Tả và Rotavirus đang là những tác nhân hàng đầu gây tiêu chảy Hằng năm ở nước ta, điều kiện vệ sinh môi trường và nguồn nước không an toàn là nguyên nhân dẫn đến: - Trên 9.000 trường
Trang 1Sự thật về gánh nặng của bệnh tiêu chảy Tại Hội thảo khu vực Mê Kông về phòng chống tiêu chảy
do Tổ chức PATT tổ chức, nhiều kết quả nghiên cứu về bệnh tiêu chảy khiến nhiều người không khỏi giật mình Tiêu chảy do tả và Rotavirus đang là những tác nhân hàng đầu gây nên tiêu chảy ở các quốc gia khu vực này Tại Việt Nam, chỉ tính riêng với trẻ dưới 5 tuổi, mỗi năm chi phí nhiều triệu USD để chăm sóc trẻ nhiễm Rotavirus Mùa đông xuân cũng là thời điểm Rotavirus dễ bùng phát và lây lan nhiều nhất
Tả và Rotavirus đang là những tác nhân hàng đầu gây tiêu chảy
Hằng năm ở nước ta, điều kiện vệ sinh môi trường và nguồn nước không an toàn
là nguyên nhân dẫn đến:
- Trên 9.000 trường hợp tử vong (do tiêu chảy)
- 7 triệu trường hợp tiêu
Trang 2TS Anthony Nelson, chuyên
gia nhi khoa của Trường Đại
học Hồng Kông - Trung Quốc
cho biết, Rotavirus (RV) là
một nguyên nhân gây tiêu chảy
hàng đầu ở mọi quốc gia, kể cả
nước phát triển và đang phát
triển Tuy nhiên, đi liền với
điều kiện chăm sóc y tế còn
nhiều hạn chế, tỷ lệ tử vong
chủ yếu lại chỉ ở những nước nghèo như khu vực Mê Kông Tại Việt Nam, trên 50% số bệnh nhân nhập viện liên quan đến tiêu chảy Đối tượng dễ bị nhiễm RV chủ yếu là trẻ em dưới 5 tuổi, đặc biệt là từ 3 - 24 tháng
Theo TS Đặng Đức Anh - Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, tử vong do RV là vấn đề cần lưu ý toàn cầu, nhất là ở châu Phi và châu Á Do đặc điểm khu dân cư lớn, mật độ dân số dày đặc ở những nơi có nền kinh tế thấp, châu Á là nơi xảy ra nhiều ca tử vong do RV nhất Trong số
10 nước có tỷ lệ tử vong do RV cao nhất thì có tới 6 nước
chảy
- 2,4 triệu trường hợp bị ghẻ, nhiễm giun sán, viêm gan A và mắt hột
- 0,9 triệu trường hợp bị suy dinh dưỡng
- Thiệt hại về kinh tế do chi phí chăm sóc y tế lên tới 262 triệu USD
Trang 3thuộc châu Á và trên 55% trường hợp tử vong do RV xảy
ra ở đây
Các chuyên gia cũng cho hay, nếu như Rotavirus có thể gặp
ở tất cả các quốc gia thì bệnh tả do vi khuẩn tả Vibrio cholerae gây ra lại chỉ xảy ra ở những nơi có điều kiện đời sống thấp, người dân ít được sử dụng nguồn nước sạch, chất thải vệ sinh không được xử lý tốt Mắc tiêu chảy và tả
ở trẻ em Việt Nam là vấn đề mang tính khẩn cấp
TS Yi Seng Doeurn - Văn phòng Kiểm soát các bệnh truyền nhiễm (CDC) Campuchia cho biết, trong số 10 ca nhiễm tả xác định tại An Giang, Việt Nam (đầu năm 2010) thì có tới 8 trường hợp có nguồn gốc từ Campuchia (Takeo
và Kandal) và hai trường hợp sinh sống tại một xã biên giới của Việt Nam nhưng hằng ngày qua biên giới để làm việc tại Campuchia TS Yi Seng Doeurn cũng nhấn mạnh, bệnh
tả hiện vẫn là một trong những bệnh tiêu chảy có nguy cơ thành dịch ở các nước khu vực Mê Kông
Trang 4Rotavirus là tác nhân hàng đầu gây tiêu
chảy ở trẻ em
3 bài toán khó
Ông Thowai Sha Zai, Quản lý Chương trình Vì sự sống còn
và phát triển trẻ em - UNICEF Việt Nam khẳng định, khoảng 1/10 gánh nặng bệnh tật trên thế giới có thể được phòng ngừa bằng 3 cách cải thiện nguồn nước, vệ sinh môi trường và vệ sinh cá nhân Theo giám sát của UNICEF tại Việt Nam, hiện 58% người dân thiếu tiếp cận nguồn nước sạch, 40% người (> 17 triệu trẻ em) thiếu tiếp cận nhà vệ sinh tiêu chuẩn, 88% không rửa tay với xà phòng trước khi
ăn và 84% không rửa tay sau khi đại tiện Phân người
Trang 5không được xử lý đúng cách góp phần làm ô nhiễm nguồn nước, đất và môi trường
Bệnh tiêu chảy liên quan đến sự sống còn của trẻ em, trẻ bị nhiễm bệnh thường ở những nơi không có nguồn nước sạch
và tình trạng vệ sinh kém
Theo các chuyên gia, tiêu chảy là loại bệnh phổ biến thứ 2 gây tử vong ở trẻ; là nguyên nhân gây tử vong 18% ở trẻ dưới 5 tuổi Tuy nhiên, một biện pháp phòng bệnh rất hữu ích chính là rửa tay với xà phòng Biện pháp được coi là
"vaccin tự thân" này có thể làm giảm 47% các bệnh liên quan đến tiêu chảy và giảm 34% các bệnh nhiễm trùng hô hấp cấp PGS.TS Nguyễn Huy Nga, Cục trưởng Cục Quản
lý môi trường - Bộ Y tế cho biết, cùng với những điều kiện thuận lợi khác, Việt Nam sẽ tăng tỷ lệ rửa tay với xà phòng lên 5% mỗi năm
Hiệu quả miễn dịch của vaccin phòng Rotavirus là 85%
Năm 2009, Tổ chức Y tế thế giới đã đưa ra khuyến cáo toàn cầu cần đưa việc uống vaccin RV cho trẻ nhỏ vào tất cả các chương tình tiêm chủng của quốc gia Việc giới thiệu vaccin này đặc biệt được khuyến cáo tại các quốc gia có tỷ
Trang 6lệ tử vong vì tiêu chảy ở trẻ em dưới 5 tuổi trên 10% Theo nghiên cứu tại Mỹ, hiệu quả miễn dịch của vaccin RV xấp
xỉ 85%
Tại Việt Nam, RV lưu hành quanh năm, trẻ dưới 2 tuổi mắc nhiều nhất Tỷ lệ trẻ mắc tiêu chảy cấp phải nhập viện do
RV trung bình trên cả nước là 57,39% Số trường hợp tử vong ước tính 5.300 - 6.800 trẻ/năm Nếu sử dụng vaccin
RV có thể làm giảm 1/3 số ca tiêu chảy phải nhập viện BS Kohei Toda - chuyên gia TCMR của Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam cho rằng đưa vaccin RV vào Chương trình TCMR cho trẻ em Việt Nam là việc làm cần thiết
Vaccin tả chỉ đáp ứng được trong thời gian ngắn
Theo BS Kohei Toda, dịch tễ học bệnh tả đã có nhiều thay đổi đáng kể trong thời gian gần đây, đó là dịch bùng phát trên quy mô rộng hơn và xảy ra thường xuyên hơn; Các chủng mới với độc tính cao hơn của V.cholerae O1 El Tor đang thay thế El Tor gốc ở một số quốc gia châu Phi và châu Á; Tình trạng khẩn cấp của các chủng V.cholerae strains kháng thuốc gây ra mối lo ngại toàn cầu Kiểm soát bệnh tả phải là vấn đề ưu tiên trong các vùng có dịch
Trang 7Tuy nhiên, cần cân nhắc sử dụng vaccin tả dạng uống ở những vùng có dịch và những vùng hoặc quần thể có nguy
cơ có dịch Vaccin tả nên được dùng kết hợp với các can thiệp khác Vaccin chỉ mang lại đáp ứng trong thời gian ngắn trong khi các can thiệp khác như cải thiện nguồn nước sinh hoạt và vệ sinh có tác dụng lâu dài hơn Nếu sử dụng vaccin cho cả cộng đồng vùng có dịch cũng không thể đảm bảo miễn dịch cho cả cộng đồng
TS Lê Thanh Hải - Phó
Giám đốc Bệnh viện Nhi
Trung ương: "Thời tiết
mùa đông xuân thuận lợi
cho Rotavirut gây tiêu chảy
phát triển"
Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, bệnh nhân
tiêu chảy chiếm 12% tổng số bệnh nhân
nhập viện Mùa hè, vi khuẩn là nguyên
nhân chủ yếu gây tiêu chảy còn mùa đông
xuân Rotavirut lại là nguyên nhân chính
Trang 8Trẻ dưới 5 tuổi là đối tượng dễ mắc bệnh nhất và trung bình các cháu trong độ tuổi này mắc 2,2 lần tiêu chảy/năm Ngoài ra bệnh còn do các loại ký sinh trùng, các nguyên nhân khác như dị ứng thức ăn, tự ý
sử dụng kháng sinh Khi trẻ có dấu hiệu tiêu chảy cần cho trẻ bú mẹ nhiều hơn, uống oresol, ăn nhiều thực phẩm giàu dinh dưỡng được nấu chín, nghiền nhỏ, đảm bảo
an toàn vệ sinh thực phẩm Cần dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ Nếu trẻ có dấu hiệu tiêu chảy vài lần trong vòng 1 hoặc 2 giờ, nôn nhiều lần, sốt cao, bỏ bú hoặc ăn uống kém, rất khát thì cần đưa ngay đến
cơ sở y tế Sử dụng vaccin phòng tiêu chảy
do RV là một trong những biện pháp phòng bệnh cho trẻ
Lê Hảo - Mai Linh