BÀI 17 - TIM VÀ MẠCH MÁU

Bài cũ:1/ Hệ tuần hoàn máu gồm những thành phần cấu tạo nào?. Gồm tim và hệ mạch tạo thành vòng tuần hoàn nhỏ và vòng tuần hoàn lớn.. Vòng tuần hoàn lớn dẫn máu qua các tế bào của cơ th

Bài cũ:

1/ Hệ tuần hoàn máu gồm những thành phần cấu tạo nào?

Gồm tim và hệ mạch tạo thành vòng tuần hoàn nhỏ

và vòng tuần hoàn lớn Vòng tuần hoàn nhỏ dẫn máu qua phổi, giúp máu trao đổi O2 và CO2 Vòng tuần hoàn lớn dẫn máu qua các tế bào của cơ thể thực hiện sự trao đổi chất

2/ Nhận xét về vai trò của hệ bạch huyết?

Cùng với hệ tuần hoàn máu thực hiện sự luân

chuyển môi trường trong cơ thể và tham gia bảo vệ cơ

I/ Cấu tạo tim:

Tim có vai trò gì? Tim có cấu tạo như thế nào? Quan sát hình 16,1 và 17.1, điền vào bảng 17.1

• Bảng 17.1 – Nơi máu bơm tới từ các ngăn tim

Các ngăn tim Nơi máu được bơm tới

Tâm nhĩ trái co

Tâm nhĩ phải co

Tâm thất trái co

Tâm thất phải co

Vòng tuần hoàn nhỏ Vòng tuần hoàn lớn Tâm thất phải

Tâm thất trái

Thảo luận nhóm:

1/ Dự đoán xem ngăn tim nào có thành cơ tim dày nhất? Ngăn tim nào có thành cơ tim mỏng nhất?

Tâm thất trái có thành cơ tim dày nhất Tâm thất phải có thành cơ tim mỏng nhất

2/ Dự đoán giữa các ngăn tim và giữa tim với các mạch máu phải có cấu tạo như thế nào để máu chỉ được bơm theo một chiều?

Đều có van đảm bảo cho máu chỉ vận chuyển theo một chiều nhất định

Kết luận 1:

- Tim được cấu tạo bởi các cơ tim và mô

liên kết, tạo thành các ngăn tim ( tâm thất trái, tâm thất phải, tâm nhĩ trái, tâm nhĩ

phải ) và các van tim ( van nhĩ – thất, van động mạch).

Quan sát hình 17.2, cho biết có những loại mạch máu nào?

So sánh và chỉ ra sự khác biệt giữa các loại mạch máu? Giải thích sự khác nhau đó

II/ Cấu tạo mạch máu

Quan sát HV 17.2,

1/ Cho biết có những loại mạch máu nào?

mạch, mao mạch.

2/ So sánh và chỉ ra sự khác biệt giữa các loại mạch máu Giải thích sự khác nhau đó?

Thích hợp với chức năng dẫn máu từ tim đến tế bào và từ tế bào về tim, đồng thời thích hợp với chức năng tỏa rộng tới từng tế bào, mô, tạo điều kiện cho sự trao đổi chất

Kết luận 2:

Có 3 loại mạch máu: Động mạch, tĩnh mạch, mao mạch.

III/ Chu kì co dãn của tim

1/ Quan sát hình vẽ 17.3, cho biết mỗi chu kì co dãn của tim kéo dài trong bao nhiêu giây?

Mỗi chu kì co dãn của tim kéo dài trung bình

khoảng 0,8s

2/ Tính trung bình mỗi phút diễn ra bao nhiêu chu kì

co dãn của tim?

- Tâm nhĩ làm việc 0,1s, nghỉ 0,7s

- Tâm thất làm việc 0,3s, nghỉ 0,5s

- Tim nghỉ ngơi hoàn toàn là 0,4s

* Mỗi phút trung bình diễn ra 75 chu kì co dãn của tim

Kết luận 3:

* Mỗi chu kì co dãn của tim kéo dài trung bình khoảng 0,8s

- Tâm nhĩ làm việc 0,1s, nghỉ 0,7s

- Tâm thất làm việc 0,3s, nghỉ 0,5s

- Tim nghỉ ngơi hoàn toàn là 0,4s

Tổng kết:

- Tim được cấu tạo bởi các cơ tim và mô liên kết, tạo thành các ngăn tim ( tâm thất trái, tâm thất phải, tâm nhĩ trái, tâm nhĩ phải ) và các van tim ( van nhĩ – thất, van động mạch)

- Có 3 loại mạch máu: Động mạch, tĩnh mạch,

mao mạch.

* Mỗi chu kì co dãn của tim kéo dài trung bình khoảng 0,8s

- Tâm nhĩ làm việc 0,1s, nghỉ 0,7s

- Tâm thất làm việc 0,3s, nghỉ 0,5s

- Tim nghỉ ngơi hoàn toàn là 0,4s

Bài tập

Điền chú thích các thành phần cấu tạo của tim vào hình 17.4/ Sgk/ 57

I/ Đọc chú thích cấu tạo tim:

Cung động mạch chủ

động mạch phổi

Tĩnh mạch phổi Tâm nhĩ trái

Động mạch vành trái

Tĩnh mạch chủ dưới

Tâm thất phải

Động mạch

vành phải

Tâm nhĩ phải

Tĩnh mạch

chủ trên

Tâm thất trái

Bài tập 3/ Sgk/ 57

Mở

Mở Đóng

Đóng Từ tâm nhĩ vào

tâm thất

Từ tâm thất vào động mạch

Dặn dò:

1/ Học và trả lời câu hỏi Sgk/ 57

2/ Hoàn thành phần thực hành bài tập 2, 4 3/ Đọc: Em có biết: phát minh ra ống nghe

và điện tâm đồ

4/ Chuẩn bị bài: 18 – Vận chuyển máu qua

hệ mạch và vệ sinh hệ tuần hoàn.