Sổ tay dưỡng sinh OHSAWA docx

Lûu yâ: Ăûúđng ruöơt ăang töịt lađ möơt ngađy chó ăi ăaơi tiïơn möơt líìn vađo buöíi saâng vađ chó nïn suâc miïơng möơt líìn vađo buöíi töịi Böơt chađ rùng - NÛÚÂC UÖỊNG: Möơt ngûúđi qu

SÖÍ TAY

DÛÚÄNG SINH

SƯÍ TAY DÛÚÄNG SINH

OHSAWA

TĨ LÏÅ QUÊN BỊNH TRONG MƯÅT NGÂY:

Khoẫng tûâ 79 - 90% àưì nguä cưëc nguyïn cấm Tûâ 30 - 10% rau quẫ khư hóåc xanh

- Nguä cưëc gưìm: Luáa mị, gẩo lûát, kï, bùỉp,

bo bo, luáa mẩch, àẩi mẩch, hùỉc mẩch, kiïìu mẩch, v.v

- Cấc loẩi rau quẫ vâ gia võ nïn duâng:

+ Câ rưët, cuã cẫi, bđ ngư, hânh tỗi, kiïåu têy,

bùưp su trùưng, rau dïìn, rau xađ laâch son, rau maâ, rau böì ngoât, caêi beơ xanh, v.v (rau cuê moơc thiïn nhiïn vađ rau cuê saơch khöng sûê duơng phín hoâa hoơc vađ thuöịc trûđ síu).

+ Nûúâc uöịng: Nûúâc thiïn nhiïn, trađ bancha, trađ gaơo lûât, trađ cuê sen, trađ böì cöng anh

+ Chíịt beâo: Díìu međ, díìu phöơng (Mûâc töịi ăa lađ 2 muöîng canh díìu möơt ngûúđi möơt ngađy)

+ Traâi cíy: Traâi gíịt, díu tíy, haơt deê, traâi cíy thiïn nhiïn vađ ăuâng muđa

+ Ăûúđng: Nïịu sûâc khoêe öín ắnh thò coâ thïí sûê duơng ăöi chuât ặúđng ăen, ặúđng thöịt nöịt, ặúđng pheđn, maơch nha

NHÛÔNG THÛÂC UÖỊNG, MOÂN ÙN NÏN

TRAÂNH DUĐNG ĂÏỊN LAĐ:

+ Tíịt caê caâc loaơi cađ, mùng, giaâ, níịm, khoai tíy, ăíơu leo, rau baâ húơp, dûa gang, bùưp su ăoê, cuê caêi ặúđng

+ Bú, sûôa, ăöì ùn chïị bùìng phomaât

+ Traâi cíy: Caâc ăöì tûúi söịng vađ ặúđng (trong luâc ăang trõ bïơnh)

+ Gia võ: Tiïu, úât, cađ ri

+ Nûúâc uöịng: Luön luön uöịng nûúâc íịm (khoaêng 37 ăöơ) vađ khoaêng 3 xõ (0,75 lñt) trúê laơi

SAU ĂÍY MÖƠT SÖỊ ĂIÏÌU CÍÌN LÛU YÂ:

- Vïì tím traơng: Khöng vui, khöng khoêe thò

khöng nïn ùn vađ cuông khöng ặúơc níịu ùn.

- Vïì ăaơi tiïơn: Phín luön mađu vađng, chùơt,

khöng raô naât vađ ăuâng giúđ vađo buöíi saâng Nïịu lađ phín khaâc lađ ím hún, hoùơc dûúng hún thò cíìn phaêi ăiïìu chónh laơi

- Vïì tiïíu tiïơn: Phuơ nûô khöng ăi tiïíu quaâ 3 líìn

trong ngađy Nam khöng ăi quaâ 4 líìn trong ngađy

Lûu yâ: Ăûúđng ruöơt ăang töịt lađ möơt ngađy chó

ăi ăaơi tiïơn möơt líìn vađo buöíi saâng vađ chó nïn suâc miïơng möơt líìn vađo buöíi töịi (Böơt chađ rùng)

- NÛÚÂC UÖỊNG: Möơt ngûúđi quaâ ím, hay

bïơnh vïì gan thò nïn sûê duơng trađ gaơo lûât rang vađ trađ böì cöng anh

- Trađ cuê sen töịt cho ngûúđi bïơnh phöíi Trađ bancha töịt cho bïơnh tim maơch, ặúđng ruöơt, bao tûê (Töịt nhíịt lađ ặúơc sûơ hûúâng díîn cuêa ngûúđi coâ kinh nghiïơm)

DÍÌU MEĐ GÛĐNG: Giaô naât, hoùơc mađi gûđng

tûúi, vùưt líịy nûúâc cöịt tröơn ăïìu vúâi möơt lûúơng díìu međ tûúng ặúng Duđng xoa hay ăaânh gioâ khi caêm söịt, xoa boâp khi nhûâc moêi, tûâc, trùơc, ăau buơng, sûng

u, böi lïn vïịt lúê úê tai, muôi, gheê laâc, xûâc díìu trõ gíìu vađ ruơng toâc Chó nïn lađm vûđa ăuê duđng trong 2-3 ngađy, vò ăïí líu gûđng thöịi, coâ muđi khoâ chõu; coâ thïí duđng xen keê vúâi aâp nûúâc gûđng

CAO HAƠ NHIÏơT: Ngím ăíơu nađnh vúâi nûúâc

cho mïìm, giậ nất vâ trưån thïm đt bưåt gẩo cho khỗi nhậo, rưìi àem àùỉp lïn trấn àïí hẩ sưët (Xem chûâng thên nhiïåt hẩ côn 38,5 àưå thị lêëy ra ngay), hóåc àùỉp nhûäng chưỵ viïm nhûác (Khưng duâng trong trûúâng húåp ban, súãi, tốt, rẩ, àêåu muâa).

BƯÅT GẨO LÛÁT SƯËNG: Nhai nhỗ gẩo lûát

sưëng vúái vâi hẩt muưëi sưëng, hóåc giậ thânh bưåt mõn trưån nûúác vâ tđ muưëi cho dễo, àem àùỉp vâo vïët thûúng, vïët lúã loết, hóåc ghễ chưëc

NHÛÄNG TRÚÃ NGẨI TRONG

DÛÚÄNG SINH

Trõ liïåu theo phấp Thûåc Dûúäng thiïn vïì giấo

duơc, chûôa con ngûúđi hún lađ chûôa bïơnh; nghôa lađ giuâp bïơnh nhín tûơ suy xeât laơi baên thín mònh vïì moơi mùơt, tûđ thïí chíịt ăïịn tinh thíìn, híìu traânh ăi nhûông viïơc lađm coâ haơi cho mònh vađ cho ngûúđi khaâc; ăöìng thúđi töí chûâc ặúơc möơt nïịp söịng lađnh maơnh, vui tûúi vađ hûôu ñch hún Búêi víơy, nïịu sûê duơng phûúng phaâp Thûơc Dûúông thuíìn tuây ăïí chûôa bïơnh coâ tñnh caâch taơm thúđi, thûúđng seô khöng thađnh cöng theo yâ muöịn Sau ăíy lađ möơt söị trúê ngaơi cho viïơc aâp duơng phûúng phaâp nađy trong trõ liïơu:

1 QUAÂ MUÖƠN: Ăöịi vúâi nhûông trûúđng húơp

quaâ muöơn, nghôa lađ cú thïí ăaô suy thoaâi tríìm

troơng Vñ duơ nhû ăïịn mûâc cuđng thò phûúng phaâp Thûơc Dûúông, möơt ặúđng löịi trõ bïơnh dûơa vađo

cú chïị miïîn nhiïîm tûơ nhiïn, coâ thïí khöng ăuê thúđi gian cûâu con bïơnh Tuy nhiïn, nïịu aâp duơng phûúng phaâp nađy, nhûông bïơnh nhín quaâ muöơn víîn hûúêng ặúơc nhiïìu lúơi ñch nhû khöng bõ ăau ăúân hađnh haơ vađ ra ăi ïm thùưm

2 THIÏỊU NIÏÌM TIN VAĐ YÂ CHÑ: Nïịu

khöng tin tûúêng tuýơt ăöịi vađo nhûông hûúâng díîn cuêa phûúng phaâp nađy, bïơnh nhín ríịt dïî sai phaơm hoùơc boê dúê nûêa chûđng do yâ kiïịn cuêa nhûông ngûúđi khöng am hiïíu víịn ăïì, hoùơc dïî bõ löi cuöịn búêi nhûông moân ùn thûâc uöịng “cíịm kyơ”

3 THIÏỊU NGHIÏN CÛÂU: Niïìm tin vađ yâ

chñ ặúơc cuêng cöị qua sûơ nghiïn cûâu lyâ thuýịt saâch baâo Thûơc Dûúông vađ hoơc hoêi nhûông ngûúđi coâ kinh nghiïơm, nhíịt lađ nhûông ngûúđi ăöìng bïơnh ăaô vađ ăang theo phûúng phaâp nađy Ăöìng thúđi phaêi lûu tím theo doôi nhûông biïịn chuýín cuêa cú thïí vađ víơn duơng nhûông ăiïìu ăaô nghiïn cûâu, hoơc hoêi ăïí líịy kinh nghiïơm cho baên thín

4 KHÖNG ẶÚƠC GIA ẰNH, THÍN NHÍN HÖÎ TRÚƠ: Nïịu nhûông ngûúđi trong gia

ằnh bïơnh nhín, nhíịt lađ ngûúđi coâ phíơn sûơ chùm soâc trûơc tiïịp khöng hiïíu biïịt, hoùơc khöng ăöìng tònh uêng höơ, thò coâ thïí vò lođng “thûúng” seô lađm

“haơi” diïîn tiïịn caêi thiïơn sûâc khoêe theo phûúng phaâp Thûơc Dûúông

5 NHÛÔNG SAI LÍÌM KHAÂC: Ngoađi

nhûông sai líìm ăaô noâi nhû: nhai khöng kyô, ùn nhiïìu, uöịng nûúâc nhiïìu, nhõn ùn khöng cíín thíơn, v.v Ngûúđi múâi thûơc hađnh thûúđng mùưc möơt söị sai líìm khaâc nhû:

- Dûúng quaâ ăöơ: Nhiïìu ngûúđi líìm tûúêng ýu cíìu cuêa Thûơc Dûúông lađ “cađng dûúng cađng töịt”, nïn ra sûâc ùn thíơt mùơn, cöị nhõn nûúâc duđ khaât, víơn ăöơng thïí lûơc töịi ăa, hoùơc ùn toađn caâc moân nûúâng, rang, chiïn, duđ ăang trong muđa heđ, v.v Sûơ viïơc nađy coâ thïí vûúơt mûâc chõu ặơng cuêa cú thïí, gíy ra

tịnh trẩng kiïåt sûác, hóåc nhûäng phẫn ûáng mậnh liïåt dêỵn àïën sûå “phấ giúái” vư cuâng nguy hiïím Cấc bẩn nhúá cho chuã trûúng cuãa phûúng phấp Thûåc Dûúäng lâ quên bịnh vâ àiïìu àưå.

- Khưng biïët linh àưång: Thûúâng àêy lâ nhûäng ngûúâi khưng chõu àổc sấch bấo Thûåc Dûúäng vâ thiïëu tịm hiïíu thûåc tïë Thđ duå trễ con vâ ngûúâi giâ rùng yïëu khưng biïët nêëu nhûâ, hóåc xay, giậ nhỗ vêåt thûåc trûúác khi ùn, hóåc khưng biïët chïë biïën thûåc phêím cho dïỵ

ùn, hóåc cố ngûúâi cûá ùn mậi gẩo lûát muưëi mê lêu ngây sinh chấn, v.v

Trong vuä truå nây, mổi sûå vêåt àïìu vêån àưång vâ biïën hốa khưng ngûâng, nâo ngây àïm àùỉp

ăöíi, nađo böịn muđa luín chuýín, khi nùưng khi mûa vađ cuöơc söịng con ngûúđi cuông ăa daơng

Vò víơy, ăïí coâ thïí töìn taơi, söịng vui qua nùm thaâng cuêa ăúđi ngûúđi, chuâng ta khöng nïn ăoâng khung vađo möơt khuön míîu hoùơc möơt cöng thûâc cöị ắnh, mađ phaêi biïịt thñch ûâng vúâi möîi ăöíi thay, khaâc biïơt cuêa tûđng caâ nhín theo thúđi gian vađ khöng gian Ăöìng thúđi cuông nïn biïịt khöng coâ hiïơn tûúơng nađo thuíìn Ím hoùơc thuíìn Dûúng, mađ bao göìm caê Ím líîn Dûúng Trong sinh hoaơt hađng ngađy cuông nhû trong chûôa trõ bïơnh, chuâng ta nïn tuín theo nguýn lyâ nađy; leô dô nhiïn coâ luâc Dûúng hún vađ coâ luâc cíìn Ím hún

PHEÂP DINH DÛÚÔNG CÍÌN ẶÚƠC TUÍN THUÊ TRIÏƠT ĂÏÍ TÛĐ

BA TUÍÌN ĂÏỊN MÖƠT THAÂNG

Vađi phaên ûâng coâ thïí xaêy ra cíìn ặúơc biïịt ăïịn vađo thúđi kyđ ăíìu sau khi aâp duơng phûúng phaâp dinh dûúông nađy:

- Caêm giaâc suy nhûúơc, caêm thíịy chín bõ baơi liïơt tûđng phíìn, do núi nguöìn göịc tím linh vađ cuông do núi giaêm thiïíu söị lûúơng huýịt dõch lûu thöng trong cú thïí Sau khoaêng 15 ngađy ăïịn 1 thaâng, traơng chûâng nađy seô míịt ăi

- Thûúđng tim ăíơp chíơm laơi, nhíịt lađ khi ta duđng möơt söị lûúơng muöịi khaâ nhiïìu, vö haơi

- Ăau ăíìu thûúđng xaêy ra vađo nhûông ngađy ăíìu

trong thúđi gian ùn söị 7.

- Traơng thaâi buöìn nön, cuông thûúđng hay mûêa caê ăöì ùn vađ míơt (ăaêm tríịp), úân cúm (noâi chung caâc ăöì ùn nguô cöịc) Ăûđng ngaơi cûâ ùn ñt laơi, vađi ngađy sau seô ùn ngon trúê laơi, víîn cûâ lađm viïơc nhû bònh thûúđng

- Chaêy maâu cam maâu muôi, ăöi khi thöí huýịt, hoùơc tiïơn huýịt ( phíín coâ víịy maâu) Cuông gùơp trûúđng húơp chaêy maâu tai; híìu hïịt caâc traơng thaâi khuêng hoaêng nađy ăïìu ặúơc caêi thiïơn sau ăoâ

- Nhíịt lađ úê thiïịu nûô thûúđng coâ sûơ ngûng chó kinh nguýơt, thay ăöíi tûđ 1 ăïịn 6 thaâng, sau ăoâ kinh nguýơt seô trúê laơi

- Vïì phña nam giúâi, ăöi khi coâ traơng chûâng

bíịt lûơc trong möơt thúđi gian ngùưn, coâ thïí cuông cuđng möơt traơng chûâng nhû trïn.

- Ríịt thûúđng xaêy ra trûúđng húơp taâo boân vađo luâc ăíìu do núi sûơ thiïịu nûúâc vađ do sûơ giaêm thiïíu söị lûúơng thûơc phíím, nhûng khöng coâ gò ăaâng quan tím, chúâ duđng thuöịc nhuíơn trûúđng, khöng coâ nguy haơi vò khöng coâ ăaên baơch tinh (Proteâines) ăöơng víơt Chõu khoâ chúđ ăúơi, sûơ ăi tiïu seô ặúơc ăiïìu hođa trúê laơi Trong möơt thúđi kyđ nađo ăoâ, nghe phín khöng coâ muđi höi thuâi gò caê

- Trong thaâng ăíìu, híìu hïịt ăïìu gíìy hùỉn xuöịng

- ÚÊ nhûông ngûúđi mùưc bïơnh phong thíịp thûúđng coâ sûơ gia tùng ăau nhûâc vađ sûng khúâp xûúng taơm thúđi

- Vïì phûúng diïơn tinh thíìn, hònh nhû luön coâ möơt thúđi kyđ hay nöíi xung (dïî phaât caâu), chaân ăúđi do möơt söị núi caêm giaâc khaât nûúâc ăïịn bùưt khoâ chõu Ngûúđi ta thûúđng hay boê cuöơc vađo thúđi kyđ nađy, viïơc ríịt thûúđng thíịy; cíìn phaêi tiïn liïơu trûúâc ăïí chõu ặơng.

- Giíịc nguê bõ ruât ngùưn laơi, thûúđng coâ möơng mõ liïn miïn vađo luâc ăíìu, ăöi khi ríịt nhanh; nhûng traâi laơi, khöng hïì coâ sûơ míịt nguê

- Thûúđng thûúđng nûúâc tiïíu coâ míìu ríịt ăíơm vađ chûâa nhiïìu chíịt laơ Caê ăïịn khi khöịi lûúơng nûúâc tiïíu trong trúê laơi, nhûng víîn phaêi giûô cho ặúơc mađu vađng síîm Ăöi khi coâ trûúđng húơp sûng boơng ăaâi nheơ

- Àöi khi coá phaãn ûáng caãm söët bêët thònh lònh trong voâng 24 àïën 48 giúâ, röìi dûát ài cuäng thònh lònh nhû thïë maâ khöng thêëy coá dêëu hiïåu chi hïët.

- Mùåc duâ coá caãm giaác mïåt moãi vaâo luác àêìu, cuäng cêìn phaãi tiïëp tuåc cöng viïåc vaâ cöë gùæng têåp möåt vaâi cûã àöång thïí duåc haâng ngaây

- Sûå tiïëp tuåc duâng thûác ùn thuöåc àöång vêåt trong khi giaãm uöëng vaâ ùn nhiïìu muöëi thïm seä rêët coá haåi

GIAÃI ÀAÁP MÖÅT SÖË THÙÆC MÙÆC THÖNG THÛÚÂNG LIÏN QUAN ÀÏËN TÊM TRAÅNG

- Ngaåi thiïëu chêët àaåm baåch töë (Proteáines) thuöåc àöång vêåt:

Cấc chêët àẩm bẩch tưë thûåc vêåt àậ cố àuã, cấc acid amines trong loẩi nguä cưëc vâ rau quẫ nhû: biïën àêåu (Lentilles), àêåu xanh chùèng hẩn àuã bưí tuác cho chưỵ thiïëu thưën êëy Mưåt vâi loẩi thẫo mưåc cố giấ trõ bưí tuác cho àưì ùn nguä cưëc hún hùèn cấc mốn ùn thõt cấ, hóåc sûäa nhû bấnh dêìu mê (xấc mê sau khi ếp lêëy dêìu rưìi), hay xấc dêìu quyâ (cưng cuưåc khẫo cûáu cuãa bâ Randoin) Nố chĩ thua cố mưỵi mưåt thûá àẫn bẩch tưë úã trûáng mâ thưi Cấc àưì ùn bưí tuác cho loẩi nguä cưëc lâ nhûäng àưì ùn mang túái cho cú thïí nhûäng chêët khưng cố trong nguä cưëc.

- Súå thiïëu sinh tưë C chùng?

Cấc cuưåc khẫo cûáu thẫo mưåc múái àêy úã Nhêåt vâ úã Anh àậ chûáng tỗ rùçng trong cấc loẩi nguä

cöịc (Paovitamine C) sûơ chõu noâng túâi ngoađi 150 ăöơ vađ cú thïí ngûúđi ta coâ thïí töíng húơp vađ chuýín hoâa noâ thađnh sinh töị C.

Ngoađi ra, trong caâc thûâc ùn, thûơc duơng nhû ngođ tíy (Persil) vađ böì cöng anh (Pissenlit) chùỉng haơn, ngûúđi ta cuông nhíơn thíịy coâ nhiïìu sinh töị C trong caâm hay cađ chua (tomate) vađ ặúơc keđm vúâi möơt hađm lûúơng phong phuâ tûúng ặúng vïì sinh töị A

Caâc sinh töị khaâc thò ăïìu coâ ăíìy ăuê caê Ăaơi loaơi nhû sinh töị B vađ PP thíịy coâ nhiïìu trong caâc loaơi nguô cöịc vađ sinh töị E trong míìm nguô cöịc Vïì sinh töị D thò coâ trong míìm caâc loaơi nguô cöịc cođn nguýn caâm vađ trong böơt kiïìu maơch (Flocon davoine)

Côn lẩi cấc sinh tưë thuưåc nhốm F do núi cấc acid bếo bêët bậo hôa trong cấc loẩi dêìu thẫo mưåc sinh ra Cấc acid bếo giuáp àùỉc lûåc cho sûå biïën hốa chêët Cholesterol úã cú thïí ngûúâi Cấc thûác loẩi nïn duâng: dêìu mê (vûâng) vâ dêìu quyâ (Tourynesil) cẫ dêìu ư liu (cẫm lẫm) nûäa Trong cấc chêët bếo cố nguưìn gưëc àưång vêåt vâ chêët magarine (loẩi múã trûáng) àïìu cố tấc duång àưåc hẩi (cưng cuưåc khẫo cûáu cuãa bâ Randoin àùng tẫi trong Cưng bấo cuãa Viïån Vïå sinh thûåc phêím nùm 1975)

- Súå sûå hẩn chïë nûúác uưëng sệ lâm cho thêån mïåt chùng?

Trấi hùèn lẩi, chuáng ta hậy nhúá lẩi nhûäng kïët

quaê tuýơt haêo trong thûơc chïị khö cuêa Volhard trong viïơc chûôa trõ chûâng sûng thíơn cíịp tñnh khúịch taân (Ngûúđi Ăûâc ăaô duđng tûđ 7 ăïịn 10 ngađy ăïí aâp duơng thûơc chïị khö taâo nađy).

Ngoađi ra, thíơn taơng coâ khaê nùng bađi tiïịt chíịt muöịi (ClNa) tröơi hún khaê nùng ngûúđi thûúđng tûúêng túâi Thíơn taơng cuêa möơt ngûúđi coâ thïí thaêi

ra cûâ möîi lñt nûúâc tiïíu lađ 30 gram ClNa vađ cođn hún thïị nûôa Cho duđ ùn 4, 5 muöîng cađ phï muöịi međ möîi ngađy cuông khöng dung chûâa túâi trïn 10 gram ClNa möîi ngađy, ăoâ lađ ăiïìu ríịt thûúđng

KÏỊT LUÍƠN:

Cú baên cuêa thûơc chïị nađy lađ ăuâng theo cú baên

caâc pheâp dinh dûúông cöí truýìn cuêa phíìn ăöng dín chuâng nöng thön vaơm vúô úê Íu chíu, úê caâc xûâ Ăöng Dûúng, nhíịt lađ úê miïìn cûơc Ăöng Sûơ quín bònh dinh dûúông íịy ăaô bõ ăaêo löơn hùỉn

úê Tíy phûúng ÚÊ ăíy chó coâ thïí sûêa ăöíi gia giaêm möơt caâch ríịt khön ngoan

Caâc ýịu töị coâ thïí thay ăöíi ặúơc trong pheâp

ùn nađy tuđy theo taơng thïí hoùơc cùn bïơnh, lađ söị lûúơng nûúâc vađ muöịi, röìi ăïịn tyê ăöơ tûúng quan vïì söị lûúơng ăöì ùn nguô cöịc vađ rau quaê, lađ sûơ choơn lûơa möơt söị nguô cöịc hoùơc rau quaê, vađ dô nhiïn thúđi kyđ cíìn phaêi thay ăöíi caâc tyê lûúơng giûôa nhûông ýịu töị nađy cho thñch húơp vúâi ngûúđi bïơnh

PHÍN ẮNH ÍM DÛÚNG MÖƠT SÖỊ MOÂN

ÙN VAĐ THÛÂC UÖỊNG

Chuâ yâ:

AĐm coù kyù hieôu

AĐm hôn heât

AĐm nhieău

AĐm

Döông coù kyù hieôu

Döông hôn heât

Döông nhieău

Döông

Kyâ hiïơu ÍM

Nïịp, caâc loaơi gaơo maơch

Bo bo (yâ dô), bùưp (ngö)

Ăíơu nađnh, ăíơu phoơng

Ăíơu ăen, ăíơu trùưng, ăíơu xanh Caâc loaơi cađ, khoai tíy, mùng, giaâ, níịm Dûa leo, bùưp chuöịi, khoai mò, mön tñm

- Rau muöịng, möìng túi, su xanh, khoai múô tñm, khoai lang, mûât biïín

- Bíìu, khöí qua, ăíơu ve, ăíơu ăuôa, rau dïìn,

- Bú međ, toêi, rau cíìn, rau huâng qúị.

- Kem laơnh, nûúâc ăaâ, thûâc uöịng coâ ặúđng, rûúơu, cađ phï.

- Nûúâc traâi cíy, bia

- Trađ ăoơt, nûúâc khoaâng, nûúâc laô

- Ăûúđng caât

Kyá hiïåu DÛÚNG

Gaåo mò, gaåo teã

Kï, gaåo mò àen

Àêåu vaán

Àêåu àoã lúán haåt, xñch tiïíu àêåu

- Cuã sùæn dêy, khoai maâi

- Diïëp quùæn àùæng, laá böì cöng anh, rau àùæng, xaâ laách son, rau maá, cuã sam, caâ röët

- Bùæp caãi, böng caãi, cuã caãi trùæng, caãi cay (caãi beå xanh), caãi ngoåt, caãi têìn ö, rau cêu chó, phöí tai

- Muöëi tûå nhiïn

- Quïë, höìi, hùæc hûúng, rau muâi,

haânh, kiïåu, poa rö, rau dêëp caá, ngoâ,

nghïå, tûúng àêåu naânh

- Traâ rïî àinh lùng, nhên sêm

- Caâ phï thûåc dûúäng, traâ cuã sen

- Traâ 3 nùm, traâ sùæn dêy, traâ gaåo

rang, sûäa thaão möåc

- Maåch nha, chêët ngoåt haåt cöëc

CAÂCH NÍỊU CÚM GAƠO LÛÂT

VAĐ RANG MEĐ

PHÍN LÛÚƠNG GAƠO LÛÂT, NÛÚÂC VAĐ MUÖỊI: Möơt lon gaơo (lon sûôa bođ) + hai lon

nûúâc (lon sûôa bođ) + möơt phíìn tû muöîng cađ phï muöịi híìm (chuâ yâ, khöng ặúơc duđng muöịi iöịt vađ muöịi boơt, muöịi ăaô chïị biïịn) Lûúơng nûúâc coâ thïí thïm búât tuđy theo loaơi gaơo

CAÂCH NÍỊU GAƠO LÛÂT BÙÌNG NÖÌI THÛÚĐNG (Khöng ặúơc níịu bùìng nöìi cúm

ăiïơn): Níịu nûúâc söi, ăöí gaơo vađ möơt phíìn tû muöîng cađ phï muöịi híìm vö nûúâc söi, khuíịy ăïìu Ăíơy nùưp, níịu cho söi buđng lïn röìi tùưt

lûãa Nhùæc nöìi xuöëng vêîn àêåy nùæp àïí 15 phuát Sau àoá, nhùæc nöìi lïn bïëp, nêëu tiïëp lûãa nhoã cho àïën khi chñn.

CAÁCH NÊËU GAÅO LÛÁT BÙÇNG NÖÌI AÁP SUÊËT: Möåt gaåo + möåt rûúäi nûúác (àong bùçng

lon sûäa boâ) + möåt phêìn tû muöîng caâ phï muöëi hêìm Cho gaåo, nûúác, muöëi vö nöìi möåt lûúåt Nêëu söi xò húi, tùæt lûãa Àïí yïn 15 phuát Sau àoá, nêëu tiïëp, lûãa nhoã, cho àïën khi chñn

CAÁCH NÊËU CÚM GAÅO LÛÁT TÖËT NHÊËT: CHÛNG CAÁCH THUÃY BÙÇNG NÖÌI AÁP SUÊËT: Möåt cheán gaåo lûát nêëu vúái hún möåt cheán

nûúác Nïëu cúm khư, thïm nûúác; nïëu cúm nhậo, búát nûúác (1 kyá gẩo lûát + 1 muưỵng câ phï muưëi hêìm) Gẩo lûát + nûúác + muưëi àïí vư tư vâ àùåt tư nây vâo nưìi ấp suêët cố nûúác Nûúác trong nưìi ấp suêët cho vûâa àuã àïí khi nêëu sưi lïn khưng bõ trân nûúác vâo tư gẩo Bêåt lûãa, chûng cấch thuãy tư gẩo lût àậ cố nûúác, àïën khi nghe sưi kïu nưìi àúåt àêìu

15 phuát, tùỉt lûãa, àïí yïn àố Sau 20 phuát, bêåt lûãa lïn nêëu tiïëp, nghe sưi kïu nưìi àúåt hai 5 phuát thị tùỉt lûãa Àïí 30 phuát sau lâ chđn cúm

NÊËU CÚM GẨO LÛÁT BÙÇNG CẤCH CHÛNG CẤCH THUÃY TRONG NƯÌI THÛÚÂNG: Mưåt chến gẩo lûát nêëu vúái hún

möơt cheân nûúâc (1 kyâ gaơo lûât + 1 muöîng cađ phï muöịi híìm) Nïịu cúm khö, thïm nûúâc; nïịu cúm nhaôo, búât nûúâc Gaơo lûât + nûúâc + muöịi ăïí

vö tö vađ ăùơt tö nađy vađo nöìi coâ nûúâc Nûúâc trong nöìi cho vûđa ăuê ăïí khi níịu söi lïn khöng bõ trađn nûúâc vađo tö gaơo Bíơt lûêa, chûng caâch thuêy tö gaơo lûât ăaô coâ nûúâc, ăïịn khi nghe söi xò húi ăúơt ăíìu 30 phuât, tùưt lûêa, ăïí ýn ăoâ Sau 15 phuât, bíơt lûêa lïn níịu tiïịp, nghe söi xò húi ăúơt hai 10 phuât thò tùưt lûêa Ăïí 30 phuât sau lađ chñn cúm

CAÂCH GIÛÔ CÚM GAƠO LÛÂT KHÖNG THIU: Khöng ăíơy nùưp kñn mađ duđng raâ ăïí ăíơy

nöìi cúm Khöng ặúơc ăïí cúm trong tuê laơnh

CAÂCH HÍM CÚM GAƠO LÛÂT: Khoeât möơt

löî trođn giûôa nöìi cúm cho ăïịn ăuơng ăaây nöìi, ăöí nûúâc vö (lûúơng nûúâc ăuê traâng ăaây nöìi ăïí cúm khöng bõ kheât khi hím) Ăíơy nùưp nöìi cúm, níịu cho nûúâc böịc húi lïn, múê nùưp nöìi khuíịy ăïìu Duđng muöîng eâp cúm cho bùìng mùơt vađ cûâng Ăíơy nùưp nöìi, ăïí lûêa riu riu khoaêng 5 phuât, tùưt lûêa

CAÂCH RANG MEĐ: Međ vađng cođn voê Ăöí

međ vö thau nûúâc ăíìy, ăaôi vúât líịy međ nöíi trïn mùơt nûúâc vađ boê saơn caât chòm xuöịng dûúâi thau Phúi khö međ saơch ăaô vúât, ặơng trong höơp ăíơy nùưp Nïịu mua međ saơch, khöng phaêi

ăaôi nûôa.

Khi rang međ, nhuâng tay cho ûúât ăïí boâp sú međ cho thíịm nûúâc múâi rang thò međ thúm hún lađ rang khö Rang lûêa ăïìu vađ nhoê, khuíịy ăïìu međ, ăïịn khi nghe međ nöí laâch taâch, rang thïm möơt chuât nûôa lađ međ chñn

Ăöí međ chñn ra thau, phaêi ăíơy kñn liïìn Mûúđi phuât sau, međ nguöơi, boê vö cöịi nghiïìn chung vúâi muöịi híìm (Nghiïìn, khöng phaêi giaô) Möơt muöîng cađ phï muöịi híìm nghiïìn vúâi

12 muöîng međ Phín lûúơng nađy thay ăöíi tuđy theo tuöíi taâc vađ loaơi bïơnh Međ tröơn muöịi röìi chó ặúơc sûê duơng 4 ngađy Ùn tiïịp, phaêi rang međ múâi

CAÂCH ÙN CÚM GAƠO LÛÂT VÚÂI MUÖỊI MEĐ

Khi muâc cúm ra cheân, khöng ặúơc xúâi cúm ăïìu, chó xùưn cúm trong nöìi tûđ trïn xuöịng dûúâi ăïí líịy ăuê ím dûúng Ùn bao nhiïu thò xùưn bíịy nhiïu ra cheân Ăïí nguýn phíìn cúm

dû ngađy mai, khöng ặúơc xúâi lïn Möơt cheân cúm tröơn ăïìu vúâi 4 muöîng cađ phï muöịi međ ăaô nghiïìn

Ùn bùìng muöîng cađ phï, möơt líìn ùn 1 muöîng cađ phï cúm tröơn međ, khöng ặúơc nhiïìu hún, ăïí nhai naât cúm cho dïî Phaêi nhai cho ăïịn khi cúm thađnh nûúâc vađ caêm thíịy ngoơt múâi ặúơc nuöịt vađ chó nuöịt möơt líìn, khöng ặúơc nuöịt nhiïìu líìn; vò nuöịt nhiïìu líìn seô bõ

khaât nûúâc Khi ùn khöng ặúơc húê moi, khöng ặúơc noâi chuýơn Ùn bíịt cûâ giúđ nađo, khöng cíìn ăuâng bûôa Trûúâc khi nguê hai tiïịng, khöng ặúơc ùn Duđng söị lûúơng cheân cúm nhiïìu ñt tuđy yâ, nhûng khöng nïn ùn no möơt líìn, möơt cheân cúm coâ thïí ùn nhiïìu líìn.

CAÂCH RANG GAƠO LÛÂT DUĐNG ĂÏÍ ÙN: Níịu

cúm gaơo lûât chñn bònh thûúđng Xúâi cúm ra mím phúi khö Khi phúi cúm, phaêi trúê cúm thûúđng xuýn múâi khö ăïìu vađ cúm rang ặúơc dođn Möîi ngađy phúi cúm, chiïìu mang vö, mai phúi tiïịp, khöng nïn phúi ban ăïm ngoađi sûúng Nhúâ ăíơy cúm phúi bùìng vaêi moêng ăïí traânh buơi vađ caâc con

vêåt nhỗ khưng bấm vâo cúm Duâng chẫo cho muưëi hêìm vâo (lûúång muưëi hêìm = 1/6 so vúái lûúång gẩo cêìn rang) rang muưëi thêåt nống cho àïën khi muưëi bưëc hïët húi, lêëy gẩo àậ phúi àưí vư chẫo àang nống rang àïìu Rang gẩo àïën khi hẩt gẩo vûâa vâng vâ thúm thị tùỉt lûãa vâ àưí gẩo àậ rang vâo mưåt son sẩch, àêåy nùỉp lẩi UÃ nhû vêåy cho àïën khi gẩo nguưåi hoân toân, àưí ra vúåt rêy, bỗ muưëi, lêëy gẩo

Lûúång muưëi côn lẩi ta lẩi tiïëp tuåc sûã duång cho cấc lêìn rang tiïëp theo (cố thïí duâng lẩi lûúång muưëi àậ sûã duång khoẫn 4 - 5 lêìn thị thay muưëi múái)

- Chuá yá: ÚÃ nhûäng vuâng khưng cố nùỉng, duâng thiïët bõ sêëy tûâ 40o- 42o Nïëu rùng yïëu,

coâ thïí xay gaơo rang thađnh böơt röìi cho nûúâc noâng vađo ăïí ùn; hoùơc khöng xay thađnh böơt thò coâ thïí ùn bùìng caâch ngíơm gaơo lûât rang trong miïơng cho mïìm, röìi nhai cho ăïịn thađnh nûúâc, múâi ặúơc nuöịt

GAƠO LÛÂT RANG DUĐNG ĂÏÍ UÖỊNG: rang

gaơo lûât söịng ăïịn khi gaơo vađng ăíơm lađ ặúơc, ăïí nguöơi ặơng vö keo, duđng tûđ tûđ

N ÏỊU B Õ B OÂN : Hai tiïịng möơt líìn, nhai 1

muöîng cađ phï muöịi međ rang röìi Vađ trûúâc khi nguê, nhai 4 muöîng cađ phï muöịi međ rang, nhai ăïịn luâc khöng cođn mùơn múâi ặúơc nuöịt (khoaêng 5 phuât)

N ÛÚÂC U ÖỊNG T UĐY T HEO B ÏƠNH : Bïơnh tim

maơch, ặúđng ruöơt, bao tûê, vöi cöơt söịng: Duđng laâ trađ ba nùm

CAÂCH PHÚI LAÂ TRAĐ BA NÙM: níịu

nûúâc söi, cho laâ trađ tûúi vađo röìi vúât ra liïìn (ăoâ lađ caâch rûêa trađ) Sau ăoâ uê möơt ăïm, phúi chöî maât, möơt ngađy xöịc lïn ba líìn (saâng, trûa, chiïìu), phúi khoaêng 1 tuíìn ăïịn 10 ngađy, laâ trađ khö, cho vö bao, ăïí chöî khöng íím Khi duđng, sao khûê thöí bùìng caâch ăöí laâ trađ ăaô rang thúm xuöịng nïìn gaơch tađu, röìi höịt lïn liïìn, khöng ặúơc ăïí líu Coâ thïí mua 4 miïịng gaơch tađu, nïịu nhađ khöng loât

gẩch tâu Lấ trâ rang àïí nguưåi cho vư bao àïí dânh.

CẤCH NÊËU NÛÚÁC TRÂ

Cấch 1: Lêëy 10 lấ trâ khư, rûãa sẩch bùçng

nûúác lẩnh, vô nất lấ trâ, cho vư bịnh thuãy vâ àưí 3 xõ nûúác sưi vư (3 xõ = 0,75 lđt) Àïí khoẫng 15 phuát, trâ sệ ra àuã chêët vâ àïí nguyïn lấ nhû vêåy trong bịnh thuãy, khi uưëng rốt nûúác thưi

Cấch 2: Nêëu 10 lấ trâ àậ rûãa sẩch, nêëu sưi

15 phuát, àưí nûúác trâ vư bịnh thuãy giûä nống, bỗ lấ trâ