- Các yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng: nồng độ, nhiệt độ, áp suất, diện tích bề mặt của chất phản ứng, xúc tác có ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng.. Kĩ năng HSvận dụng : Thay đổi nồn
Trang 1Ngày soạn: 10/3/2010 Người soạn: H’Nhương Kbuôr
Tiết PPCT: 61-62
TIẾT 61 – TIẾT 62: TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG HÓA HỌC
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Khái niệm về tốc độ phản ứng hóa học
- Các yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng: nồng độ, nhiệt độ, áp suất, diện tích bề mặt của chất phản ứng, xúc tác có ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng
2 Kĩ năng
HSvận dụng : Thay đổi nồng độ, áp suất, nhiệt độ, diện tích bề mặt để thay đổi tốc độ phản ứng Dùng chất xúc tác để tăng tốc độ phản ứng
II PHƯƠNG PHÁP
- Nêu vấn đề, đàm thoại
- Thí nghiệm nghiên cứu
III CHUẨN BỊ
1.Giáo viên
- Chuẩn bị máy chiếu
- Hóa chất :
Dung dịch H2SO4 0,1M, Na2S2O3 Natri Thiosunfat 0,1M dung dịch BaCl2 0,1m, dung dịch HCl 4M, dung dịch H2O2 ,1g đá vôi (hạt to) và 1g đá vôi (hạt nhỏ hơn) và MnO2 dạng bột
- Dụng cụ: Cốc thủy tinh, ống nghiệm, giá thí nghiệm.
2 Học sinh
Đọc bài trước khi đến lớp
IV TỔ CHỨC TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1.Ổn định lớp học
2 Bài mới
Tiết 61
Hoạt động 1: Nghiên cứu khái niệm về tốc độ
phản ứng hóa học
- GV đặt vấn đề: Chúng ta tiến hành 2 thí nghiệm
hh khác nhau được biểu diễn bởi 2 pt
BaCl 2 + H 2 SO 4 BaSO 4 + 2HCl (1)
Na 2 S 2 O 3 +H 2 SO 4 S+ SO 2 +H 2 O+Na 2 SO 4 (2)
- Hãy quan sát thí nghiệm, nhận xét hiện tượng,
so sánh hiện tượng và cho biết phản ứng xảy ra
nhanh hơn
- HS: quan sát, nhận xét và rút ra kết luận
- GV chiếu kết quả và kết luận về tốc độ phản ứng
I Khái niệm về tốc độ phản ứng hóa học
1 Thí nghiệm : Nhỏ dung dịch
H2SO4, 0,1M vào 2 cốc có chứa lần lượt dung dịch BaCl2 0,1M và Na2S2O3
0,1M
BaCl2 + H2SO4 BaSO4 + 2HCl (1)
Phản ứng 1 xảy ra nhanh hơn
Na2S2O3 + H2SO4 S + SO2 +
H2O + Na2SO4 (2) Một lúc sau mới
Trang 2- GV cho Ví dụ và yêu cầu HS tính toán
Br2 + HCOOH 2HBr + CO2
Lúc đầu nồng độ Br2 là 0.0120 mol/l, sau 50s nồng
độ là 0.0101 mol/l.Tính tốc độ trung bình của phản
ứng
- GV hướng dẫn HS rút biểu thức tính tốc độ trung
bình pư
- HS rút ra công thức tính tốc độ trung bình của pư
xuất hiện kết tủa
2 Nhận xét :
- Tốc độ phản ứng là độ biến thiên nồng độ của một trong các chất phản ứng hoặc sản phẩm trong một đơn vị thời gian.
- Biểu thức tính tốc độ trung bình phản ứng theo chất tham gia
V=(C1 –C2)/ (t2 – t1)
- Biểu thức tính tốc độ trung bình phản ứng theo chất tạo thành
V=(C2 –C1)/ (t2 – t1)
Hoạt động 2: Nghiên cứu ảnh hưởng của nồng
độ đến TĐPƯ
GV: Thực hiện thí nghiệm của dung dịch H2SO4
với 2 dung dịch Na2S2O3 có nồng độ khác nhau
- Cốc (a) 25ml Na2S2O3 0,1m
- Cốc(b) 10ml Na2S2O3 0,1m+15ml nước cất
nồng độ của Na2S2O3 còn 0,04M
- Yêu cầu HS quan sát xem trường hợp nào dung
dịch trong cốc chuyển từ trong suốt sang trắng
đục nhanh hơn ?
- HS : Quan sát trả lời
Hoạt động 3: Nghiên cứu ảnh hưởng của áp
suất đến TĐPƯ
- GV chiếu bảng sau: Thực hiện phản ứng sau
trong bình kín
2HI(k) H2(k) + I2(k)
V(mol/l.s) 1,22.10-8 4,88.10-8
II Các yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng
1 Ảnh hưởng của nồng độ
Kết luận : Khi tăng nồng độ chất phản ứng, tốc
độ phản ứng tăng
2 Ảnh hưởng của áp suất
Kết luận :
Khi áp suất tăng, nồng độ chất khí tăng theo, nên tốc độ phản ứng tăng
3 Ảnh hưởng của nhiệt độ
Kết luận : Nhiệt độ phản ứng tăng, tốc độ phản ứng tăng
Thực tế thí nghiệm cho thấy thông
Trang 3hợp nào phản ứng xảy ra nhanh hơn?
- HS Quan sát và nhận xét
Hoạt động 5: Củng cố
- Giáo viên và HS đàm thoại về các kiến thức đã
học trong bài
- GV chiếu một số BT trắc nghiệm củng cố:
Câu 1 Chọn cụm từ thích hợp cho khoảng trống
trong câu : “Vận tốc phản ứng được đo bằng biến
thiên trong một đơn vị thời gian.”
A tổng khối lượng các chất
B tổng số lượng các nguyên tử
C lượng chất tham gia hoặc hình thành
D thành phần nguyên tố cấu tạo nên các chất
Câu 2: Cho phản ứng :
S2O82- + 2I- 2SO42- + I2
Nếu ban đầu nồng độ của I- bằng 1 M và nồng độ
sau 20 giây là 0,752 M thì tốc độ trung bình của
phản ứng trong thời gian này bằng :
A 24,8.10–3 M/giây
B 12,4.10–3 M/giây
C 6,2.10–3 M/giây
D -12,4.10–3 M/giây
Câu 1: Đáp án C
Câu 2: Đáp án B
3 Dặn dò
- Học bài cũ và xem trước bài mới
- Làm các bài tập 1,2,3,trang 153 SGK
V RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY
Hội An, ngày 22 tháng 3 năm 2010
Trang 4TIẾT 62
1 Bài cũ
Nêu khái niệm tốc độ phản ứng? Biểu thức tính tốc độ trung bình của phản ứng?
2 Bài mới
Hoạt động 1: Nghiên cứu ảnh hưởng của diện
tích bề mặt đến TĐPƯ
- GV: Làm thí nghiệm Axit HCl tác dụng với 2
mẫu đá vôi có kích thước khác nhau
CaCO3 + 2HCl CaCl2 + CO2 + H2O
Yêu cầu HS quan sát thí nghiệm và nhận xét
- HS : Quan sát nhận xét và kết luận
- GV bổ sung thêm
Hoạt động 2: Nghiên cứu ảnh hưởng của chất
xúc tác đến TĐPƯ
- GV mô tả thí nghiệm về sự phân hủy của H2O2
chậm trong dung dịch ở nhiệt độ thường
2H2O2 2H2O + O2
- Khi cho vào 1 ít bột MnO2
- Quan sát sự phân hủy của H2O2 chậm trong dung
dịch ở điều kiện thường và khi rắc thêm vào 1 ít
bột MnO2 thì H2O2 phân hủy nhanh hơn, từ đó em
hãy rút ra nhận xét và kết luận
- HS rút ra nhận xét và kết luận
- GV bổ sung thêm
4 Ảnh hưởng của diện tích bề mặt
Kết luận :
Vậy đối với phản ứng có chất rắn tham gia, khi tăng diện tích bề mặt chất phản ứng, tốc độ phản ứng tăng
5 Ảnh hưởng của chất xúc tác
- Khi kết thúc phản ứng chất xúc tác MnO2 không
bị tiêu hao
- Kết luận : Chất xúc tác là chất làm tăng tốc độ phản ứng, nhưng còn lại sau khi phản ứng kết thúc
Hoạt động 3: Nghiên cứu ý nghĩa thực tiễn của
tốc độ pư
- GV: Hãy nêu các vận dụng trong đời sống
III Ý nghĩa thực tiễn của tốc độ phản ứng.
Các yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng được vận dụng nhiều trong đời sống và sản xuất
Trang 5b) Tăng nhiệt độ để tăng tốc độ pư c) Tăng diện tích bề mặt chất rắn để tăng TĐPƯ
Bài 5:
Zn + H2SO4 ZnSO4 + H2
a) Thay Zn hạt bằng Zn bột làm tăng dt bề mặt chất rắn nên TĐPƯ tăng
b) TĐPƯ giảm c) TĐPƯ tăng d) TĐPƯ tăng
3 Dặn dò
- Học bài cũ
- Làm BT 7.1, 7.2/56, BT7.4, 7.5/57 SBT
-RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY
Hội An, ngày 22 tháng 3 năm 2010