Có ba bước tiếp cận là: thuốc bôi tại chỗ, dùng thuốc đường uống toàn thân và quang hoá trị liệu.. Đối với thuốc điều trị tại chỗ gồm các loại: Corticosteroids diproson, diprosalic, be
Trang 1Bệnh vảy nến và dùng thuốc
Bệnh vảy nến là một bệnh mạn tính, biểu hiện đỏ da và bong vảy trắng bạc như sáp nến Có ba bước tiếp cận là: thuốc bôi tại chỗ, dùng thuốc đường uống (toàn thân)
và quang hoá trị liệu Thông thường, các thầy thuốc dùng phối hợp các phương pháp trên
Đối với thuốc điều trị tại chỗ gồm các loại:
Corticosteroids (diproson, diprosalic, betnovate, dermovate ): Thuốc có tác dụng giảm
viêm, giảm quá trình chuyển hoá của tế bào da và ức chế hệ miễn dịch nhưng không được dùng kéo dài vì dễ gây biến chứng như teo da, rạn da
Calcipotrience (daivonex): Thuốc dạng tổng hợp của vitamin D3 có tác dụng khống chế
tốc độ sừng hoá của da trong bệnh vảy nến Không bôi thuốc lên mặt và bộ phận sinh dục, thuốc có thể gây kích ứng da
Retinoid (tazorax) dạng gel hoặc cream là dạng tổng hợp của vitamin A, bôi tại chỗ tác
dụng không nhanh như corticosteroids nhưng không có biến chứng như corticosteroids Tuy nhiên thuốc có thể gây kích ứng da Dùng phối hợp với corticosteroids hiệu quả sẽ tốt hơn Lưu ý thuốc có nguy cơ gây quái thai nên phụ nữ trong tuổi sinh đẻ nhất thiết phải tránh thai khi dùng thuốc này
Coaltar (dầu than đá): Một số xà phòng, dầu gội đầu có chứa coaltar (polytar liquid) Sử
dụng dầu gội đầu, tắm có tác dụng bong vẩy, sạch da nhưng kém hiệu quả hơn
corticosteroids
Salisylic acid dạng mỡ, kem, gel 2%, 5% có tác dụng bạt sừng mạnh thường được dùng
phối hợp với corticosteroids, coaltar hiệu quả điều trị sẽ cao hơn
Thuốc điều trị toàn thân được chỉ định cho những trường hợp vảy nến thể nặng (đỏ da
toàn thân, thể khớp, thể mủ) và phải có sự theo dõi chặt chẽ của thầy thuốc tại bệnh viện như:
Trang 2Methotrexate:
Ức chế hệ miễn dịch làm chậm quá trình phân bào Thuốc có 2 dạng uống và tiêm, không dùng cho người bị bệnh gan, phụ nữ có thai vì thuốc có hại cho tế bào gan và máu, có thể gây quái thai
Retinoid (soriantane, tigason) là một dạng của vitamin A acid được chỉ định cho các
trường hợp vảy nến nặng
Cyclosporine là thuốc ức chế miễn dịch làm chậm quá trình phân bào của tế bào da do
vậy nhanh chóng làm sạch vảy, được chỉ định cho các trường hợp nặng, kháng lại các phương pháp điều trị khác.Thuốc gây độc cho thận và gây tăng huyết áp, do vậy bệnh nhân phải được theo dõi điều trị tại bệnh viện
Alefacept (amevie) và etanercept (enbrel) là chế phẩm sinh học cũng có tác dụng rất tốt
với bệnh vảy nến
Quang hoá trị liệu gồm các liệu pháp:
Tắm nắng: Trong ánh nắng có tia cực tím (UV), khi hấp thụ vào da có tác dụng ngăn
chặn tiến triển của bệnh Tác dụng làm giảm viêm, chậm quá trình sừng hoá
Trang 3UVB (dùng tia cực tím nhóm B): Liệu pháp này có hiệu quả tốt cho vảy nến thể nhẹ, thể
trung bình và những thương tổn kháng lại liệu pháp tại chỗ Hiện nay, ứng dụng UVB với bước sóng hẹp hiệu quả điều trị sẽ cao hơn
PUVA (phối hợp thuốc uống proralen và tia cực tím nhóm A): UVA ( tia cực tím nhóm
A) có bước sóng dài hấp thu sâu hơn UVB còn proralen làm cho da tăng nhạy cảm với ánh nắng
Bệnh nhân sau khi uống proralen nên đeo kính râm và tránh ánh nắng trong 2 ngày Tuy nhiên, nếu điều trị PUVA kéo dài sẽ có nguy cơ ung thư tế bào gai và u hắc sắc tố da Phối hợp PUVA với uống retinoid hiệu quả điều trị sẽ tốt hơn
BS Đỗ Xuân Khoát