*Thành Roma nhìn từ trên không trung *Một nông dân Ai Cập cổ đang cày ruộng bằng cày có bò kéo *Văn minh Trái Đất trong vũ trụ Văn minh là sự kết hợp đầy đủ các yếu tố tiên tiến tại t
Trang 1Thế nào là nền Văn minh
*Theo chiều kim đồng hồ, từ hình trên cùng bên trái: Manhattan nhìn từ trên cao, Tháp chàm Po Nagar, Kim
tự tháp Giza và tượng nhân sư, Trung tâm thành phố London nhìn từ trên cao.
*Thành Roma nhìn từ trên không trung
*Một nông dân Ai Cập cổ đang cày ruộng bằng cày có bò kéo
*Văn minh Trái Đất trong vũ trụ
Văn minh là sự kết hợp đầy đủ các yếu tố tiên tiến tại thời điểm xét đến để tạo nên, duy trì, vận
hành và tiến hoá xã hộiloài người Các yếu tố của văn minh có thể hiểu gọn lại là di sản tích luỹ tri thức, tinh thần và vật chất của con người kể từ khi loài người hình thành cho đến thời điểm xét đến
Đối nghịch với văn minh là hoang dã, man rợ, lạc hậu Khái niệm văn minh chỉ mang tính tương
đối, có tính so sánh tại thời điểm xét đến mà không có giá trị tuyệt đối.
Trang 2Xã hội loài người phát triển từ thủa hoang dã cho đến ngày nay, có thể ước chừng 10.000 năm trong một không gian rộng lớn của Trái đất và được các nhà khoa học chia ra nhiều thời đại: Cổ Đại, Trung Cổ, Cận Đại và Hiện Đại Trong mỗi thời đại, xã hộiloài người nổi lên một số vùng, mà
ở đó xã hội cư dân ở điểm tập hợp được các giá trị tiên tiến vượt trội trong nhiều lĩnh vực - hình
thành nền văn minh Riêng thời Cổ Đại có tám nền văn minh lớn được thống kê (các học giả vẫn tranh cãi về số lượng) gồm: nền văn minh Ai Cập cổ đại, nền văn minh Hy Lạp, nền văn minh La
Mã, nền văn minh Tây Á, nền văn minh Ấn Độ, nền văn minh Trung Hoa, nền văn minh Maya và
nền văn minh Andes
Lịch sử loài người không ngừng phát triển và vận động Ngày nay trên thế giới xuất hiện thêm
nhiều nền văn minh hiện đại khác Chưa kể đến gần 500 di sản thế giới nằm rải rác trên khắp thế giới đã được UNESCO xếp hạng và công nhận Việc xếp hạng và công nhận vẫn còn tiếp tực bổ sung các di sản và các nền văn minh khác mới được phát hiện gần đây, cũng như đang hoàn thành dần các chứng cứ khảo cổ khác
Lịch sử nhân loại cũng không thể không nhắc đến các nền văn minh nhỏ hơn, có sự giao thoa qua lại và chịu ảnh hưởng chi phối của dòng văn hóa lớn cũng tạo thành các sắc thái riêng Riêng ở
Đông Á phải kể đến các nền văn hóa như văn hóa Nhật Bản, văn hóa sông Hồng, văn hóa Khơme,
văn hóa Tây Tạng, văn hóa Chăm
Có một số nhà khoa học lại xếp loại các nền văn minh trên thế giới theo cách khác trên đây Họ phân loại ra các nhóm: các nền văn minh suy tàn, các nền văn minh giao thoa, các nền văn
minh thuần nhất v.v , nhưng ngày nay phần đông các nhà khoa học đương nhiên công nhận một
thực tế rằng, tất cả các nền văn minh đều hình thành, phát triển và suy tàn, nhưng văn minh nhân
loại là phát triển không ngừng, bởi vì nó kế thừa những di sản của các nền văn minh suy tàn trước
đó để lại, như một quy luật bất biến của lịch sử nhân loại toàn cầu Điều này để tránh tranh luận
không có hồi kết khi một vài nhà khoa học tranh cãi về nền văn minh Âi Cập Họ lý luận rằng, nói
đến nền văn minh Ai Cập thì phải nói đến yếu tố cổ đại trong đó, chứ không người ta hiểu nhầm về
sự văn minh của Ai Cập ngày nay Thực ra mà nói, người Ai Cập ngày nay có văn minh hay không?
Có quá đi chứ, nhưng họ không còn được gọi theo địa danh Ai Cập nữa, mà phải gọi theo một tầm ảnh hưởng lớn hơn Nhân loại ngày nay không sống trong các ốc đảo biệt lập như hàng năm trước đây nữa Theo lập luận mới, trong vòng một trăm năm nữa (rất ngắn trong lịch sử loài người) loài
người sẽ đạt đến một trình độ siêu văn minh: họ sẽ biết sống có trách nhiệm với trái đất của chúng
ta, họ sẽ biết cân bằng năng lượng mà không gây ra khủng hoảng do ô nhiễm môi trường, họ sẽ thỏa
mãn các nhu cầu cơ bản của các cư dân trên hành tinh, mà nguồn gốc thừa thiếu và mất công bằng
là dẫn đến thảm họa chiến tranh, loài người sẽ ngừng phát triển về dân số khi đạt đến ngưỡng 8 tỷ dân trên hành tinh này và sẽ từ từ giảm xuống chỉ còn 4-5tỷ người trong 100 năm kế tiếp để cân bằng những gì mà bản thân Trái đất có thể cung cấp và tái sinh được?! Và văn minh nhân loại, hay văn minh trái đất chỉ có thể lụi tàn, nếu một thảm họa nào đó từ bên ngoài vũ trụ giáng xuống
đầu họ Mọi chuyện đều có thể
*Một kiến trúc độc đáo Chămpa
Trang 3*Một góc sân bay Tokyo ngày nay
*Thành phố New York hiện đại-biểu tượng của nền văn minh hiện đại
•
Nền văn minh tương đồng với đặc trưng văn hóa
Nền văn minh có thể được hiểu như là văn hóa của một xã hội phức tạp Ở mỗi xã hội, văn minh hoặc chưa, có được đặc trưng về tư tưởng và tập tục, có một phần vật chất và nghệ thuật, góp phần làm nên sự độc đáo Các nền văn minh có nền tảng văn hóa đa dạng, bao gồm văn học, hội họa,
kiến trúc, tôn giáo, tín ngưỡng, và những tập tục đa dạng được kết hợp hài hòa Nền văn minh có bản năng tự theo đuổi sự mở rộng, nhiều hơn, vươn xa, và phải có tiềm lực để đạt được những điều đó
Tuy nhiên, cho đến ngày nay, vẫn còn một vài bộ lạc hoặc dân tộc vẫn chưa được văn minh Điều này được gọi chung là lạc hậu, hoang dã Họ không có phân tầng xã hội và chính trị, tôn giáo-tín ngưỡng, hệ thống chữ viết hoặc tiền tệ Một trật tự về sự tín ngưỡng có thể có, ví dụ như, họ tôn trọng người cao tuổi, chỉ là quan hệ mà không đưa đến việc xác lập quyền lực, đúng ra là sự giao kèo về quan hệ Sự thống trị thực sự không tồn tại, hoặc ở một mức tối thiểu kiểu văn minh cai trị giống thói quen trong mỗi gia đinh
Thế giới đã văn minh là sự phổ biến về nông nhiệp, chữ viết và tín ngưỡng đến các bộ lạc nguyên thủy, hoang dã Một số bộ lạc có thể chấp nhận tiếp cận sự khai sáng Nhưng văn minh luôn luôn có
xu hướng sử dụng sức mạnh: nếu một bộ lạc nào đó không chấp nhận sự truyền bá nông nghiệp hoặc từ chối tôn giáo-tín ngưỡng Văn minh thường sử dụng tôn giáo như một cách biện minh cho hành động của mình, như là một hành động đi khai hóa cho người chưa văn minh, còn hoang dã hay
có ý muốn cưỡng ép để truyền bá văn minh
Tuy nhiên, sự đa dạng một nền văn hóa kết hợp với văn minh luôn luôn có xu hướng mở rộng và ảnh hưởng đến các nền văn hóa khác, đôi khi đồng hóa chúng vào với nền văn minh (một ví dụ kinh điển là với Nền văn minh Trung Hoa cổ xưa đã ảnh hưởng đến Triều Tiên, Nhật Bản và Việt Nam) Trong thực tế có rất nhiều nền văn minh có tầm lan tỏa rất rộng ở nhiều quốc gia và lãnh thổ./