Khi con tu hú (L8)

I.Mục tiêu cần đạt: - Kiến thức: Giúp HS cảm nhận được long yêu sự sống, niềm khát khao tự do cháy bỏng của người chiến sĩ cách mạng tuổi trẻ đang bị giam cầm trong tù ngục được thể hiện

Ngày soạn: 10/01/10

Ngày dạy: 13/01/10

Tiết PPCT: 78

Bài dạy: KHI CON TU HÚ

I.Mục tiêu cần đạt:

- Kiến thức: Giúp HS cảm nhận được long yêu sự sống, niềm khát khao tự do cháy bỏng của người chiến sĩ cách mạng tuổi trẻ đang bị giam cầm trong

tù ngục được thể hiện bằng những hình ảnh gợi

cảm và thể thơ lục bát giản dị mà tha thiết

- Kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc, phân tích bài thơ

- Thái độ: Kính yêu những vị anh hùng cách mạng

II Chuẩn bị:

GV: Giáo án, SGK, SGV

HS: SGK, vở BT

III Phương pháp: Đàm thoại, tích hợp

IV Các bước tiến trình:

KTSS: 1 phút

KTBC: 5 phút.

Đọc thuộc lòng bài thơ “ Quê Hương” của Tế hanh Hình ảnh “ Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn

mã” và “ Cánh buồm gương to như mảnh hồn làng”

là hình ảnh?

a So sánh b Nhân hóa c Ẩn dụ

d Hoán dụ

GV: Nhận xét, cho điểm

Bài mới: 1 phút

Tu hú báo hiệu mùa hè, nhưng trong thơ Tố Hữu,

tu hú còn khơi gợi khát vọng tự do mạnh mẽ của

I.Tác giả, tác phẩm

1 Tác giả

Hãy nêu những nét chính về nhà thơ Tố Hữu?

Tố Hữu ( 1920-2002) Quê: Thừa Thiên Huế.

Là lá cờ đầu của thơ ca cách mạng và kháng chiến.

2 Tác phẩm:

GV: Bài “ Khi con tu hú” được sang tác trong hoàn cảnh nào?

Ghi: - Sáng tác trong nhà lao thừa phủ.

II Đọc, chú thích:

Giải nghĩa từ: Tu hú, phòng?

III Đọc, tìm hiểu văn bản

GV: Nên hiểu nhan đề bài thơ như thế nào?

( nhan đề đó có phải là 1 câu trọn vẹn không?)

 Về mặt ngữ pháp, bài thơ có nhan đề như một thành phần phụ chỉ thời điểm Nhan đề này là một thông báo chưa hoàn chỉnh lôi cuốn người đọc

chờ đợi phần nội dung cụ thể tiếp theo được nói đến trong từng câu thơ

Em hãy viết 1 câu văn có 4 chữ đầu là” Khi con tu hú” để tóm tắt nội dung bài thơ?

 Khi con tu hú gọi bầy là khi mùa hè đến người tù cách mạng càng cảm

thấy ngọt ngào trong phòng giam chật chội càng them khát cháy bỏng cuộc sống tự do tưng bừng ở bên ngoài Tên bài thơ đã gợi mở mạch cảm xúc của toàn bài.

GV: Tác giả sử dụng nghệ thuật gì qua nhan đề

bài thơ? Vì sao tiếng chim tu hú lại tác động

mạnh mẽ đến tâm hồn nhà thơ?

 Nghệ thuật hoán dụ.Đó là tín hiệu của mùa hè rực rỡ, sự sống tưng bừng của trời cao lồng lộng

tự do Tiếng chim đã tác động mạnh mẽ đến tâm hồn người tù.

Bài thơ được làm theo thể thơ gì?

Em có nhận xét gì về cách hiệp vần, nhịp điệu bài thơ?

 Nhịp nhàng ,uyển chuyển ,giàu âm hưởng

có nhiều khả năng chuyển tải cảm xúc trữ tình.

GV: Bài thơ có bố cục mấy phần? Nội dung

chính từng phần?

HS: Bài thơ có bố cục 2 phần

 Cảnh mùa hè

 Tâm trạng người tù

1 Cảnh mùa hè:

Sáu câu thơ tác giả nhắc tới những hả nào?

 Lúa, trái cây, vườn, bắp, vàng hạt

Trời: Rộng,cao

Sân: Nắng đào

Sáo diều: Lộn nhào

Đây là những hình ảnh tiêu biểu của mùa nào? Khung cảnh đó còn có những sắc màu âm

thanh, hương vị nào?

GV:Em có nhận xét gì về cảnh mùa hè?

 Một bức tranh thiên nhiên rộn rã sắc màu

Bình: Cả đoạn 1 không có từ ngữ nào trực tiếp gọi tên mùa hè nhưng người đọc vẫn cảm nhận được một khung cảnh mùa hè rực rỡ, tràn trề sự sống Vì sao vậy? tiếng chim tu hú phải chăng là một tín hiệu của mùa hè

GV: Biện pháp tu từ nào được sử dụng ở đoạn thơ này?

 Biện pháp hoán dụ, gợi sự liên tưởng đến mùa hè

từ tiếng chim tu hú

Trong bài thơ “ Bếp lửa” cũng có hình ảnh:

“Tu hú ơi chẳng đến ở cùng bà

Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa "

Có gì giống nhau trong cách cảm nhận từ tiếng chim tu

hú giữa 2 nhà thơ này?

Ghi: - Lúa: chin vàng.

Trái cây: ngọt

Vườn: ve ngân

Bắp: vàng

Sân: nắng đào

Trời: rộng, cao

Sáo diều: lộn nhào

Một bức tranh thiên nhiên rộn rã âm thanh rực rỡ sắc màu, đầy hương vị, khoáng đạt tự do

Tâm trạng của tác giả như thế nào?

Ghi:- Tâm trạng đau khổ uất ức ngột ngạt cao độ.

- Niềm khát khao cháy bỏng muốn thoát

ra khỏi cảnh tù ngục trở về với tự do bên ngoài.

Em có nhận xét gì về câu thơ mở đầu và kết thúc bài thơ? Tâm trạng người tù lại rất khác nhau vì sao?

Tiếng tu hú mở đầu là gọi hè xôn xao náo nức, rộn rang là biểu hiện của sự cảm nhận về thiên nhiên

tươi đẹp, tiếng gọi bầy họp bạn

- Tiếng tu hú kết thúc thể hiện sự hối thúc bức bối, niềm khát khao tự do cháy bỏng Từ tiếng gọi bầy

họp bạn trở thành tiếng kêu giục giã trong lòng

người

Theo em, cái hay của bài thơ được thể hiện nổi bật ở những điểm nào?

Sự tương phản giữa 2 bức tranh, bức tranh thiên

nhiên bên ngoài và bức tranh bên trong nhà tù Thế giới tù tội thế giới tự do đặt cạnh nhau tạo sự tương phản gay gắt dữ dội

+ Mở đầu và kết thúc bài thơ dều có tiếng chim, và mỗi lần mang 1 ý nghĩa khác nhau

+ Sử dụng thể thơ lục bát quen thuộc

- Ngôn ngữ tự nhiên

V Tổng kết:

* Ghi nhớ: SGK

VI Luyện tập:

Em thấy có điểm gì giống nhau về phương thức biểu đạt ở đoạn cuối của các bài thơ” Nhớ rừng” “ Ông đồ”

“ Quê hương” và “ Khi con tu hú”

 Đoạn kết của các bài thơ trên đều sử dụng

phương thức biểu đạt chính là biểu cảm để khép lại bài thơ

4.Củng cố:

- Thời gian mùa hè trong bài thơ “ Khi con tu

hú” của Tố Hữu được gợi tả bằng những âm

thanh nào?

a Tiếng ve, Hoa phượng

b Tiếng tu hú, tiếng ve sầu.

c Tiếng tu hú, Hoa phượng

d Tiếng tu hú, ánh nắng chói chang.

5 Dặn dò: 2 phút.

- Về nhà học bài.

- Chuẩn bị bài “ Câu nghi vấn”.