Tài liệu anh cua vat tao boi thau kinh hoi tu

Đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ: 1.. Thí nghiệm: * Mục đích: Quan sát ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ.. Đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội

GV: Bùi Thanh Sơn Phòng GD & ĐT Chơ ̣ Mới Trường THCS Hô ̣i An 2

1 Hãy nêu cách nhận biết thấu kính hội tụ?

2 Hãy nêu đă ̣c điểm đường truyền của ba tia sáng đặc

biệt qua thấu kính hội tụ?

Trả lời:

1 Hai cách nhâ ̣n biết thấu kính hô ̣i tu ̣:

Thấu kính hô ̣i tu ̣ có phần rìa mỏng hơn phần giữa.

Chiếu mô ̣t chùm tia tới song song với tru ̣c chính của thấu kính nếu chùm tia ló hô ̣i tu ̣ ta ̣i mô ̣t điểm thì đó là thấu kính hô ̣i tu ̣.

2 Đă ̣c điểm đường truyền của 3 tia sáng đă ̣c biê ̣t:

Tia tới đến quang tâm thì tia ló tiếp tu ̣c truyền thẳng theo

phương của tia tới.

Tia tới song song với tru ̣c chính thì tia ló qua tiêu điểm.

Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló song song với tru ̣c chính.

Một thấu kính hội tụ được đặt sát vào mặt trang sách Khi từ từ dịch chuyển thấu kính hội tụ ra xa, kích thước dòng chữ thay đổi như thế nào? Vì sao vậy?

I Đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ:

1 Thí nghiệm:

* Mục đích: Quan sát ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ.

* Dụng cụ:

+ Một thấu kính hội tụ có f = 10cm.

+ Một giá quang học.

+ Một màn hứng ảnh.

+ Một cây nến

* Tiến hành thí nghiệm:

B1: Cả vật và màn đều được đặt vuông góc với trục chính của thấu kính hội tụ có f = 10 cm

B2: Đặt vật ở các vị trí khác nhau(C1, C2, C3, di chuyển màn → quan sát ảnh rõ nét trên màn.

I Đặc điểm của ảnh của một

vật tạo bởi thấu kính hội tụ:

1.Thí nghiệm:

a Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự:

b.Đặt vật trong khoảng tiêu cự:

Khoảng cách từ vật đến thấu kính (d) so với tiêu cự (f)

Đặc điểm của ảnh

Thật hay ảo

Cùng chiều hay ngược chiều so với vật

Lớn hơn hay nhỏ hơn vật Chú ý

d > f

Vật ở rất xa thấu kính

d > 2f

d < 2f

d < f

* Tiến hành thí nghiệm và ghi các nhận xét vào bảng 1.

* Tiến hành thí nghiệm:

K T QU THÍ NGHI M Ế Ả Ệ

ảnh thật ngược chiều nhỏ d’ = f

ảnh thật

ngược chiều nhỏ ảnh thật

ngược chiều lớn ảnh ảo cùng chiều lớn

I Đặc điểm của ảnh của một

vật tạo bởi thấu kính hội tụ:

1.Thí nghiệm:

a Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự:

b.Đặt vật trong khoảng tiêu cự:

K T LU N: Ế Ậ

Đối với thấu kính hô ̣i tu ̣:

- Vâ ̣t đă ̣t ngoài khoảng tiêu cự cho ảnh thâ ̣t, ngươ ̣c chiều với vâ ̣t Khi vâ ̣t đă ̣t rất xa thấu kính thì ảnh thâ ̣t có vi ̣ trí cách thấu kính mô ̣t khoảng bằng tiêu cự.

- Vâ ̣t đă ̣t trong khoảng tiêu cự cho ảnh ảo, lớn hơn vâ ̣t và cùng chiều với vâ ̣t.

I Đặc điểm của ảnh của một

vật tạo bởi thấu kính hội tụ:

1.Thí nghiệm:

a Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự:

b.Đặt vật trong khoảng tiêu cự:

2.Kết luận: (SGK)

Đối với thấu kính hô ̣i tu ̣:

- Vâ ̣t đă ̣t ngoài khoảng tiêu cự

cho ảnh thâ ̣t, ngược chiều với

vâ ̣t Khi vâ ̣t đă ̣t rất xa thấu kính

thì ảnh thâ ̣t có vi ̣ trí cách thấu

kính mô ̣t khoảng bằng tiêu cự

- Vâ ̣t đă ̣t trong khoảng tiêu cự

cho ảnh ảo, lớn hơn vâ ̣t và cùng

chiều với vâ ̣t

II Cách dựng ảnh:

1 Dựng ảnh của điểm sáng S nằm ngoài trục chính có d > f

* Quan sát chùm sáng từ S phát ra.

* S’ là ảnh của S qua thấu kính hội tụ.

* Cách dựng: + Vẽ 2 tia tới đặc biệt

→ Dựng 2 tia ló tương ứng.

→ Giao điểm của 2 tia ló là ảnh của điểm sáng

S’

S

F

F’

O

I Đặc điểm của ảnh của một

vật tạo bởi thấu kính hội tụ:

1.Thí nghiệm:

a Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự:

b.Đặt vật trong khoảng tiêu cự:

2.Kết luận: (SGK)

Đối với thấu kính hô ̣i tu ̣:

- Vâ ̣t đă ̣t ngoài khoảng tiêu cự

cho ảnh thâ ̣t, ngược chiều với

vâ ̣t Khi vâ ̣t đă ̣t rất xa thấu kính

thì ảnh thâ ̣t có vi ̣ trí cách thấu

kính mô ̣t khoảng bằng tiêu cự

- Vâ ̣t đă ̣t trong khoảng tiêu cự

cho ảnh ảo, lớn hơn vâ ̣t và cùng

chiều với vâ ̣t

II Cách dựng ảnh:

1 Dựng ảnh của điểm sáng S

nằm ngoài trục chính có d > f

2 Dựng ảnh của một vật AB (A

∈trục chính, AB ⊥trục

chính)nằm ngoài trục chính có d

> f

* Đặc điểm ảnh:

+ Ảnh thật + Ngược chiều + Nhỏ hơn vật

* Đặc điểm ảnh:

+ Ảnh ảo + Cùng chiều + Lớn hơn vật

Dựng ảnh A’B’ của AB và nhận xét đặc điểm ảnh trong 2 trường hợp sau: a) d = 36cm b) d = 8cm

A

B

A’

B’

B

A

A’

B’

I Đặc điểm của ảnh của một

vật tạo bởi thấu kính hội tụ:

1.Thí nghiệm:

a Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự:

b.Đặt vật trong khoảng tiêu cự:

2.Kết luận: (SGK)

Đối với thấu kính hô ̣i tu ̣:

- Vâ ̣t đă ̣t ngoài khoảng tiêu cự

cho ảnh thâ ̣t, ngược chiều với

vâ ̣t Khi vâ ̣t đă ̣t rất xa thấu kính

thì ảnh thâ ̣t có vi ̣ trí cách thấu

kính mô ̣t khoảng bằng tiêu cự

- Vâ ̣t đă ̣t trong khoảng tiêu cự

cho ảnh ảo, lớn hơn vâ ̣t và cùng

chiều với vâ ̣t

1 Dựng ảnh của điểm sáng S

nằm ngoài trục chính có d > f

II Cách dựng ảnh:

2 Dựng ảnh của một vật AB (A

∈trục chính, AB ⊥trục

chính)nằm ngoài trục chính có d

> f

I Đặc điểm của ảnh của một

vật tạo bởi thấu kính hội tụ:

1.Thí nghiệm:

a Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự:

b.Đặt vật trong khoảng tiêu cự:

2.Kết luận: (SGK)

Đối với thấu kính hô ̣i tu ̣:

- Vâ ̣t đă ̣t ngoài khoảng tiêu cự

cho ảnh thâ ̣t, ngược chiều với

vâ ̣t Khi vâ ̣t đă ̣t rất xa thấu kính

thì ảnh thâ ̣t có vi ̣ trí cách thấu

kính mô ̣t khoảng bằng tiêu cự

- Vâ ̣t đă ̣t trong khoảng tiêu cự

cho ảnh ảo, lớn hơn vâ ̣t và cùng

chiều với vâ ̣t

II Cách dựng ảnh:

1 Dựng ảnh của điểm sáng S

nằm ngoài trục chính có d > f

2 Dựng ảnh của một vật AB (A

∈trục chính, AB ⊥trục

chính)nằm ngoài trục chính có d

> f

3 .Kết luận: (SGK)

K T LU N: Ế Ậ

Muốn dựng ảnh A’B’ của AB qua thấu kính (AB vuông góc với tru ̣c chính của thấu kính, A nằm trên tru ̣c chính), chỉ cần dựng ảnh B’ của

B bằng cách vẽ đường truyền của hai tia sáng

đă ̣c biê ̣t, sau đó từ B’ ha ̣ đường vuông góc xuống tru ̣c chính ta có ảnh A’ của A.

Muốn dựng ảnh A’B’ của AB

qua thấu kính (AB vuông góc

với tru ̣c chính của thấu kính, A

nằm trên tru ̣c chính), chỉ cần

dựng ảnh B’ của B bằng cách

vẽ đường truyền của hai tia

sáng đă ̣c biê ̣t, sau đó từ B’ ha ̣

đường vuông góc xuống tru ̣c

chính ta có ảnh A’ của A

CUNG CÔ: ̉ ́

Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi

THẤU KÍNH HỘI TỤ

Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi

THẤU KÍNH HỘI TỤ

Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự (d > f)

Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự (d > f) Đặt vật trong khoảng tiêu cự (d < f)

Đặt vật trong khoảng tiêu cự (d < f)

Vật ở rất

xa thấu kính

Vật ở rất

xa thấu kính d > 2f d > 2f d < 2f d < 2f

ảnh nhỏ hơn vật

có vị trí d’ = f

ảnh nhỏ hơn vật

có vị trí d’ = f ảnh nhỏ hơn vật

ảnh nhỏ hơn vật hơn vật ảnh to

ảnh to hơn vật

Ảnh thật ngược chiều so

với vật

Ảnh thật ngược chiều so

với vật

* Ảnh ảo

* Cùng chiều

* Lớn hơn vật

* Ảnh ảo

* Cùng chiều

* Lớn hơn vật

Cách dựng ảnh Cách dựng ảnh

Dựng ảnh của một điểm sáng

(ngoài trục chính d > f)

Dựng ảnh của một điểm sáng

(ngoài trục chính d > f)

Dựng ảnh của một vật sáng AB

+ A nằm trên trục chính

+ AB ⊥ trục chính

Dựng ảnh của một vật sáng AB

+ A nằm trên trục chính

+ AB ⊥ trục chính

+ Vẽ 2 tia tới đặc biệt

→ dựng 2 tia ló tương ứng

→ giao điểm của 2 tia ló là ảnh của điểm sáng.

+ Vẽ 2 tia tới đặc biệt

→ dựng 2 tia ló tương ứng

→ giao điểm của 2 tia ló là ảnh của điểm sáng.

+ Dựng ảnh của điểm B.

+ Từ B’ dựng B’A’ ⊥ trục chính + Dựng ảnh của điểm B.

+ Từ B’ dựng B’A’ ⊥ trục chính

BÀI TẬP VẬN DỤNG

Dựng ảnh S’ của S biết

• d < f

• S nằm ngoài trục chính

Dựng ảnh S’ của S khi S nằm trên trục chính thấu kính hội tụ.

d

f

S

O

f

I Đặc điểm của ảnh của một

vật tạo bởi thấu kính hội tụ:

1.Thí nghiệm:

a Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự:

b.Đặt vật trong khoảng tiêu cự:

2.Kết luận: (SGK)

Đối với thấu kính hô ̣i tu ̣:

- Vâ ̣t đă ̣t ngoài khoảng tiêu cự

cho ảnh thâ ̣t, ngược chiều với

vâ ̣t Khi vâ ̣t đă ̣t rất xa thấu kính

thì ảnh thâ ̣t có vi ̣ trí cách thấu

kính mô ̣t khoảng bằng tiêu cự

- Vâ ̣t đă ̣t trong khoảng tiêu cự

cho ảnh ảo, lớn hơn vâ ̣t và cùng

chiều với vâ ̣t

II Cách dựng ảnh:

1 Dựng ảnh của điểm sáng S

nằm ngoài trục chính có d > f

2 Dựng ảnh của một vật AB (A

∈trục chính, AB ⊥trục

chính)nằm ngoài trục chính có d

> f

3 .Kết luận: (SGK)

Muốn dựng ảnh A’B’ của AB

qua thấu kính (AB vuông góc

với tru ̣c chính của thấu kính, A

nằm trên tru ̣c chính), chỉ cần

dựng ảnh B’ của B bằng cách

vẽ đường truyền của hai tia

sáng đă ̣c biê ̣t, sau đó từ B’ ha ̣

đường vuông góc xuống tru ̣c

chính ta có ảnh A’ của A

HƯỚNG DẪNV NHÀ: Ề

* Học thuộc lòng phần ghi nhớ (SGK)

* Làm bài tập 43.4 → 43.6 (SBT)

* Bài tập vâ ̣n du ̣ng

Dựng ảnh S’ của S biết

• d < f

• S nằm ngoài trục chính

Dựng ảnh S’ của S khi S nằm trên trục chính thấu kính hội tụ.

d

f

S

O

f

I Đặc điểm của ảnh của một

vật tạo bởi thấu kính hội tụ:

1.Thí nghiệm:

a Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự:

b.Đặt vật trong khoảng tiêu cự:

2.Kết luận: (SGK)

Đối với thấu kính hô ̣i tu ̣:

- Vâ ̣t đă ̣t ngoài khoảng tiêu cự

cho ảnh thâ ̣t, ngược chiều với

vâ ̣t Khi vâ ̣t đă ̣t rất xa thấu kính

thì ảnh thâ ̣t có vi ̣ trí cách thấu

kính mô ̣t khoảng bằng tiêu cự

- Vâ ̣t đă ̣t trong khoảng tiêu cự

cho ảnh ảo, lớn hơn vâ ̣t và cùng

chiều với vâ ̣t

II Cách dựng ảnh:

1 Dựng ảnh của điểm sáng S

nằm ngoài trục chính có d > f

2 Dựng ảnh của một vật AB (A

∈trục chính, AB ⊥trục

chính)nằm ngoài trục chính có d

> f

3 .Kết luận: (SGK)

Muốn dựng ảnh A’B’ của AB

qua thấu kính (AB vuông góc

với tru ̣c chính của thấu kính, A

nằm trên tru ̣c chính), chỉ cần

dựng ảnh B’ của B bằng cách

vẽ đường truyền của hai tia

sáng đă ̣c biê ̣t, sau đó từ B’ ha ̣

đường vuông góc xuống tru ̣c

chính ta có ảnh A’ của A