Phát triển những công dụng mới của tre trúc pptx

Công dụng cổ truyền - Tre lồ ồ Bambusa balcoa Roxb, thấy nhiều ở Huế - Quảng Nam, được xem là tre tốt nhất dùng xây cất... - Loài tre trúc đan Bambusa textilis McClure và loài trúc hóp

Phát triển những công dụng

mới của tre trúc

Trung Quốc cho tre, trúc là biểu tượng tuổi thọ Ấn Độ cho tre trúc là biểu tượng tình nghĩa bạn bè Ngoài công dụng làm cây cảnh, kiểng và lấy măng chuyên biệt đã nói trên, sau đây là công dụng vài loài tre, trúc, có lẽ cũng nên biết rõ hơn

Công dụng cổ truyền

- Tre lồ ồ Bambusa balcoa Roxb, thấy nhiều ở Huế -

Quảng Nam, được xem là tre tốt nhất dùng xây cất Đây là một bụi tre thân cao đến 25 m, lóng dài 20 - 50 cm, rộng 7

- 15 cm, lỏng ruột

- Tre tầm vông loài Bambusa pervariabilis Munro, chỉ cao 10 - 15 m, rất

suông và gần như đặc ruột, thân cứng chắc, măng ngon, không thấy ghi là trồng ở

nước ta, thân rất cứng làm vật liệu cho những xây cất nặng Loài ghi trồng ở nước

ta là tầm vông Bambusa variablis Munro, chỉ cao 10 - 15 m, rất suông và gần như

đặc ruột, thân cứng chắc không kém

- Tre Bambusa polymorph Munro dùng lợp mái tre, sàn tre, tường tre,

không thấy ghi ở Việt Nam, nhưng rất nhiều loại tre, le, giang, nứa, mạy v.v

thuộc các tông chi Bambusa, Dendrocalamus, Gigantochloa v.v ở nước ta cùng

có công dụng này Loài luồng Thanh Hóa Bambusa membranaceus Stapl (hay

Dendrocalamus membraceus Munro.) bụi cao đến 25 m, đường kính 10 - 12 cm,

mọc thành đoàn rộng ở Trường Sơn, và đã được trồng ở các tỉnh Hòa Bình, Sơn

La, Nghệ An, Hà Tĩnh làm vật liệu xây cất, làm cầu tre

- Loài tre trúc đan Bambusa textilis McClure và loài trúc hóp Bambusa

tuldoides Munro hay dùng ở nước ta và các nước quanh ta để chẻ lạt đan chiếu,

làm mũ đội, thúng rổ; loài trúc Bắc Arundinaria amabilis McClure, thân cứng

nhưng dẻo dai, làm vật dụng đan và cần câu rất tốt v.v

- Tre lùn Bambusa nana Roxb (Arundo multiplex Lour), trên thế giới dùng làm cần câu Bên ta hay dùng hóp cần câu Bambusa multiplex Raeusch (cũng thường được dùng làm hàng rào tre, các lũy tre làng ); trúc hóp Bambusa

tuldoides Munro; trúc vàng Phyllostachys aurea Munro v.v làm cần câu cá

- Tre làm gậy rất tốt ở nước ta là tầm vông rừng Thyrsostachus siamensis

Gamble, bụi cao 3 - 5 m, có khi đến 13 m, thân khít nhau, chằng chịt, lóng to 8cm,

mắt không lồi, măng rất ngon, thấy nhiều ở Ban Mê Thuột và có trồng sưu tập ở Thảo Cầm Viên Sài Gòn

- Loài lôi hay tre thân leo Schizostachyum hainanensis Merr., dài 8 - 30 cm,

có lóng rất dài 75 cm, nên dùng làm sào đẩy, làm sáo

- Tre có bẹ làm dép là Bambusa sinospinosa Mc Clure, tre chẻ lạt hay gói bánh chưng, còn gọi là nứa hay giang Dendrocalamus patellaris Gamble, thân cao

5 - 10 m, thành vỏ thân mỏng; Trúc vuông Tetragonocalamus quadrangularis

Nak là loại tre nhỏ, thân tiết diện vuông, nhánh làm viết cho các nhà sư ở Trung Quốc

Ngoài công dụng lấy măng ăn tươi hay phơi khô, các loài mạy lớn hay tre

rồng Sinocalamus (Dendrocalamus) giganteus Munro, diễn hay tre ngọt

Sinocalamus (Dendrocalamus) latiflorus Munro, mạy bột Sinocalamus farinosus

Keng, thân dùng làm vật liệu xây cất, làm ống tre dẫn nước hay các thùng tre, mọc nhiều ở vùng rừng các dân tộc Tày, Dao v.v

Trên thế giới các loài tre Bambusa multiplex Raeusch., Bambusa vulgaris

Schrader hay dùng làm bột giấy Nước ta dùng làm bột giấy từ các loài tre mỡ, tre

nhà Bambusa vulgaris Schrader hay Bambusa arundinacea Retz ); tre gai, tre lá ngắn Bambusa stenostachya Haeckel, tre lồ ồ Bambusa procera Ạ.Chev.; tre hoa hay hóp cần câu Bambusa multiplex Raeusch; tre ống điếu hay trúc đùi gà

Bambusa ventricosa McClure Bột giấy tre, trúc chiếm đến 60 - 70% bột giấy

nguyên liệu ở các tỉnh miền Bắc, Thanh Hóa và tỉnh Bình Phước Loài luồng

Bambusa (Dendrocalamus) membranaceus Munro, bụi cao đến 25 m, đã nói ở

trên, là loại cho năng suất cao ở nhiều rừng tre rậm rạp Thanh Hóa và rải rác vùng

Trường Sơn Loài giang Dendrocalamus patellaris Gamble ở rừng Nghệ An,

Thanh Hóa, Tuyên Quang, Vĩnh Phú, Lào Cai cũng cho bột giấy cao phẩm Một

số loài tông chi sặt Arundinaria cũng được dùng làm bột giấy Tre làm giấy chỉ có

chu kỳ là 3 năm đốn một lần, trong khi rừng gỗ hay gỗ thông v.v làm giấy chu

kỳ dài hơn nhiều

Có lẽ cũng không nên quên công dụng đặc biệt nhiều loại tre trúc như lấy lá nuôi gấu trúc Panda ở tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc hay làm dùng nhiều vị thuốc

Nam ở Việt Nam Như lá tre gai rừng, tre lộc ngộc, tre nghệ Bambusa bambos

Voss, một loài tre gai, thân rất to, cao đến 35 m, trong rừng hay trồng lấy lá làm

trà lạc thai; tre Xiêm, tre nứa Phyllostachys pubescens Houz., thân cao cũng đến

35 m, lóng dài 35 - 50 cm, ở Tân An (Long An), thân sắc trị bao tử chua

Công dụng tre trúc mới mẻ ở Hoa Kỳ

1) Pha trộn các sợi khác dùng làm vải (hình 1) Khăn tắm “màu sắc đất

lành - earth accents” ở thị trấn biển Santa Monica, dùng 75% sợi tre và 25% bông

vải trồng theo phương pháp hữu cơ Giá bán lẻ một khăn vải này hiện 11,95 đô la

Mỹ, một khăn tay là 23,95 đô la và một khăn tắm là 39,95 đô la Còn khăn trải giường, chỉ số sợi đếm 200 do hãng Garnet Hill chế tạo, chứa 70% sợi tre và 30% sợi bông vải Hãng cho biết là những “lỗ hổng vi tiểu” (microgaps) của sợi tre làm khăn dễ thoát nước hơn so với toàn bông vải Giá từ 22 đến 42 đô la một tấm

2) Thời trang

Các hãng thời trang Zac Posen, Perry Ellis và Helmut Lang, vừa tung ra trong tháng 8 năm 2006, những búi tóc, bao đầu bằng sợi tre trắng tinh Hình dáng thiếu nữ, mặc áo sơ mi nhiều nếp, đính kèm búi tóc, phô trương khả năng ăn mặc thanh lịch bằng vải sợi tre Giá bán đến 280 đô la một búi tóc này

3) Những chất nuôi da mịn màng

Mỹ phẩm dùng nhựa tre, trúc, chứa đựng nhiều amino acid và chất dinh dưỡng Thật ra đã được sử dụng từ lâu ở châu Á để làm cho da không khô đi, dễ thấm nước hơn Hãng Amore Pacific chế tạo các mỹ phẩm săn sóc da, đã thay thế nước chưng cất bằng nhựa tre, làm ra nhiều loại kem giữ ẩm dưỡng da hiệu

nghiệm Hình 2 là một cô người mẫu thời trang của hãng Bobbi Brown Giúp cô

chống lại những vết nhăn, do các gốc hóa học tự do gây ra, là một mỹ phẩm làm trắng da giữ ẩm, nhờ các sinh tố tìm ra trong chất trích tre trúc Mới hơn nữa là phấn bột nhựa tre khô do hãng Molton Brown bán ra, là loại phấn phủ làm bằng nhựa tre khô ở các mắt tre

4) Làm đồ trang sức

Hãng Marnie Rock đã lợi dụng dáng đẹp thiên nhiên của tre trúc làm vòng

đeo tay Nhiều vòng chỉ tuyền là tre, trúc (hình 4) Nhiều vòng khác bao bằng lụa

đủ màu sắc rực rỡ hay niềng kim khí Giá một vòng tre này lên đến 35 đô la Mỹ ở Los Angeles Còn búi tóc tre và áo sơ mi tre giá từ 200 đến 290 đô la, tại tiệm Des Cohan, cũng ở Los Angeles