hoat dong ngoai khoa nv7

Khái niệm - Ca dao – dân ca là những khái niệm tương đương chỉ các thể loại trữ tình dân gian, kết hợp lời và nhạc, diễn tả đời sống nội tâm của con người II.. Khái niệm - Ca dao – dân c

Trang 1

Chương trình ngoại khóa ngữ văn 7

Phần ca dao – Dân ca

I Khái niệm

- Ca dao – dân ca là những khái niệm tương đương chỉ các thể loại trữ tình dân gian, kết hợp lời và nhạc, diễn tả đời sống nội tâm của con người

II Nội dung ca dao

1 Ca dao nghi lễ:

a Ca dao nghi lễ trong sinh hoạt cộng đồng

b Những bài ca dao nghi lễ trong sinh hoạt gia đình

Ví dụ : Lạy trời mưa xuống

Cho giá bắt rận Cho trẻ nó chơi Lạy ông nắng lên

Lấy khúc cá to Lấy bát cơm đầy Lấy ruộng tôi cày Lấy nước tôi uống

Trang 2

2 Ca dao lao động

a Hò lao động

b Bài ca nghề nghiệp

Mặt trời tang tảng sang Đông Chàng ơi trở dậy ra đồng kẻo trưa Phận nghèo đâu quản sớm trưa Cày sâu quốc bẫm được mùa có khi Anh đi làm trọ nơi nao

Để em gành địu, gánh bào theo đưa

I Khái niệm

1 Ca dao nghi lễ:

Ví dụ :

Trang 3

Con người có cố có ông

Như chim có tổ, như sông có nguồn

- Công cha như núi ngất trời

Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển Đông

- Ngó lên trời trời cao lồng lộng

Ngó xuống đất, đất rộng mênh mông

Biết rằng chừ cá gáy hóa rồng

Đền công ơn cha mẹ ẵm bồng ngày xưa

- Lên non ngậm ngải tìm trầm

Đền công ơn cha mẹ đã lao tâm sinh thành

- Mẹ già ở túp lều tranh Sớm thăm tối viếng mới đành da con

I Khái niệm

- Ca dao – dân ca là những khái niệm tương đương chỉ các thể loại trữ tình

dân gian, kết hợp lời và nhạc, diễn tả đời sống nội tâm của con người

1 Ca dao nghi lễ:

3 Ca dao sinh hoạt

a Ca dao sinh hoạt gia đình

* Tình cảm giữa ông bà đối với con cháu, cha mẹ đối với con cái và ngược lại

Trang 4

I Khái niệm

1 Ca dao nghi lễ:

* Tình cảm anh em

Anh em như thể chân tay Rách lành đùm bọc, dở hay đỡ đần Khôn ngoan đá đáp người ngoài

Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau

Trang 5

I Khái niệm

- Ca dao – dân ca là những khái niệm tương đương chỉ các thể loại trữ tình

dân gian, kết hợp lời và nhạc, diễn tả đời sống nội tâm của con người

1 Ca dao nghi lễ:

* Tình cảm vợ chồng

Chồng em áo gấm em thương

Chồng người áo gấm, xông hương mặc người

Râu tôm nấu với ruột bầu

Chồng chan, vợ húp gật đầu khen ngon

Chặng dậm thì thuyền chẳng đi Dậm ra ván nát thuyền thì long đanh

Đôi ta lên thác xuống gềnh

Em ra đứng mũi cho anh chịu sào

Đôi ta như thể con tằm Cùng ăn một lá, cùng nằm một long

Đôi ta như thể con ong

Con quấn, con quýt, con trong, con ngoài

Trang 6

I Khái niệm

1 Ca dao nghi lễ:

* Những bài ca dao than thân

Thân em như tấm lụza đào

Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai

- Thân em như hạt mưa sa

Hạt vào đài các, hạt ra ruộng cày

Thân em như lá đài bi

Ngày thì dãi nằng, đêm thì dầm sương

Thân em như giếng giữa đàng Người khôn rửa mặt, người phàm rửa chân

Thân em như chổi đầu hè Phòng khi mưa gió đi về chùi chân

Chùi rồi lại vứt ra sân Gọi người hàng xóm có chân thì chùi

Thân em như ớt chín cây Càng tươi ngoài vỏ càng cay trong lòng

Trang 7

I Khái niệm

1 Ca dao nghi lễ:

Cuộc đời có biết bao nhiêu lỗi khổ phai gánh chịu, nỗi khổ về vật chất, nỗi khổ về tinh thần, nỗi khổ của thân phận mong manh, bị động, nhỏ bé, ít giá trị Ca dao đã phản ánh khá sâu sắc những nỗi khổ mà người phụ nữ trong xã hội xưa phải gánh chịu cả cuộc đời họ chồng chất những nỗi khổ.

Trang 8

I Khái niệm

1 Ca dao nghi lễ:

- Nỗi khổ của người phụ nữ khi còn nhỏ

Cô kia cắt cỏ đồng màu

Chăn trâu cho béo làm giàu cho cha

Giầu thì chia bảy chia ba

Phận co là gái được là bao nhiêu

- Nỗi khổ của người con gái lấy chồng xa quê

Chiều ra đứng ở bờ sông Trông về quê mẹ mà không có đò Chiều chiều ra đứng ngõ sau Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều Chiều chiều xách giỏi hái rau

Ngó lên mả mẹ ruột đau như dần

Trang 9

I Khái niệm

1 Ca dao nghi lễ:

- Nỗi khổ của người con dâu

Trách cha trách mẹ nhà chàng Cầm cân chẳng biết là vàng hay thau Thực vàng chẳng phải thau đâu

Đừng đem thử lửa mà đau lòng vàng

Tiếng đồn cha mẹ anh hiền

Cắn cơm không vỡ, cắn tiền vỡ tan

- Nỗi khổ của người phụ nữ - nạn nhân của chế độ hôn nhân đa thê

Trang 10

I Khái niệm

1 Ca dao nghi lễ:

b Ca dao sinh hoạt cộng đồng xã hội–

* Ca dao về thiên nhiên, đát nước về lich sử dân tộc

Đường vô xứ Nghệ quanh quanh

Non xanh nước biệc như tranh họa đồ

Làng ta phong cảnh hữu tình

Dân cư giang khúc như hình con long

Nhờ trời hạ kế sang Đông Làm nghề cày cấy vun trông tốt tươi Nước sông Thao biết bao giờ cạn Núi Ba Vì biết vạn nào cấy

* Ca dao chống mê tín dị đoan (Ca dao chống phong kiến )

Trang 11

I Khái niệm

* Ca dao nghi lễ + Ca dao nghi lễ trong sinh hoạt cộng đồng

* Ca dao lao động

* Ca dao sinh hoạt

+ Ca dao nghi lễ trong sinh hoạt gia đình

+ Ca dao sinh hoạt gia đình

+ Ca dao sinh hoạt cộng đồng – xã hội

+ Hò lao động + Bài ca nghề nghiệp

- Tình cảm ông bà, cha mẹ đối với con cháu và ngược lại

- Tình cảm vợ chồng

- Những bài ca than thân

- Ca dao về thiên nhiên đất nước, lịch sử dân tộc

- Ca dao chống phong kiến

Trang 12

I Khái niệm

III Nghệ thuật trong ca dao

1 Thể thơ lục bát

Đặc điểm của thể thơ lục bát : 1 câu 6 tiếng, 1 câu 8 tiếng, vần ở các tiếng 2, 4, 6

Các tiếng 3, 5, 7 không bắt buộc theo luật Tiếng thứ 2 là vần Bằng

Tiếng thứ 4 là vần Trắc Tiếng thứ 6 câu lục vần tiếng thứ 6 câu bát Tiếng thứ 8 câu bát vần tiếng thứ 6 câu lục tiếp

Trang 13

I Khái niệm

III Nghệ thuật trong ca dao

1 Thể thơ lục bát

2 Một số từ loại tiêu biểu được sử dụng trong ca dao

a Tính từ :

Hỡi cô má đỏ hồng hồng

Cô chưa lấy chồng còn đợi chờ ai

Ngó lên trời trời cao lồng lộng

Ngó xuống đất đất rộng mênh mông

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	86 KB