Lập trình hướng đối tượng với UML ppsx

 use case diagram: các tình huống sử dụng, cho biết người dùng tương tác với hệ thống thế nào?.  conceptual class diagram: mô tả các đối tượng của hệ thống ở mức khái niệm  activity d

Unified Modeling Language

Đặng Xuân Hà

Department of Software Engineering Faculty of Information Technology Hanoi Agricultural University

Office phone: 84-4-8276346; Ext.:132 Office location: 3rd floor, Administration building Email: dxha at hau1.edu.vn; dangxuanha at gmail.com Website: http://www.hau1.edu.vn/it/dxha

hướng đối tượng.

 UML là chuẩn mở, đưa ra bởi OMG (Object Management Group), 1997

 Hiện được sử dụng khá rộng rãi (UML 1.0/2.0)

Structured programming

 In Structured Programming, the general method was to

look at the problem, and then design a collection of

functions that can carry out the required tasks If these

functions are too large, then the functions are broken down until they are small enough to handle and understand This

is a process known as functional decomposition.

 Most functions will require data of some kind to work on The data in a functional system was usually held in some kind of database (or possibly held in memory as global

variables)

School management example

 What happens when changing the "Date of Birth" field in the Student, from a two-digit year to a four-digit year

(Y2K, the millennium bug)

The Object Orientated Approach

 Grouping of the related data and functions, in the form of modules  lessen changing impact

Notations

(ký hiệu)

hình lấy từ Wikipedia

UML diagrams

UML diagrams

Waterfall and Spiral

Tên các tiến trình trên hình có thể khác với textbook của Ian

Rational Unified Process

 The Rational Unified Process (RUP) is an iterative

software development process created by the Rational

Software Corporation, now a division of IBM The RUP is

an extensive refinement of the (generic) Unified Process

 RUP và UML thường đi cùng nhau trong quá trình phát triển phần mềm

Ph ase iteration

In ception Elaboration Con stru ction Transition

Possible timings for each phase

UML trong quy trình phát triển phần mềm

 Phân tích yêu cầu (req analysis): khách hàng/người dùng muốn gì?

 use case diagram: các tình huống sử dụng, cho biết

người dùng tương tác với hệ thống thế nào?

 conceptual class diagram: mô tả các đối tượng của hệ thống ở mức khái niệm

 activity diagram: chi tiết hoá các tình huống sử dụng

 state diagram

Cần đơn giản hoá việc dùng các ký pháp của UML đối với khách hàng do họ không/ít biết UML

UML trong quy trình phát triển phần mềm

 Viết tài liệu:

 Các diagrams cung cấp một cái nhìn tổng thể phần mềm đang phát triển.

 Viết thêm một số tài liệu để trình bày những ý tưởng quan trọng chưa có trong các diagrams và sinh thêm tài liệu khi viết mã (có thể từ công cụ viết mã, vd JavaDoc)

Class diagram

 Mô tả các kiểu đối tượng của hệ thống và các mối liên hệ

giữa chúng

 Các đặc trưng (feature) của class:

 thuộc tính (properties): mô tả các

đặc trưng về mặt cấu trúc

 atributes

 associations

 hành vi (operations/methods)

 Cú pháp:

visibility name: type multiplicity = default {property-string}

 Trong đó:

 visibility: + (public) –(private)

 name: tên của atribute

 multiplicity: số lượng đối tượng phải điền cho thuộc

tính ([1]; [0 1]; [*]; optional; mandatory; single-valued; multi-valued)

 default: giá trị mặc định

 property-string: cho phép thiết lập một số thuộc tính đặc biệt, vd: {readOnly}; {ordered};

Attributes example

 Một thuộc tính (properties) có thể là một đối tượng của class khác: sử dụng liên kết (association)

 Thể hiện bằng đường nối liền giữa các classes

 Tên của thuộc tính được ghi ở phía target, kèm theo multiplicity

Bidirectional association (liên kết 2 chiều)

Khi nào dùng atribute/association

 Atribute được sử dụng với những thuộc tính có kiểu dữ

liệu đơn giản (Boolean, date )

 Association dùng cho các kiểu dữ liệu phức tạp hơn (khách hàng, đơn hàng )

 parameter-list: danh sách tham số, có dạng:

direction name: type = default value

với direction: in (vào); out (ra); inout (vừa vào vừa ra)

 VD: +balanceOn (date:Date) : Money

 Khi có nhiều lớp có những thuộc tính/hành động giống

nhau  tổng quát hoá

 Giống khái niệm kế thừa trong lập trình hướng đối tượngVD: Lớp khách hàng có các lớp con (subtype/subclass) là khách hàng thường xuyên hay khách lẻ

 Khả năng có thể thay thế (substitutability): có thể thay thế một lớp bằng subtype trong đoạn mã nào đó

Vd: Các tác động lên khách hàng thì cũng có thể tác động lên khách hàng lẻ

Sự phụ thuộc lẫn nhau

 Sự phụ thuộc tồn tại giữa hai phần tử nếu sửa phần tử này (supplier) sẽ phải sửa phần tử kia (client)

 Hệ thống càng lớn, việc kiểm soát sự phụ thuộc càng khó

 Hai phần tử phụ thuộc được nối với nhau bởi đường nét đứt trên diagram (mũi tên chỉ về phía supplier)

Dependency example

Ghi chú

 Ghi chú được nối với phần tử trên diagram bằng đường nét đứt

Sequence diagram

 Interaction diagram (lược đồ tương tác): diễn tả tương tác giữa một nhóm đối tượng trong một số hành động cụ thể

 Sequence diagram là một loại interaction diagram, sử dụng

để diễn đạt sự tương tác theo một kịch bản tình huống sử dụng nào đó

seq diag : điểu khiển phân tán

Tạo mới và huỷ bỏ các phần tử (đối tượng)

Lặp/rẽ nhánh

Khi nào dùng sequence diagram

 Khi muốn xem xét hành động của nhiều đối tượng trong một tình huống cụ sử dụng cụ thể

 Nếu chỉ xem xét một đối tượng  dùng state diagram

Package diagram

 Class: nhỏ/nhiều

 Package: nhóm các phần tử lại, cấu trúc hoá các hệ thống lớn

 Class có thể nằm trong package

 Package có thể nằm trong package lớn hơn

 Trong cùng package (namespace), tên các phần tử là khác nhau

 VD: system::Date & Martin::Util:Date

Package dependency

Thích hợp cho việc quản lý

sự phụ thuộc các phần tử trong hệ thống lớn

Deployment diagram

Hệ thống sẽđược triển khainhư thế nào?

Môi trườngliên quan?

Soft/hardware?

Use case

 Use case (tình huống sử dụng): tập hợp các kịch bản

hướng tới mục tiêu cụ thể của người dụng

 Actor: người dùng trong các tình huống cụ thể

 Mức độ:

 system use case: tương tác với hệ thống

 business: kết quả/phản ứng của công việc

 Để diễn đạt use case:

 use case text

 use case diagram

Use case text

Use case diagram

 Use case giúp hiểu yêu cầu

State machine diagram

Decomposing an action

on an activity

Communication/collaboration diagram

 Vẽ bằng tay??

 IBM Rational Rose

 Umbrello (open source software)

 Microsoft Visio

Bài tập: Vẽ sequence từ collaboration

Tài liệu tham khảo

 Martin Fowler, UML Distilled, 3rd edition,

Addison-Wesley, 2004