Bài 39: Benzen

Cấu tạo phân tử Phân tử khối: 78 - Benzen là hình lục giác đều mỗi đỉnh là một nguyên tử cacbon và hiđrogóc liên kết là 1200 - Giữa nguyên tử cacbon và cacbon có ba liên kết đơn nằm xen

Kiểm tra bài cũ

Câu1

Viết công

thức cấu

tạo của

metan,

etilen,

axetilen?

Câu 2

Cho biết phản ứng đặc

tr ng của metan, etilen

và axetilen?

Benzen lµ hi®rocacbon cã cÊu t¹o

kh¸c víi metan,etilen, axetilen vËy

benzen cã cÊu t¹o vµ tÝnh chÊt nh thÕ nµo Chóng ta cïng nhau ®i t×m hiÓu

ë bµi häc nµy

BENZEN

C«ng thøc ph©n tö: C6H6

Ph©n tö khèi: 78

Tiết 48

BENZEN

Công thức phân tử: C6H6

Phân tử khối: 78

I Tính chất vật lí

-Benzen là chất lỏng, không màu, không tan

trong n ớc, nhẹ hơn n ớc,hoà tan nhiều chất nh : dầu ăn, nến, cao su, iốt…

-Benzen độc

Tiết

48:

nghiệm đựng n ớc, lắc nhẹ, sau đó để yên

? Quan sát

lọ đựng benzen, nhận xét về trạng thái, màu sắc

Quan sát tính tan trong n ớc của benzen và nhận xét hiện

t ợng ?

ống nghiệm đựng benzen, lắc nhẹ

Quan sát, nhận xét khả năng hoà tan dầu ăn của benzen?

? Qua thí nghiệm trên em có nhận xét gì về tính chất vật lí của benzen

Có thể dùng benzen để tẩy vết dầu

mỡ và nhựa cây trên quần áo

BENZEN

C«ng thøc ph©n tö: C6H6

Quan s¸t m«

h×nh ph©n tö cña benzen H·y viÕt c«ng thøc cÊu

t¹o cña ph©n tö benzen?

C C

C C

C C

H H

ViÕt gän

CH

CH

CH CH

HC HC

HoÆc

Quan s¸t vÒ cÊu t¹o ph©n

tö benzen ta

cã nhËn xÐt g× vÒ sù liªn kÕt gi÷a nguyªn tö cacbon víi cacbon

?

BENZEN

Công thức phân tử: C6H6

II Cấu tạo phân tử

Phân tử khối: 78

- Benzen là hình lục giác đều mỗi đỉnh là một nguyên tử cacbon và hiđro(góc liên kết là 1200)

- Giữa nguyên tử cacbon và cacbon có ba liên kết đơn nằm xen kẽ với ba liên kết đôi, tạo

thành hệ liên hợp khép kín bền vững

Chú ý: Liên kết không bền trong vòng benzen

bền hơn liên kết của etilen và axetile

Mô hình phân tử của benzen có hai dạng: Dạng rỗng và dạng đặc

BENZEN

Công thức phân tử: C6H6

Phân tử khối: 78 Dựa vào cấu tạo

phân tử benzen, hãy

dự đoán tính chất hóa học của benzen?

III Tính chất hoá học

1 Benzen tác dụng với oxi

Quan sát thí nghiệm, nhận xét hiện t ợng xảy ra?

- Benzen cháy trong không khí

tạo ra CO2, H2O và muội than

Làm thế nào để benzen cháy hết không còn muội than

?

Hoá hơi, cung cấp

đủ oxi

- Hơi benzen cháy hết khi đủ oxi

(Phản ứng cháy)

C 6 H 6 + O 2 CO t0 2 + H 2 O

BENZEN

Công thức phân tử: C6H6

Phân tử khối: 78

Tiết 48:

III Tính chất hoá học

Phản ứng nào đặc tr ng cho liên kết

đơn, liên kết

đôi

?

2 Benzen tác dụng với brom lỏng

? Benzen có phản ứng với brom lỏng không

Khi đun nóng hỗn hợp benzen và

brom, có mặt bột sắt, thấy màu

đỏ nâu của brom bị mất đi và có

khí hiđrobromua bay ra Nh vậy

benzen đã phản ứng với brom

Hình 4.15 Thí nghiệm benzen tác dụng với brom, có mặt bột sắt

C C C

C

C

C

C C C

C C

H

H

H H

H

H

H

H H

Br

BENZEN

C«ng thøc ph©n tö: C6H6

Ph©n tö khèi: 78

III TÝnh chÊt ho¸ häc

2 Benzen t¸c dông víi brom láng

TiÕt 48:

t 0

HoÆc

BENZEN

C«ng thøc ph©n tö: C6H6

Ph©n tö khèi: 78

TiÕt 48:

III TÝnh chÊt ho¸ häc

2 Benzen t¸c dông víi brom láng

ViÕt gän:

C 6 H 6(l) + Br 2(l) Fe C 6 H 5 Br (l) + HBr (k)

to

Brombenzen

(chÊt láng kh«ng mµu)

Trong ph¶n øng trªn, nguyªn tö hi®ro trong

ph©n tö benzen ® îc thay thÕ bëi nguyªn tö

brom

( ph¶n øng thÕ)

Chó ý: Benzen thÕ víi halogen nguyªn chÊt.

Ph©n biÖt brom láng víi dung dÞch n íc brom?

BENZEN

Công thức phân tử: C6H6

Phân tử khối: 78

Tiết 48:

III Tính chất hoá học Từ công thức

cấu tạo benzen có liên kết đôi? Vậy benzen

có tham gia phản ứng cộng không?

Benzen không tác dụng với brom trong dung

dịch, chứng tỏ benzen khó tham gia PƯ cộng hơn etilen và axetilen

Tuy nhiên trong điều kiện thích hợp, benzen có PƯ

cộng với một số chất

3 Benzen tham gia phản ứng cộng

C 6 H 6 + 3H 2 tNio C 6 H 12

Xiclohexan

? So sánh mức độ PƯ thế với PƯ cộng của benzenKết luận Do phân tử có cấu tạo đặc biệt

nên benzen vừa có phản ứng thế, vừa có

phản ứmg cộng Tuy nhiên, phản ứng cộng

của benzen xảy ra khó hơn so với etilen và

axetilen



BENZEN

Công thức phân tử: C6H6

Phân tử khối: 78

Tiết 48:

IV ứng dụng

- Benzen là nguyên liệu quan trọng trong công nghiệp để sản xuất chất dẻo, phẩm nhuộm, thuốc trừ sâu, d ợc phẩm…

- Benzen đ ợc sử dụng làm dung môi trong công nghiệp và trong phòng thí nghiệm

BENZEN

Công thức phân tử: C6H6

Phân tử khối: 78

Luyện tập

Bài1: Cấu tạo đặc biệt của phân tử benzen là:

a) Phân tử có vòng 6 cạnh.

b) Phân tử có ba liên kết đôi.

c) Phân tử có vòng 6 cạnh chứa ba liên kết đôi xen kẽ ba liên kết đơn.

d) Phân tử có vòng 6 cạnh chứa ba liên kết đôi và ba liên kết đơn.

Hãy chọn câu đúng nhất trong các câu trên.

BENZEN

Công thức phân tử: C6H6

Phân tử khối: 78

Luyện tập

Bài 2 Một số học sinh viết công

thức cấu tạo của benzen nh sau:

Hãy cho biết công thức nào viết đúng, viết sai Tại sao?

BENZEN

Công thức phân tử: C6H6

Phân tử khối: 78

Tiết 48:

Luyện tập

Bài 2 Một số học sinh viết công

thức cấu tạo của benzen nh sau:

Hãy cho biết công thức nào viết đúng,

viết sai Tại sao?

1 Benzen là chất lỏng, không tan trong n ớc nh

ng hoà tan đ ợc nhiều chất hữu cơ và vô cơ

Benzen độc

2 Công thức cấu tạo của benzen:

CH

CH

CH CH

HC

3 Benzen tham gia phản ứng cháy, phản ứng thế

và khó tham gia phản ứng cộng

4 Benzen là nguyên liệu quan trọng trong

công nghiệp