Viêm gan B pps

Bạn đặc biệt có nguy cơ nếu bạn tiêm chích ma túy dùng chung kim tiêm hoặc đồ dùng cá nhân khác, có quan hệ tình dục không an toàn với người bị nhiễm, hoặc được sinh ra hay đi du lịch tớ

Viêm gan B

Viêm gan B là một nhiễm trùng gan nghiêm trọng do virus viêm gan

B (HBV) Với một số người, bệnh có thể mạn tính, gây suy gan, ung thư gan hoặc xơ gan là bệnh để lại sẹo vĩnh viễn ở gan

Virus viêm gan B được truyền qua máu và các dịch của cơ thể người

bị bệnh theo con đường tương tự như virus HIV (là virus có thể gây AIDS) Viêm gan B lây nhiễm gấp gần 100 lần HIV

Bạn đặc biệt có nguy cơ nếu bạn tiêm chích ma túy dùng chung kim tiêm hoặc đồ dùng cá nhân khác, có quan hệ tình dục không an toàn với người bị nhiễm, hoặc được sinh ra hay đi du lịch tới những vùng đang lan rộng viêm gan B trên thế giới Ngoài ra, phụ nữ có HBV có thể truyền bệnh cho con trong khi sinh

Phần lớn người nhiễm bệnh là người lớn đều hồi phục hoàn toàn viêm gan B, ngay cả khi các dấu hiệu và triệu chứng của họ rất nặng Trẻ nhỏ và trẻ em dễ tiến triển bệnh mạn tính hơn

Mỗi năm, có hơn 1,25 triệu người Mỹ nhiễm virus mạn tính và 5.000

ca tử vong do bệnh có liên quan tới viêm gan B Mặc dù không chữa khỏi viêm gan B, vaccin có thể phòng tránh được bệnh Nếu bạn đã nhiễm bệnh, dùng các biện pháp phòng ngừa có thể ngăn ngừa lây lan HBV sang người khác

Dấu hiệu và triệu chứng

Đa số trẻ nhỏ và trẻ em bị viêm gan B không bao giờ có dấu hiệu và triệu chứng Giống như khoảng 1/3 số người lớn Các dấu hiệu và triệu chứng thường xuất hiện 4-6 tuần sau khi bạn bị nhiễm và có thể ở mức độ từ nhẹ tới nặng Có thể gồm một vài hoặc tất cả các dấu hiệu và triệu chứng dưới đây:

 Ăn không ngon

 Buồn nôn và nôn

 Yếu và mệt mỏi

 Đau bụng, nhất là vùng gan

 Vàng da hoặc trắng mắt Điều này xuất hiện khi gan của bạn không thể loại bỏ chất cặn bã của tế bào hồng cầu già (được biết là bilirubin)

ra khỏi máu Cuối cùng, bilirubin tích lại và lắng đọng ở da, gây vàng da

 Đau khớp

Viêm gan B có thể tổn thương gan và lây lan sang người khác ngay cả khi không có dấu hiệu và triệu chứng Đó là lý do tại sao xét nghiệm nếu có biểu hiện viêm gan B hoặc bạn có những hành vi có nguy cơ là rất quan trọng

Vì tính phức tạp của gan và sự tiếp xúc của nó với quá nhiều chất độc,

nó rất dễ bị bệnh Nhưng gan có khả năng tái sinh đến kinh ngạc, nó có thể

tự lành bằng cách thay thế hoặc hồi phục mô bị tổn thương Ngoài ra, các tế bào khỏe mạnh tiếp quản chức năng của tế bào bị tổn thương, vô hạn hoặc cho tới khi tổn thương đã hồi phục Mặc dù vậy, gan dễ bị nhiều bệnh có thể gây tổn thương nặng hoặc không thể thay đổi được, bao gồm viêm gan B

Viêm gan B có thể cấp tính (kéo dài dưới 6 tháng) hoặc mạn tính (kéo dài từ 6 tháng trở lên) Nếu bệnh là cấp tính, hệ miễn dịch có thể loại bỏ hoàn toàn virus ra khỏi cơ thể và bạn sẽ hồi phục hoàn toàn trong vài tháng Khi hệ miễn dịch không thể chống lại virus, nhiễm HBV có thể suốt đời, gây các bệnh nặng như xơ gan và ung thư gan

Phần lớn người viêm gan B mắc phải là người lớn bị bệnh cấp tính Nhưng kết quả gần như có hy vọng ở trẻ nhỏ và trẻ em Gần 90% số trẻ nhỏ nhiễm HBV trong những năm đầu đời và tới một nửa số trẻ bị nhiễm từ 1-5 tuổi trở nên mạn tính Bệnh mạn tính có thể không phát hiện được trong 20-

40 năm cho tới khi người đó bị bệnh nặng do bệnh gan

Viêm gan B là 1 trong 6 chủng viêm gan virus mới được phát hiện, những chủng khác là A, C, D, E và G

Mỗi chủng đều duy nhất, khác với các chủng khác về mức độ nặng của bệnh và đường lây Ở các nước công nghiệp như Mỹ, bạn thường nhiễm HBV theo các con đường sau:

hệ tình dục không an toàn bằng đường âm đạo, hậu môn hoặc miệng với bạn tình bị nhiễm; máu, nước bọt, tinh dịch và dịch tiết âm đạo sẽ vào cơ thể bạn Bạn cũng có thể bị nhiễm khi dùng chung dụng cụ quan hệ tình dục nếu chúng không được rửa hoặc được đeo bao cao su Virus có trong dịch tiết của người bị nhiễm và đi vào cơ thể bạn qua các vết xước nhỏ có thể ở trực tràng hoặc âm đạo trong khi giao hợp

qua kim tiêm và ống tiêm có máu bị nhiễm Đó là lý do tại sao dùng chung

đồ tiêm chích ma túy sẽ có nguy cơ cao viêm gan B Nguy cơ tăng nếu bạn thường xuyên tiêm chích ma túy hoặc cũng có hành vi tình dục nguy cơ cao Mặc dù tránh dùng thuốc tiêm là cách tốt nhất ngăn ngừa nhiễm bệnh, bạn không thể lựa chọn được điều này Nếu như vậy, một cách làm giảm nguy

cơ cho bạn là tham dự chương trình đổi kim tiêm trong cộng đồng Các chương trình này cho phép bạn đổi kim tiêm và bơm tiêm đã dùng lấy dụng

cụ vô trùng Ngoài ra, cân nhắc việc tìm những hướng dẫn và cách điều trị cai nghiện

ngại đối với nhân viên y tế và bất cứ người nào thường tiếp xúc với máu người Nếu bạn là một trong những nhóm người này, hãy tiêm phòng viêm gan B và theo dõi các cách phòng ngừa thông thường khi sờ vào kim tiêm và các dụng cụ nhọn khác

B có thể truyền virus sang con Nếu bạn bị viêm gan B, nên tiêm cho con bạn một mũi globulin miễn dịch viêm gan B lúc mới sinh, cùng với 3 lần tiêm vaccin viêm gan B, sẽ giảm rất nhiều nguy cơ nhiễm virus ở con bạn

Nếu bạn nhiễm HBV, máu, tinh dịch, dịch tiết âm đạo hoặc nước bọt

bị nhiễm phải vào trong cơ thể bạn Bạn không thể nhiễm bệnh qua tiếp xúc bình thường, ôm, nhảy hoặc bắt tay với người bị viêm gan B Bạn cũng không thể bị nhiễm theo các cách dưới đây:

 Tiếp xúc với mồ hôi hoặc nước mắt của người có HBV

 Dùng chung bể bơi, điện thoại hoặc bệ xí với người có virus

 Cho máu

Các yếu tố nguy cơ

Người ở bất cứ lứa tuổi, chủng tộc, dân tộc, giới tính hoặc xu hướng tình dục nào đều có thể bị nhiễm HBV Nhưng bạn có nguy cơ cao nhất nếu bạn:

 Có quan hệ tình dục không an toàn với nhiều người Bạn có nguy cơ dù quan hệ tình dục khác giới, đồng giới hoặc lưỡng giới Tình dục không an toàn nghĩa là quan hệ tình dục không dùng bao cao su

 Có quan hệ tình dục không an toàn với người có HBV

 Được chẩn đoán bị bệnh lây truyền qua đường tình dục như lậu hoặc nhiễm chlamydia

 Dùng chung kim tiêm khi tiêm chích ma túy

 Ở chung với người bị nhiễm HBV mạn tính

 Công việc tiếp xúc với máu người

 Được truyền máu hoặc các sản phẩm máu trước năm 1970 – là thời điểm mà máu cung cấp bắt đầu được xét nghiệm HBV Hiện nay, nguy

cơ nhiễm HBV trong mỗi đơn vị máu được cho xấp xỉ 1/250.000 Hơn nữa, các phương pháp sàng lọc máu mới đảm bảo máu cung cấp an toàn hơn Các xét nghiệm trước đây sàng lọc kháng thể của máu cho là chất được hệ miễn dịch sinh ra trong đáp ứng với sự xâm nhập của các vi sinh vật như virus Mặc khác, xét nghiệm acid nucleic tự sàng lọc virus Điều này có nghĩa một lượng nhỏ virus có thể được phát hiện trước khi đáp ứng kháng thể xuất hiện trong hệ miễn dịch của người cho

 Thẩm tách máu đối với bệnh thận giai đoạn cuối

 Du lịch tới vùng có tỷ lệ nhiễm HBV cao, như châu Phi cận Sahara, Đông Nam Á, lòng chảo Amazon, đảo Thái Bình và Trung Đông

 Là thanh thiếu niên hoặc thanh niên sống trong điều kiện bị Mỹ trừng phạt

Trẻ được sinh từ mẹ nhiễm HBV cũng có nguy cơ cao Giống với trẻ nhỏ và trẻ em có cha mẹ được sinh tại những vùng lan tràn nhiễm HBV Ở nhiều nước đang phát triển, cách lây truyền virus phổ biến nhất là từ mẹ sang con hoặc những trẻ sống cùng nhà Ở một phần của châu Phi cận Sahara, châu Á và Thái Bình, gần như toàn bộ trẻ em đều bị nhiễm

Đôi khi có thể nhiễm HBV ngay cả khi bạn không có các yếu tố nguy

cơ được biết về bệnh này

Khi nào cần khám bệnh

Hãy khám bệnh nếu bạn có các dấu hiệu hoặc triệu chứng của viêm gan B hoặc có nguy cơ bị bệnh và không được tiêm phòng hoặc không biết bạn đã được tiêm phòng chưa

Hiện tại, phần lớn trẻ em ở Mỹ được tiêm phòng HBV cùng với các mũi tiêm phòng khác Nhưng một số trẻ, đặc biệt là những trẻ không được chăm sóc y tế thường xuyên hoặc cha mẹ chúng di cư từ những nước có tỷ lệ nhiễm cao có thể bị bỏ qua Nếu con bạn không được tiêm chủng, hãy đến khám bác sĩ, phòng chăm sóc sức khỏe của bang hoặc phòng y tế công cộng Nhiều bang có vaccin giá thấp hoặc miễn phí cho những người có nhu cầu tiêm chủng

Kiểm soát suốt đời về chức năng gan và sàng lọc ung thư gan là rất quan trọng đối với người lớn và trẻ em bị nhiễm HBV mạn tính Nếu bạn hoặc con bạn có các dấu hiệu của bệnh gan, bác sĩ sẽ chuyển bạn tới bác sĩ chuyên khoa đều điều trị thêm

Sàng lọc và chẩn đoán

Nếu bạn có thai, kiểm tra HBV sớm trong thời kỳ mang thai là rất quan trọng Ngoài ra, làm xét nghiệm nếu bạn có quan hệ tình dục không an toàn với nhiều người, dùng chung kim tiêm khi tiêm chích ma túy hoặc di cư

từ những vùng lan rộng viêm gan B

Những người nhận con nuôi từ các vùng phổ biến viêm gan B cần cho trẻ xét nghiệm ngay khi chúng tới Mỹ Xét nghiệm làm ở các nước khác có thể không tin cậy Để thoải mái nhất về nhu cầu đặc biệt của trẻ được nhận làm con nuôi, bác sĩ thường xét nghiệm HBV như một phần trong đánh giá sức khỏe toàn thân

Bạn và con bạn có thể được xét nghiệm tại phòng khám của bác sĩ, bệnh viện hoặc phòng y tế công cộng Nhiều phòng y tế công cộng xét nghiệm HBV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác miễn phí Xét nghiệm là rất quan trọng để bảo vệ bạn và con bạn và ngăn ngừa sự lây truyền virus sang người khác

Vì nhiều người viêm gan B không có dấu hiệu và triệu chứng, bác sĩ chẩn đoán bệnh dựa vào một hoặc nhiều xét nghiệm máu Các xét nghiệm này gồm:

 Kháng nguyên bề mặt viêm gan B (HBsAg) Kháng nguyên bề

mặt viêm gan B là bề mặt bên ngoài của virus Xét nghiệm dương tính đối với kháng nguyên này có nghĩa bạn có thể dễ dàng truyền virus sang người khác Xét nghiệm âm tính có nghĩa hiện tại bạn không nhiễm bệnh

 Kháng thể với kháng nguyên bề mặt viêm gan B (kháng HBs)

Kết quả xét nghiệm này dương tính có nghĩa bạn có kháng thể với HBV Đây có thể là do nhiễm HBV từ trước và bạn đã hồi phục Hoặc, bạn có thể

đã tiêm phòng Trong trường hợp khác, bạn không thể nhiễm cho người khác hoặc tự bị nhiễm vì bạn đã được bảo vệ bởi vaccin hoặc miễn dịch tự nhiên của bạn

Mặc dù xét nghiệm này phát hiện những người bị bệnh mạn tính, đôi khi kết quả rất mập mờ Nếu bạn xét nghiệm dương tính với kháng thể nhân viêm gan B, bạn có thể bị bệnh mạn tính và bạn có thể lây truyền sang người khác Nhưng bạn cũng có thể hồi phục từ bệnh cấp tính hoặc miễn dịch nhẹ với HBV không thể phát hiện bằng cách khác Xét nghiệm này được giải thích tùy thuộc vào kết quả của 2 xét nghiệm khác như thế nào Khi kết quả không chắc chắn, bạn có thể cần làm lại cả 3 xét nghiệm

Xét nghiệm bổ sung

Nếu bạn được chẩn đoán viêm gan B, bác sĩ có thể làm các xét nghiệm để kiểm tra mức độ nặng của nhiễm HBV cũng như sức khỏe của gan Các xét nghiệm này bao gồm:

mặt của một protein được tế bào nhiễm HBV bài tiết ra Kết quả dương tính

có nghĩa bạn có nồng độ virus cao trong máu và có thể dễ nhiễm sang người khác Nếu xét nghiệm âm tính, bạn có nồng độ HBV trong máu thấp và ít có khả năng lây lan bệnh

 Xét nghiệm gan Các xét nghiệm máu này kiểm tra việc tăng

nồng độ các enzym gan như alamin aminotransferase và aspartat aminotransferase, thoát vào máu khi tế bào gan bị tổn thương

 Xét nghiệm alpha-fetoprotein (AFP) Nồng độ protein này cao

trong máu đôi khi có thể là dấu hiệu của ung thư gan

lấy để phân tích dưới kính hiển vi Sinh thiết có thể chắc chắn về phạm vi tổn thương gan và có thể giúp xác định cách điều trị tốt nhất đối với bạn

Biến chứng

Cuối cùng nhiễm HBV mạn tính có thể gây các bệnh gan nặng như xơ gan, suy gan và ung thư gan Bị nhiễm HBV khi còn nhỏ làm cho bạn có nguy cơ cao bị các bệnh này khi trưởng thành

Xơ gan để lại sẹo vĩnh viễn ở gan Nó cũng có thể gây nhiều biến chứng khác, bao gồm xuất huyết thực quản và ứ dịch nhiều ở bụng (cổ trướng) Các độc chất tích tụ trong máu có thể ảnh hưởng tới chức năng tâm thần, gây lẫn lộn và thậm chí hôn mê (bệnh não gan) Ở Mỹ, hằng năm xơ gan ảnh hưởng tới cuộc sống của 25.000 người

Ngoài ra, mỗi năm khoảng 200 người Mỹ chết do suy gan cấp có liên quan tới viêm gan B là bệnh mà tất cả các chức năng sống của gan đều không còn Khi xảy ra điều này, cần ghép gan để duy trì sự sống

Nguy cơ bị bệnh mạn tính và tử vong do xơ gan, suy gan và ung thư gan thay đổi theo tuổi nhiễm HBV Người nhiễm bệnh mạn tính vào giai đoạn cuối đời có 15% nguy cơ chết vì bệnh gan, trong khi những người nhiễm bệnh mạn tính khi còn nhỏ có 25% nguy cơ chết vì xơ gan hoặc ung thư gan

Bất cứ người nào nhiễm HBV mạn tính cũng dễ bị nhiễm chủng viêm gan virus khác viêm gan D Trước đây biết về virus delta, virus viêm gan D

cần lớp vỏ ngoài của HBV để nhiễm vào tế bào Bạn không thể nhiễm viêm gan D trừ khi bạn đã nhiễm HBV

Người tiêm chích ma tuý bị viêm gan B có nguy cơ cao nhất, nhưng cũng có thể nhiễm viêm gan D nếu bạn có quan hệ tình dục không an toàn với người bị bệnh hoặc sống với người nhiễm viêm gan D Nhiễm cả viêm gan B và viêm gan D làm cho bệnh dễ tiến triển thành xơ gan hoặc ung thư gan

Điều trị

Nếu biết bạn đã tiếp xúc với HBV, hãy gọi ngay cho bác sĩ Tiêm globulin miễn dịch viêm gan B trong 24 giờ ngay sau khi tiếp xúc với virus này có thể bảo vệ bạn khỏi viêm gan B Bạn cũng nên tiêm 3 mũi vaccin viêm gan B

Khi bạn bị viêm gan B mạn tính, có một vài sự lựa chọn điều trị Ở một số trường hợp nhất là khi bạn không có dấu hiệu và triệu chứng hoặc tổn thương gan – bác sĩ có thể gợi ý kiểm soát, hơn là điều trị bệnh của bạn Trong những trường hợp khác, bác sĩ có thể khuyên điều trị các thuốc kháng virus Khi tổn thương gan nặng, ghép gan có thể là sự lựa chọn duy nhất

Điều trị thuốc

Bác sĩ dùng 3 thuốc để điều trị nhiễm HBV mạn tính:

thể chống lại sự xâm nhập của các vi sinh vật như virus Bổ sung interferon được tạo ra trong phòng thí nghiệm có thể kích thích đáp ứng miễn dịch của

cơ thể bạn với HBV và giúp ngăn ngừa virus tái sinh trong tế bào của bạn Không có ai là ứng cử viên đối với điều trị interferon Ở một vài trường hợp, interferon loại bỏ hoàn toàn virus, mặc dù bệnh có thể tái phát sau đó Interferon có nhiều tác dụng phụ nhiều triệu chứng giống với viêm gan B Các tác dụng phụ này gồm trầm cảm, mệt mỏi, đau cơ, đau người, sốt và buồn nôn Các triệu chứng này thường nặng trong 2 tuần điều trị đầu tiên và trong 4-6 giờ đầu sau khi tiêm interferon Bạn thường được nhận 3 mũi interferon/1 tuần trong 4-6 tháng Tác dụng phụ nghiêm trọng có thể xuất hiện bất cứ lúc nào là giảm sản sinh hồng cầu Thuốc khác, interferon pegylat, chỉ được dùng 1 lần/tuần và có hiệu quả hơn nhiều so với điều trị interferon chuẩn Interferon pegylat làm tăng miễn dịch và ngăn ngừa sự phát triển của virus

HBV tái sinh trong tế bào Thuốc thường được dùng dưới dạng viên, 1 lần/ngày trong 12 tháng Tác dụng phụ hay gặp gồm ho, ỉa chảy, buồn nôn