Tài liệu Kỹ thuật nuôi thủy sản nước ngọt - Chương 5 ppt

KHÁI NIỆM VỀ NUÔI CÁ MẶT NƯỚC LỚN Hình: Mô hình nuôi cá đăng quầng ven sông Khái niệm nuôi cá mặt nước lớn được hình thành trên cơ sở  Độ lớn của thủy vực Sông, hồ chứa nước…..  Quản l

Chương 5

KỸ THUẬT NUÔI CÁ MẶT NƯỚC LỚN

I KHÁI NIỆM VỀ NUÔI CÁ MẶT NƯỚC LỚN

Hình: Mô hình nuôi cá đăng quầng ven sông

Khái niệm nuôi cá mặt nước lớn được hình thành trên cơ sở

 Độ lớn của thủy vực (Sông, hồ chứa nước….)

 Quản lí và khai thác hợp lí nguồn tài nguyên thủy sản tự nhiên trong thủy vực

 Tác động kỹ thuật để góp phần lưu giữ tốt nguồn giống, cải thiện và nâng cao năng suất thu họach trong quá trình bảo vệ, khai thác và nuôi

 Đa dạng hóa lọai hình thủy vực phục vụ cho các hệ thống nuôi, đối tượng nuôi, nâng cao năng suất, sản lượng thủy sản, thúc đẩy nghề nuôi thủy sản ngày càng phát triển và ổn định

A Xây dựng cơ sở lý luận cho họat động khai thác hợp lý và phát triển bền vững thủy vực mặt nước lớn

1 Chất lượng nước thủy vực mặt nước lớn (Tham khảo phần Quản lý chất lượng nước)

 Các yếu tố lý học

 Nhiệt độ nước

 Ánh sáng

 pH nước

 Độ trong của thủy vực

 Lưu tốc của dòng chảy trong lưu vực

 Độ ngập nước và độ sâu của thủy vực

 Độ lắng động phù sa trong thủy vực

 Các yếu tố hóa học

 Hàm lượng Oxygen hòa tan trong thủy vực (ppm)

 Hàm lượng CO2 trong thuỷ vực (ppm)

 Hàm lượng Amonium (ppm)

 Hàm lượng Phosphorus (ppm)

 Hàm lượng COD (ppm)

 Hàm lượng H2S (Sulfurhydro)

 Hàm lượng Fe (ppm)

 Độ cứng tổng cộng

Bảng: Yêu cầu về chất lượng nước ở thủy vực mặt nước lớn sử dụng để nuôi cá

Các yếu tố chất lượng nước Hàm lượng (ppm)

 Dissolved oxygen (DO) 3,5 – 6,5

 Mùi vị nước Không mùi

 H2S (ppm) < 1ppm

 COD (ppm) 10 – 15 ppm

 BOD5 (20 oC) < 10 ppm

 N-NH4+ (ppm) < 1 ppm

 P-PO43- (ppm) 0,1-1,0 ppm

 Tổng số hóa chất bảo vệ thực vật < 0.05 ppm

 Total Coliform < 10.000 MPN/100 ml

 Cadmi 0.8 – 1.8 g/l

 Chì 0.002 – 0.007 mg/l

 Thủy ngân tổng số < 0.1 g/l

 Asen < 0.02 mg/l

 Các yếu tố cơ học

Tính chất nền đáy của thủy vực

Nền đáy của thủy vực là điều kiện tồn tại và phát triển của khu hệ sinh vật đáy, đồng thời là nơi ăn của nhiều sinh vật trong tầng nước Do đó, đặc tính của nền đáy có

ý nghĩa quyết định đối với đời sống của thủy vực Đặc tính của nền đáy phụ thuộc vào

2 yếu tố: thành phần cơ học và chất lắng động Căn cứ vào tỉ lệ và kích thước các hạt

có kích thước nhỏ (<0.01 mm), chia nền đáy thành nền đáy cát, đá, nền đáy bùn cát, cát bùn…Thông thường thành phần cơ học của nền đáy có thể biến đổi trong quá trình phát triển của thủy vực do sự chuyển động của dòng nước và do tác động của thủy sinh vật

2 Thức ăn tự nhiên trong thủy vực (Tham khảo phần Quản lý chất lượng nước)

 Vật chất hữu cơ lơ lững trong thủy vực (TSS)

 Năng suất sinh học bậc 1 trong thủy vực

 Năng suất sinh học bậc 2 trong thủy vực

 Phiêu sinh thực vật (Phytoplankton)

 Phiêu sinh động vật (Zooplankton)

 Động vật đáy (Zoobenthos)

3 Thành phần, nguồn lợi tôm cá phân bố trong thủy vực

 Nguồn lợi tôm

 Nguồn lợi cá

B Giải pháp kỹ thuật tác động vào hệ thống nuôi

Định kỳ bổ sung nguồn giống thủy sản, bao gồm những đối tượng sau

Mè trắng (Silver carp)

Trắm cỏ (Grass carp)

Chép Ấn độ các loại (Indian carp)

Chép (Common carp)

Mè hoa (Big head carp)

Trắm đen (Black carp)

Rô phi (Tilapia) hoặc cá điêu hồng (Red Tilapia)

 Kích thước giống thả nuôi

Kích thước lớn, thông thường lớn gấp 1 – 1.5 so với kích thước giống

 Cơ cấu đàn cá thả nuôi phù hợp với các tầng dinh dưỡng trong thủy vực

 Cơ cấu đàn cá thả nuôi và đối tượng thả ghép được xác định thông qua đặc điểm sinh trưởng của từng lòai Thông thường mật độ thả nuôi bổ sung dao động từ 1 – 2 cá/ 10 m2

C Quản lý và chăm sóc hệ thống nuôi

Phòng hiện tượng rữa phèn và cuốn trôi vật chất hữu cơ từ bờ đưa xuống thủy vực nuôi

Phòng hiện tượng khai thác bừa bải với các phương tiện như chất nổ, lưới có kích thước quá nhỏ sẽ ành hưởng không tốt đến quá trình khai thác và quản lí nguồn lợi nầy

Chủ động cung cấp hay bổ sung thức ăn vào mô hình nuôi, tùy theo phương thức tác động khai thác hiệu quả loại hình thủy vực Khẩu phần thức ăn cung cấp sẽ là

5 – 7 %/trọng lượng thân/ngày, nếu là phương thức nuôi thâm canh, ngược lại đối với phương thức nuôi quảng canh hay quảng canh cải tiến, bên cạnh nguồn thức ăn tự nhiên, khẩu phần ăn bổ sung cho cá dao động từ 2 – 3 %/trọng lượng thân/ngày

D Thu hoạch

Áp dụng phương pháp đánh tỉa thả bù để khai thác cá nuôi trong mô hình là biện pháp khai thác hợp lí nhứt

Hình: Thu hoạch cá

E Phân tích hiệu quả kinh tế

 Tổng chi phí đầu tư quản lí và khai thác mô hình nuôi

 Tổng thu từ sản phẩm tạo ra từ mô hình nuôi

 Hiệu suất đầu tư/thu nhập

 Hiệu suất đầu tư/lợi nhuận

II KHÍA CẠNH VỀ MÔI TRƯỜNG

 Khía cạnh về môi trường phải luôn được đảm bảo trong sạch, tạo điều kiện tốt cho cá nuôi phát triển cũng như đảm bảo cho việc sử dụng nguồn nước phục

vụ cho nhu cầu sinh họat của xã hội

 Công tác qui họach, phát triển xã hội phải được ưu tiên thực hiện trước khi vận hành khai thác mô hình nuôi

 Chấp hành nghiêm túc các qui định về pháp lệnh khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản

 Khai thác mô hình nuôi trên cơ sở phát triển bền vững