Cây thuốc vị thuốc Đông y - CÂY GẠO pot

Thu hái: Thu hái hoa vào mùa xuân; thu hái rễ vào mùa xuân hay mùa thu, rửa sạch, thái nhỏ, phơi khô thu hái vỏ vào mùa hè-thu.. Vỏ có vị đắng, tính mát; có tác dụng lợi tiểu, tiêu sưng

Cây thuốc vị thuốc Đông y - CÂY GẠO

Cây gạo

CÂY GẠO

Flos, Radix, Cortex et Resina Bombacis

Tên khác: Mộc miên

Tên khoa học: Bombax malabaricum DC = Gossampinus malabarica

(DC.) Merr = Bombax heptaphylla Cav., họ Gạo (Bombacaceae)

Mô tả: Cây to, cao đến 15m Thân có gai và có bạnh vè ở gốc Lá kép

chân vịt, mọc so le Hoa màu đỏ mọc thành chùm, nở trước khi cây ra

lá Quả nang to Hạt có nhiều lông như sợi bông trắng dài

Ra hoa tháng 3, có quả tháng 5

Bộ phận dùng: Hoa, rễ, vỏ, nhựa

Phân bố: Cây mọc hoang ở nhiều nơi trong nước ta

Thu hái: Thu hái hoa vào mùa xuân; thu hái rễ vào mùa xuân hay mùa

thu, rửa sạch, thái nhỏ, phơi khô thu hái vỏ vào mùa hè-thu

Thành phần hoá học: Hoa chứa nhiều acid amin, pectin tanin, đường,

nhiều nguyên tố vi lượng Nhựa chứa acid catechutannic Hạt chứa 22,3% dầu béo khô với 0,5% stearin Rễ của cây non có chứa protein 1,2%, chất béo 0,9%, phosphatid (cephaclin) 0,6% semul đỏ 0,5% tanin 0,4% arabinose và galactose 8,2% chất có pectin 6,9% và tro 71,2% Chất nhầy trong vỏ biểu hiện của một ester salicophosphoric của

manogalactan

Công năng: Hoa có vị ngọt, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, lợi tiểu

Vỏ có vị đắng, tính mát; có tác dụng lợi tiểu, tiêu sưng, gây nôn Rễ đắng, mát, có tác dụng kích thích, bổ, cũng gây nôn và giảm đau Nhựa kích dục, làm nhầy, cầm máu, làm săn da, bổ và gây khát

Công dụng: Hoa được dùng trị viêm ruột, lỵ Cũng dùng như trà uống

vào mùa hè Nước hoa gạo được xem như một dung dịch bổ âm, dùng chữa thiếu máu suy nhược hoặc do các nguyên nhân khác (rong kinh,

đa kinh, chảy máu dạ dày - tá tràng, mất máu sau mổ vết thương, sỏi thận mà tuỷ xương bình thường) và do cả trường hợp suy tuỷ Vỏ dùng trị thấp khớp, đụng giập gãy xương, bọc máu Cũng dùng cầm máu trong các chứng băng huyết, (phối hợp với rễ non và hạt cây tươi) Rễ dùng chữa đau thượng vị, viêm hạch bạch huyết dạng lao và làm thuốc lợi tiểu Gôm của cây Gạo cho vào nước chữa bệnh lậu Nhựa dùng chữa lỵ ỉa chảy và rong kinh Ðĩa mật trong hoa dùng lợi tiểu và tẩy Ở

Ấn Độ, người ta dùng rễ làm thuốc kích dục cho trường hợp bất lực và dùng hoa, quả trị rắn cắn

Cách dùng, liều lượng: Vỏ tươi giã nát bó vào nơi gãy, vỏ khô sắc

uống ngày 15-20g làm thuốc cầm máu, thông tiểu Hoa sao vàng, sắc uống ngày 20-30g chữa ỉa chảy, kiết lỵ

Bài thuốc:

1 Lỵ: Hoa gạo, Kim ngân, Cỏ sẹo gà, mỗi vị 15g Ðun sôi lấy nước uống 2 Ðau vùng thượng vị: Rễ hay vỏ gạo 30g, rễ Hoàng lức 6g Ðun sôi uống

2 Bó gãy xương: Vỏ cây tươi giã đắp

3 Sưng tấy, đơn độc, quai bị, viêm dạ dày Vỏ Gạo tươi (bỏ lớp ngoài) thái miếng 30-40g sắc uống