1.Mục tiêu chung của môn học :• Bồi dưỡng cho học sinh tình yêu tiếng Việt, văn học, văn hóa, tình yêu gia đình, thiên nhiên, đất nước, lòng tự hào dân tộc, ý chí tự lập, tự cường, lý tư
Trang 2- Thâm niên gi ng d y: 4 năm ả ạ
- Giáo viên gi ng d y môn: Ng văn, h 4 ả ạ ữ ệ năm
- Khoa: Văn hóa ph thông ổ
Trang 3và văn học Việt Nam – phù hợp với trình
độ phát triển của lứa tuổi và yêu cầu đào tạo nhân lực trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
1.Mục tiêu chung của môn học :
Trang 4tự học, năng lực ứng dụng những điều
đã học vào cuộc sống
Trang 51.Mục tiêu chung của môn học :
• Bồi dưỡng cho học sinh tình yêu tiếng Việt, văn học, văn hóa, tình yêu gia đình, thiên nhiên, đất nước, lòng tự hào dân tộc,
ý chí tự lập, tự cường, lý tưởng xã hội chủ nghĩa, tinh thần dân chủ nhân văn, giáo dục cho học sinh trách nhiệm công dân, tinh thần hữu nghị hợp tác quốc tế, ý thức tôn trọng và phát huy các giá trị văn hóa của dân tộc và nhân loại
Trang 6TRÀNG GIANG-HUY CẬN
2 Chương trình học
môn Ngữ văn 11 Tổng số tiết: 105 tiết
Trang 7Lµm v¨n (32 tiÕt)
¤n tËp vµ kiÓm tra (9 tiÕt)
C¸c v¨n b¶n
kh¸c (41 tiÕt )
Trang 81.Tên bài học: TỰ TÌNH (BÀI 2) – HỒ XUÂN HƯƠNG
+Thể loại bài giảng: Lý thuyết
+Đối tượng học sinh: Hệ trung cấp nghề
2 Vị trí bài học:
- Lý thuyết tiết : 04, chương trình ngữ văn 11
3 Ý nghĩa: Giúp học sinh tìm hiểu về con người và tài năng
của tác giả Xuân Hương- bà chúa thơ Nôm
4 Phương pháp, phương tiện dạy học:
- Sử dụng phấn, bảng, sách giáo khoa, giáo án điện tử, máy chiếu kết hợp phương pháp thuyết giảng, vấn đáp
Trang 9Sau khi học bài này học sinh có thể:
Trang 10TRÀNG GIANG-HUY CẬN
Trang 11TRÀNG GIANG-HUY CẬN KIỂM TRA BÀI CŨ
Em hãykể tên một số bài thơ của Hồ Xuân Hương mà em đã
học, đã đọc?
Trang 12TRÀNG GIANG-HUY CẬN
TRẢ LỜI
+Cảnh làm lẽ+Chửa hoang
+Đề đền Sầm Nghi Đống+Khóc tổng cóc
Một số tác phẩm của Hồ Xuân Hương:
+……
Trang 13Tiết: 04
Trang 14Tự Tình II
I.Tìm hiểu chung
1.Tác giả
Nghệ An nhưng sống chủ yếu ở Thăng Long
lận đận, tình duyên gặp nhiều ngang trái
Trang 16Tự Tình II
II Đọc- hiểu văn bản
Văn bản
Tự Tình II
Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn
Trơ cái hồng nhan với nước non
Chén rượu hương đưa say lại tỉnh ,
Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn
Xiên ngang mặt đất rêu từng đám ,
Đâm toạc chân mây đá mấy hòn
Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại,
Mảnh tình san sẻ tí con con !
20/12/2013 Nguyễn Thị Hằng 16
Trang 17Tự Tình II
1 Hai câu đề
“Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn
Trơ cái hồng nhan với nước non”
là thời khắc con người sống với chính bản thân mình nên phù hợp để bộc lộ tâm trạng
Hai câu thơ đầu tác giả đã giới thiệu điều gì?
II Đọc- hiểu văn bản
+ Âm thanh: “Văng vẳng trống canh dồn””:
thể hiện bước đi vội vã, gấp gáp của thời gian
tâm trạng lo âu, buồn bã
Trang 19 Cách kết hợp từ độc đáo gợi thân phận thấp hèn, rẻ rúng,
Nhóm 2 : Giải thích và phân tích
ý nghĩa từ “trơ”?
nhấn mạnh sự cô độc, bản lĩnh gan lì như thách đố.
Trang 2020/12/2013 Nguyễn Thị Hằng 20
Sự trơ trọi, lẻ loi, chua xót, bẽ bàng của con
người trước không gian bao la, rộng lớn.
Sự trơ trọi, lẻ loi, chua xót, bẽ bàng của con
người trước không gian bao la, rộng lớn.
1 Hai câu đề
Tóm lại, hai câu đề thể hiện tâm trạng gì
của Xuân Hương?
Trang 212 Hai câu thực
“Chén rượu hương đưa say lại tỉnh
Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn”
Tự Tình II
_Say lại tỉnh: Càng uống càng tỉnh, càng đau.
Luẩn quẩn, bế tắc của số phận
Nhân vật trữ tình đã làm gì
để thoát khỏi cô đơn?
Trang 22Nỗi xót xa cay đắng cho duyên phận dở dang, lỡ làng
Nghệ thuật ẩn dụ : tuổi xuân đã trôi qua mà hạnh phúc vẫn chưa trọn vẹn
Tâm sự nhà thơ muốn gửi gắm ở 2 câu thơ này là gì ?
20/12/2013 Nguyễn Thị Hằng 22
Trang 23Tự Tình II
3 Hai câu luận
“Xiên ngang mặt đất, rêu từng đám
Đâm toạc chân mây đá mấy hòn”
Hình ảnh thiên nhiên:
mẽ, đầy nội lực
Hình ảnh thiên nhiên trong thơ Xuân Hương có gì đặc biệt?
Trang 24Tự Tình II
“Xiên ngang mặt đất / rêu từng đám
Sức sống, sự phản kháng quyết liệt của con người
Bản lĩnh phi thường và cá tính mạnh mẽ, bướng bỉnh không chịu khuất phục của Xuân Hương
3 Hai câu luận
Hai câu thơ này có những biện pháp nghệ thuật gì?
Hình ảnh nhà thơ hiện lên ở hai câu luận như
thế nào?
_Nghệ thuật:
20/12/2013 Nguyễn Thị Hằng 24
Động từ mạnh kết hợp Đối
Trang 25Tự Tình II
4 Hai câu kết
“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại
Mảnh tình san sẻ tí con con”
Dùng từ độc đáo
Ngán ngẩm, chán trường khi mùa
xuân trở lại mang theo tuổi xuân ra đi
Từ “xuân ” trong câu thơ mang mấy ý nghĩa?
•Tuổi xuân của con người
+Xuân: •Mùa xuân của thiên nhiên
+Lại lại: •Lại 1: phụ từ
•Lại 2: động từ
+Ngán: ngao ngán, chán chường
Trang 26Nªn cßn l¹i cña m×nh chØ lµ “ tÝ con con ”
Hạnh phúc dành cho kẻ lẽ mọn vốn ít ỏi nay lại san sẻ càng trở nên chua chát đắng cay hơn
Tí
Trang 274 Hai câu kết
Tự Tình II
Đồng thời còn thể hiện khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc của nhà thơ
Tâm trạng cay đắng trước hiện thực phũ
bằng tâm trạng gì của nhà thơ?
Bài thơ đã khép lại bằng tâm trạng gì của nhà thơ?
Trang 29Câu 1:Hai câu thơ: “Xiên ngang mặt đất rêu từng đám
Đâm toạc chân mây đá mấy hòn”
Góp phần diễn tả tâm trạng, thái độ gì của nhà thơ?
Nỗi buồn tủi, uất ức trước bi kịch cuộc sống
Sự gắng gượng, vượt lên số phận.
Trang 30thơ?
Sử dụng nhiều biện pháp tu từ đặc sắc.
Sử dụng nhiều câu khuyết chủ ngữ
Sử dụng nhiều từ đa nghĩa.
Trang 31_ Học bài : Học thuộc bài thơ và nội dung bài
Trang 32Tràng giang_Huy Cận
20/12/2013 Nguyễn Thị Hằng