Hệ Mặt Trời cũng được gọi là Thái Dương Hệ là một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời, gồm 8 hành tinh chính quay xung quanh,
Trang 1Hệ Mặt Trời (cũng được gọi là Thái Dương Hệ) là một hệ hành tinh có
Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời, gồm 8 hành tinh chính quay xung quanh, 6 trong số các hành tinh này có vệ tinh riêng của chúng, cùng một lượng lớn các vật thể khác gồm các hành tinh lùn (như Diêm Vương Tinh), tiểu hành tinh, sao chổi, bụi và plasma
So sánh kích thước của các hành tinh hệ Mặt Trời
Cấu trúc
Từ trong ra ngoài, Hệ Mặt Trời gồm
Mặt Trời
Các hành tinh là Thủy Tinh, Kim Tinh, Trái Đất, Hỏa Tinh, Mộc Tinh, Thổ Tinh, Thiên Vương Tinh, Hải Vương Tinh
Ba hành tinh lùn là Ceres, Diêm Vương Tinh và Eris (được chính thức xếp loại hành tinh lùn kể từ tháng 8 năm 2006)
Ngoài cùng là Vòng đai Kuiper và Đám Oort
Các hành tinh còn có các vật thể bay quanh chúng như các vệ tinh tự nhiên, các vòng đai của vài hành tinh (như vành đai Sao Thiên Vương, vành đai Sao Thổ, ), các vệ tinh nhân tạo Các tiểu hành tinh cũng có các vệ tinh của chúng
Xen kẽ giữa các hành tinh có các thiên thạch và bụi cùng các sao chổi Ngoài ra còn có nhật quyển (heliosphere), cấu trúc lớn nhất trong Hệ Mặt Trời, được tạo thành từ ảnh hưởng của từ trường quay của Mặt Trời trên plasma, gọi là gió Mặt Trời, choán đầy không gian trong hệ Mặt Trời Nó
Trang 2
Cấu trúc nhật quyển
Tàu Voyager 1 trong nhật quyển
Từ quyển của trái đất
Nhật quyển bao quanh quỹ đạo sao Mộc
Thí nghiệm mô phỏng sự ảnh hưởng của quyển từ đến gió Mặt Trời; các dòng Birkeland giống cực quang được tạo ra từ quả cầu
từ, anốt từ trong buồng chân không
Trang 3Kích thước quỹ đạo
Cấu trúc hệ Mặt Trời
Khoảng cách trong Hệ
Mặt Trời thường được đo
bằng các đơn vị thiên
văn Một đơn vị thiên
văn, viết tắt là AU, là
khoảng cách giữa Trái
Đất và Mặt Trời, hay
149.598.000 kilômét
Đa số các vật thể trên
quỹ đạo quanh Mặt Trời
đều nằm trong mặt phẳng
quỹ đạo gần nhau, và gần
mặt phẳng hoàng đạo, và cùng quay một hướng Kích thước của quỹ đạo các hành tinh và cả vành đai tiểu hành tinh tuân gần đúng theo quy luật Titius-Bode, một quy luật gần đúng và có thể chỉ là trùng hợp ngẫu nhiên Các vật thể trong Hệ Mặt Trời được chia thành ba vùng Các hành tinh Sao Thủy, Sao Kim, Trái Đất, vành đai các tiểu hành tinh chính và Sao Hỏa nhóm thành các hành tinh vòng trong, gọi là vùng I Các hành tinh còn lại cùng các vệ tinh của chúng tạo các hành tinh vòng ngoài, vùng II
Vùng III gồm vùng của các vật thể bên kia của Hải Vương Tinh (Trans-Neptunian) như vành đai Kuiper, Đám Oort và vùng rộng lớn ở giữa
Phân bố khối lượng
Mặt Trời, một sao thuộc dãy chính G2, chiếm 99,86% khối lượng hiện được biết đến của cả hệ Hai vật thể có đường kính lớn nhất của hệ, Sao Mộc và Sao Thổ, chiếm 91% phần còn lại (khoảng 0.1274% khối lượng
cả hệ) Đám Oort có thể chiếm một phần đáng kể, nhưng hiện nay sự hiện
Trang 4Gió Mặt Trời tiếp xúc với từ quyển của Trái Đất
Xem bài chính Gió Mặt Trời
Mặt Trời phát ra một nguồn tia liên tục gồm các hạt có khối lượng, ở dạng plasma được biết đến như gió Mặt Trời Nó tạo thành một vùng có
áp suất thấp thâm nhập vào không gian giữa các hành tinh ở mọi hướng, vươn tới khoảng cách ít nhất là mười tỷ dặm tính từ Mặt Trời Các lượng nhỏ gồm bụi cũng có
mặt trong không gian
giữa các hành tinh và
gây ra hiện tượng
ánh sáng hoàng đạo
Một số bụi có lẽ đến
từ bên ngoài Hệ Mặt
Trời Sự ảnh hưởng
của từ trường quay
của Mặt Trời đối với
không gian giữa các
hành tinh tạo nên kết
cấu lớn nhất trong
Hệ Mặt Trời, gọi là
nhật quyển
Gió Mặt Trời tạo ra nhiều ảnh hưởng đến khí quyển Trái Đất, tạo ra bão
từ, cực quang
Các hành tinh vòng trong
Trang 5Xem bài chính Sao Thủy, Sao Kim, Trái Đất, Sao Hỏa
Bốn hành tinh kiểu Trái Đất (terrestrial planet) ở vòng trong có đặc trưng
ở sự rắn đặc của chúng, được tạo thành từ đá Chúng được tạo thành trong những vùng nóng hơn gần Mặt Trời, nơi các vật liệu dễ bay hơi hơn đã bay mất chỉ còn lại những thứ có nhiệt độ nóng chảy cao, như silicate, tạo thành vỏ rắn của các hành tinh và lớp phủ bán lỏng bên ngoài, và như sắt, tạo thành lõi của các hành tinh này Tất cả đều có các hố tạo ra bởi va chạm và nhiều đặc trưng kiến tạo bề mặt, như các thung lũng nứt rạn và các núi lửa Chúng tự quay quanh trục chậm chạp và có rất ít hoặc không
có vệ tinh nào cả Tổng cộng cả nhóm chỉ có 3 vệ tinh
Với tính chất lí hóa gần như Trái Đất, nhóm hành tinh bên trong đều có
bề mặt là đá (nên lưu giữ được nhiều dấu vết những vụ va chạm với các thiên thạch), nhưng chỉ trên Trái Đất mới có mặt các hợp chất hữu cơ Sao Thuỷ, cách Mặt Trời 0,39 AU, là hành tinh nằm gần Mặt Trời nhất và cũng là hành tinh nhỏ nhất, không điển hình nhất trong nhóm Nó không
có khí quyển và hiện nay vẫn chưa quan sát được các hoạt động địa chất Cái lõi sắt to của nó gợi ý rằng nó từng có vỏ to lớn bên ngoài và cái vỏ
đó đã bị lấy đi trong giai đoạn hình thành đầu tiên bởi trọng lực của Mặt Trời
Sao Kim, cách Mặt Trời 0,72 AU, là hành tinh kiểu Trái Đất thực sự Giống như Trái Đất, Sao Kim có lớp vỏ silicate dày bao bọc bên ngoài lõi sắt, cũng như một khí quyền đáng kể và bằng chứng về hoạt động địa chất bên trong từng xảy ra trước kia, như các núi lửa Nó khô hơn Trái Đất, và khí quyển của nó đậm đặc hơn Trái Đất 90 lần, tuy nhiên, chứa chủ yếu thán khí và axít sunfuric
Trái Đất, cùng vệ tinh tự nhiên Mặt Trăng, cách Mặt Trời 1 AU, là hành tinh lớn nhất trong nhóm bên trong Trái Đất cũng là nơi duy nhất cho thấy những minh chứng rõ ràng về hoạt động địa chất đang diễn ra Nó là hành tinh duy nhất có thủy quyển, kích thích sự hình thành các kiến tạo địa chất nhiều tầng Khí quyển của nó khác biệt căn bản so với các hành tinh trong nhóm, nó đã biến đổi với sự hiện diện của sự sống và chứa 21% ôxi Vệ tinh của Trái Đất, Mặt Trăng, thỉnh thoảng được coi là một
Trang 6Sao Hoả, cách Mặt Trời 1,5 AU, nhỏ hơn Trái Đất và Sao Kim, có khí quyển loãng gồm thán khí Bề mặt của nó, lỗ chỗ các núi lửa lớn và các rãnh thung lũng như các thung lũng Marineris, cho thấy rằng nó từng có các hoạt động địa chất và chứng cứ hiện nay cho thấy rằng có thể nó còn tiếp tục đển rất gần đây (Trái Đất) Sao Hoả có hai mặt trăng nhỏ được cho là các tiểu hành tinh bị nó tóm được