BỆNH HỌC THỰC HÀNH - QUÁNG GÀ potx

Chọn dùng các bài sau: Bổ Can Hoàn II, Dạ Minh Bát Vị Thang, Dương Can Hoàn, Ích Thận Cốc Tinh Thang, Kiện Tỳ Thăng Dương Ích Khí Thang, Nhị Minh Tán, Trư Can Tán... Nếu trẻ nhỏ do cam t

BỆNH HỌC THỰC HÀNH

QUÁNG GÀ Đại cương

Cứ về chiều tối mắt nhìn không thấy rõ, giống như con gà hơi chạng vạng về chiều đã phải lo về chuồng vì không nhìn rõ đường, do đó, gọi là Quáng gà

YHCT gọi là Dạ Manh, Tước Mục, Cao Phong Tước Mục, Can Hư Tước Mục, Tiểu Nhi Tước Mục, Hoàng Hôn Bất Kiến, Kê Manh

Nguyên nhân

- Theo YHHĐ: do thiếu sinh tố A Vitamin A dưới dạng Retinaldehyd + Protein thành Rodopxin mầu đỏ sậm do các tế bào hình que sản xuất và Iodopxin do các tế bào hình nón sản xuất Rodopxin là chất cản quang chủ yếu của tế bào hình que của võng mạc mắt, giúp mắt nhìn rõ khi gặp ánh sáng yếu Nếu thiếu Vitamin A thì Rodopxin cũng bị thiếu làm cho việc hình thành Rodopxin kém, khó nhìn rõ lúc trời tối hoặc ánh sáng yếu

Có trường hợp do di truyền (hiếm gặp) nhưng thường là do di truyền lép nghĩa là ít khi cha mẹ di truyền cho con mà trong gia tộc cô, chú bệnh, truyền sang cho cháu Bệnh quáng gà này là do thoái hóa sắc tố võng mạc bẩm sinh và thường biểu hiện ở tuổi thanh thiếu niên

- Theo YHCT:

Do tinh khí của Can Thận suy kém (Trung Y Học Khái Luận)

Trong ‘Ấu Ấu Tu Tri’, quyển Thổ, Hải Thượng Lãn Ông cho rằng quáng gà là do Can khí suy yếu và giải thích: Vì Mộc sinh ở giờ Tý, vượng ở giờ Mão và suy tuyệt ở giờ Thân (15-17g) vả lại mắt nhờ huyết mới thông được, sau giờ Ngọ (11-13g), Can khí đã suy rồi nên về chiều nhìn không rõ

Triệu chứng

Ban ngày nhìn được như thường nhưng từ hoàng hôn, chạng vạng tối trở đi là không thể thấy gì, đến sáng ra lại nhìn thấy như thường Bệnh như vậy lâu ngày có thể sinh ra màng mây ở tròng đen và có thể không còn nhìn thấy nữa

Điều trị

Chọn dùng các bài sau: Bổ Can Hoàn II, Dạ Minh Bát Vị Thang, Dương Can Hoàn, Ích Thận Cốc Tinh Thang, Kiện Tỳ Thăng Dương Ích Khí Thang, Nhị Minh Tán, Trư Can Tán

+ Lá Bìm bìm 20g hoặc lá Dâu non 20g, nấu với một bộ gan gà hoặc một miếng gan heo cho ăn ngày một lần Ăn liên tục 5-7 ngày có công hiệu tốt (Thuốc Hay Tay Đảm)

Nếu trẻ nhỏ do cam tích gây nên, dùng bài

Ngũ Cam Hoàn, Ngũ Sắc Kê Can Tán

+ Dạ minh sa 6g, Thạch quyết minh 8g tẩm giấm chua 1 đêm, sao trong nồi đất, tán bột Dùng gan dê hoặc gan heo100g, lấy dao tre (kỵ sắt)

mổ ra, cho thuốc vào, buộc lại, cho vào nồi đất, nấu với 400ml nước, còn lại 100ml, ăn cả nước lẫn cái cho đến khi khỏi

+ Thịt quả Gấc bỏ hột 1kg, rượu 500ml (không biết uống rượu có thể dùng Mật ong hoặc đường keo đặc) ngâm chừng 10 – 15 ngày là có thể dùng được Thịt Gấc chứa nhiều Vitamin A

Phòng bệnh

+ Khẩu phần hàng ngày tăng thêm Vitamin A (lòng đỏ trứng, gan, thận, sữa tươi, bơ…) hoặc Caroten (rau sậm mầu), trái cây có sắc mầu vàng,

đỏ (rau ngót, rau dền, rau muống, cà rốt, đu đủ…)

+ Khẩu phần cân đối đủ chất béo để hấp thu Vitamin A (Vì Vitamin A tan trong dầu)

+ Đủ chất đạm, vì Protein cũng cần để chuyên chở Vitamin A từ mật vào gan để tích trữ và từ nơi này đến các nơi khác (mắt, da) để sử dụng

Tra Cứu Bài Thuốc

BỔ CAN HOÀN II (Thẩm Thị Dao Hàm): Cúc hoa, Dạ minh sa, Quy thân, Khương hoạt, Liên kiều, Long đởm thảo, Thục địa, Thuyền thoái, Thương truật, Xa tiền tử, Xuyên khung Lượng bằng nhau, tán bột Dùng gan heo nấu với nước vo gạo, giã nát, trộn với thuốc bột làm thành viên to bằng hạt Ngô đồng Mỗi lần uống 50 viên với nước sắc Bạc hà

TD: Trị mắt có màng nổi như đá (mã não ế)

DẠ MINH BÁT VỊ THANG (Thiên Gia Diệu Phương, Q Hạ): Thục địa, Vân linh, Thương truật đều 12g, Đơn bì, Sơn dược, Sơn thù nhục đều 9g, Trạch tả 6g, Nhục quế 3g, Phụ tử 1,5g, Dạ minh sa 15g Sắc uống

TD: Ích Thận, tráng dương Trị sắc manh, mù mầu, dị thường sắc giác

DƯƠNG CAN HOÀN (Loại Uyển Phương): Dạ minh sa, Đương quy, Mộc tặc, Thuyền thoái Lượng bằng nhau, tán bột Dùng gan dê (dương can) tán nhuyễn, trộn với thuốc bột làm thành hoàn, mỗi hoàn 10g mỗi ngày uống hai lần, mỗi lần một hoàn

TD: Trị quáng gà sinh ra nội chướng

ÍCH THẬN CỐC TINH THANG (Trung Quốc Trung Y Bí Phương Đại Toàn): Thục địa 24g, Sơn thù nhục, Sơn dược, Phục linh đều 12g, Đơn

bì, Trạch tả, Cốc tinh thảo đều 9g Sắc uống

TD: Ích Thận, làm sáng mắt Trị sắc manh, mù mầu, dị thường sắc giác

KIỆN TỲ THĂNG DƯƠNG ÍCH KHÍ THANG (Trung Y Nhãn Khoa Lâm Sàng Thực Nghiệm): Đảng sâm, Bạch truật, Hoàng kỳ, Sơn dược, Đương quy, Phục linh, Thạch hộc, Thương truật, Dạ minh sa, Vọng nguyệt

sa đều 9g, Trần bì, Thăng ma, Sài hồ, Cam thảo đều 3g Sắc uống

TD: Kiện Tỳ, ích khí, thăng dương, dưỡng huyết Trị sắc manh

NGŨ CAM HOÀN (Ngân Hải Tinh Vi): Dạ minh sa 120g, Hồ hoàng liên 20g, Lục phàn 120g, Mật đà tăng 40g, Ngưu hoàng 4g tán bột Dùng

Hồ đào nhục tán nhuyễn, trộn với thuốc bột, làm thành viên 1g Mỗi lần uống 5-6 viên với nước cơm

TD: Trị trẻ nhỏ bị quáng gà do cam tích gây nên

NGŨ SẮC KÊ CAN TÁN (Chủng Phúc Đường Công Tuyển Lương Phương): Thạch quyết minh (sấy với sữa người và Đồng tiện) đều 30g, Lô cam thạch 18g, Xích thạch 15g, Chu sa chi (thủy phi) 15g, Hải phiêu tiêu (sao vàng) 12g, Hùng hoàng 12g, Bạch cốt thạch 24g Tán nhuyễn

Lấy gan gà 1 bộ, dùng dao tre thái ra, cho 0,4g thuốc bột vào Cho thêm nước cơm vào chưng cho chín, ăn

TD: Tiêu tích, làm sáng mắt Trị quáng gà do cam tích gây nên

NHỊ MINH TÁN (Long Đào Vinh Tổ Truyền Bí Phương): Dạ minh

sa (sao đen), Thạch quyết minh Đều 6g tán bột Lấy gan heo 60g, thái ra, trộn thuốc bột vào, chưng chín ăn, mỗi ngày một lần

TD: Bình Can, làm sáng mắt Trị quáng gà

TRƯ CAN TÁN (Ngân Hải Tinh Vi): Cáp phấn, Cốc tinh thảo, Dạ minh sa Tán bột Dùng gan heo (trư can) 80g, mổ ra, cho thuốc bột vào, buộc lại, chưng cách thủy cho chín, ăn cả nước lẫn cái

TD: Trị quáng gà