi

- Không sử dụng thuốc kháng sinh

Trang 72

- Trước khi thu hoạch phải ngừng sử dụng thuốc và hóa chất 30 ngày

- Vùng nuôi cá bé phải có ban quản

lí các cơ sơ ûnuôi

- Có trách nhiệm trong việc xây dựng vùng nuôi cá đạt tiêu chuẩn

Trang 73

- Diện tích

- Độ sâu

- Nguồn nước cung cấp

- Cống lấy nước tưới, đập tràn

- Vật chướng ngại dưới đáy hồ

- Tuổi của hồ

2.4 Quản lý và nuôi cá ở hồ chứa nhỏ

2.4.1 Những hiểu biết cơ bản về hồ chứa

Trang 74

Nguồn thức ăn tự nhiên là mùn bã hữa cơ

- Dạng lơ lửng trong nước

- Dạng lắng chìm dưới

Trang 75

Khu hệ cá tự nhiên thường có 3 nhóm

- Nhóm cá dữ như cá măng, cá rồng măng, cá ngão, cá quả, cá lăng,…

- Nhóm cá tạp như: cá dầu, cá mương, cá thiểu…

- Nhóm cá nuôi: cá rô phi, cá mè, cá

Trang 76

Cá giống thả và tỷ lệ ghép

2.4.2 Kĩ thuật nuôi cá hồ chứa

Trang 77

c) Kĩ thuật thả cá giống ra hồ

- Thời gian phụ thuộc điều kiện sản xuất giống

-Khi thả cá giống vào hồ những nơi nước không sâu, có nhiều thức ăn,… thả thành nhiều điểm để cá phân

Trang 78

- Luyện cá giống trước vận chuyển, kiểm tra bệnh, kiểm tra nhiệt độ

- Nếu nhiệt độ chênh lệch thì phải cho cá quen với hồ rồi mới thả cá

- Nếu vận chuyển bằng túi nylông thì thả cả túi xuống hồ 5-10 phút, sau đó mở túi cho cá ra từ từ

Trang 79

- Nếu chứa các lọai cá riêng từng túi, căn cứ vào sức chịu đựng oxy cao hay thấp của

từng lòai mà thả trước hay sau (cá mè thả trước, cá chép

Trang 80

d) Xử lý cá dữ, cá tạp, và bảo vệ nguồn lợi cá kinh tế tự nhiên trong hồ chứa.

Trang 81

e ) Đánh bắt cá trong hồ chứa

 Dọn bãi đánh bắt

 Cỡ cá và tuổi đánh bắt

 Hình thức quản lí khai thác

- Bán vé khai thác theo thời hạn

- Hợp đồng thuê khai thác chia sản lượng

Trang 82

a Vốn

- Nhiều vốn

- Thời gian dài

 Góp cổ phần

Tổ chức sản xuất và quản lí nghề cá ở hồ chứa

2.4.3 Vốn và hình thức quản lí nghề cá hồ chứa

Trang 83

b Quản lí

- Kĩ thuật giao mặt nước phải ổn định

- Sau một vụ sản xuất phải quyết toán thu chi chia lãi

Trang 84

c Chăm sóc và bảo vệ

- Thường xuyên theo dõi thực hiện các khâu kĩ thuật

- Đầu tư thêm thức ăn, phân bón

Tiêu đề	Kỹ Thuật Nuôi Thủy Sản
Trường học	Trường Cao Đẳng Nghề Sư Phạm Xuân Trường
Chuyên ngành	Kỹ thuật nuôi thủy sản
Thể loại	Tài liệu hướng dẫn

Định dạng
Số trang	128
Dung lượng	10,45 MB