Tiết 138 ôn tập phần tiếng việtI/ Khởi ngữ và các thành phần biệt lập II/ Liên kết câu và liên kết đoạn văn III/ Nghĩa tường minh và hàm ý... : là thành phần câu đứng trước chủ ngữ để nê
Trang 1Trường THCS Nam Dương
Trang 2TiÕt 138
Trang 3Tiết 138 ôn tập phần tiếng việt
I/ Khởi ngữ và các thành phần biệt lập
II/ Liên kết câu và liên kết đoạn văn
III/ Nghĩa tường minh và hàm ý
Trang 4TiÕt 138 «n tËp phÇn tiÕng viÖt
I/ Khëi ng÷ vµ c¸c thµnh phÇn biÖt lËp
1 LÝ thuyÕt
Trang 5: là thành phần câu đứng trước chủ ngữ để nêu lên
đề tài được nói đến trong câu
: là thành phần không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu:
: được dùng để thể hiện cách nhìn của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu
: được dùng để bộc lộ tâm lí của người nói ( vui, buồn, mừng, giận ).…
: được dùng để tạo lập hoặc để duy trì quan hệ giao tiếp
: được dùng để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu
- Khởi ngữ
- Thành phần biệt lập
+ Thành phần tình thái
+ Thành phần cảm thán
+ Thành phần gọi - đáp
+ Thành phần phụ chú
Trang 6TiÕt 138 «n tËp phÇn tiÕng viÖt
I/ Khëi ng÷ vµ c¸c thµnh phÇn biÖt lËp
1 LÝ thuyÕt
2 Bµi tËp
Bµi 1: H·y cho biÕt mçi tõ ng÷ in ®Ëm trong c¸c
®o¹n trÝch sau lµ thµnh phÇn g× cña c©u Ghi
kÕt qu¶ vµo b¶ng tæng kÕt
Trang 7a) Xây cái lăng ấy cả làng phục dịch, cả làng gánh gạch, đập đá, làm phu
hồ cho nó.
( Kim Lân, Làng )
b) Tim tôi cũng đập không rõ Dường như vật duy nhất vẫn bình tĩnh,
phớt lờ mọi biến động chung là chiếc kim đồng hồ.
( Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi )
c) Đến lượt cô gái từ biệt Cô chìa tay ra cho anh nắm, cẩn trọng, rõ ràng,
như người ta cho nhau cái gì chứ không phải là cái bắt tay Cô nhìn thẳng vào mắt anh – những người con gái sắp xa ta, biết không bao giờ gặp ta nữa, hay nhìn ta như vậy.
( Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
d) – Thưa ông, chúng cháu ở Gia Lâm lên đấy ạ Đi bốn năm hôm mới
lên đến đây, vất vả quá !
( Kim Lân, Làng )
Trang 8TiÕt 138 «n tËp phÇn tiÕng viÖt
I/ Khëi ng÷ vµ c¸c thµnh phÇn biÖt lËp
1 LÝ thuyÕt
2 Bµi tËp
Bµi 1: H·y cho biÕt mçi tõ ng÷ in ®Ëm trong
c¸c ®o¹n trÝch sau lµ thµnh phÇn g× cña c©u
Ghi kÕt qu¶ vµo b¶ng tæng kÕt
Trang 9Tiết 138 ôn tập phần tiếng việt
I/ Khởi ngữ và các thành phần biệt lập
1 Lí thuyết
2 Bài tập
Bài 1: Hãy cho biết mỗi từ ngữ in đậm trong các đoạn trích sau là thành phần gì của
câu.Ghi kết quả vào bảng tổng kết
Khởi ngữ Thành phần biệt lập
Tình thái Cảm thán Gọi - đáp Phụ chú
Xây cái lăng
ấy Dường như Vất vả quá Thưa ông
Những ngư
ời con gái …
hay nhìn ta như vậy.
Bảng tổng kết về khởi ngữ và các thành phần biệt lập
Trang 11Có lẽ
Trời ơi
Nhỉ
Tiếc thay
Còn anh, anh sẽ làm gì?
Đối với tôi, tôi luôn cố gắng học tập chăm chỉ
Nếu chăm chỉ bạn sẽ học giỏi – tôi nghĩ thế.
Khởi
ngữ
Thành phần biệt lập
Đối với tôi
Còn anh
Có lẽ
Dường như
Chắc chắn
Hình như
Nhỉ
Trời ơi
Tiếc thay
Thưa thầy Tôi nghĩ thế
Trang 12Quà tặng may mắn
Phần thư
ởng là 1
món quà hấp
dẫn
Phần thưởng
là một tràng pháo tay
Phần thưởng
là một điểm
10 xin chúc mừng
Trang 13TiÕt 138 «n tËp phÇn tiÕng viÖt
I/ Khëi ng÷ vµ c¸c thµnh phÇn biÖt lËp
1 LÝ thuyÕt
2 Bµi tËp
Bµi 1: H·y cho biÕt mçi tõ ng÷ in ®Ëm trong c¸c ®o¹n
trÝch sau lµ thµnh phÇn g× cña c©u Ghi kÕt qu¶
vµo b¶ng tæng kÕt
Bµi 2: ViÕt mét ®o¹n v¨n ng¾n giíi thiÖu truyÖn ng¾n
BÕn quª cña NguyÔn Minh Ch©u, cã Ýt nhÊt mét
c©u chøa khëi ng÷ vµ mét c©u chøa thµnh phÇn
t×nh th¸i
Trang 14Đoạn văn tham khảo
Bến quê là một câu chuyện về cuộc đời – cuộc đời vốn rất bình
lặng quanh ta - với những nghịch lí không dễ gì hóa giải Hình như trong
cuộc sống hôm nay, chúng ta có thể gặp ở đâu đó một số phận giống như
hoặc gần giống như nhân vật Nhĩ trong câu chuyện của Nguyễn Minh
Châu? Người ta có thể mải mê kiếm danh, kiếm lợi để rồi sau khi đã rong ruổi gần hết cuộc đời, vì một lí do nào đó phải nằm bẹp dí một chỗ, con
người mới chợt nhận ra rằng: gia đình chính là cái tổ ấm cuối cùng đưa tiễn
ta về nơi vĩnh hằng! Cái chân lí giản dị ấy, Nhĩ chỉ kịp nhận ra vào những
ngày tháng cuối cùng của mình Nhưng chính vào cái khoảnh khắc mà trực giác đã mách bảo cho anh biết rằng cái chết đã cận kề thì trong anh lại
bừng lên những khát vọng thật đẹp đẽ và thánh thiện Có thể nói, Bến quê
là câu chuyện bàn về ý nghĩa của cuộc sống, nhân vật Nhĩ là một nhân vật tư tưởng; nhưng là thứ tư tưởng đã được hình tượng hóa một cách tài hoa và
có khả năng gây xúc động mạnh mẽ cho người đọc
TP tình
thái
Khởi ngữ
TP phụ chú
Trang 15Hệ thống các đơn vị kiến thức đã học
- Khởi ngữ là thành phần câu đứng trước chủ ngữ để nêu lên đề tài đư
ợc nói đến trong câu.
- Thành phần biệt lập là thành phần không tham gia vào việc diễn
đạt nghĩa sự việc của câu:
+ Thành phần tình thái được dùng để thể hiện cách nhìn của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu.
+ Thành phần cảm thán được dùng để bộc lộ tâm lí của người nói ( vui, buồn, mừng, giận ) …
+ Thành phần gọi - đáp được dùng để tạo lập hoặc để duy trì quan hệ giao tiếp.
+ Thành phần phụ chú được dùng để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu
Trang 16Hướng dẫn về nhà
- Về nhà học thuộc các khái niệm đã ôn tập.
- Viết một đoạn văn ngắn về chủ đề học tập có sử dụng các đơn vị kiến thức vừa ôn tập.
- Tiếp tục ôn tập:
+ Liên kết câu và liên kết đoạn văn.
+ Nghĩa tường minh và hàm ý.
