ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ Bước 1.. Qua thấu kính phân kỳ quan sát ảnh của vật đặt trước thấu kính có kích thước như thế nào so với vật, ảnh có hứng được trên
Trang 2Nêu đường truyền của hai tia sáng đặc biệt tới thấu kính phân kì?
I
Trang 3Tiết 49
t¹o bëi thÊu kÝnh ph©n kú
Bạn Đông bị cận thị nặng Nếu Đông bỏ kính
ra ,ta nhìn thấy mắt bạn to hơn hay nhỏ hơn
mắt bạn lúc đeo kính
Trang 4I ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT VẬT
TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
Bước 1 Bố trí thí nghiệm như hình 45.1SGK
Bước 2 Đặt màn sát thấu kính Đặt vật ở vị trí bất kỳ trên trục
chính của thấu kính và vuông góc với trục chính.
Bước 3 Từ từ dịch chuyển màn ra xa thấu kính Quan sát trên màn xem có ảnh của vật hay không?
Bước 4 Qua thấu kính phân kỳ quan sát ảnh của vật đặt trước thấu kính có kích thước như thế nào so với vật, ảnh có hứng được trên màn không, ảnh đó là ảnh gì?
Trang 5C1 Hãy làm thí nghiệm để chứng tỏ rằng không thể hứng được ảnh của vật trên màn với mọi vị trí của vật.
kúI ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT VẬT
TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
Trang 6C1 Hãy làm thí nghiệm để chứng tỏ rằng không thể hứng được ảnh của vật trên màn với mọi vị trí của vật.
kúI ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT VẬT
TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
Trang 7C1 Hãy làm thí nghiệm để chứng tỏ rằng không thể hứng được ảnh của vật trên màn với mọi vị trí của vật.
kúI ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT VẬT
TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
Trang 8C2 Muốn quan sát được ảnh của
vật tạo bởi TKPK ta đặt mắt trên
đường truyền của chùm tia ló, ảnh
ta quan sát được là ảnh ảo, cùng
chiều với vật.
C1 Vật đặt trước TKPK ở mọi
vị trí từ từ đưa màn ra xa TK
quan sát đều không thể hứng
được ảnh của vật ở trên màn.
kúI ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT VẬT
TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
C2 Làm thế nào để quan sát được ảnh của vật tạo bởi thấu kính phân kì?Ảnh
đó là ảnh thật hay ảnh ảo? Cùng chiều hay ngược chiều
với vật?
Trang 9f f
O A
B
kú
Trang 10I ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA
MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU
KÍNH PHÂN KÌ.
Ảnh của một vật tạo bởi
thấu kính phân kì là ảnh ảo,
nhỏ hơn vật và cùng chiều
với vật
II CÁCH DỰNG ẢNH.
C3 Dựa vào kiến thức đã học
ở bài trước, hãy nêu cách dựng ảnh của vật AB qua thấu kính phân kì, biết AB vuông góc với trục chính,
A nằm trên trục chính
Cách dựng ảnh của vật sáng AB đặt vuông góc với trục chính và điểm A nằm trên trục chính:
* Dựng ảnh B’ của điểm B qua thấu kính, ảnh này là điểm đồng quy kéo dài chùm tia ló.
* Từ B’ hạ đường vuông góc xuống trục chính, cắt trục chính tại A’, A’ là ảnh của điểm A.
* A’B’ là ảnh của vật AB tạo bởi thấu kính phân kì.
C4 Vật AB vuông góc với trục chính của TKPK Điểm A nằm trên trục chính OF = OF’ = f = 12cm,
Trang 11* Dựa vào hình vẽ, lập luận ảnh này luôn nằm
trong khoảng OF (Họat động nhóm)
* Khi di chuyển AB luôn vuông góc với trục chính tại mọi vị trí, tia
BI là không đổi, cho tia ló IK cũng không đổi Tia BO luôn cắt tia
II CÁCH DỰNG ẢNH
kúI ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT
VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ.
Trang 12III ĐỘ LỚN CỦA ẢNH ẢO TẠO BỞI CÁC THẤU KÍNH
C5 Vật AB đặt trước thấu kính có OF= OF’ = f = 12cm;
Trang 13Bài 45: ¶nh cña mét vËt t¹o bëi thÊu kÝnh ph©n
kú
I ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT
VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ.
phân kì là ảnh ảo, nhỏ hơn vật và cùng
chiều với vật.
II CÁCH DỰNG ẢNH
* Dựng ảnh B’ của điểm B qua thấu kính,
ảnh này là điểm đồng quy kéo dài chùm
tia ló.
* Từ B’ hạ đường vuông góc xuống trục
chính, cắt trục chính tại A’, A’ là ảnh của
điểm A.
* A’B’ là ảnh của vật AB tạo bởi thấu
kính phân kì.
C6 Từ C5 Hãy cho biết ảnh ảo của một vật tạo bởi TKHT
và TKPK có đặc điểm gì giống nhau, khác nhau Từ đó hãy nêu cách nhận biết nhanh chóng một
TK là hội tụ hay phân kì
Trang 14C 6
Giống nhau: Vật đặt trong khoảng tiêu cự thì
cho ảnh ảo, cùng chiều với vật
Khác nhau: TKHT thì ảnh ảo lớn hơn vật và ở cách xa
TK hơn vật TKPK thì ảnh ảo nhỏ hơn vật và ở gần TK
hơn vật.
Cách nhận biết nhanh chóng:
thì TK đó là TKHT Ngược lại nếu thấy phần rìa dày hơn phần giữa thì TK đó là TKPK.
vật cùng chiều, lớn hơn vật thì TK đó là TKHT Ngược lại nếu thấy ảnh của vật cùng chiều, nhỏ hơn vật thì đó là
Trang 15C7: Trường hợp TKPK có: AB = h = 6mm = 0,6cm; OF = OF’= f=12cm; OA = d = 8cm Tính OA’ = d =?cm;A’B’= h = ?cm.
d
d f
d
d d
d F
A F
O A
d
f d
f
Hay
1 1
1 1
1 1
) 1 1
( 1
1
, ,
, ,
, ,
, ,
, ,
, ,
, ,
,
0 0 0
0
0
0 0
−
= +
=
=>
+
= +
Trang 16Ta có: ∆ ABO ∆ A’B’O
d d
h h
Hay AO
d f
d
d d
d F
A F
O A
f d f
Hay
1 1 1 1
1
1
) 1 1 ( 1
1
, ,
, ,
, ,
, ,
, ,
, ,
, ,
,
000
0
0
0 0
−
= +
=
=>
+
= +
.
12 8
12 8
.
,
cm
f d
d h d
h
Trang 17' '
' '
OF B
8 6
,
0
' '
' '
' ' A O A B A O
AO B
12 6
Trang 18C 8 Bạn Đông bị cận thị nặng , nếu bạn Đông bỏ kính ra, ta nhìn thấy mắt bạn to hơn hay nhỏ hơn khi nhìn mắt bạnlúc đang đeo kính ?
Bài 45: ¶nh cña mét vËt t¹o bëi thÊu kÝnh ph©n
kú
I ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT
VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ.
phân kì là ảnh ảo, nhỏ hơn vật và cùng
chiều với vật.
II CÁCH DỰNG ẢNH
* Dựng ảnh B’ của điểm B qua thấu kính,
ảnh này là điểm đồng quy kéo dài chùm
tia ló.
* Từ B’ hạ đường vuông góc xuống trục
chính, cắt trục chính tại A’, A’ là ảnh của
ta nhìn thấy mắt bạn to hơn khi nhìn mắt bạn đang đeo kính, vì thấu kính của bạn là thấu kính phân kỳ.Khi ta
Trang 19Thấu kính phân kì không có tính
chất nào sau đây ?
A Tia tới đến quang tâm của thấu kính thì tia
ló truyền thẳng không đổi hướng.
B Tia tới qua tiêu điểm thì cho tia ló không
song song trục chính.
C Tia tới song song trục chính thì tia ló kéo
dài đi qua tiêu điểm.
20’’
Trang 20Thấu kính phân kì không có tính
chất nào sau đây ?
A Tia tới đến quang tâm của thấu kính thì tia
ló truyền thẳng không đổi hướng.
B Tia tới qua tiêu điểm thì cho tia ló không
song song trục chính.
C Tia tới song song trục chính thì tia ló kéo
dài đi qua tiêu điểm.
20’’
Trang 21Học thuộc ghi nhớ bài.
Làm các bài tập 44-45.4
và 44-45.5 SGK bài tập.
Chuẩn bị mẫu báo cáo thực hành ra giấy - Trả lời sẵn các câu hỏi từ a => e