TRUYỀN THUYẾT: Theo tục truyền thì xưa kia, nơi đây có một con rùa khổng lồ, thường nổi lên mặt nước, làm thành một tấm phù thạch để chư tiên ngồi uống rượu đánh cờ trong những đêm trăn
Trang 1Bàu Hương
Bàu Hương là một thắng cảnh đẹp thuộc thôn Mỹ Thạnh, xã Hòa
Mỹ Tây, huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên Bàu được tạo thành do một đoạn phình to của một dòng sông nhỏ uốn quanh ngọn núi Hương Người ta lấy tên núi để đặt tên cho Bàu Bàu Hương có cảnh trí thơ mộng, sâu đến 18 sải, nước ngập quanh năm, cá tôm nhiều vô kể
TRUYỀN THUYẾT:
Theo tục truyền thì xưa kia, nơi đây có một con rùa khổng lồ,
thường nổi lên mặt nước, làm thành một tấm phù thạch để chư tiên ngồi uống rượu đánh cờ trong những đêm trăng êm dịu hay những ngày xuân mát mẻ
Một truyền thuyết khác kể rằng, xưa có một chàng trai nghèo khổ,
mồ côi cả cha lẫn mẹ Để có cái ăn, cái mặc hàng ngày, chàng trai phải cật lực vỡ hoang, trồng tỉa khoai sắn, chăn nuôi gia súc Nhờ chăm chỉ làm ăn và gặp mưa thuận gió hòa, nên chẳng bao lâu sau
cơ ngơi của chàng đã khấm khá: ruộng đất được vài mẫu, nhà cửa dựng lại khang trang hơn trước, nương lúa, nương dâu mượt màu xanh mơn mởn Vào một đêm trăng sáng, các nàng tiên nữ rủ nhau ngắm cảnh hạ giới Đến chân núi Hương, nhìn thấy cảnh đẹp chẳng khác chốn bồng lai, các tiên nữ bèn dừng chân men theo các nương lúa rẫy bắp của chàng thanh niên nọ Trong số họ có nàng tiên út,
vì mải mê ngắm cảnh trần gian, vô ý để tà áo của nàng vướng lên những luống bắp, luống khoai Và lạ thay, tấm áo của nàng từ màu trắng muốt bỗng dưng hóa thành màu xanh của cây lá và không thể nào cất mình bay lên được nữa Các chị đành để nàng ở lại đó, và trước khi chia tay, một người trong bọn họ trao cho nàng viên ngọc quí và dặn rằng: “Em hãy giữ vật này hộ thân Khi nào về trên ấy, may xong áo các chị sẽ mang xuống cho em mặc, đón em về” Nói xong các nàng tiên bay về trời
Sáng hôm sau, chàng trai vác cuốc thăm rẫy, thấy một con thỏ có
bộ lông màu xanh mượt rất lạ mắt đang gặm cỏ, đùa giỡn với
muôn ngàn cánh bướm Chàng đến gần, con thỏ không chạy trốn
Trang 2mà tỏ ra rất thân thiện Chàng bèn mang về nuôi Hàng ngày chàng chăm sóc thỏ rất chu đáo Một ngày kia, chàng trở về nhà lúc chiều xâm xẩm tối, thì thấy nhà cửa đã được quét dọn sạch sẽ, trên bàn
có mâm cơm bày sẵn Lòng phân vân, nhưng bụng đang đói nên chàng ngồi vào bàn ăn uống ngon lành
Những ngày tiếp sau, khi trở về nhà chàng đều thấy cảnh tượng như ngày đầu tiên Sinh nghi, ngày hôm sau chàng dậy từ sáng tinh
mơ vác cuốc lên nương, nhưng nửa đường chàng quay về, nhìn thấy con thỏ đang thoát xác biến thành người thiếu nữ đẹp tuyệt trần Chàng chạy tới cầm lấy tay nàng khiến nàng không kịp trở lại xác thỏ Từ đó hai người quyến luyến, yêu thương nhau và trở thành vợ chồng, sinh được mụn con trai kháu khỉnh Ban ngày chàng làm công việc đồng áng, nàng ở nhà thêu thùa, cơm nước, cuộc sống rất hạnh phúc Của cải tạo dựng được càng nhiều hơn
Và do đó tiếng đồn lan xa, tới tai tay trọc phú trong vùng
Một bữa nọ, tên này giả danh người đi mua thổ sản, tới nơi ở của hai vợ chồng, hắn nhìn thấy vợ chàng nông phu là một thiếu phụ đẹp có một không hai, bèn sai những tên đầy tớ theo hầu bắt trói nàng mang về làm thiếp Trong cơn nguy khốn, nàng chợt nhớ đến viên ngọc các chị trao cho trước khi về trời, liền chạm tay vào khấn: “Ngọc ơi! Hãy cứu ta” Tức thì trời đất bỗng tối sầm lại, sấm chớp đùng đùng, giông gió nổi lên đẩy ngã tên trọc phú và đám lâu
la chết chìm trong hồ nước Hai vợ chồng lại sống cuộc sống an bình với đứa con ngày mỗi lớn khôn
Ngày kia chàng ra đồng, vợ ở nhà khâu vá, nội trợ, bỗng đâu có cơn gió thoảng qua và các nàng tiên năm xưa xuất hiện trước
khung cửi, nói: “Các chị đã cố gắng may xong áo sớm nhất cho em
để kịp về mừng thọ cha mẹ” Nàng đang bịn rịn, chần chờ bên đứa con thơ chưa kịp suy tính thiệt hơn thì các nàng tiên khoác tấm áo mới cho nàng và nhấc bổng bay về trời Nàng chỉ kịp ném viên ngọc quý xuống đất cho chồng phòng thân sau này
Khi trở về, chàng chỉ thấy đứa con đang thơ thẩn trong sân mà không có mẹ bên cạnh Chàng chạy ra mé bàu nước, lập tức một bông sen trắng muốt từ dưới hồ vươn lên xòe cánh và tỏa ra mùi
Trang 3hương thơm ngát, sau đó là cả một bàu sen trắng, hương bay khắp vùng…” Có lẽ từ tích này, nên nhân dân trong vùng đặt tên là bàu Hương, trở thành cảnh đẹp có tiếng Sau này trong dân gian có câu:
Ngó lên Mỹ Thạnh cảnh tiên
Cảnh tiên chưa thấy, thấy duyên của nàng
Muốn gây tơ tóc cùng nàng
Sợ e duyên kiếp bẽ bàng mai sau