Thi công quấn bộ dây biến áp 1 pha
Trang 1
BIEN-AP_1_PHA
2.1 YEU CAU THUC HIEN :
+ Sinh viên dựa trên số liệu tính toán được trong bời 1; thực hiện thi công bộ
dây quốn theo đúng cóc số liệu này
“ Sau khi quốn xong bộ dôy, hoàn tốt các công đoạn hàn cóc đoạn dôy ra cho bộ dôy sơ vò thứ cốp; giữ các đầu dôy nối ơn toàn vò chắn chốn
+ Lốp ghép hoàn chỉnh cóc lớ thép vòo bộ dôy; ghép chặt cóc lớ thép vò điều chỉnh nhỏ nhốt khe hở không khí trong lỏi thép (giữa các lú thép E và I) +» Đo dòng điện không tdi cla may biến úp vò xớc định gió trị phân trăm
dòng không tải ( lo %)
2.2.MỤC ĐÍCH : Bài thực tập 2 giúp sinh viên nắm vững các vốn dé sau:
+ Phương pháp lốp ghép khuôn quốn dôy va Idi gổ vào bàn quốn dây
+ Thực hiện các †hoơo túc ra dây vò giữ cóc đầu ra dây được chốn chốn + Dựa theo số liệu số vòng một lớp vò số lớp để bố trí các đầu dây ro; thực
hiện chuổn bị giấy cách điện lớp
% Nắm vững cóc kỹ thuột hòn nối dôy ra, dùng gen bọc cách điện bảo vệ mối hòn; kỹ thuột lắp ghép các lớ thép E, I và cuộn dôy
+ Đo đọc kiểm tra biến óp squ khi thi công
2.3.NỘI DUNG THỰC TẬP :
Qué tinh thuc tap tién hanh theo cdc bude nhu sau:
BƯỚC 1 : Lắp ráp lõi gỗ và khuôn quấn dây vào bàn quấn
Ñới các biến dp có công suốt nhỏ, đường kính dây quốn nhỏ hơn
0,5mm chúng tq có thể sử dụng các ban quốn (hoy tay quốn dôy) có tỉ số truyền động 1/10 hoy 1/5 Tỉ số truyền động 1/10 tương ứng với một vòng quay tay bằng
10 vòng quoy củo trục quốn Tỉ số biến tốc của trục quoy toy so với trục quốn dây
còng chênh lệch xơ, lực căng dôy còng tăng , dây quốn còng sói; tuy nhiên với
đường kính dây qué nhỏ có khỏ năng làm đứt dôy tại các thời điểm bắt đầu
quay, hay tai các thời điểm ngừng quoy đột ngội
Với các biến úp có đường kính dôy quốn lớn hơn 0,5 mm, ching ta nén
dùng bèn quốn dôy có tỈ lệ 1/1 Tốc độ quay còng thốp còng dé dòng điều chỉnh
định hước trong qué trình xếp dôy quốn
linh dạng của một bộ khuôn vò Idi gé sau khi được lắp trên tay quốn
trình bày trong hình 2.1
Trang 2
BOULON VA KHIÔN SUAN BOULON VÀ TAY QUAN DAY
RONDELIE _
GIỮ PHÍA NGOÀI
RONDELLE
MÁ CHẬN GIỮ THẲNG | Ï HAI MẶT KHUÔN|_ | Ï QUAN DAY :
HÌNH 2.1 : Khuôn quốn dôy squ khi được lắp ghép hoan chinh trén truc cua tay
quốn dôy, sẵn sàng để thi công
\V/ trí bắt đâu quốn dêy được định vị sao cho:
+ Cân của tay quay bèn quốn nằm ở vị trí thốp nhét
s* Các mép của khuôn quốn dôy tợi phía ra dây phổi được định vị nằm phía
trên cùng (xem hình 2.2)
Mép ra dôy của khuôn
ở vị trí trên cùng
Cần taỷ quay
ở vị trí thốp
nhốt
HÌNH 2.2: Vị trí bắt đầu quốn dôy squ khi lắp khuôn quốn dôy lên bàn quốn.
Trang 3
BƯỚC 2 : Giữ các đầu dây ra trước khi bắt đầu quấn dây quấn sơ cấp
"Thông thường để thuộn lợi cho việc xếp dây quốn, chúng †q thường chon
bộ dây có đường kính nhỏ bố trí bên trong, bộ dây có đường kính lớn hơn được
bố trí bên ngoời Thực hiện theo phương phớp này chúng to tránh gặp hiện tượng
làm căng mặt ngoài lớp men cách điện khi dôy quốn đi qua các giao tuyến của
các mặt phẳng x6p day; tránh được sự cố làm bong vỡ lớp men cách điện tợi
các vị trí chuyển hướng trong quó trình chuyển mặt xếp dôy quốn
INI godi ra chúng ta cồn chú ý đến vị trí các đồu ra dây của mỗi bộ dây
quốn; †qo tính mỹ thuột cho cuộn dôy biến dp sau quú trình thi công Hơi đầu rœ
ủa cùng một nên trí ra một mặi vò xếp cùng phía Chúng †a cồn quan tôm gió tri chan lẻ của số lớp dây quốn của mỗi cuộn dôy Nếu số lớp có gió trị lẻ, hai đâu dôy ra thường có khuynh hướng nằm ở hơi phía đối nhau, xem
hình 2.3, 2.4
quốn đè lên
lớp băng vỏi
giữ đầu dây
Băng vỏi giữ
Tốm băng keo gốp đôi
giữ đầu ra dây
Tếm băng keo thứ hơi dan
định vị tấm băng keo thứ
nhứt giữ đầu dây
HÌNH 2.3: Phương phúp giữ các đầu ro, lúc bắt đầu quốn cuộn dôy biến áp.
Trang 4
VỊ trí bắt đầu quấn VỊ trí bắt đâu quấn VỊ trí bắt đâu quến
vòng dây đầu tiên i vong fe đâu liện vòng 4 đâu liên
Hướng rõi
(khi quấn
Hướng rồi dây quốn
dây quốn (khi quấn
(khi quấn lớp thứ 3) lớp thứ 2)
Ị Ị Vị trí ra đâu dây
Ỷ * trên vòng dây cuối cùng
HÌNH 2.4 : Vị trí các đầu ra dôy khi số lớp của cuộn dêy có gió trị lẻ (Hai đầu dây
củo cuộn dây nằm khóc phío)
VV 6i sé lớp dây quốn có gió trị lẻ, muốn xếp các đầu dôy ra của bộ dây
nằmg trên cùng một mặt và xếp cùng phíg, ta có thể chọn vò thi công theo một trong hơi phương an sau:
3 Chọn trước vị trí ra dôy tương ứng cho đều dêy bốt đầu quốn để cỏ hơi day ra xếp cùng một phía (xem hình 2.5 và 2.6)
+‡ Thực hiện cách ra vò quốn dôy như vừa trình bòy trong hình 2.3 vò 2.4
Squ khi hoàn tốt quớ trình quốn cúc bộ dôy; khi hàn dôy ra chúng tơ hiệu chỉnh vị
trí cho các đều ra của dây quốn
Gen bọc cho
đầu ra dây
Hướng rai
dây quấn
(khi quến
lớp thứ 1
lớp thứ 3)
(khi quấn lớp thứ 2)
Vị trí bắt đầu quốn Ị Vị trí ra đầu dây
HÌNH 2.5 : Vị trí các đầu ra dây khi số lớp của cuộn dôy có gió trị lẻ; sau khi hiệu chỉnh vòng dôy đầu liên để các đầu ra dôy xếp cùng phía
Trang 5
Băng keo giữ Các tấm băng
vòng dây đầu tiên keo giữ dây khác
Gen bọc Các tốm băng
cóch điện keo giữ dây khác
quốn kế tiếp
đè giữ vòng
Vị trí làm cộm lớp dây đầu liên
dôy quốn
>>
HÌNH 2.6: Phương phóp quốn vò giữ các đều ra (lúc bắt đầu quốn cuộn dôy biến
áp) theo phương phóp trình bày trong hình 2.5
Với phương phóp ra đầu dôy theo hình 2.5 và 2.ó, dùng hiệu chỉnh hơi đầu
ra của cuộn dôy xếp cùng mặt và cùng phío (khi số lớp dôy quốn Ié); ching ta nhộn théy day quốn sẽ bị cộm ở vị trí cạnh dôy ra đâu tiên Như vộy trong quớ trình quốn, chúng †q phải sử dụng thêm búa nhựa để gò ép sót dây quốn trong
trường hợp đường kính dây quốn lớn hơn 0,7 mm
Trong quớ trình sử dụng búo nhựo , chúng ta phdi tai luc gé theo phương
thẳng góc với mặt phẳng röi dây quốn, với lực vừa đủ; khi gò phổi dùng tay dẫn
để giữ lực tại điểm tác động.
Trang 6
BƯỚC 3 : Phương pháp lót giấy cách điện lớp giữa các lớp dây quấn
Sau khi thực hiện đủ số vòng dây quốn một lớp, trước khi quốn tiếp lớp
thứ nhì, chúng ‡a cồn lót giốy cách điện lớp Công dụng của lớp giốy lót cách điện lớp được trình bày như squ:
3+ Tạo lớp đế phẳng để quốn lớp dôy kế tiếp, tránh các hiện tượng đùa day quốn do lực căng của lớp thứ hơi tác động lên các vòng dôy quốn củo lớp đầu tiên (xem hình 2.7)
+ Với phương phớp lót cách điện lớp có gốp mí biên, vòng dây đầu của lớp thứ nhì được định vị cố định và chống hiện tượng đùa chgy dôy quốn Tuy nhiên, nhược điểm của công nghệ này làm tăng bề dầy cuộn dôy ở hơi phía mép
bìa Muốn khốc phục tình trang nay, ching ta phdi:
> Dùng độ dầy của giốy cách điện lớp vừa đủ
> Độ dầy gốp mi khéng qua du
> Đồng thời trong quó trình quốn dây chúng ta phổi dùng búa
nhua dé danh sat cdc véng day phía lớp giếy gốp mí
Bộ dây quốn khi
hoàn tết
một lớp dây quốn
Lớp gốp mí của
cách điện lớp
Dôy quén sau khi
đö thực hiện một
lớp cóch điện lớp
HÌNH 2.7: Phương phớp lót cách điện lớp
Trang 73 Thơo tác dùng búa nhựa định hình nên thực hiện liên tục khi quốn được một hoy hơi lớp; khơng nên sử dụng phương phớp định hình này khi đư hoịn tốt
tồn bộ dơy quốn ; vi lic dé ching ta cn tac dụng lực khĩ lớn dễ gây hư hỏng lớp men cách điện của dơy quốn đợi vị trí tác đụng lực) Điều chú ý khi dùng bua
nhựa định hình các mép cuộn dơy; chúng ta nên sử dụng thêm một lớp gỗ thẳng
và dây khi tác động lực Thao tác này giúp cho dây quốn khi định hình vẫn giữ
hình dạng được thẳng; khơng bị biến dạng do chịu lực tác dụng cục bộ
BƯỚC 4 : Phương pháp gút giữ đầu ra dây khi hồn tất cuộn dây quấn
K ni thực hiện quốn cịn khõng mười vịng day thi dung gid trị yêu cầu ,
†q dừng lợi vị bố trí băng vỏi (h ng giốy cách điện) id r day Vi tri bé trí băng vỏi cĩ thể thực hiện ở hơi mội: một ở phía mặt ra dây và một ở phỏn diện của mặt ra dây , xem hình 2.7
Sau đĩ, chúng tq tiếp tục quốn tiếp số vịng cịn lợi, các vịng dơây quốn
¡ nà šn đè lên băng vải h ding gi iữ Khi đến vịng dây cuối cùng, chúng †q ướm đủ độ dịi ra dây, dùng kềm cốt đứt đoạn dây quốn tách rời khỏi rouleau dây để ra dơy Sau đĩ luồn qua đầu cịn dư của phần băng vải (hay băng giốy): kế tiếp rút sét băng vỏi (hay bỗng giếy) để giữ sĩt và chặt đâu ra day, xem hình vẽ 2.8
Băng vỏi hay băng gidy giữ đầu ra dây
Hướng rút băng vỏi giữ đầu ra dơy sĩt
va chặt
HÌNH 2.8: Phương phĩp dùng bỡng vỏi (hay băng giốy) rút giữ đầu ra dêy
Trang 8
BƯỚC 5 : Hoàn chỉnh các đầu ra dây trước khi ghép lỏi thép vào dây quấn
€ ụi trình thao tóc để quốn các bộ dây khác còn lại, thực hiện tương tự
theo từng bước đã trình bòy như trên Sau khi quốn xong các bộ dôy, ching ta
cần hàn các dây mềm nối các đầu dôy ra trước khi lắp ghép các lú thép vào bộ day Trinh tự hòn các dây mềm vào các đầu ra dôy (của các bộ dây quốn) tiến
hành theo cóc công đoạn như squ:
+ Cqo sạch lớp men bọc tại các đoạn dôy ở đầu rd dôy
& Xi chì các đầu ra dây
+ Làm sạch lớp oxid đồng bòm trên đầu đoạn dây mềm cồn hòn nối
+ Nên dùng ma mau cho cdc day nối để chúng ta cé thé đánh dốu : cực tính của các bộ dây; điện áp định mức
+ Xoắn dây mềm theo hình xoắn ốc ôm quonh thôn đoạn đầu nối cồn hòn
+ Hòn chì mối nối, để hơi nguội xổ gen boc 6m quanh méi han Doan gen phải phủ che dư hơi đầu mối hòn và che kín mối hòn (xem hình 2.9)
3# Sốp xếp các đầu ra dây song song, dùng băng keo dớn giữ chặt cố định
các đầu rd (xem hình 2 10)
= Sau cùng dùng giốy cóch điện bọc quanh phía ngoòi cuộn dôy quốn
Vị trí đầu nối cần cgo sạch men,
xi chì trước khi hàn nối
Gen cách điện
dùng che mối hàn
3 2
Dây mềm ra dây Hướng đổy
gen cách
điện che
bảo vệ mối hàn nối
EES
Doan day ra cia ddu day bién Diém néi day ra sau
áp (có bọc gen cách điện) khi đö xi và hàn chì
HÌNH 2.9: Gen cách điện che phủ mối hòn nối
Trang 9
Băng keo giữ cố định các đầu ra
Lớp giốy cách điện bọc che ngoài
bộ dôy quốn
Vị trí bắt đâu bọc cách điện
che ngoài cuộn dôy
Điểm gióp mí giốy bọc ngoài
bố trí tại vị trí này
HÌNH 2.10: Phương phdp sốp xếp cdc ddu day ra va boc giếy cách điện che ngoài cuộn dây quốn
BƯỚC 6 : Lắp ghép các lá thép vào cuộn dây quấn
Sau khi hoàn tốt công đoạn nêu trong các bước 1 đến bước 5; ching ta
thực hiện công đoạn lắp ghép cóc lớ thép vào cuộn dôy vừc thi công
Khi thực hiện thao tác lắp ghép cóc ló thép, chúng ta cần chú ý :
3+ Ghép hết toàn bộ các lá thép chữ E vòo cuộn dôy; sau đó mới ghép cóc lớ thép chữ I sau
3+ Mỗi lần ghép chỉ nên cho vào từng lứ một (nếu bề dây mỗi lớ thép lò 0,5mm); trong trường hợp bề dầy mỗi lớ thép là 0,35mm chúng †q có thể nhộp 2 lú
chũ E ghép vòo cuộn dôy cùng một lúc
3+ Khi ghép lú thép E chúng †d nên chèn ở hơi đoạn phía đầu (nằm gồn
các mặt ra dây) một vòi vị trí : tại đó có 2 lú E được nhập chung ghép cùng I lúc
Các vị trí dùng để chèn thêm cóc lớ thép E sau cùng, khi chúng ta không còn khổ năng ép sớt lồi thép để đưa cóc Id thép E sau cùng vòo cuộn dôy
Trang 10
3+ Squ khi ghép lớ thép chữ E xong chúng ta chèn vào cóc vị trống các lớ
thép I, số lượng lá thép chữ I chèn vào mỗi vị trí phổi bằng số thép E đơng có tại
vị trí đó
3 Squ khi, đö ghép các lớ thép E vò I vào cuộn day, ching fa dùng bua
đóng sót các lá thép E vò I gần lợi với nhqu, làm giãm thốp khe hở không khí Khi
tác động lực để dồn sót các lá thép E, I, chúng †q nên đặt toàn bộ biến óp lên
một tốm gổ phẳng, sau đó dùng búo tác động lực lên mặt trên lồi thép Nên tác
động lực lên lồi thép thông qud lớp gỗ trung giơn, không nên tác động lực trực
tiếp lên lỏi thép Trong qué trình tác động lực dồn sót các lớ thép, ta nên thoy đổi mặt (trở mặt) được tác dụng lực
+ Squ khi ghép hoàn chỉnh löi thép vào cuộn day, ding Ohm ké kiém tra
lại cách điện giữa cuộn dây với löi thép; cách điện giữa cóc bộ dây với nhau;
kiểm trơ tính liên lạc giữa các vòng dôy trong từng bộ dôy quốn
+ Cấp nguồn điện vào dây quốn sơ cốp, đo dòng điện không tải vò kiểm
tra điện óp ra trén thứ cốp; kiểm tro lợi tỉ số biến áp
Hướng ghép ló thép E vào
cuộn dôy quốn
HÌNH 2.11: Phương phớp ghép Id thép vò cuộn dôy quốn