Hiểm họa do áp-xe gan docx

Đường lây bệnh có thể theo đường máu hay đường mật hoặc lây lan trực tiếp bởi các ổ nhiễm khuẩn lân cận trong ổ bụng.. Áp-xe gan thường do vi khuẩn đi theo đường máu tới gan hay do các ổ

Hiểm họa do áp-xe gan

Áp-xe gan là một bệnh nặng, có thể gây tử vong với tỷ lệ cao Tác nhân gây bệnh có thể là vi khuẩn, amíp, nấm Đường lây bệnh có thể theo đường máu hay đường mật hoặc lây lan trực tiếp bởi các ổ nhiễm khuẩn lân cận trong ổ bụng

Áp-xe gan thường do vi khuẩn

đi theo đường máu tới gan hay

do các ổ nhiễm khuẩn bên cạnh trong khoang phúc mạc Áp-xe gan có thể chỉ là một ổ đơn độc, hoặc cũng có thể là nhiều ổ áp-xe Trước đây, viêm ruột thừa vỡ là nguyên nhân gây áp-xe gan nhiều nhất, còn hiện nay bệnh đường mật phối hợp lại là căn nguyên gây áp-xe gan phổ biến hơn Viêm mủ tĩnh mạch cửa thường do nhiễm khuẩn ở tiểu khung, nhưng đôi khi ổ nhiễm khuẩn ở nơi khác trong khoang phúc mạc cũng là nguyên nhân hay gặp gây áp-xe gan

Nấm Candida một nguyên

nhân gây áp-xe gan

Biểu hiện áp-xe gan như thế nào?

Sốt là dấu hiệu hay gặp nhất trong áp-xe gan Những bệnh nhân có thêm bệnh đường mật phối hợp thường có các triệu chứng khu trú ở góc hạ sườn phải, bao gồm: đau, phản ứng thành bụng và cảm ứng thành bụng; các triệu chứng không đặc biệt như ớn lạnh, chán ăn, sụt cân, buồn nôn, nôn có thể xuất hiện Thực tế lâm sàng cho thấy có khoảng 50% số bệnh nhân áp-xe gan có gan to, mềm ở góc phần tư trên; hoặc có vàng da Như vậy còn lại khoảng một nửa số bệnh nhân sẽ không có triệu chứng hay dấu hiệu gì liên quan tới bệnh gan Sốt không rõ nguyên nhân có thể là dấu hiệu duy nhất của áp-xe gan, đặc biệt ở người cao tuổi Vì vậy bệnh

lý ở bụng, đặc biệt ở vùng hạ sườn phải được xem là một phần của sốt không rõ nguyên nhân Triệu chứng xét nghiệm đáng tin cậy nhất là tăng alkalin phosphatase trong huyết thanh ở 70% số bệnh nhân bị áp-xe gan Các xét nghiệm chức năng gan khác như: tăng bilirubin thấy ở 50% bệnh nhân; 48% ca có tăng aspartat aminotransferase AST trong huyết thanh; tăng bạch cầu gặp trong 77%; thiếu máu (thường là đẳng sắc) gặp 50%; giảm albumin máu gặp 33%; vãng khuẩn huyết đồng thời gặp trong 30-35% số ca

bệnh Chẩn đoán hình ảnh là những phương pháp đáng tin cậy trong chẩn đoán áp-xe gan, như chụp Xquang, siêu âm, chụp cắt lớp bằng máy tính CT, quét dò tìm bạch cầu gắn indium và gallium, cộng hưởng từ hạt nhân MRI Chụp Xquang phổi, đặc biệt khi thấy nửa cơ hoành bị nâng lên cao, hoặc có hiện tượng thâm nhiễm đáy hay tràn dịch màng phổi phải có thể phát hiện áp-xe gan

Những loại vi khuẩn gây áp-xe gan là gì?

Mầm bệnh gây áp-xe thay đổi tùy vào bệnh căn Những loại hay gặp là: trực khuẩn gram âm hiếu khí và cầu khuẩn đường ruột trong áp-xe gan do đường mật Trong áp-xe gan

do đường mật, ít gặp vi khuẩn kỵ khí Nhưng trái lại, các ca áp-xe gan có nguồn gốc từ nhiễm khuẩn trong phúc mạc hay vùng tiểu khung, thì tác nhân gây bệnh thường gồm cả

vi khuẩn kỵ khí lẫn hiếu khí, nhất là B.fragilis Tuy nhiên đối với trường hợp bệnh nhiễm khuẩn lan theo đường máu gây áp-xe gan, thường chỉ gặp một loại vi khuẩn duy nhất chẳng hạn S.aureus hoặc Streptpcoccus milleri

Tuy ít gặp nhưng cũng cần phải chú ý rằng áp-xe gan còn

có thể do nấm Candida gây ra; thường xảy ra ở những bệnh

nhân đang dùng thuốc điều trị ung thư Tác nhân nữa gây áp-xe gan là amíp tuy không phổ biến lắm Để chẩn đoán trường hợp này cần xét nghiệm huyết thanh học tìm amíp thường cho kết quả dương tính ở trên 95% các trường hợp

Vì vậy nếu xét nghiệm âm tính giúp loại trừ amíp gây bệnh

Các phương pháp điều trị

Điều trị áp-xe gan chủ yếu

dùng hai phương pháp nội

khoa và phẫu thuật

Tuy cho đến nay, việc điều trị

bằng cách chọc dẫn lưu qua da

hoặc phẫu thuật vẫn còn là phổ

biến để điều trị áp-xe ổ bụng,

kể cả áp-xe gan, nhưng việc

điều trị nội khoa cho áp-xe gan mủ cũng đã được quan tâm thỏa đáng Với việc sử dụng các thuốc kháng sinh phổ rộng

để điều trị áp-xe gan giống như các thuốc dùng trong nhiễm khuẩn máu do nhiễm khuẩn ổ bụng Thông thường người ta hay phối hợp việc chọc hút ổ áp-xe trước khi điều trị nội khoa Nhờ kết quả nuôi cấy bệnh phẩm, nên việc dùng

Tổn thương do ổ áp-xe gan

thuốc theo kháng sinh đồ có kết quả tốt giúp bệnh nhân mau khỏi và tiết kiệm kinh phí chữa bệnh Ngược lại các trường hợp điều trị mà không có chọc dẫn lưu qua da thường phải dùng kháng sinh kéo dài hơn Tỷ lệ tử vong do áp-xe gan hiện nay vẫn còn khá cao, khoảng 15% các trường hợp mắc bệnh Do phương pháp dẫn lưu qua da có những hạn chế như khó áp dụng trong các ca có ổ áp-xe lớn, có nhiều ổ; áp-xe chứa chất nhầy, nhớt dễ làm tắc ống dẫn lưu; các bệnh kết hợp, chẳng hạn bệnh đường mật cần phẫu thuật nên người ta có xu hướng sử dụng phẫu thuật hơn Trường hợp điều trị áp-xe gan do nấm Candida thường phải sử dụng amphotericin B dài ngày

Theo một nghiên cứu đã khảo sát 540 trường hợp áp-xe ổ bụng, trong đó có 26% là áp-xe tạng; áp-xe gan chiếm tới 13% trong tổng số áp-xe và 48% trong số áp-xe tạng

ThS Trần Ngọc Hương