THUỐC BÔI CORTICOID (Kỳ 2) potx

THUỐC BÔI CORTICOID Kỳ 2 Sử dụng trong lâm sàng Lựa chọn thuốc dựa vào: chẩn đoán, vị trí, tuổi, khả năng tài chính của bệnh nhân.. Đáp ứng của một số bệnh da với các thuốc bôi cortic

THUỐC BÔI CORTICOID

(Kỳ 2)

Sử dụng trong lâm sàng

Lựa chọn thuốc dựa vào: chẩn đoán, vị trí, tuổi, khả năng tài chính của bệnh nhân

Đáp ứng của một số bệnh da với các thuốc bôi corticoid: chia làm 3 nhóm: đáp ứng tốt, đáp ứng vừa và đáp ứng ít Nếu đáp ứng tốt thường chọn corticoid yếu, vừa; đáp ứng vừa chọn corticoid vừa, mạnh; đáp ứng ít chọn corticoid mạnh, rất mạnh

Bảng 2: Đáp ứng của một số bệnh với thuốc bôi corticoid

Việc lựa chọn thuốc bôi còn phụ thuộc vào vùng da cần điều trị: độ dày của lớp sừng và mạch máu của vùng da đó ảnh hưởng đến đến sự hấp thu thuốc Những vùng da mỏng hấp thu thuốc cao hơn và dễ xảy ra những tác dụng phụ nhiều hơn ở những vùng da dày Khả năng hấp thu thuốc giảm dần theo thứ tự: niêm mạc, da bìu, mi mắt, mặt, thân người, chi, bàn tay và bàn chân Ví dụ: vùng

mi mắt và da bìu hấp thu gấp 4 lần ở trán, gấp 36 lần ở bàn chân, bàn tay Vùng da

bị viêm, ẩm ướt, trợt cũng làm tăng hấp thu thuốc Không nên dùng các thuốc bôi corticoid nhóm 1, 2 ở những vùng da hấp thu thuốc cao như mi mắt

Việc lựa chọn thuốc còn tuỳ thuộc vào giai đoạn của bệnh Ví dụ: tổn thương đang tiết dịch thì không dùng các thuốc mỡ

Không cần rửa vùng da trước khi bôi

Do tỷ lệ da/trọng lượng cơ thể cao hơn người lớn, da mỏng hấp thu nhanh, chuyển hoá thuốc chậm, thuốc bôi ở vùng tã lót giống như biện pháp băng bịt dẫn đến tình trạng tăng hấp thu, ức chế tuyến thượng thận Nên người ta khuyến cáo khi dùng thuốc bôi corticoid ở trẻ em thì dùng các thuốc có tác dụng yếu hoặc trung bình

Phụ nữ có thai

Chưa có nghiên cứu nào ở người Những nghiên cứu trên động vật cho thấy thuốc có thể hấp thu toàn thân, ảnh hưởng đến chuyển hoá của thai nhi khi dùng thuốc bôi số lượng lớn, băng bịt, sử dụng trong thời gian dài, sử dụng những thuốc

có hoạt lực mạnh FDA khuyến cáo cẩn thận khi dùng thuốc bôi corticoid ở phụ

nữ có thai

Phụ nữ cho con bú: hiện nay người ta chưa rõ thuốc có bài tiết qua sữa hay

không, nhưng không dùng thuốc bôi ở ngực trước khi cho con bú

Người cao tuổi: da mỏng và có thể teo da do tuổi tác làm tăng khả năng hấp thu thuốc bôi, vì vậy phải cẩn thận khi dùng thuốc

Cách dùng

Số lần sử dụng: các nhà da liễu thường kê đơn 2 lần/ngày, có thể sử dụng

1-3 lần ngày

Khi kê đơn các nhà da liễu thường dựa vào diện tích tổn thương và dạng thuốc để định lượng tổng lượng thuốc bôi của cả đợt điều trị Thuốc mỡ bôi được diện tích rộng hơn dạng kem

Có nhiều cách định lượng:

- 1 gram kem bôi diện tích 10x10cm

- Cách định lượng khác: Đơn vị đầu ngón tay (FTU - fingertip unit): đầu ống tube đường kính 5mm, nặn thuốc từ đầu ngón tay đến ranh giới giữa ngón 2

và ngón 3 1 FTU ở người lớn xấp xỉ khoảng 0,5gram 1 FTU bôi được diện tích bằng 2 mặt của 1 bàn tay Khi kê đơn có thể định lượng thuốc theo đơn vị FTU như hình vẽ dưới đây:

Hình 3: Định lượng thuốc bôi corticoid khi kê đơn thuốc

Băng bịt (Occlusive therapy)

Tiến hành: Làm sạch vùng da cần điều trị Bôi thuốc lên vùng da cần điều trị ngay cả khi da còn ẩm và dùng nilông bao phủ Cố định bằng băng

Thời gian 2-8 giờ (thường được tiến hành vào thời gian ngủ)

Băng bịt có thể làm cho hiệu quả của thuốc tăng lên gấp 100 lần so với không băng bịt

Các thuốc bôi nhóm 1 không nên sử dụng băng bịt

Trước khi băng bịt phải loại trừ những nhiễm khuẩn tại chỗ