KIẾN THỨC CƠ BẢN VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

Môi trường và Con người với Biến đổi khí hậu, Biến đổi khí hậu:nguyên nhân, hệ quả; Ứng phó Với Biến đổi khí hậu

Trang 1

KIẾN THỨC CƠ BẢN

VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

Nguyễn Văn Trung M Env.Eng; MSc.

Trang 3

KIẾN THỨC CƠ BẢN VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

1 Giới thiệu về Môi trường và Con người

Trang 4

Môi trường và Con người

Trang 5

Theo nghiã rộng:

Môi trường là tất cả những gì bao quanh

và có ảnh hưởng đến một vật thể hay sự kiện mà ta đang quan tâm khảo sát

Trang 6

 Khoa học môi trường:

- là một khoa học liên ngành (interdiscipline science)

liên hệ chặt chẽ:

- KH tự nhiên: Sinh học, Hóa học, Địa lý, Địa chất, Hải dương học,

- KH xã hội: Xã hội học, Chính trị, Luật, Giới học,…

- KH kỹ thuật: Khí tượng-Thủy văn, Xây

dựng, Nông-lâm nghiệp, CN thông tin,…

Trang 7

Trang 8

Ô nhiễm môi trường:

Là sự biến đổi của các thành phần môi

trường không phù hợp với tiêu chuẩn môi trường, gây ảnh hưởng xấu đến con

người, sinh vật

Trang 9

môi trường như: cấm sử dụng bọc lông” lại thường khó khăn?

Trang 10

“ny-Môi trường và Con người

Cấu trúc của Môi trường sinh thái bao

gồm 2 thành phần:

- Vô sinh: chất vô cơ, chất hữu cơ, các yếu

tố vật lý như nhiệt độ, ánh sáng,

Trang 11

Các chức năng cơ bản của môi

trường:

-Không gian sinh sống cho con người và sinh vật;-Chứa đựng các nguồn tài nguyên cần thiết cho

đời sống và sản xuất của con người;

-Chứa đựng các chất phế thải do con người tạo ra trong cuộc sống và sản xuất;

-Giảm nhẹ các tác động có hại của thiên nhiên tới

con người và sinh vật;

-Lưu trữ và cung cấp các thông tin cho con người

Trang 12

Trên góc độ mối quan hệ Môi trường và Con người, Quý vị suy nghĩ gì về các câu nói:

Trang 13

Trên góc độ mối quan hệ Môi trường và Con người, Quý vị suy nghĩ gì về các câu nói:

“Cảnh chuyển Tâm, Tâm chuyển Cảnh”

Trang 14

“Cảnh chuyển Tâm”

Trang 15

“Cảnh chuyển Tâm”

Trang 16

“ Tâm chuyển Cảnh”

Trang 17

Quý vị có suy nghĩ gì?

Kỹ thuật và

Thiên nhiên

Trang 18

Trang 19

 Với quan niệm về DUYÊN KHỞI, Quý vị nghĩ gì về mối quan hệ Môi trường và

Con người? \BosungHVPG.ppt

Trang 20

 “Hạt bụi nào hóa kiếp thân tôi?” \ BosungHVPG.ppt

Trang 21

Thuật ngữ "phát triển bền vững" xuất

hiện lần đầu tiên vào năm 1980:

"Sự phát triển của nhân loại không thể chỉ chú trọng tới phát triển kinh tế mà còn phải tôn trọng những nhu cầu tất yếu của xã hội và sự tác động đến môi trường sinh thái".

Trang 22

Trang 23

2 Một số khái niệm về Biến đổi khí hậu

Trang 24

Một số hình ảnh

Trang 30

Trang 31

Trang 34

Khái niệm về Biến đổi khí hậu

 Thời tiết và khí hậu

+Khí hậu:

- Trạng thái của khí quyển diễn ra trong một phạm vi không gian rộng lớn và được đặc trưng bởi quy luật biến đổi nhiều năm của thời tiết.

- Khí hậu có tính ổn định hơn nhiều, biến đổi lớn của khí hậu theo chu kì hàng năm, hàng trăm năm, hàng nghìn năm

Trang 35

Ví dụ : thời tiết nóng, lạnh ,mưa

Ví dụ khí hậu ôn đới, nhiệt đới v.v

Đối với nhà nông , tất nhiên thời tiết là quan trọng hơn: bản tin dự báo thời tiết chứ ai nói bản tin dự báo .khí hậu bao giờ ?!

Trang 36

Định nghĩa chung nhất cho sự biến đổi

khí hậu là:

Sự thay đổi các đặc điểm của hệ thống khí hậu khi xét đến những chu kỳ dài hoặc hàng thập kỷ hoặc lâu hơn

Trang 37

Company Logo

Dấu hiệu khoa học về Biến đổi khí hậu

- Dấu hiệu của BĐKH được lấy từ nhiều nguồn khác nhau

có thể được sử dụng để tái hiện lại khí hậu trong quá khứ.

- Những ghi chép toàn cầu về nhiệt độ bề mặt bắt đầu được ghi nhận từ giữa sau thế kỷ 19

- Với những giai đoạn trước, hầu hết đều là dấu hiệu ghi nhận gián tiếp

Trang 38

Company Logo

www.themegallery.com

Dấu hiệu từ lịch sử và khảo cổ

-Biến đổi khí hậu trong thời gian gần đây có thể được ghi nhận từ những biến đổi tương ứng về các kiểu định cư và nông nghiệp.

-Dấu hiệu khảo cổ học, lịch sử thành văn và lịch sử truyền miệng

-Những ảnh hưởng của biến đổi khí hậu cũng có liên hệ với

sự sụp đổ của các nền văn minh.

Trang 39

 Khí hậu thực vật

Vân gỗ của cây:

- Những vòng lớn và dày cho biết cây đã trải

qua giai đoạn phát triển đủ nước và màu mỡ

- Những vòng mỏng, hẹp thể hiện thời gian cây

hưởng lượng mưa thấp hơn và điều kiện lý

tưởng để phát triển cũng kém hơn

Company Logo

Trang 40

Company Logo

Sông băng:

- Một trong những đối tượng dự báo nhạy cảm nhất của

biến đổi khí hậu

- Khi nhiệt độ ấm lên, chiều dài sông băng lùi dần, ngược lại.

Sông băng Baltoro ở Bắc Pakistan, một trong những sông băng dài nhất thế giới

Trang 41

3 Nguyên nhân biến đổi khí hậu

Trang 42

Thiên nhiên

Con người

Nguyên nhân Biến đổi khí hậu

Trang 43

- Kiến tạo mảng lục địa

- Dòng chảy đại dương

- Bức xạ mặt trời

- Động đất và núi lửa

- Trục của quả đất thay đổi

-……

- Kiến tạo mảng lục địa

- Dòng chảy đại dương

- Bức xạ mặt trời

- Động đất và núi lửa

- Trục của quả đất thay đổi

-……

DO THIÊN NHIÊN

Trang 44

Thay đổi quỹ đạo

Những biến đổi nhỏ về quỹ đạo Trái Đất gây ra những thay đổi về sự phân bố năng lượng mặt trời theo mùa trên bề mặt Trái Đất và cách nó được phân bố trên toàn

cầu

phân bố các mùa và khí hậu

Trang 45

Kiến tạo mảng

- Qua hàng triệu năm, sự chuyển động của các mảng làm tái sắp xếp các lục địa và

đại dương trên toàn cầu đồng thời hình

thành lên địa hình bề mặt

- Vị trí của các lục địa tạo nên hình dạng của các đại dương và tác động đến các

kiểu dòng chảy dòng tuần hoàn khí đại dương

quyển-Nguyên nhân Biến đổi khí hậu

Trang 46

Núi lửa

-Phun trào đủ lớn để ảnh hưởng đến khí hậu, và gây ra làm mát

-Các vụ phun trào của núi lửa Pinatubo vào năm 1991, là

vụ phun trào núi lửa lớn thứ hai trên mặt đất của thế kỷ

20 (sau vụ phun trào năm 1912 của núi lửa Novarupta) ảnh hưởng đến khí hậu đáng kể Nhiệt độ toàn cầu giảm khoảng 0,5 ° C (0.9 ° F) Vụ phun trào của núi Tambora năm 1815 đã khiến không có một mùa hè trong một

năm

- Phun trào rất lớn: một vài lần mỗi trăm triệu năm, nhưng

có thể gây ra sự ấm lên toàn cầu và tuyệt chủng hàng

loạt.

Trang 47

Quan điểm khoa học về biến đổi khí hậu được nhiều người đồng ý là:

- khí hậu đang thay đổi

- và những thay đổi này một phần lớn do tác động của con người

Quan điểm khoa học về biến đổi khí hậu được nhiều người đồng ý là:

- khí hậu đang thay đổi

- và những thay đổi này một phần lớn do tác động của con người

Con người

Trang 48

Thải KHÍ NHÀ KÍNH tăng HIỆU ỨNG NHÀ KÍNH

NÓNG LÊN TOÀN CẦU BĐKH

Thải KHÍ NHÀ KÍNH tăng HIỆU ỨNG NHÀ KÍNH

NÓNG LÊN TOÀN CẦU BĐKH

Con người

Trang 49

Hiệu ứng nhà kính (Greenhouse Effect)

Mặt

trời

Khoảng 30% năng lượng mặt trời bị phản

xạ bởi bề mặt trái đất và khí quyển

Chỉ một lượng nhỏ năng lượng nhiệt phát ra từ bề mặt trái đất xuyên qua bầu khi quyển ra ngoài khoảng không vũ trụ Hầu hết bị hấp thụ bởi các phân tử khí nhà kính và đóng góp bức xạ nhiệt trở lại làm ấm bề mặt trái đất và tầng dưới của bầu khí quyển Sự gia tăng nồng độ các khí nhà kính làm gia tăng sự ám lên của bề mặt trái đất và giảm năng lượng nhiệt thoát ra khoảng không vũ trụ.

KHOẢNG KHÔNG VŨ TRỤ

KHÍ QUYỂN

MẶT ĐẤT

Khoảng ½ năng lượng

mặt trời được hấp thụ

bởi lớp hơi nước gần

mặt đất, đóng góp vào

khí nhà kính quan

trọng nhất trong khí

quyển Hơi nước

ngưng tụ sẽ giải

Trang 51

CÁC KHÍ NHÀ KÍNH CHÍNH

Khí nhà

kính

Công thức hóa học

Nồng độ trước công nghiệp

Nồng độ năm 2005

Tồn tại trong khí quyển (năm)

Nguồn nhân tạo

Khả năng hấp thụ năng lượng bức xạ của khí nhà kính

Lâu dài Đốt nhiên liệu hóa thạch

Chuyển đổi sử dụng đất Sản xuất ximăng

Nhiên liệu hóa thạch Cánh đồng lúa Chất thải bãi rác Chăn nuôi

Phân bón Đốt chấy Các quá trình công nghiệp

Trang 52

Vấn đề được quan tâm nhất trong yếu tố khí nhà kính là việc tăng lượng khí CO2 do:

- đốt nhiên liệu hóa thạch

Trang 53

Nồng độ CO 2 trong khí quyển

Mauna Loa 3/1958 – 5/2008

Trang 54

Trang 56

Các nguồn N 2 O

Nông nghiệp (phân bón, chuyển hóa bởi vi khuẩn)

Đốt các nhiên liệu hóa thạch

Trồng lúa, các vùng đất ngập nước (quá trình khử nitơ)

Các nguồn CFC

Tác nhân làm lạnh

Trang 57

Trang 58

4 Hệ quả của biến đổi khí hậu

Trang 59

HỆ QUẢ CỦA BĐKH

 Nhiệt độ trái đất tăng lên

 Tan băng

 Nước biển dâng

 Các sự kiện thời tiết cực đại ( khắc nghiệt, bất thường)

Trang 61

17, 1,1993

21,1, 2000

Kilimanjaro

Trang 62

Trang 63

XEM XÉT Ở GÓC ĐỘ NƯỚC BIỂN DÂNG

Trang 64

 Ngành công nghiệp, xây dựng, vận tải.

 Xâm nhập mặn đối với sông, Ô nhiễm môi trường nước khu dọc bờ biển, nguồn cung cấp nước trở nên khan hiếm;

Trang 65

2.Tác động tới nông nghiệp:

 Diện tích đất canh tác bị thu hẹp, Cây lúa , cây ngắn ngày và dài ngày, cây công nghiệp đều bị tác động

 Rừng phòng hộ bị thu hẹp hoặc suy thoái, hệ sinh thái thay đổi.

 Phương thức canh tác, mùa vụ, năng suất bị thay đổi.

 Sức khỏe của vật nuôi bị đe dọa.

 Sử dụng hóa chất và thuốc trừ bệnh ảnh hưởng đến môi

trường…

Trang 66

3.Tác động đến ngư nghiệp:

 Thay đổi môi sinh và hệ sinh thái biển ảnh hưởng tới việc nuôi và đánh bắt thủy hải sản.

 Thay đổi thời vụ đánh bắt.

 Bão lũ gây thiệt hại lớn cho ngư dân: tính mạng, nhà cửa, đất đai, thuyền và phương tiện đánh bắt.

 Các dịch bệnh ảnh hưởng tới việc nuôi và đánh bắt hải sản.

Trang 67

4 Tác động tới công nghiệp:

 Các khu công nghiệp, công trình ở khu vực sát biển

chịu tác động bởi nước biển dâng và lũ lụt.

 Khó khăn trong việc cung cấp nước và nguyên liệu cho khu công nghiệp.

 Hiện tượng khí hậu bất thường không thuận lợi sẽ gây nhiều ảnh hưởng đến độ bền và khả năng hoạt động của nhà xưởng, máy móc thiết bị….

Trang 68

5.Tác động tới du lịch, thương mại, dịch vụ:

 Nước biển dâng ảnh hưởng tới du lịch bãi biển, các dịch vụ du lịch khác cũng bị ảnh hưởng.

 Mực nước dâng có thể ảnh hưởng tới các khu du lịch cảnh quan và mang tính lịch sử.

 Du lịch trên sông bị ảnh hưởng;

Trang 69

6 Ảnh hưởng tới đa dạng sinh học:

 Đa dạng sinh học khu vực môi trường ven biển và thềm lục địa;

 Đa dạng sinh học khu vực nhiễm mặn,.

Trang 70

7 Những lĩnh vực khác :

 Ảnh hưởng tới toàn bộ cuộc sống ;

 Kết cấu hạ tầng;

 Sức khỏe của người dân;

 Phân hóa giầu nghèo, ảnh hưởng không có lợi đến nhóm người nghèo;

 Y tế, văn hóa giáo dục;

Trang 71

5 Ứng phó với biến đổi khí hậu

Trang 72

Ứng phó với biến đổi khí hậu

Trong Kế hoạch hành động ứng phó với BĐKH giai đoạn

2011 – 2015, Bộ TN&MT đề ra 4 mục tiêu cơ bản:

 Xác lập được cơ sở khoa học cho ứng phó với BĐKH ở Việt

Nam (các kịch bản biến đổi khí hậu, cơ sở dữ liệu về BĐKH làm định hướng triển khai các hoạt động ứng phó);

 Xây dựng được cơ chế, chính sách quản lý, điều hành, hướng

dẫn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với

BĐKH(gọi tắt là Chương trình mục tiêu quốc gia) trên phạm vi

toàn quốc và nâng cao năng lực quản lý nhà nước về biến đổi khí hậu của ngành TN&MT;

 Đánh giá mức độ tác động của BĐKH và nước biển dâng trên

phạm vi cả nước đối với các lĩnh vực: tài nguyên đất, tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, môi trường, khí tượng thuỷ văn; đề xuất được các giải pháp khả thi, hiệu quả để ứng phó;

 Nâng cao khả năng ứng phó với BĐKH các lĩnh vực thuộc

ngành tài nguyên môi trường, đặc biệt là năng lực dự báo khí

tượng thủy văn phục vụ phòng tránh thiên tai đang ngày càng gia tăng do BĐKH.

Trang 73

Để thực hiện, các nguồn tài chính để thực hiện Kế

hoạch hành động bao gồm:

 Ngân sách nhà nước cấp hàng năm;

 Tài trợ quốc tế để triển khai các hoạt động về BĐKH;

 Kinh phí hoạt động lồng ghép với kinh phí thực hiện của các chương trình, dự án có liên quan;

 Quy định trách nhiệm của từng đơn vị có liên quan thuộc Bộ TN & MT trong thực hiện Kế hoạch hành động này;

và yêu cầu, các đơn vị triển khai thực hiện Kế hoạch có cáo cáo định kỳ 6 tháng;

 Các đơn vị chủ trì thực hiện nhiệm vụ định kỳ 6 tháng, năm có trách nhiệm báo cáo tình hình thực hiện cho Bộ

để tổng hợp và báo cáo Bộ trưởng, Chủ nhiệm Chương trình

Trang 74

Thích Ứng

Giảm nhẹ

Trang 75

Thích ứng với biến đổi khí hậu là sự điều

chỉnh hệ thống tự nhiên hoặc con người đối

với hoàn cảnh hoặc môi trường thay đổi, nhằm mục đích giảm khả năng bị tổn thương do dao động và biến đối khí hậu hiện hữu hoặc tiềm tàng và tận dụng các cơ hội do nó mang lại

Trang 76

 Giảm nhẹ biến đổi khí hậu là các

hoạt động nhằm giảm mức độ hoặc cường độ phát thải khí nhà kính

Trang 77

Trồng rừng và bảo vệ rừng

Quản lý rừng bền vững

Quản lý sử dụng đất, quỹ đất

Hạn chế sử dụng phân bón hóa học

Quản lý chăn nuôi

Phát triển năng lượng tái tạo

Sử dụng năng lượng hiệu quả

Bảo tồn đa dạng sinh học

Các hoạt động giảm nhẹ biến đổi khí hậu

Trang 78

Các hoạt động thích ứng biến đổi khí hậu

• Nâng cấp đường sá, đê điều

• Kiểm soát dịch bệnh cây trồng vật

•Đa dạng hóa sinh kế

• Hoạt động phòng ngừa thảm họa

•Hoạt động giảm nhẹ thảm họa

•Hoạt động phục hồi sinh kế

•Hệ thống cảnh báo sớm

• Quản lý phòng chống sạt lở

•Ngăn ngừa bệnh truyền nhiễm

•Phát triển chế biến nông sản và kho

cất trữ nông sản

• Quản lý rừng

•Phát triển nghề trồng cây cảnh

• Thay đổi lịch thời vụ

• Mô hình nuôi xen ghép thủy sản

•Phát triển chăn nuôi

•Nhà di động , chuồng trại di động để

chống lụt

• Phát triển ngành nghề truyền thống /

phi nông nghiệp

• Chứa nước mưa

• Áp dụng cây trồng phù hợp với nước

mặn

Trang 79

MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG THÍCH ỨNG

VÀ GIẢM NHẸ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

TẠI CÁC ĐỊA PHƯƠNG

Trang 80

Ứng phó với bão

lương thực đến nơi an toàn

Trang 81

 Đa dạng hóa sinh kế / thu nhập

Thu hoạch sớm hơn

Cắt tỉa cây

Gia cố, bảo vệ đê điều

Ứng phó với bão (tt)

Trang 82

Ứng phó với rét đậm, rét hại

 Sưởi ấm bằng than, lửa

 Mua áo ấm, chăn ấm

 Bảo vệ đàn gia súc

 Sử dụng tro, rơm, phân chuồng chống rét cho cây

 Dự trữ rơm, cỏ khô cho đàn gia súc

 Bảo đảm nhà kín gió

 Dự trữ lương thực cho gia đình

 Giữ nhiệt độ cho cá lồng

 Bảo đảm chuồng trại kín gió

 Sử dụng giống ngắn ngày

 Gieo sạ dày hơn

Trang 83

Ứng phó với nước biển dâng, triều cường

Sử dụng vôi để xử lý ruộng bị nhiễm mặn

Chuẩn bị bao cát để ngăn nước tràn

Trồng cây quanh ao hồ, đồng ruộng, nhà cửa

Trồng rừng phòng hộ ven biển

Đắp và gia cố đê ven biển, quanh ao hồ và đồng ruộng

Di dời dân đến nơi an toàn

Tiêu đề	Kiến Thức Cơ Bản Về Biến Đổi Khí Hậu
Tác giả	Nguyễn Văn Trung M. Env.Eng, MSc.
Trường học	Chưa có thông tin
Chuyên ngành	Môi Trường
Thể loại	Tài liệu
Năm xuất bản	Chưa có thông tin
Thành phố	Chưa có thông tin

Định dạng
Số trang	119
Dung lượng	4,65 MB