de&dap an lich su 10

Sau cách mạng, yêu cầu vềruộng đất của nông dân không được giải quyết, số ruộng đấttịch thu được của các quý tộc Tây Ban Nha lại chuyển sang tay giaicấp tư sản và họ kinh doanh theo hướn

VĂN BẢN ĐÁNH BẰNG 2 FONT CHỮ ĐỂ THẦY DỄ SỬ

DỤNG TỪ TR.1 - 58 LÀ FONT VNtimes new roman Từ tr 63 trở đi là font Time new roman

VĂN BẢN ĐÂNH BẰNG 2 FONT CHỮ ĐỂ THẦY DỄ SỬ DỤNG

TỪ TR.1 - 58 LĂ FONT VNtimes new roman

Từ tr 63 trở đi lă font Time new roman

PHẦN A LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI

CHƯƠNG I CÁC CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN

(GIỮA THẾ KỈ XVI - CUỐI THẾ KỈ XVIII)

BÀI 1 CÁCH MẠNG TƯ SẢN HÀ LAN GIỮA THẾ KỈ XVI

Câu 1 Khái niệm "Vùng đất thấp" được dùng để chỉ vùng

đất nào ?

Trả lời: "Vùng đất thấp" là khái niệm dùng để chỉ vùng

đất Nêđéclan thuộc lãnh thổ của 2 quốc gia Hà Lan và Bỉ ngàynay Đây là vùng đất thấp hơn so với mực nước biển cho nên đểtồn tại cư dân nơi này phải đắp một hệ thống đê biển đồ sộ;mặt khác do có thời kì dài nằm dưới sự thống trị của Tây BanNha nên so với các dân tộc khác trong đế quốc Tây Ban Nha,Nêđéclan không có vị trí tương xứng

Câu 2 Những biểu hiện nào chứng tỏ đến giữa thế kỉ XVI, nền kinh tế Nêđéclan phát triển ?

Trả lời: Đến giữa thế kỉ XVI, Nêđéclan có nền kinh tế công

thương nghiệp mạnh nhất châu Âu Các công trường thủ công pháttriển, tiêu biểu là các xưởng nấu xà phòng, đường ở Anvécpen;dệt vải và kuyện kim ở Lude Nhiều thành thị trở thành trung tâmsản xuất, thương mại lớn như Layđen, Utrếch, Amxtécđam,Anvécpen Nhiều ngân hàng được thành lập và đóng vai trò quantrọng trong nền kinh tế đất nước Giai cấp tư sản ngày càngđông đảo và tăng cường thế lực

Câu 3 Cơ cấu giai cấp của xã hội Nêđéclan giữa thế kỉ

XVI ?

Trả lời: Ở Nêđéclan, giai cấp tư sản hình thành sớm và có

thế lực lớn về kinh tế như tư sản ở Amxtécđam, Anvécpen.Đồng thời với quá trình phát triển của nền kinh tế TBCN là quátrình phá sản của nền kinh tế phong kiến, thợ thủ công và nôngdân bị phá sản phải đi làm thuê ở các công trường Họ trở thànhnhững người công nhân Ngoài ra, các tầng lớp thị dân nghèo ngàycàng đông đảo hơn Như vậy, một xã hội tư bản đã hình thành ởHà Lan

Câu 4 Thực dân Tây Ban Nha đã thi hành chính sách cai trị

Nêđéclan như thế nào ?

Trả lời: Từ thế kỉ XII, Hà Lan bị lệ thuộc vào Vương quốc

Tây Ban Nha và bị chính sách cai trị khá nặng nề Về kinh tế - tàichính, hàng năm nhân dân Nêđéclan phải chịu tới 2/5 ngân sáchchung cho toàn vương quốc (trong khi lãnh thổ chỉ chiếm có 6%),trong khi đó nền kinh tế lại bị kìm hãm, không cho phát triển:Hàng hóa nhập vào Nêđéclan bị đánh thuế rất cao, thương nhânHà Lan bị hạn chế buôn bán với các thuộc địa, nhất là thuộc địacủa Tây Ban Nha Ngoài ra, nhà vua lập ra các tòa án tôn giáo đểtrừng trị những người theo tôn giáo cải cách chống lại đạo ThiênChúa, như xử chém, chôn sống, tịch thu tài sản ,

Câu 5 Những hình thức mà nhân dân Nêđéclan đã sử dụng

để chống Tây Ban Nha trong buổi đầu ?

Trả lời: Chính sách thống trị của Tây Ban Nha đã dẫn đến

sự bất bình của nhân dân Nêđéclan Nhiều lần họ đã nổi dậyđấu tranh, tuy nhiên trong buổi đầu các cuộc đấu tranh của họmới chỉ dừng lại ở các hình thức như: sử dụng thơ ca để chếdiễu, đả kích nhà thờ Thiên chúa, đập phá tượng Thánh, vũ trang

chống chính quyền, tầng lớp quý tộc lập ra tổ chức “Thỏa ước quý tộc”, đòi giảm số giám, mục, triệu tập hội nghị các đẳng cấp Giai cấp tư sản cũng lập “Thỏa ước thương nhân”, đòi

tự do kinh doanh,

Câu 6 Thực dân Tây Ban Nha đã đàn áp cuộc đấu tranh của

nhân dân Nêđéclan như thế nào ?

Trả lời: Từ tháng 8/1566, để đối phó với các cuộc nổi dậy

của nhân dân Nêđéclan, nhà vua Tây Ban Nha một mặt tỏ ranhượng bộ (như tạm ngừng các tòa án tôn giáo, cho phép đạo

Can-Vanh hành lễ), nhưng mặt khác vua tìm mọi cách để đàn áp.Tháng 6/1567, vua điều 18.000 quân sang chiếm đóng toàn bộ lãnhthổ Nêđéclan Binh lính Tây Ban Nha đã giết hại hơn 8.000 người,thực hiện cướp bóc, đốt phá khắp nơi Sau đó, binh lính Tây BanNha tiếp tục được điều động sang Nêđéclan Ngày 4/11/1576,thành Anvecpen bị đốt phá, hơn 8.000 bị giết hại Ngoài ra, nhàvua Tây Ban Nha còn thực hiện chính sách mua chuộc, chia rẽ trongnội bộ những người lãnh đạo.

Câu 7 Trước sự đàn áp của Tây Ban Nha, nhân dân Nêđéclan

đã sử dụng những biện pháp đấu tranh gì mới ?

Trả lời: Trước sự đàn áp của Tây Ban Nha, làn sóng đấu

tranh của nhân dân Nêđéclan vẫn diễn ra mạnh mẽ Phong trào phánhà thờ Thiên chúa giáo, lùng bắt các giám mục lan rộng Quýtộc và tư sản lớp trên Nêđéclan được sự giúp đỡ của Anh vàPháp đã lập một đội hải quân đưa về nước chiến đấu trong khikhởi nghĩa vũ trang tiếp tục diễn ra ở nhiều nơi và nghĩa quân đãgiải phóng được nhiều vùng rộng lớn Tiến hơn một bước, nhândân Nêđéclan đã thành lập Ủy ban quản lý xã hội (gồm đại biểucủa tư sản và bình dân để thống nhất các lực lượng khángchiến) và định ra chế độ thuế thống nhất Mặt khác, họ cũngchủ trương đấu tranh chống lại khuynh hướng thỏa hiệp, đầuhàng của quý tộc và tư sản lớp trên Ngày 23/1/1579, đại biểu cáctỉnh miền Bắc tiến hành họp, tuyên bố thống nhất tiền tệ, đolường, tổ chức quân sự, chính sách đối ngoại

Câu 8 Kết quả của cuộc đấu tranh của nhân dân Nêđéclan ?

Trả lời: Cuộc đấu tranh lâu dài của nhân dân bước đầu giành

được lợi khi “Các tỉnh liên hiệp” ra đời, trên thực tế là nước

cộng hòa Hà Lan Năm 1648, chính quyền Tây Ban Nha buộc phảicông nhận nền độc lập của Hà Lan Thắng lợi này là nhân tố cơbản mở đường cho sự phát triển mạnh mẽ của CNTB ở Hà Lansau khi giành được độc lập

Câu 9 Chủ nghĩa tư bản ở Nêđéclan đã có sự phát triển

như thế nào sau khi giành được độc lập ?

Trả lời: Cách mạng thắng lợi, chế độc thống trị Tây Ban

Nha bị lật đổ đã tạo điều kiện thuận lợi cho CNTB ở Hà Lanphát triển mạnh mẽ sau khi giành được độc lập Về côngnghiệp, việc sản xuất của các ngành dệt len, vải, các nghềnhuộm và in, các ngành thủy tinh và chế tạo kính quang học

được đẩy mạnh Thương nghiệp phát triển: Trên 2.000 tàuthuyền của Hà Lan hoạt động nhộn nhịp trong và ngoài nước,cảng Am xtécđam hàng năm tiếp nhận hàng nghìn tàu thuyền ravào buôn bán với các nước Anh, Pháp, Nga, Ấn Độ, thương nhân

Hà Lan tiến tới trở thành “Người chở hàng trên các mặt biển” Các công ty thương mại của Hà Lan được thiết lập như “Công ty Phương Đông”,

Câu 10 Cuộc cách mạng Nêđéclan còn có điểm gì hạn

chế ?

Cách mạng Nêđéclan diễn ra trong bối cảnh chủ nghĩa tư bảnphát triển chưa chín muồi, nền kinh tế còn mang nặng tính chấtthương nghiệp, công nghiệp chưa phát triển tương xứng vì đangcòn ở giai đoạn công trường thủ công Sau cách mạng, yêu cầu vềruộng đất của nông dân không được giải quyết, số ruộng đấttịch thu được của các quý tộc Tây Ban Nha lại chuyển sang tay giaicấp tư sản và họ kinh doanh theo hướng tư bản chủ nghĩa, … dovậy, đại đa số quần chúng nhân dân chưa được hưởng nhữngquyền lợi về kinh tế và chính trị tương xứng với công sức bỏ rakhi làm cách mạng

Câu 11 Tính chất và ý nghĩa của cách mạng tư sản Hà

Lan ?

Trả lời: Cách mạng tư sản Hà Lan vừa là một cuộc chiến

tranh giải phóng dân tộc, vừa là cuộc cách mạng tư sản bởi vì nóvừa chống bọn xâm lược Tây Ban Nha, vừa mở đường cho chủnghĩa tư bản phát triển Động lực của cách mạng là đông đảoquần chúng nhân dân (nông dân, thợ thủ công, dân nghèo thành thị).Lãnh đạo cách mạng là giai cấp tư sản Kết quả của cách mạng:đánh đổ ách thống trị của Tây Ban Nha, giành độc lập dân tộc,lập nên Nhà nước Cộng hòa

Tuy ảnh hưởng của cuộc cách mạng Hà Lan chưa rộng rãinhư các cuộc cách mạng tư sản sau này, song đây là cuộc cáchmạng tư sản đầu tiên trên thế giới, khởi đầu cho việc thực hiệnmột nhiệm vụ quan trọng lúc bấy giờ là đánh đổ chế độ phongkiến, xây dựng một xã hội mới tiến bộ hơn, mở đường cho chủnghĩa tư bản phát triển

Mở ra một thời đại mới - thời đại của cuộc cách mạng tưsản và bước đầu suy vong của chế độ phong kiến

Câu 12: Tại sao nói tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của

Hà Lan trước cách mạng chuẩn bị điều kiện cho cách mạng bùng nổ ?

Trả lời:

- Sự phát triển kinh tế ở Hà Lan đã tạo điều kiện cho lựclượng sản xuất tư bản chủ nghĩa (TBCN) hình thành, phát triển:dẫn đến mâu thuẫn gay gắt giữa lực sản xuất tiên tiến TBCNvà quan hệ sản xuất phong kiến

- Trong xã hội xuất hiện giai cấp mới gắn liền với lựclượng sản xuất TBCN là giai cấp tư sản, đây là giai cấp trựctiếp lãnh đạo cách mạng

- Chính sách thống trị hà khắc, sự bóc lột vật chất và tinhthần tàn bạo của đế quốc Tây Ban Nha dẫn đến mâu thuẫn gaygắt không thể điều hoà nổi giữa toàn thể dân tộc Nêđéclan vớiđế quốc Tây Ban Nha

- Tất cả tình hinh nêu trên đã dẫn đến cuộc cách mạng giảiphóng dân tộc mang tính chất tư sản ở Nêđéclan chống lại áchthống trị của Tây Ban Nha

Câu 13: Qua thái độ của quần chúng nhân và tư sản, quý

tộc Nêđéclan trong cuộc cách mạng đã nói lên điều gì?

Trả lời:

- Quần chúng nhân dân là lực lượng kiên quyết đấu tranh,họ đóng vai trò quan trọng trong tiến trình phát triển cách mạng,quần chúng nhân dân là động lực quan trọng góp phần tạo nênthắng lợi của cách mạng

- Giai cấp tư sản, quý tộc Nêđéclan, là người tổ chức lãnhđạo nhân dân đấu tranh song lại lo sợ phong trào cách mạng củaquần chúng, họ dao động dễ thoả hiệp với kẻ thù

Câu 14: Vì sao cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc Nêđéclan

có ý nghĩa như một cuộc cách mạng tư sản đầu tiên của thế giới?

Trả lời:

- Sau khi cách mạng thắng lợi, CNTB được thiết lập và pháttriển ở Hà Lan; các ngành sản xuất, dệt len, nhuộm, thủy tinh vàchế tạo kính quang học được đẩy mạnh; thương nghiệp pháttriển, thành thị sầm uất trở thành trung tâm chính trị, kinh tế, vănhóa của đất nước (tiêu biểu là Amxtécđam); các công ti thươngmại của Hà Lan (Công ti Phương Đông, công ti Đông Ấn, ) không chỉ

mở rộng việc buôn bán với nhiều nước trên thế giới mà còn tiếnhành chiến tranh xam lược thuộc địa

- Đây là cuộc cách mạng tư sản nổ ra sớm nhất, thúc đẩysự bùng nổ của nhiều cuộc cách mạng tư sản tiếp theo Cáccuộc cách mạng tư sản sau này diễn ra dưới ánh sảng tư tưởngcủa cách mạng tư sản Hà Lan

- Sau thắng lợi của cách mạng tư sản Hà Lan, nhà nước tưsản đầu tiên trên thê sgiới được thiết lập, mở ra thời kì mới tronglịch sử nhân loại - thời kì cận đại, thời đại thắng lợi và xác lậpphương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa trên phạm vi thế giới

BÀI 2 CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ANH GIỮA THẾ KỈ XVII

Câu 1 Quần đảo Anh hiện nay bao gồm những vùng lãnh

thổ nào ?

Trả lời: Quần đảo Anh hiện nay bao gồm các khu vực và

lãnh thổ sau: nước Anh, Scốtlen, xứ Walle,

Câu 2 Nét nổi bật trong sự phát triển kinh tế TBCN ở Anh

Trả lời: Cả hai thuật ngữ trên đều đề cập đến hiện

tượng giai cấp quý tộc Anh thực hiện việc rào đất không chonông dân canh tác hoặc cướp ruộng của họ để nuôi cừu lấy lôngbán ra thị trường Do sự phát triển của công nghiệp len dạ nênnghê nuôi cừu trở thành nghề có lợi nhất Địa chủ không thoảmãn với địa tô thu của nông dân nên tăng thu nhập riêng bằng cáchtước đoạt ruộng đất của nông dân, rào ruộng đất riêng và cảmột phần đất của công xã biến thành đồng cỏ chăn nuôi cừu vàcấm gia súc của nông dân vào Hậu quả là nông dân bị mất đất,phá sản hàng loạt, phải đi làm thuê, nhiều nơi nông dân lâm vàocảnh khốn cùng, chết đói Trước tình cảnh đó, Tô-mát Mo-rơ - một

nhà tư tưởng Anh phải thốt lên: “Những con cừu xưa kia ngoan ngoãn biết bao nhiêu, bây giờ đều trở thành những con vật hung

hãn, tham lam Cừu đang ăn thịt người, phá hoại ruộng vườn, nhà cửa và thành thị”.

Câu 4 Tình hình nước Anh trước cách mạng ?

Trả lời:

- Là nước có nền kinh tế phát triển mạnh nhất châu Âu nhờsự phát triển mạnh mẽ của ngoại thương, chủ yếu là bán lendạ và buôn bán nô lệ da đen

- Địa chủ quý tộc chuyển hướng kinh doanh theo lối tư bảnchủ nghĩa, dần dần tư sản hóa và trở thành tầng lớp quý tộcmới

- Sự xâm nhập của chủ nghĩa tư bản vào nền nông nghiệpdiễn ra mạnh mẽ

- Mâu thuẫn giữa tư sản và quý tộc mới với các thế lựcphong kiến phản động trở nên gay gắt

Câu 5 Quan hệ TBCN xâm nhập vào nông thôn Anh như thế

nào ? Kết quả ?

Trả lời:

- Quan hệ tiền tệ đã xâm nhập vào nông thôn nước Anh đãlàm thay đổi cơ cấu kinh tế và phương thức kinh doanh: Lãnh chúaphong kiến và một bộ phận nông dân chuyển sang nuôi cừu, bánlông cừu Một số địa chủ đuổi tá điền chiếm ruộng đất biếnthành một vùng rộng lớn, áp dụng phương thức canh tác mớihoặc trồng cỏ nuôi cừu hoặc cho thuê

- Nông dân bị đuổi khỏi đồng ruộng, đi làm thuê cho địa chủquý tộc, được trả tiền công Họ sản xuất nguyên liệu và thựcphẩm để cung cấp cho thị trường Anh và các thuộc địa của Anh

- Nhiều công trường chuyên sản xuất len xuất hiện ngàycàng nhiều, nhiều ngành công nghiệp khác cũng lớn mạnh

Câu 6 Nét nổi bật trong sự phân hóa xã hội ở Anh là sự

xuất hiện của tầng lớp nào ? Họ có đặc điểm gì ?

Trả lời:

Sự hình thành tầng lớp quý tộc mới là một đặc điểm nổibật của nước Anh trước cách mạng, đóng vai trò chi phối tiếntrình và kết quả cách mạng Họ vốn là tầng lớp quý tộcchuyển sang kinh doanh theo hướng TBCN Họ được hưởng nhữngđặc quyền như quý tộc phong kiến nhưng lại giàu hơn vì biếtcách kinh doanh; họ lại may mắn hơn giai cấp tư sản ở chỗ nhờđịa vị và đặc quyền của mình họ dễ dàng phát triển việc kinh

doanh mà không chịu sự cản trở của chính quyền Do vậy, quýtộc mới không thể làm cách mạng triệt để.

Câu 7 Đến trước cách mạng, ở nước Anh tồn tại những

mâu thuẫn xã hội nào ?

Trả lời: Những biến đổi về kinh tế - xã hội đã làm gay

gắt thêm những mâu thuẫn xã hội trong lòng nước Anh Ngoàimâu thuẫn vốn có giữa nông dân với quý tộc địa chủ, mâu thuẫngiữa tầng lớp quý tộc mới và tư sản đối với chế độ quân chủnảy sinh và ngày càng gay gắt

Câu 8 Cuộc cách mạng tư sản Anh diễn ra dưới hình thức

nào và do ai lãnh đạo ?

Trả lời: Do đặc điểm kinh tế - chính trị - xã hội như đã nêu

trên và bối cảnh quốc tế lúc bấy giờ, cuộc cách mạng tư sảnAnh sẽ diễn ra dưới hình thức nội chiến và do giai cấp tư sảncùng tầng lớp quý tộc mới lãnh đạo

Câu 9 Diễn biến chính của cách mạng tư sản Anh ?

Trả lời: Cách mạng tư sản Anh diễn ra qua hai giai đoạn:

* Giai đoạn 1642 - 1648

- Năm 1640, vua Sác-lơ I triệu tập Quốc hội nhằm tăng thuếnhưng Quốc hội đã chống lại

- 22/8/1642, cuộc nội chiến giữa nhà vua và Quốc hội diễn

ra Lúc đầu quân nhà vua giành thắng lợi trước quân của Quốchội thành lập vội vàng nhưng sau đó, quân đội cải tổ củaCrômoen đã đánh bại quân nhà vua Sác-lơ I bị bắt (14/6/1645)

* Giai đoạn 1649 - 1688

- Ngày 30/1/1649, Sác-lơ I bị xử tử Anh trở thành nước cộnghòa Cách mạng tư sản Anh đạt đến đỉnh cao Quyền hành trongnước thộc về tư sản và quý tộc mới Tuy nhiên, nhân dân vẫntiếp tục nổi dậy vì quyền lợi của quần chúng nhân dân khôngđược đáp ứng

- Năm 1653, Crômoen lên làm Bảo hộ công, thiết lập chế độđộc tài quân sự

- Năm 1660, sau cái chết của Crômoen, chế độ phong kiến lạiphục hồi ở Anh

- Năm 1688 - 1689, giai cấp tư sản và quý tộc mới đưa hem Ô-ran-giơ lên làm Quốc trưởng, thiết lập chế độ quân chủlập hiến ở Anh Cách mạng tư sản Anh kết thúc

Vin-Câu 10 Kết quả, tính chất và ý nghĩa của cách mạng tư

sản Anh ?

* Kết quả: đã lật đổ chế độ phong kiến chuyên chế ở Anh,

mở đường cho CNTB phát triển mạnh mẽ Tuy quần chúng nhândân, nhất là nông dân giữ vai trò quyết định đối với sự thắnglợi của cách mạng nhưng thành quả cách mạng rơi vào tay giaicấp tư sản và quý tộc mới Chế độ phong kiến còn tồn tạidưới hình thức quân chủ lập hiến

* Tính chất: là cuộc cách mạng tư sản không triệt để.

* Ý nghĩa: đã xóa bỏ chế độ quân chủ chuyên chế ở nước

Anh, có ý nghĩa lớn đối với sự phát triển của xã hội loài ngườitrong buổi đầu chuyển từ chế độ phong kiến sang chủ nghĩa tưbản

Câu 11 Nguyên nhân làm hạn chế kết quả của cách mạng

tư sản Anh ?

Trả lời:

Do sự tham gia lãnh đạo cách mạng của tầng lớp quý tộcmới Tầng lớp này do nguồn gốc xuất thân là quý tộc nên khôngmuốn giải quyết triệt để vấn đề dân chủ trong cách mạng, nhưviệc xóa bỏ hoàn toàn chế độ phong kiến và nhất là vấn đềruộng đất cho nông dân

Câu 12 Thực chất của chế độ quân chủ lập hiến ở Anh ?

Với cuộc đảo chính năm 1688 - 1689, chế độ quân chủ lậphiến được xác lập ở Anh Thực chất, việc vua Anh đứng đầunhà nước chỉ là danh nghĩa, còn quyền lực thực tế nằm trongtay Quốc hội do giai cấp tư sản khống chế

Câu 13 Vai trò của CrômOen đối với cách mạng tư sản Anh?

Trả lời:

CrômOen là một địa chủ, đại diện cho tầng lớp quý tộc mới,có tinh thần cách mạng, khả năng tổ chức và chỉ huy quân sự.Năm 1640, ông được bầu làm đại biểu Quốc hội Trong Quốchội, ông đã hăng hái chống lại nhà vua và giáo hội Anh Khi cuộcchiến tranh chống vua Sác lơ I nổ ra (1642), ông đã tổ chức đạo

quân "kiểu mới" làm hạt nhân cho quân đội của Quốc hội Đơn vị

kị binh của CrômOen do lòng dũng cảm và ý chí kiên quyết nên

được mệnh danh là "sườn sắt" Đội quân này là nhân tố cơ bản

đánh bại quân đội nhà vua Trong thời kì cầm quyền của CrômOen,cách mạng đã xử tử nhà vua, thành lập chế độ cộng hòa Crôm

-Oen đưa quân sang đàn áp cuộc khởi nghĩa của nhân dân Ai len,Scốtlen và tiến hành chiến tranh với Hà Lan, buộc nước này phảichấp nhận Luật hàng hải của Anh Năm 1653, CrômOen được bầulàm Bảo hộ công, thực chất là thiết lập chế độ độc tài quânsự nhằm đàn áp sự chống đối của quần chúng nhân dân lớpdưới không thỏa mãn với những chính sách của chính phủ để bảovệ quyền lợi của tư sản và quý tộc mới Ông chết năm 1658.

BÀI 3 CHIẾN TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP Ở BẮC MỸ

NỬA SAU THẾ KỈ XVIII

Câu 1 Vì sao châu Mỹ còn gọi là Tân Thế giới ?

Trả lời: Mãi đến thế kỉ XV, sau cuộc phát kiến địa lý của

Côlômbô, người châu Âu mới biết đến châu Mỹ Như vậy, trong 4châu lục trên thế giới, Châu Mỹ được biết đến sau cùng nênngười châu Âu gọi nó là Tân thế giới (hay Thế giới mới) Quanđiểm này theo bước chân của các nhà thực dân châu Âu dần phổbiến trên thế giới nhưng ngày nay thuật ngữ này ít được sửdụng

Câu 2 Vì sao Bắc Mỹ còn gọi là Châu Mỹ Ăng-lô xông ?

Sắc-Trả lời: Trong quá trình xâm lược và thống trị châu Mỹ, các

nước châu Âu đã áp đặt nền văn hóa của mình vào các cộngđồng dân cư sinh sống tại đây Trong đó, Bắc Mỹ (gồm Mỹ vàCanađa) nguyên chủ yếu là thuộc địa của Anh - dân tộc có tiếngnói và văn hóa theo ngữ hệ Ăng-lô Sắc-xông nên chịu ảnh hưởngchủ yếu của nền văn hóa này để phân biệt với Nam Mỹ (vốn làthuộc địa của Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha) theo văn hóa Latinh

Câu 3 Quá trình nước Anh thiết lập hệ thống thuộc địa ở Bắc Mỹ diễn ra như thế nào ? Kết quả ?

Trả lời: Kể từ thế kỉ XV, sau khi Côlômbô phát hiện ra châu

Mỹ (1492), các nước châu Âu đã đẩy nhanh quá trình xâm lượcchâu lục này, trong đó, Tây Ban Nha, Pháp, Hà Lan là ba nước điđầu Tuy đến sau, nhưng quá trình thiết lập hệ thống thuộc địacủa Anh diễn ra mạnh mẽ và có hiệu quả hơn cả Dựa vào nềnkinh tế phát triển với kĩ thuật hơn hẳn các nước châu Âu thời kì

đó, hơn nữa là vị trí độc tôn trên mặt biển của Anh đã đảm bảocung cấp cho thuộc địa những nhu cầu thiết yếu trong quá trìnhkhai thác lục địa mới, giúp Anh nhanh chóng củng cố vị trí củamình ở Bắc Mỹ Trong thế kỉ XVII - XVIII, thực dân Anh đã tiêu diệthoặc dồn người Da đỏ vào rừng sâu phía Tây để chiếm vùng đấtđai phì nhiêu của họ Năm 1607, thuộc địa đầu tiên - Viếc-gi-ni-ađược thiết lập và đến năm 1732, Anh có thuộc địa thứ 13 làGioóc-gia.

Câu 4 Tên của 13 bang thuộc địa của Anh ở Bắc Mỹ.

Trả lời: 13 bang thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ chia ra như sau:

- Miền Bắc gồm: Ma-xa-chu-xet, Niu-Hăm sai, Cô-nếch-ti-cớt,Rốt-Ai len

- Miền Trung gồm: Pen-xin-va-nia, Niu Oóc, Niu-Giê-xi, Đơ-la-oa

- Miền Nam gồm: Viêc-gi-nia, Ca-rô-lin-na Bắc, Ca-rô-lin-na Nam,Giooc-gia, Mê-ri-len

Câu 5 Chính sách của Anh đối với các thuộc địa Bắc Mỹ ?

Kết quả ?

Trả lời:

* Chính sách của Anh đối với các thuộc địa Bắc Mỹ:

- Tiêu diệt hoặc dồn người Da đỏ vào rừng sâu phía Tây đểchiếm vùng đất đai phì nhiêu của họ để lập các đồn điền Đưa

nô lệ da đen từ châu Phi sang làm việc trong các đồn điền

- Đến thế kỉ XVII, do nền kinh tế Bắc Mỹ cạnh tranh trựctiếp làm ảnh hưởng đến nền kinh tế chính quốc nên chính phủAnh thi hành chính sách kìm hãm sự phát triển của thuộc địa:Đặt mỗi thuộc địa có một chế độ cai trị riêng, xem thuộc địachỉ là nơi cung cấp nguyên nhiên liệu và là thị trường tiêu thụhàng hoá của chính quốc

- Cấm Bắc Mỹ sản xuất nhiều loại hàng hóa công nghiệp,cấm mở doanh nghiệp, cấm đem máy móc và thợ lành nghề từAnh sang, đồng thời ban hành chế độ thuế khóa nặng nề nhưLuật hàng hải (1651), Luật đường (1764), Luật Tem (1765), LuậtChè (1770),

- Các thuộc địa Bắc Mỹ không được tự do buôn bán với cácnước khác và cư dân ở đây không được khai hoang những vùngđất ở miền Tây

* Kết quả:

- Chính sách trên đây của Anh đã ảnh hưởng nhất định đếnsự phát triển của thuộc địa nhưng kinh tế Bắc Mỹ vẫn cónhững phát triển theo con đường tư bản chủ nghĩa Ở miền Bắc,nền kinh tế công thương nghiệp tư bản chủ nghĩa phát triển nhưđóng tàu, luyện kim, dệt, Ở miền Nam, nền kinh tế đồn điềnphát triển với việc sử dụng phổ biến sức lao động của nô lệ dađen

- Các công trường thủ công sản xuất nhiều mặt hàng khôngchỉ đáp ứng yêu cầu thuộc địa mà còn cạnh tranh trực tiếp vớihàng hóa chính quốc

- Nông sản tại các đồn điền và trang trại có thừa để xuấtkhẩu như gạo, bông,

- Nhiều trung tâm kinh tế hình thành như Bô xtơn ở miền Bắcvà các trung tâm luyện kim ở miền Trung

- Trong quá trình phát triển, cộng đồng dân cư Bắc Mỹ dầnhình thành nên một dân tộc riêng, ngoài đa số là con cháu ngườiAnh di cư còn của các dân tộc khác như Pháp, Tây Ban Nha, ThụyĐiển, Hà Lan,

- Sự thống trị hà khắc của thực dân Anh, mâu thuẫn giữachế độ thuộc địa và sự phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa ởBắc Mỹ dẫn tới mâu thuẫn giữa nhân dân thuộc địa Bắc Mỹ vớithực dân Anh, làm bùng lên nhiều cuộc đấu tranh của nhan dânBắc Mỹ

Câu 6 Hậu quả của chính sách thống trị của Anh ở Bắc

Mỹ ?

Trả lời:

- Sự thống trị về chính trị của Anh ở Bắc Mỹ (tổ chức caitrị, pháp luật hà khắc) đã cản trở sự phát triển của nền sảnxuất TBCN

- Gây nên sự mất cân đối trong quá trình phát triển kinh tếgiữa miền Bắc và miền Nam: miền Bắc hoàn thành và pháttriển nền kinh tế TBCN đối lập với nền kinh tế đồn điền miềnNam và sử dụng lao động nô lệ làm thuê

- Gây nên mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất TBCN với quanhệ sản xuất phong kiến lạc hậu

- Gây nên mâu thuẫn giữa chế độ thuộc địa và sự pháttriển kinh tế TBCN, mâu thuẫn giữa nhân dân thuộc địa Bắc Mỹ

với chủ nghĩa thực dân Anh Do dó, cuộc đấu tranh chống thựcdân Anh của nhân dân Bắc Mỹ tất yếu diễn ra.

Câu 7 Bản Tuyên ngôn độc lập của nước Mỹ do ai soạn thảo và được thông qua vào thời gian nào ?

Trả lời: Bản Tuyên ngôn độc lập do Tô-mát Jep-phéc-sơn soạn

thảo và được thông qua tại Hội nghị liên lục địa ở Phi-la-đen-phi a(4/7/1776)

Câu 8 Nước Mỹ thành lập trong hoàn cảnh nào?

- Ngày 4/7/1776, Hội nghị liên lục địa thông qua bản Tuyênngôn độc lập, chính thức tuyên bố 13 thuộc địa thoát li khỏi chínhquốc, thành lập một quốc gia độc lập - Hợp chúng quốc Mỹ

Câu 9 Những nội dung cơ bản của bản Tuyên ngôn độc lập ?

Trả lời:

- Khẳng định mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng,trong đó có quyền sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnhphúc

- Đề cao chủ quyền của nhân dân như: quyền thiết lập bộmáy nhà nước, quyền lựa chọn chính phủ thích hợp, quyền bãimiễn chính phủ khi không làm tròn nhiệm vụ của mình

- Khẳng định quyền lực của giai cấp tư sản và người datrắng

Câu 10 Ý nghĩa lịch sử và hạn chế của bản Tuyên ngôn độc lập ?

- Có tác động cổ vũ lớn lao đối với tinh thần đấu tranh củanhân dân thuộc địa.

Hạn chế:

- Không xoá bỏ chế độ nô lệ

- Công nhân và nhân dân lao động vẫn bị bóc lột

Câu 11 Bản Hiến pháp 1787 quy định về thể chế của nước Mỹ như thế nào ? Điểm hạn chế của bản Hiến pháp này ?

Trả lời:

- Mỹ là nước cộng hòa liên bang, quyền lực chính quyềnTrung ương được tăng cường nhưng các bang vẫn giữ quyền tựtrị rộng rãi

- Thực hiện nguyên tắc tam quyền phân lập:

+ Tổng thống nắm quyền hành pháp, có nhiệm kì 4 năm,chỉ được tái cử 1 nhiệm kì, tổng thống đồng thời là Tổng tưlệnh quân đội, được bổ nhiệm các chức vụ trong chính phủ,

+ Quốc hội nắm quyền lập pháp, gồm hai viện: Thượngviện (mỗi bang hai đại biểu) và Hạ viện (đại biểu theo tỉ lệ dânsố mỗi bang)

+ Toà án tối cao nắm quyền tư pháp, gồm 9 người do tổngthống bổ nhiệm có nhiệm kì suốt đời

* Hạn chế: Chỉ những người có tài sản, có học vấn mới

được bầu cử, phụ nữ không có quyền bầu cử, nô lệ và người

da đỏ không có quyền công dân

Câu 12 Nguyên nhân nào dẫn đến sự thắng lợi của quân Bắc Mỹ chiến thắng quân Anh ?

Trả lời:

- Nhờ sự ủng hộ và chiến đấu dũng cảm của nhân dân

- Nhờ biết dựa vào địa thế hiểm trở ở Bắc Mỹ để thựchiện lối đánh du kích

- Nhờ sự chỉ huy tài tình của Oa-sinh-tơn

- Nhờ sự ủng hộ của các tầng lớp nhân dân tiến bộ Phápvà các nước châu Âu như Tây Ban Nha, Hà Lan đối với cuộc chiếnđấu chính nghĩa

Câu 13 Vai trò của Oa-sinh-tơn trong chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mỹ ?

Trả lời:

- Oa-sinh-tơn (1722 - 1799) là chủ đồn điền - nô lệ giàu có ởViếc-gi-nia, ông là đại biểu của giai cấp tư sản và địa chủ cóquyền lợi mâu thuẫn với Anh.

- Trước chiến tranh, ông là sĩ quan quân đội, thành viên củaHội đồng dân biểu Viếc-gi-nia, là người tích cực chống chínhsách của thực dân Anh

- Ngày 16/5/1777, tại Đại hội Liên lục địa lần II, Oa-sinh-tơnđược bầu làm Tổng chỉ huy các lực lượng vũ trang của nghĩaquân

- Ông là người trực tiếp chỉ huy các trận đánh lớn (đặc biệtlà trong giai đoạn thứ hai), đánh bại quân đội thực dân Anh

- Năm 1789, Oa-sinh-tơn được bầu làm tổng thống đầu tiêncủa nước Mỹ, đồng thời là người đặt ra định lệ Tổng thốngkhông làm quá 2 nhiệm kỳ

Câu 14 Tính chất và ý nghĩa lịch sử của cuộc chiến tranh giành độc lập Bắc Mỹ ?

- Mở đường cho kinh tế tư bản chủ nghĩa ở Mỹ phát triển

- Góp phần thúc đẩy phong trào cách mạng chống phongkiến ở Châu Âu và phong trào đấu tranh giành độc lập ở Mỹ Latinhcuối thế kỉ XVIII, đầu thế kỉ XIX và ảnh hưởng ngược trở lạichâu Âu, trước hết là nước Pháp đang ở trước ngưỡng cửa cáchmạng

Câu 15 Phân tích "Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ thực sự là một cuộc cách mạng tư sản".

Trả lời:

- Mục tiêu của cuộc cách mạng xã hội ở Bắc Mỹ là giảiquyết mâu thuẫn giữa quan hệ sản xuất phong kiến với lựclượng sản xuất mới TBCN, mở đường cho nền kinh tế TBCN pháttriển

- Muốn hoàn thành các mục tiêu trên, việc đầu tiên là đấutranh xoá nền thống trị phi lý của Anh, giành độc lập dân tộc ởBắc Mỹ.

- Để thực hiện được nhiệm vụ đó, cuộc đấu tranh củanhân dân Bắc Mỹ đã diễn ra dưới sự lãnh đạo của giai cấp tưsản và tầng lớp chủ nô, với sự tham gia đông đảo của các tầnglớp nhân dân lao động (công nhân, nông dân, nô lệ, )

- Thắng lợi của cuộc đấu tranh đã mở đường cho CNTB pháttriển

BÀI 4 CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP CUỐI THẾ KỈ XVIII

Câu 1 Đến trước cách mạng, nền nông nghiệp Pháp có gì

nổi bật ?

Trả lời:

- Đến trước cách mạng, nước Pháp cơ bản có nền nôngnghiệp lạc hậu, kém phát triển: công cụ, kĩ thuật canh tác lạchậu, đất đai bị chia nhỏ, một phần ba đất đai bị bỏ hoang, năngsuất cây trồng thấp Ở các tỉnh Đông Bắc, một số địa chủ lớnchuyển sang kinh doanh TBCN nhưng không thành công Nhìn chung,trong nông nghiệp, quan hệ phong kiến vẫn được duy trì vớiphương thức bóc lột cũ

- Đời sống nhân dân ngày càng khốn quẫn bởi sự bóc lộtnặng nề của chế độ phong kiến và giáo hội Nạn đói thườngxuyên diễn ra

Câu 2 Vì sao nông dân Pháp không thể cải thiện nông cụ, dùng

phân bón để mùa màng tốt hơn ?

Trả lời:

Chế độ sở hữu ruộng đất phong kiến, sự bóc lột tàn tệcủa địa chủ phong kiến đối với nông dân, … khiến họ nghèo khổ,không hứng thú dối với sản xuất, cũng như không có vốn đểđầu tư sản xuất

Câu 3 Đến trước cách mạng, nền công thương nghiệp Pháp

có sự phát triển như thế nào?

Trả lời:

Vào cuối thế kỉ XVII, công thương nghiệp Pháp đang trên đàphát triển, tập trung chủ yếu ở các vùng ven Địa Trung Hải vàĐại Tây Dương

- Về công nghiệp: các ngành sản xuất và xuất khẩu tơ lụa,vải, hàng thêu, len, thảm, đồ sứ, nữ trang, mỹ phẩm, luyện kim,khai mỏ, chế tạo vũ khí, Quy mô của các công trường thủ cônglà khác lớn, mỗi công trường thu hút từ 40 đến 200 công nhân làmthuê, có nơi thu hút đến 1.600 lao động.

- Về thương nghiệp: khá phát đạt song sự giao lưu hàng hoátrong nước cũng như buôn bán với nước ngoài bị hạn chế do mỗiđịa phương có chế độ thuế quan riêng, hệ thống đo lường khôngthống nhất Nhà nước nắm độc quyền về lúa mì, muối và mộtsố hàng hoá khác cũng hạn chế việc buôn bán với nhiều nướcchâu Âu

Câu 4 Tình cảnh của người nông dân Pháp trước cách mạng ?

Trả lời:

Nông dân chiếm tới 96% dân số Pháp (24 triệu trên tổng số

25 triệu dân cả nước) Phần lớn họ là tá điền, phải nộp tới 50%hoa lợi thu hoạch được và nhiều loại thuế và nghĩa vụ phongkiến như nộp thuế 1/10 cho nhà thờ, thuế đinh, thuế ruộng,thuế muối cho nhà nước Họ phải chịu nhiều thứ lao dịch cholãnh chúa và nhà nước như đắp đường, xây cầu, vận tải, đài thọcho binh lính, Do đó, sau mỗi mùa thu hoạch phần hoa lợi cònlại của nông dân chẳng còn là bao Chính vì vậy, đời sống củangười nông dân Pháp trước cách mạng vô cùng quẫn bách, nhấtlà và những năm bị thiên tai, mất mùa

Câu 5 Về giai cấp tư sản Pháp trước cách mạng ?

Trả lời:

Do sự phát triển của công thương nghiệp, giai cấp tư sảnPháp có thế lực về kinh tế nhưng không có quyền lực vềchính trị Họ bị nhà vua và các lãnh chúa phong kiến ngăn cảnsự phát triển

- Giai cấp tư sản chia ra nhiều tầng lớp: đại tư sản gồm chủngân hàng, chủ cac hãng buôn lớn; tư sản loại vừa (tư sản côngthương); và tư sản nhỏ Tuỳ theo địa vị và quyền lợi của mình,mỗi tầng lớp trong giai tư sản có thái độ chính trị và tinh thầnđấu tranh chống phong kiến khác nhau

Câu 6 Phân biệt sự khác nhau giữa “đẳng cấp” và “giai

cấp”?

Trả lời:

Đẳng cấp là tầng lớp của xã hội được hình thành dưới cácchế độ chiếm hữu nô lệ, phong kiến do pháp lụat hoặc luậttục quy định về vị trí xã hội, về quyền lợi và nghĩa vụ, có khicó tính chất cha truyền con nối Giữa các đẳng cấp có sự phânbiệt, đối xử bất bình đẳng.

Giai cấp là tập đòan người đông đảo trong xã hội, có địa vịvà vai trò nhất định trong nền sản xuất xã hội, hưởng thụ củacải làm ra trong xã hội tùy theo việc chiếm hữu hay không chiếmhữu tư liệu sản xuất

Câu 7 Trình bày những quan điểm cơ bản của các nhà tư

tưởng tiến bộ Pháp thế kỉ XVIII Vai trò của những quan điểm đó đối với cuộc cách mạng sắp tới ?

Trả lời:

- Mông-te-xkiơ (1689 - 1755): chủ trương hạn chế quyền lựccủa nhà vua, đảm bảo quyền tự do công dân, đề ra nguyên tắcphân chia quyền lực của nhà vua, Quốc hội và quan tòa theo baquyền: Hành pháp, lập pháp và tư pháp

- Vôn-te (1764 - 1778): Chủ trương xây dựng chính quyền dânchủ, do một ông vua sáng suốt đứng đầu, bảo vệ quyền tự dotín ngưỡng nhưng lại lên án nhà thờ Thiên chúa giáo Ông khẳngđịnh tư hữu là điều kiện cần thiết cho xã hội

- Rút-xô (1712 - 1778): Chủ trương xoá bỏ chế độ quân chủ,phản đối chế độ tư hữu lớn, chủ trương duy trì chế độ tư hữunhỏ

- Mê-li-ê (1664 - 1729): Lên án chế độ phong kiến bất công,sự dối trá của giáo hội, kiên quyết đấu tranh xoá bỏ sự bấtcông, thủ tiêu chế độ tư hữu, coi ruộng đất là tài sản chung củanông dân

- Nhóm Bách khoa toàn thư: Chủ trương biên soạn và phổbiến rộng rãi kiến thức khoa học cho quần chúng để giác ngộhọ đấu tranh chống chế độ phong kiến

* Những quan điểm trên có ý nghĩa tiến bộ, tấn công trựctiếp vào hệ tư tưởng của chế độ phong kiến, đáp ứng trongmức độ nhất định và được quần chúng tin theo, là một bộphận của cuộc đấu tranh chống chế độ quân chủ chuyên chế, cótác dụng dọn đường cho cuộc cách mạng xã hội

Câu 8 Cách mạng tư sản Pháp bùng nổ trong hoàn cảnh nào

?

Trả lời:

- Sự khủng hoảng trầm trọng của nền tài chính quốc giabuộc vua Lu-I XVI phải triệu tập Hội nghị Ba đẳng cấp (5/5/1789)tại cung điện Véc-xai để đề xuất vấn đề vay tiền và ban hànhthêm thuế mới

- Bất bình trước hành động của nhà vua, ngày 14/7/1789,quần chúng nhân dân đã tự vũ trang tấn công các trụ sở, các cơquan quan trọng của thành phố và chiếm ngục Ba-xti - biểutượng của chế độ phong kiến chuyên chế Cách mạng đã bùngnổ ở Pháp

Câu 9 Những việc làm của phái Lập hiến sau khi lên cầm

- Ban hành nhiều chính sách nhằm

khuyến khích công thương nghiệp - Cho phép binhlính bắn vào nhân dân phát triển như bãi bỏ quy chế phườnghội, không có vũ khí

cho phép tự do buôn bán, tổ chức hành chính

theo quy chế mới (cả nước được chia thành

83 quận với cơ cấu tổ chức thống nhất), - Quy địnhtài sản để tham gia các

xoá bỏ chế độ thuế quan nội địa, cuộc bầucử

- Thông qua bản Tuyên ngôn Nhân quyền

và Dân quyền với khẩu hiệu nổi tiếng

"Tự do - Bình đẳng - Bác ái"

- Thông qua bản Hiến pháp 1791,

Câu 10 Vì sao quần chúng nhân dân Pháp lại tiếp tục nổi

dậy ?

Trả lời:

Mặc dù phái Lập hiến ban hành nhiều chính sách tiến bộnhưng cuộc sống của nhân dân lao động vẫn chưa được cảithiện: Việc chia ruộng đất theo từng lô bán cho với giá cao khiếnnông dân nghèo không thể mua được; công nhân tiếp tục đấutranh đòi tăng lương, giảm giờ làm; Vua Lu-I XVI không bị trừng trị

vẫn tìm cácch chống lại cách mạng; Quyền lợi của quý tộc vàtăng lữ vẫn giữ nguyên; Giai cấp đại tư sản muốn thỏ hiệp vớinhà vua để ngăn sự phát triển của cách mạng Thêm vào đó,việc ban hành đạo luật cấm công nhân hội họp, bãi công, cànglàm tăng sự bất mãn trong quần chúng nhân dân, nhiều cuộcđấu tranh liên tiếp diễn ra.

Câu 11 Có nhận xét gì về nội dung bản Tuyên ngôn Nhân

quyền và Dân quyền?

Trả lời:

- Tích cực: Tuyên ngôn thừa nhận quyền tự do, bình đẳng,quyền được an toàn, quyền chống áp bức, của nhân dân, thểhiện sự tiến bộ trong việc chống lại áp bức của phong kiếnđã tước bỏ mọi quyền lợi của quần chúng

- Hạn chế: Tuyên ngôn nêu rõ "quyền sở hữu tài sản" là xóabỏ quyền sở hữu của phong kiến, song lại thay thế bằng quyềnsở hữu tài sản Đây là hạn chế vì nhân dân không thoát khỏi ápbức, bóc lột nên quyền tự do, bình đẳng của họ không đượcđảm bảo

Câu 12 Thái độ của nhân dân Pháp trước tình hình Tổ quốc

lâm nguy ?

Trả lời:

- Sau khi tuyên chiến với Áo, do sự yếu kém của sĩ quan, sựphản bội của triều đình, nước Pháp liên tiếp bị thua trận, nhiềuvùng ở miền Bắc và Tây bị xâm chiếm Trước tình hình Tổ quốclâm nguy, nhân dân Pháp đã đứng lên chiến đấu, xoá bỏ hoàn toànchế độ quân chủ, chấm dứt giai đoạn cầm quyền của tầng lớpđại tư sản

- Khi kẻ thù đứng trước cửa ngõ thủ đô, những ngườiGirôngđanh do dự, muốn bỏ chạy khỏi thủ đô, thì nhân dân Pháplại nhất tề đứng dậy bảo vệ Tổ quốc Các tiểu đoàn tìnhnguyện được thành lập, tiến thẳng ra mặt trận chiến đấu vớikẻ thù Tinh thần chiến đấu của quần chúng cách mạng thểhiện ở bài ca Mácxâye (về sau trở thành quốc ca Pháp)

- Tinh thần cách mạng, ý chí chiến đấu kiên cường bảo vệTổ quốc của nhân dân đã được thể hiện trong chiến thắng Van-

my (20/9/1792) làm cho cục diện chiến tranh thay đổi Chiếnthắng này không chỉ cứu nước Pháp mà còn tạo điều kiện cho

cách mạng lan sang các nước khác, nêu tấm gương về tinh thầnchiến đấu anh dũng chống giặc ngoại xâm.

Câu 13 Phái Giacôbanh lên cầm quyền trong hoàn cảnh nào ?

Trả lời:

- Ngày 10/8/1792, không khí cách mạng bao trùm khắp Pari.Các công xã cách mạng được thành lập nắm toàn bộ chínhquyền Nhân dân Pari được sự ủng hộ của các địa phương đãtấn công hoàng cung, bắt giam vua và hoàng hậu Chính quyềnchuyển sang tay tư sản công thương

- Đầu năm 1793, nước Pháp đứng trước những thử tháchnặng nề Phái Girông đanh không muốn cách mạng tiến xa hơnlàm thiệt hại đến quyền lợi của tư sản

- Ngày 31/5/1793, hưởng ứng lời kêu gọi của Ủy ban khởinghĩa, quần chúng cách mạng ở Pari đã kéo đến vây trụ sở Quốchội Ngày 2/6/1793, nhiều đại biểu của Girôngđanh bị bắt Chínhquyền chuyển sang tay phái Giacôbanh

Câu 14 Chính quyền Giacôbanh đã thực hiện những biện

pháp gì để đấu tranh chống thù trong giặc ngoài ? Ý nghĩa ?

Trả lời:

- Để đưa đất nước thoát khỏi cơn hiểm nghèo, việc đầu tiênmà những người Giacôbanh quan tâm là phải giải quyết vấn đềruộng đất - đòi hỏi cơ bản của quần chúng nông dân; qua đó độngviên họ tham gia cách mạng chống thù trong giặc ngoài Chínhphủ lấy ruộng đất tịch thu của quý tộc chia lô nhỏ bán cho nôngdân nghèo trả dần trong 10 năm

- Tuyên bố xoá bỏ các đặc quyền phong kiến

- Tháng 6/1793, Hiến pháp mới được thông qua, tuyên bốPháp là nước Cộng hòa, ban bố quyền dân chủ rộng rãi và mọisự bất bình đẳng bị xóa bỏ Mọi công dân nam từ 21 tuổi trở lênđều có quyền bầu cử

- Ngày 23/8/1793, Quốc hội thông qua sắc lệnh "Tổng động viên toàn quốc" để huy động sức mạnh của nhân dân cả nước chống "thù trong giặc ngoài", ban hành luật giá tối đa đối với

lương thực, thực phẩm để chống nạn đầu cơ tích trữ, đồngthời ban hành luật về lương tối đa cho công nhân

* Ý nghĩa.

- Trước hết, các đạo luật ruộng đất có ý nghĩa to lớn Chỉtrong 2 tháng, những người Giacôbanh đã làm được những điều

mà trước đây chưa một chính phủ nào làm được Nó phá bỏ tậngốc chế độ phong kiến, biến những người nông dân trở thànhnhững người tiểu tư hữu tự do, thiết lập chế độc kinh tế tiểunông; tạo những điều kiện thuận lợi cho sự phát triển kinh tếTBCN Tầng lớp tiểu nông đông đảo do chính sách này tạo nên đãtrở thành thành trì vững chắc cho cách mạng Pháp phát triển.

- Hiến pháp 1793 đánh dấu và phản ánh một giai đoạn mới,phát triển cao hơn Nó tuyên bố trước thế giới những nguyên tắctự do, dân chủ, một nền dân chủ tư sản tiến bộ hơn quy địnhcủa Hiến pháp 1791 Nó được nhân dân chào đón như một thắnglợi của cách mạng

- Những chính sách của chính phủ Giacôbanh đã tập hợpđược sức mạnhc ủa đông đảo quần chúng nhân dân lao động đểđánh bại thù trong giặc ngoài, đem lại đỉnh cao cho cách mạng

Pháp Lênin đã chỉ ra rằng: "Những người Giacôbanh hồi năm 1793 đã đi vào lịch sử như một tấm gương vĩ đại đấu tranh cách mạng chân chính chống giai cấp bóc lột, do giai cấp những người lao động và những người bị áp bức làm chủ toàn bộ chính quyền Nhà nước tiến hành".

Câu 15 Vì sao giai đoạn cách mạng do phái Giacôbanh cầm

quyền được gọi là "nền chuyên chính dân chủ cách mạng Giacôbanh" ?

Trả lời: Đây là thời kì đỉnh cao của cách mạng tư sản Pháp,chính phủ Giacôbanh đã thực hiện nhiều chính sách, biện phápđể ổn định đời sống nhân dân, để tập hợp lực lượng chốnglại thù trong giặc ngoài - Những biện pháp này đã không đượcthực hiện trước năm 1793

- Sắc lệnh xóa bỏ hoàn toàn mọi nghĩa vụ phong kiến đốivới nông dân mà không bồi thường

- Đạo luật trả lại ruộng đấy cho nông dân đã bị phong kiếnchiếm

- Tịch thu ruộng đất của tăng lữ, quý tộc di cư chia thành lônhỏ bán dần cho nông dân trả dần trong 10 năm

- Tuyên bố thủ tiêu chế độ nô lệ ở thuộc địa

- Ban hành đạo luật "trừng phạt kẻ thù nhân dân".

- Sắc lệnh về Lật đất đai

- Xoá bỏ sự bất bình đẳng về đẳng cấp

- Nam công dân 21 tuổi được quyền bầu cử

- Nước Pháp đẩy lùi cuộc chiến tranh can thiệp của cácnước phong kiến châu Âu.

Câu 16 Nguyên nhân nào dẫn đến sự sụp đổ của nền

chuyên chính dân chủ cách mạng Giacôbanh ?

Trả lời:

Khi nguy cơ cách mạng đi qua thì nội bộ những người cáchmạng bị chia rẽ Việc trấn áp quyết liệt những người chốngđối của Giacôbanh đã làm nảy sinh mâu thuẫn nội bộ Nhiều biệnpháp mà cách mạng đề ra không thực hiện được (chỉ tịch thuruộng đất của quý tộc lưu vong, quyền sở hữu ruộng đất củađịa chủ phong kiến vẫn được công nhận, ), tư sản bất bình vìgiá tối đa, công nhân bất bình vì lương tối đa, khiến quầnchúng mất lòng tin và không ủng hộ chính quyền Giacôbanh Mấtsự ủng hộ của quần chúng, chính quyền Giacôbanh đứng trướcnguy cơ sụp đổ Ngày 27/7/1794, phái tư sản phản động đã bao vâyQuốc ước, bắt và giết hại Rôbexpie Cách mạng lâm vào thoáitrào

Câu 17 Lập bảng so sánh nội dung Hiến pháp 1791 và

1793 ?

T

T

1 Xác lập chế độ quân chủ

lập hiến

Xác lập c hế độ cộng hòa

2 Chia công dân ra hai loại:

có quyền lợi chính trị

Mọi công dân nam từ 21 tuổitrở lên có quyền bầu cử

Câu 18 Tình hình nước Pháp sau cuộc đảo chính ngày

27/7/1794 ?

Trả lời:

- Sau cuộc đảo chính 27/7/1794, chính quyền thuộc về phái

tư sản mới giàu lên trong chiến tranh Ủy ban Đốc chính đượcthành lập, tập trung quyền lực vào tay 5 ủy viên Nhiều thànhquả cách mạng bị thủ tiêu: Luật giá tối đa bị bãi bỏ, quyền tự

do dân chủ bị hạn chế, những người cách mạng bị khủng bố,các câu lạc bộ chính trị bị đóng cửa,

- Dưới chế độ Đốc chính, nước Pháp luôn ở trong tình trạngxáo động và ngày càng khó khăn Các thế lực phong kiến vẫn

âm mưu nổi loạn Một liên minh mới của các nước châu Âu nhằmchống Pháp hình thành

Câu 19 Những sự kiện nào chứng tỏ quần chúng nhân dân

lao động là lực lượng chủ yếu trong các biến cố quan trọng thúc đẩy cách mạng tư sản Pháp tiến lên ?

Trả lời:

- Ngày 14/7/1789, gần 300.000 người, chủ yếu là công nhân,thợ thủ công, tự vũ trang đánh chiếm nhà tù Baxti - tượng trưngcho uy quyền của chế độ phong kiến chuyên chế

- Ngày 10/8/1792, cùng với quân tình nguyện, nhân dân ở thủ đôđã khởi nghĩa Họ tấn công cung điện Tuylơri - nơi ở của vua Lu-IXVI, bắt nhà vua và hoàng hậu Chế độ quan chủ bị lật đổ Giaiđoạn thứ nhất của cuộc cách mạng Pháp - giai đoạn cầmquyền của đại tư sản chấm dứt Chính quyền chuyển sang tay

tư sản công thương nghiệp Chế độ cộng hòa được thiết lập

- Ngày 31/5/1793, quần chúng cách mạng Pari xuống đườngđòi bắt và xét xử những người cầm quyền Girôngđanh, cáchmạng Pháp chuyển lên giai đoạn cao nhất - giai đoạn chuyên chínhdân chủ cách mạng Giacôbanh

- Dưới sức ép và đòi hỏi của nhân dân, chính phủ Giacôbanhphải thực hiện những biện pháp cách mạng triệt để, thúc đẩycách mạng đạt đến đỉnh cao Và khi chính phủ Giacôbanh khôngđáp ứng được những yêu cầu của quần chúng, mất đi sự ủnghộ của quần chúng nhân dân, cách mạng đi xuống và chấm dứt

Câu 20 Giải thích ý nghĩa của bức tranh biếm họa trong

sách giáo khoa ?

Trả lời:

Bức tranh diễn tả cảnh người nông dân (đại diện cho đẳngcấp thứ 3) cõng trên lưng quý tộc và tăng lữ Người nông dân giàyếu, tay chống chiếc cuốc- tượng trưng cho công cụ lao độngchủ yếu trong nền nông nghiệp Pháp lúc bấy giờ (thể hiện nềnnông nghiệp lạc hậu); trong túi quần thòi ra các văn tự vay nợ,khế ước bán, thuê ruộng; thỏ và bồ câu của quý tộc, tăng lữđược thả tự do trên đồng ruộng của nông dân; chuột và sâu bọlại phá hoại mùa màng Tình cảnh này thúc đẩy người nông dânphải nổi dậy đấu tranh để “đổi đời”

Câu 21 Tính chất và ý nghĩa lịch sử của cách mạng tư sản

Pháp ?

Trả lời:

* Tính chất: Là một cuộc cách mạng tư sản triệt để nhất

trong lịch sử

* Ý nghĩa: hoàn thành các nhiệm vụ của cuộc cách mạng tư

sản: lật đổ chế độ phong kiến chuyên chế và thủ tiêu mọi tàn

dư phong kiến, giải quyết vấn đề ruộng đất cho nông dân, xóabỏ những cản trở đối với sự phát triển công thương nghiệp, thịtrường dân tộc thống nhất hình thành

- Cách mạng tư sản Pháp đã mở ra thời đại mới: thời đạithắng lợi và củng cố của CNTB ở các nước tiên tiến thời bấy giờvà có ảnh hưởng lớn lao đối với sự phát triển của lịch sử trongsuốt thế kỉ XIX và đầu thế kỉ XX

Câu 22 Lập niên biểu diễn biến cách mạng Pháp qua các

Từ 10/8/1792

-2/6/1793: Cách mạng

tiếp tục phát triển

Khởi nghĩa của nhân dân Pari; nền quân chủlập hiến bị lật đổ, thiết lập nền cộnghòa Vua Lu I XVI bị xử tử Chiến tranhbảo vệ Tổ quốc, bảo vệ cách mạng

CHƯƠNG II CÁC NƯỚC ÂU - MỸ (THẾ KỈ XIX - ĐẦU THẾ

KỈ XX) BÀI 5

CHÂU ÂU TỪ CHIẾN TRANH NA-PÔ-LÊ-ÔNGĐẾN HỘI

NGHỊ VIÊN

Câu 1 Những nét chính trong cuộc đời của Na-pô-lê-ông đến trước khi lên cầm quyền ở Pháp? Câu 2 Những việc làm của Na-

pô-lê-ông sau khi lên làm hoàng đế (1804)? Trả lời:

Sau khi lên làm hoàng đế (1804), Na-pô-lê-ông thực thi nhiềubiện pháp nhằm củng cố thành quả cách mạng tư sản pháp, tạođiều kiện cho kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển:

- Về chính trị, ông tìm cách tập trung mọi quyền hành vàotay chính quyền trung ương, cải tổ nền hành chính và tư pháp;chỉ đạo biên soạn bộ Luật Dân sự, Hình luật, Thương luật

- Về kinh tế, ông khuyến khích phát triển công nghệ, thốngnhất các đơn vị đo lường và chế độ thuế

- Về giáo dục, quan tâm mở mang trường học, …

- Đối với bên ngoài, ông thực hiện các cuộc chiến tranh xâmlược các nước châu Âu

Câu 3 Vì sao nói cuộc chiến tranh của Na-pô-lê-ông là cuộc

chiến tranh xâm lược?

Trả lời: Trong thời kì chiến tranh chống các liên minh phongkiến châu Âu nhằm bảo vệ thành quả cách mạng thì cuộc chiếntranh của nước Pháp là cuộc chiến tranh chính nghĩa nhưng từ khiNa-pô-lê-ông tiến hành chiến tranh ở châu Âu thì cuộc chiến tranhmang tính chất xâm lược vì nó nhằm chiếm đất đai và nô dịchcác dân tộc, cướp bóc của cải vì lợi ích của giai cấp tư sản Pháp

Câu 4 Diễn biến chính của cuộc chiến tranh xâm lược châu

Âu của Na-pô-lê-ông từ 1805 đến 1815 ? Trả lời: - Năm 1805,

Pháp dùng hải quân đánh Anh nhưng thất bại

- Năm 1806, Na-pô-lê-ông đánh bại Áo, Phổ và chiếm Béc-lin,sau đó mở rộng chiến tranh xâm lược ra nhiều nước châu Âu

- Năm 1807, Na-pô-lê-ông kí Hiệp ước với Nga và Phổ

- Năm 1812, Na-pô-lê-ông trực tiếp chỉ huy 64 vạn quân đánhNga nhưng bị tướng Nga là Cu-tu-dốp đánh bại Thất bại này cóảnh hưởng quyết định đến số phận của đế chế Na-pô-lê-ông.Năm 1815, bị thất bại trong trận Oa-téc-lô, Na-pô-lê-ông bị bắt làmtù binh đày ra đảo Xanh Ê-lên và chết ở đó

Câu 5 Hội nghị quốc tế đầu tiên bàn về việc thiết lập

hòa bình cho châu Âu là Hội nghị nào? Những nội dung chính của

Hội nghị đó? Trả lời:

Hội nghị quốc tế đầu tiên bàn về việc thiết lập hoà bìnhcho châu Âu được tiến hành tại thành phố Viên (Áo) năm 1814 –

1815 Hội nghị tập trung bàn về việc giải quyết số phận nướcPháp và vẽ lại bản đồ châu Âu Theo đó, nước Pháp phải trở vềbiên giới cũ trước cách mạng, Pháp phải bồi thường chiến tranhlà 700 triệu phrăng, phải giao toàn bộ hạm đội cho quân Đồngminh và tái lập lại vương triều Buốc-bông ở Pháp do Lu-I XVIII làmvua

Câu 6 Tình hình Châu Âu từ sau Hội nghị Viên có những diễn

biến quan trọng nào? Trả lời:

- Sau Hội nghị Viên, chế độ phong kiến phản động đượcphục hồi ở Pháp Những thành quả cách mạng bị thủ tiêu

- Liên minh Thần thánh được thành lập Đây là lực lượngphản cách mạng của các vua chúa phong kiến châu Âu Tổ chứcnày tìm mọi cách chống lại phong trào cách mạng tư sản ởnhiều nước châu Âu, như can thiệp, đàn áp cách mạng Tây Ban

Nha năm 1820 Câu 7 Đánh giá vai trò của cuộc chiến tranh lê-ông đối với các nước châu Âu ? Trả lời:

Na-pô-Sự nghiệp của cách mạng Pháp đã có sự tác động sâusắc đến tiến trình lịch sử Châu Âu suốt thế kỉ XIX Tư tưởngcách mạng Pháp theo chân quân đội Na-pô-lê-ông len lỏi đến khắpchâu Âu, khơi dậy trong dân chúng ý thức về quyền tự do, bìnhđẳng Những chính sách mà chính quyền Na-pô-lê-ông thực hiện

ở các nước nô dịch như chia đất đai cho nông dân ở Đức, thi hànhcác đạo luật của Pháp, … đã phá vỡ cơ sở của chế độ phongkiến ở các nước đó, mở đường cho sự thắng lợi của Chủ nghĩa

BÀI 6

CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP(cuối thế kỉ XVIII – giữa

thế kỉ XIX)

Câu 1 Quá trình tích luỹ tư bản ở Anh đã được thực hiện như thế nào ?Trả lời:

Quá trình tích lũy tư bản ở Anh được tiến hành bằng cách:

- Anh đẩy mạnh đi xâm lược và bóc lột thuộc địa (Ấn Độ,Bắc Mỹ, Ô-xtrây-lia) Ngoài ra, thương nhân Anh thông qua hoạt độngkinh doanh trong nước, buôn bán nô lệ và cướp biển đã tích lũyđược lượng tư bản khổng lồ để đầu tư cho phát triển côngnghiệp

Câu 2 Những tiền đề làm cho cách mạng công nghiệp khởi đầu từ nước Anh?Câu 3 Cách mạng công nghiệp khởi đầu từ ngành nào ? vì sao?Trả lời:

Cách mạng công nghiệp khởi đầu từ công nghiệp nhẹ, màtrước hết là ngành dệt vì đầu tư cho ngành này không lớn, thuhồi vốn nhanh và kiếm được lãi nhiều

Câu 4 Nguyên nhân của sự cần thiết phải phát minh và sử dụng máy móc ?Trả lời:

Việc đẩy mạnh sản xuất hàng hóa, phát triển buôn bánnhằm thu lợi nhuận cao đòi hỏi phải chuyển nền sản xuất thủcông sang sản xuất cơ khí Trong khi đó, khả năng sản xuất có hạncủa công trường thủ công không đáp ứng nổi yêu cầu hàng hóatăng lên nhanh chóng Vì vậy, việc phát minh và sử dụng máymóc trở thành nhu cầu cấp thiết

Câu 5 Những hạn chế của máy chạy bằng sức nước?Trả

lời:

Hạn chế của máy chạy bằng sức nước là các nhà máyphải xây dựng gần những khúc sông nước chảy xiết, xa trung tâmdân cư và nơi giao thông thuận tiện; về mùa đông, khi nước đóngbăng, nhà máy phải ngừng hoạt động

Câu 6 Ý nghĩa của việc phát minh ra máy hơi nước? Trả

lời: - Máy hơi nước đã tạo ra nguồn động lực mới, làm

giảm sức lao động cơ bắp của con người - Lao động bằngtay dần được thay thế bằng máy móc, khởi đầu quá trình côngnghiệp hóa ở Anh - Làm cho năng suất lao động ngày càngtăng Câu 7 Những phát minh đầu tiên trong ngành dệt?

Trả lời: - Năm 1733, Giôn Kay phát minh “thoi bay” giúp

thợ dệt nhanh hơn và khổ vải lớn hơn

- Năm 1764, Giêm Hag-ri-vơ sáng chế ra máy kéo sợi Gien-nykéo một lúc 16 – 18 sợi, cho sợi vải mịn nhưng không bền -Năm 1767, Ác-crai-tơ chế ra máy kéo sợi chạy bằng sức nước,cho sợi to và bền - Năm 1779, Crôm-tơn đã cải tiến máy mới

kĩ thuật cao hơn, kéo được sợi nhỏ, chắc - Năm 1785, rai chế tạo máy dệt chạy bằng sức nước, đưa năng suất dệttăng 40 lần Câu 8 Cách mạng công nghiệp đã dẫn đến những

Các-thay đổi gì về kinh tế - xã hội ở nước Anh? Trả lời:

- Cuộc cách mạng công nghiệp đã làm cho kinh tế nước Anh bướcvào thời kì công nghiệp hóa, năng suất lao động ngày càng tăng,biến nước Anh từ một nước nông nghiệp thành một nước côngnghiệp phát triển nhất thế giới lúc bấy giờ - Chính cuộccách mạng này đã củng cố địa vị của giai cấp tư sản Anh, làmcho chủ nghĩa tư bản sớm ra đời ở Anh và có điều kiện vươn lêncạnh tranh với tư bản các nước khác - Đến giữa thế kỉ

XIX, nước Anh được mệnh danh là “công xưởng của thế giới”.

Luân Đôn trở thành một trung tâm thương mại với 80 vạn dân và làthủ đô đầu tiên của châu Âu tiến lên trên con đường công nghiệphóa Câu 9 Cuộc cách mạng công nghiệp diễn ra như thế

nào ở Đức và Pháp ? Trả lời: - Cách mạng công

nghiệp đã đưa nền kinh tế Pháp vươn lên mạnh mẽ, công nghiệpPháp đứng hàng thứ 2 trên thế giới (sau nước Anh) Số máy hơinước của Pháp tăng hơn 5 lần, từ 5.000 chiếc lên đến 27.000chiếc, chiều dài đường sắt tăng 5,5 lần, từ 3.000 km lên đến16.500km; tàu chạy bằng hơi nước tăng hơn 3,5 lần với trọng tảităng hơn 10 lần Bộ mặt Pa-ri và các thành phố thay đổi rõ rệt.Một hệ thống đại lộ, nhà ga, cửa hàng, … được xây dựng thaythế các phố cũ chật hẹp - Ở Đức, cách mạng côngnghiệp diễn ra vào những năm 40 của thế kỉ XIX mặc dù đấtnước đang bị chia rẽ thành nhiều tiểu quốc và giai cấp tư sảnchưa lên cầm quyền Đến giữa thế kỉ XIX, tốc độ phát triển củacông nghiệp Đức đạt mức kỉ lục Sản luợng than, thép, độ dàiđường sắt tăng gấp đôi, số động cơ hơi nước tăng gấp 6, sảnlượng than đá tăng từ 12 triệu tấn lên 26 triệu tấn Công nghiệpluyện kim và hóa chất đóng vai trò chủ đạo trong nền kinh tế.Máy móc và phân bón hóa học cũng được áp dụng mạnh mẽvào trong nông nghiệp, tạo điều kiện cho sản xuất ở quy mô lớnvà tăng nhanh năng suất Câu 10 Những hệ quả về kinh tế

của cách mạng công nghiệp ? Trả lời: Cách mạng côngnghiệp đã làm thay đổi bộ mặt các nước tư bản: nhiều trung tâmcông nghiệp mới với các thành thị đông dân xuất hiện, máy mócđã cách mạng hóa quá trình sản xuất công nghiệp, nâng cao năngsuất lao động - Thúc đẩy các ngành kinh tế khác phát triển,nhất là giao thông vận tải và nông nghiệp Để đáp ứng yêu cầunguyên vật liệu cho công nghiệp hóa, nông nghiệp chuyển sangphương thức chuyên canh hoặc thâm canh - Quá trình cơ giới hóanông nghiệp cũng góp phần giải phóng sức lao động của nông dân,biến họ trở thành nguồn bổ sung nhân lực cho công nghiệp và

dịch vụ Câu 11 Tác động của cách mạng công nghiệp đối với

nông nghiệp?

Trả lời:

- Công cụ bằng sắt thép thay dần công cụ bằng gỗ

- Các loại máy nông nghiệp như máy gặt đập, máy cày rađời và được sử dụng ngày càng phổ biến

- Phân bón hóa học được sử dụng rộng rãi làm tăng nhanhnăng suất cây trồng

- Nhu cầu công nghiệp hóa khiến nông nghiệp chuyển sangphương thức chuyên canh hoặc thâm canh

- Quá trình cơ giới hóa nông nghiệp góp phần giải phóng sứclao động của nông dân, làm bổ sung một lực lưọng lao động chongành công nghiệp và dịch vụ

Câu 12 Tác động của cách mạng công nghiệp đối với giao

thông vận tải?

Trả lời:

Giao thông vận tải là ngành chịu tác động trực tiếp, đồngthời ảnh hưởng trở lại một cách tích cực đối với cách mạngcông nghiệp Để đáp ứng nhu cầu vận chuyển nguyên vật liệuđến nhà máy và đưa hàng hóa đi các nơi, máy móc dần đượcnghiên cứu và ứng dụng

- Năm 1814, Xti-phen-xơn chế tạo thành công đầu máy xe lửađầu tiên

- Năm 1825, Anh khánh thành con đường sắt đầu tiên nối trungtâm công nghiệp Man-chét-xtơ với cảng Li-vơ-pun Với ưu thế củamình (khối lượng vận chuyển lớn, tốc độ nhanh hơn phươngtiện vận tải truyền thống, giá vận tải rẻ), đường sắt nhanh

chóng phát triển và góp phần thúc đẩy sự phát triển của kinhtế tư bản chủ nghĩa.

- Đồng thời, máy hơi nước cũng được ứng dụng vào giaothông đường thủy Năm 1806, Phun-tơn chế tạo tàu thuỷ chạybằng hơi nước và đưa vào sử dụng thay thế thuyền buồm

Câu 13 Những hệ quả về xã hội của cách mạng công nghiệp ? Trả lời: Cách mạng công nghiệp đã làm xã hội của

các nước châu Âu thay đổi sâu sắc, làm hình thành nên hai giai cấp

cơ bản của xã hội tư bản là giai cấp tư sản và giai cấp vô sản

- Qua cách mạng công nghiệp, giai cấp tư sản nhanh chónggiàu có hơn, nhất là tư sản công nghiệp chiếm địa vị thống trị xãhội Mặt khác, cách mạng công nghiệp đã làm cho giai cấp vô sảnngày càng trở nên đông đảo - Ngay từ khi ra đời, giai cấp vô sảnđã bị giai cấp tư sản bóc lột thậm tệ nên họ có mâu thuẫn sâusắc với giai cấp tư sản Đây chính là nguyên nhân dẫn đến cáccuộc nổi dậy đấu tranh chống giai cấp tư sản của giai cấp vô

sản

BÀI 7 HOÀN THÀNH CÁCH MẠNG TƯ SẢN Ở CHÂU ÂU VÀ

MỸ(giữa thế kỉ XIX)

Câu 1 Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản trong những năm

50, 60 của thế kỉ XIX diễn ra như thế nào? Trả lời: - Vào những

năm 50, 60 của thế kỉ XIX, công thương nghiệp tư bản chủ nghĩaphát triển mạnh mẽ ở các nước Anh, Pháp, Đức (nhất là Anh –công xưởng của thế giới) - Ở Pháp và Đức, nền công nghiệptuy chưa phát triển bằng Anh nhưng kinh tế tư bản chủ nghĩa đãphát triển đáng kể - Cùng với sự phát triển của côngnghiệp, những cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới đầu tiên cũngxuất hiện, cản trở đà lớn mạnh của chủ nghĩa tư bản Vì vậy,các cuộc cách mạng tư sản tiếp tục diễn ra dưới những hìnhthức khác nhau, tùy theo tình hình mỗi nước Câu 2 Những

nét lớn về tình hình nước Đức ở giữa thế kỉ XIX? Trả lời:

- Về kinh tế, đến giữa thế kỉ XIX, kinh tế tư bản chủ nghĩa

ở Đức phát triển nhanh chóng từ một nước nông nghiệp, Đức trởthành nước công nghiệp

- Về xã hội: Sự phát triển mạnh mẽ của công nghiệp làm

cho đội ngũ công nhân tăng nhanh Nhiều địa chủ tham gia kinh

doanh theo hướng tư bản chủ nghĩa, trở thành tầng lớp quý tộc tưsản hóa gọi là Joong-ke

- Về chính trị: Tàn tích của chế độ phong kiến còn ảnh

hưởng mạnh ở Đức và bản thân nước Đức bị chia cắt thành 38lãnh địa lớn nhỏ và 3 thành phố tự do

Câu 3 Cuộc đấu tranh thống nhất nước Đức có thể tiến hành theo những con đường nào? Vì sao? Trả lời: Do Đức chưa từng trải qua cách mạng tư sản và do sự phát triển của giai cấp tư sản và giai cấp vô sản nên công cuộc thống nhất nước Đức có thể tiến hành theo hai con

đường: “Từ dưới lên” do giai cấp vô sản lãnh đạo, dựa

vào sức mạnh của quần chúng nhân dân để thực hiện

thống nhất đất nước và con đường “từ trên xuống” do

giai cấp tư sản kết hợp với tầng lớp quý tộc quân phiệt thực hiện Tuy có sự phát triển đáng kể về lực lượng và tổ chức song giai cấp vô sản Đức đang trong quá trình hình thành, lực lượng còn phân tán chưa đủ sức để lãnh đạo quần chúng thực hiện cuộc đấu tranh thống nhất đất nước Trong khi đó, giai cấp tư sản do khiếp sợ phong trào công nân trong cách mạng 1848 -1849 nên đã liên kết và ủng hộ tầng lớp quý tộc địa chủ thực hiện

thống nhất đất nước bằng con đường chiến tranh “từ trên xuống” Câu 4 Các giai đoạn thống nhất nước Đức?

Trả lời: - Trở ngại lớn nhất cho sự phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa ở Đức là đất nước vẫn trong tình trạng bị chia cắt thành nhiều vương quốc nhỏ, trong đó Áo và Phổ là hai vương quốc lớn nhất Vấn đề thống nhất đất nước ngày càng trở thành yêu cầu cấp thiết - Bộ phận quý tộc quân phiệt Phổ, đại diện là Bix-mác được sự ủng hộ của giai cấp tư sản đã dùng vũ lực để thống nhất đất nước bằng 3 cuộc chiến tranh với các nước láng giềng - Sau khi đánh bại Pháp trong cuộc chiến tranh Pháp-Phổ (1870-1871), Bix-mác đã gạt được ảnh hưởng của Pháp, thu phục các bang miền Nam, hoàn thành việc thống nhất đất nước - Ngày 18/1/1871, lễ thành lập Đế chế Đức dược tổ chức tại Cung điện Véc- sai (Pháp) Vua Phổ Vin-hem I chính thức lên ngôi Hoàng đế Bix-mác trở thành Thủ tướng Đức - Tháng 4/1871, Hiến

pháp mới được công bố, quy định Đức là nhà nước liên bang gồm 22 quốc gia và 3 thành phố tự do, củng cố vai trò của quý tộc quân phiệt Như vậy, việc thống nhất nước Đức mang tính chất là một cuộc cách mạng tư sản, thúc đẩy chủ nghĩa tư bản phát triển mạnh mẽ Câu 5.

Lập niên biểu về quá trình đấu tranh thống nhất Đức? Nhận xét?

1867 Liên bang Bắc Đức ra đời gồm 18 quốc gia ỏ Bắc

Đức và 3 thành phố tự do1870-

1871

Giành thắng lợi trước Pháp trong cuộc chiếntranh Pháp-Phổ, Bix-mác đã gạt ảnh hưởng củaPháp, thu phục các bang miền Nam, hoàn thànhviệc thống nhất đất nước

18-1-1871 Lễ thành lập Đế chế Đức

4/1871 Hiến pháp mới công bố, quy định Đức là nhà

nước liên bang gồm 22 bang và 3 thành phố

Nhận xét: - Quá trình thống nhất nước Đức đi từ trên

xuống, bằng chính sách “sắt và máu” của Bix-mác. - Việcthống nhất nước Đức mang tính chất một cuộc cách mạng tưsản, tạo điều kiện cho kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển mạnhmẽ ở Đức Câu 6 Kết quả của công cuộc đấu tranh thống

nhất Đức? Trả lời: Công cuộc đấu tranh thống nhất Đức

hoàn thành theo con đường “từ trên xuống” đã mở đường cho chủ

nghĩa tư bản phát triển mạnh mẽ Với thắng lợi này, nước Đứcdần bị quân phiệt hóa theo kiểu Phổ; đồng thời với ảo tưởng cóthể giải quyết mọi vấn đề bằng sức mạnh vũ lực, giới cầmquyền Đức đã biến nước Đức trở thành trung tâm gây chiến ởchâu Âu, lò lửa của hai cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất và

thứ hai Câu 7 Tại sao nói quá trình đấu tranh thống nhất nước Đức là một cuộc cách mạng tư sản? Trả lời: Câu 8 Vai trò của

Bix-mác đối với công cuộc thống nhất Đức? Trả lời: Bix-mác,thủ tướng Phổ, là đại diện của giai cấp quý tộc quân phiệt làhiện thân của chủ nghĩa quân phiệt Phổ Ông đã thực hiệnđường lối thống nhất nước Đức bằng “sắt và máu”, có nghĩalà bằng chiến tranh, để rồi Phổ và giai cấp quý tộc quân phiệtPhổ độc tôn thống trị nước Đức thống nhất

Câu 9 Dựa vào lược đồ, trình bày diễn biến của quá trình thống nhất I-ta-li-a? Trả lời: - Đến giữa thế kỉ

XIX, I-ta-li-a bị chia thành 7 vương quốc nhỏ Phần lớn các vương quốc theo chế độ quân chủ chuyên chế và chịu sự khống chế của đế quốc Áo, duy chỉ có vương quốc Pi-ê- môn-tê là giữ được độc lập với chế độ chính trị và kinh tế tiến bộ hơn - Giai cấp tư sản ở các vương quốc trên bán đảo I-ta-li-a đều muốn dựa vào Pi-ê-môn-tê để loại bỏ thế lực của Pháp, thực hiện thống nhất I-ta-li-a Bá tước Ca-vua, thủ tướng Pi-ê-môn-tê chủ trương dùng chiến tranh để thống nhất I-ta-li-a dưới sự lãnh đạo của vương triều Xoa-va - Tháng 4/1859, Ca-vua liên minh với Pháp tiến hành chiến tranh với Áo Trong khi chiến sự đang diễn ra, quần chúng ở các vương quốc thuộc miền Trung I-ta-li-a đã nổi dậy khởi nghĩa, đánh đuổi bọn phong kiến thống trị Tháng 3/1859, các vương quốc trên sát nhập vào Pi-ê-môn-

tê - Tháng 4/1860, phong trào khởi nghĩa của nhân dân đảo Xi-xin nổ ra nhằm lật đổ chính quyền tay sai của đế quốc

Áo, thống nhất đất nước Đội quân “Áo đỏ” gồm hơn

1.000 người do Ga-ri-an-đi chỉ huy tiến xuống miền Nam giúp đỡ nhân dân Xi-xin - Tháng 10/1860, miền Nam I-ta-li-a được sát nhập vào Pi-ê-môn-tê, thành lập vương quốc I-ta- li-a do vua En-ma-nu-en II làm Quốc vương và Ca-vua làm thủ tướng - Năm 1866, I-ta-li-a liên minh với Phổ chống Áo thắng lợi, giải phóng Vê-nê-xi-a - Năm 1870, do sự thất bại của Pháp trong cuộc chiến với Phổ, Rô-ma được thu hồi về và trở thành thủ đô của I-ta-li-a Cuộc đấu tranh thống nhất I-ta-li-a mang tính chất là một cuộc cách mạng tư sản nhằm lật đổ sự thống trị của đến quốc Áo và các thế lực phong kiến bảo thủ thống trị, tạo điều kiện cho chủ nghĩa tư bản phát triển mạnh mẽ.

Câu 10 Lập niên biểu về quá trình đấu tranh thống nhất I-ta-li-a? Nhận xét? Trả lời:

5/1859 Ca-vua (thủ tướng Pi-ê-môn-tê) liên minh với Pháp

chống Áo3/1860 Các vướng quốc thuộc miền trung I-ta-li-a sát nhập

vào Pi-ê-môn-tê4/1860 Phong trào khởi nghĩa của nhân dân đảo Xi-xin lật đổ

đế quốc Áo, thống nhất đất nước10/1860 Miền nam I-ta-li-a sát nhập vào Pi-ê-môn-tê, thành

lập vương quốc I-ta-li-a

Nhận xét: - Quá trình thống nhất I-ta-li-a đi từ dướilên, dựa vào vai trò của quần chúng nhân dân - Cuộc đấu tranhthống nhất I-ta-li-a mang tính chất của một cuộc cách mạng tư

sản, tạo điều kiện cho chủ nghĩa tư bản phát triển Câu 11.

Quần chúng nhân dân có vai trò như thế nào trong công cuộc thống nhất Đức và I-ta-li-a ?

Trả lời:

Ở I-ta-lia, quần chúng nhân dân có vai trò quyết định trong giaiđoạn đầu của cuộc vận động thống nhất: khởi nghĩa ở Bắc –Trung I-ta-lia, khởi nghĩa ở Nam I-ta-lia, đội quân của Ga-ri-ban-đi,…

Câu 12 Cuộc đấu tranh thống nhất nước Đức và I-ta-lia có

gì giống và khác nhau?

Trả lời:

Câu 13 Những vấn đề gì đặt ra đối với nước Mỹ sau khi

giành được độc lập? Trả lời: Sau khi giành được độc lập,

những nhiệm vụ của cuộc cách mạng tư sản vẫn chưa hoànthành ở nước Mỹ: vấn đề ruộng đất vẫn chưa được giải quyếttheo nguyện vọng của nhân dân, chế độ nô lệ vẫn còn duy trì ởmiền Nam Câu 14 Tình hình nước Mỹ sau khi giành được độc

lập?Sau khi giành được độc lập, nước Mỹ nhanh chóng bành

trướng lãnh thổ về phía Tây Kinh tế Mỹ cũng có sự phát triểnnhanh chóng theo hai con đường khác nhau: miền Bắc phát triểnnền công nghiệp tư bản chủ nghĩa với hai giai cấp chính trong xãhội là tư sản và vô sản, ruộng đất nằm trong tay các trại chủ vànông dân tự do chăn nuôi và sản xuất lúa mì để phục vụ thịtrường công nghiệp - Miền Nam là nơi kinh tế đồn điền pháttriển với các nghề trồng bông, mía, thuốc lá, … dựa trên sự bóclột nặng nề sức lao động của nô lệ; miền Trung là vùng nôngnghiệp của các chủ trại Sự phát triển giữa hai miền Nam- Bắcdần dẫn đến tình trạng đối lập giữa hai miền Câu 15.

Nguyên nhân dẫn đến cuộc nội chiến Mỹ? Trả lời: Nguyên

nhân sâu xa của cuộc nội chiến là sự đối lập trong sự phát

triển giữa hai miền Nam- Bắc sau khi giành được độc lập: miềnBắc phát triển công nghiệp, còn miền Nam phát triển kinh tếđồn điền dựa trên sự bóc lột thậm tệ sức lao động của nôlệ Do vậy, việc duy trì chế độ nô lệ đồn điền ở miền Nam đãcản trở sự phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa ở Mỹ vì các nhà

tư bản miền Bắc cần thị trường và sức lao động Mâu thuẫngiữa tư sản và trại chủ miền Bắc với các chủ đồn điền ở miềnNam càng thêm gay gắt Phong trào đấu tranh đòi thủ tiêu chế độ

nô lệ được đông đảo những người tiến bộ da trắng tư sản, trạichủ, công nhân, nông dân,… ủng hộ diễn ra ngày càng mạnh mẽ.Nguy cơ của cuộc nội chiến đang đến gần để thanh toán các lựclượng bảo thủ, giải phóng nô lệ, mở đường cho chủ nghĩa tư bảnphát triển trong cả nước Duyên cơ trực tiếp: do giới chủ nô

miền Nam thất bại trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1860, 11bang ở miền Nam tách ra tuyên bố thành lập Hiệp bang và phátđộng cuộc nội chiến nhằm bảo vệ chế độ nô lệ đồn điền

đang có nguy cơ sụp đổ.Câu 16 Ý nghĩa và hạn chế của cuộc

nội chiến? Trả lời: Là cuộc chiến tranh của các lực lượng

tiến bộ do giai cấp tư sản miền Bắc lãnh đạo chống lại chếđộ nô lệ đồn điền ở miền Nam, trong đó có sự tham gia củađông đảo của quần chúng nhân dân bao gồm chủ trại, nô lệ da đenvà các tầng lớp khác đóng vai trò quyết định cho thắng lợi Dođó, cuộc nội chiến có ý nghĩa như cuộc cách mạng tư sản thứhai sau chiến tranh giành độc lập, tạo điều kiện cho nền côngthương nghiệp phát triển mạnh mẽ và nước Mỹ nhanh chóngbành trướng thế lực, tiến lên giai đoạn đế quốc chủ nghĩa

Tuy nhiên, điểm hạn chế của cuộc nội chiến là không hoàntoàn giải phóng cho nô lệ da đen Không có ruộng đất, họ phải đi

làm thuê và luôn bị chế độ phân biệt chủng tộc đe dọa Câu 17.

Tình hình nước Nga đến giữa thế kỉ XIX? Trả lời:

- Về kinh tế: là nước nông nghiệp lạc hậu, ruộng đất tập

trung trong tay quý tộc Công nghiệp có phát triển nhưng bị chếđộ nông nô kìm hãm

- Về chính trị: duy trì chế độ chuyên chế Nga bị thất bại

trong chiến tranh Crưm

- Về xã hội: mâu thuẫn giữa nông nô và chế độ Nga hoàng

ngày càng sâu sắc, nông dân nổi dậy khởi nghĩa ở nhiều nơi

Câu 18 Nguyên nhân dẫn đến cuộc cải cách nông nô ở Nga

giữa thế kỉ XIX? Trả lời:

Do tình trạng lạc hậu về mọi mặt của chế độ nông nô –yêu cầu cải cách đặt ra bức thiết Cuối những năm 50 của thế

kỉ XIX, sự bất mãn của nhân dân lên đến tột độ, bạo động củanông dân liên tiép nổ ra Do vậy, chính phủ Nga hoàng buộc phảithực hiện cải cách “từ trên xuống” để tránh nguy cơ quần chúngnhân dân có thể làm cải cách “từ dưới lên”

Câu 19 Tại sao nói cuộc cải cách nông nô Nga mang ý nghĩa

như một cuộc cách mạng tư sản? Câu 20 Nêu và giải thích

những giai đoạn thắng lợi của chủ nghĩa tư bản đối với chế độ phong kiến ?

Trả lời:

- Sau những cuộc cách mạng tư sản đầu tiên, giai cấp tưsản đã giành được thắng lợi ở một số nước Âu - Mỹ (ở Hà Lan,Anh, Bắc Mỹ, Pháp) Tuy nhiên, tàn dư của chế độ phong kiến vẫncòn

- Phong trào cách mạng năm 1848 – 1849 đã căn bản xóa bỏtàn dư phong kiến ở những nước đó và phát huy ảnh hưởng rộngrãi ở những nước phong kiến châu Âu còn lại

- Cùng với cuộc cải cách nông nô ở Nga, cuộc nội chiến ởMỹ, cuộc vận động thống nhất Đức và I-ta-lia, cải cách Minh Trị

ở Nhật, chủ nghĩa tư bản còn theo bước chân xâm lược thuộc địacủa các nước châu Âu lan sang các nước Á - Phi, chủ nghĩa tư bảnđã thực sự trở thành hệ thống thế giới và đã thắng thế trênphạm vi thế giới

BÀI 8 CÁC NƯỚC TƯ BẢN CHUYỂN SANG GIAI ĐOẠN ĐẾ

QUỐC CHỦ NGHĨA

Câu 1 Trình bày những phát minh lớn về khoa học - kĩ thuật cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX ? Trả lời:

- Trong lĩnh vực Vật lý, những phát minh về điện của cácnhà bác học như Ôm (1789-1854), Pha-ra-đây (1791-1867), Giun (1818-1889), Len-xơ (1804-1865), … đã mở ra khả năng ứng dụng mộtnguồn năng lượng mới Thuyết electron của Tôm-xơn cho thấy

nguyên tử không phải là phần tử nhỏ nhất của vật chất nhưngười ta từng lầm tưởng Những phát hiện về hiện tượngphóng xạ của nhà bác học người Pháp Béc-cơ-ren (1852-1908) vàcủa vợ chồng Quy-ri đã đặt nền tảng cho việc tìm kiếm nguồnnăng lượng hạt nhân Công trình nghiên cứu của Rơ-dơ-pho (1871-1937) là một bước tiến vĩ đại trong việc tìm hiểu cấu trúc vi môcủa vật chất Việc Rơn-ghen (1845-1923) tìm ra tia X, giúp y họcchẩn đoán chính xác bệnh tật

- Trong lĩnh vực Hóa học, định luật tuần hoàn của nhà báchọc Nga men-đe-lê-ép đặt cơ sở cho sự phân hạng các nguyên tốhóa học

- Lĩnh vực Sinh học cũng có nhiều tiến bộ lớn như thuyếttiến hóa của Đác-uynh, phát minh ra vắc-xin chống bệnh dại củaPa-xtơ, tìm ra quy luật phản xạ có điều kiện của Páp-lốp, …

Câu 2 Những phát minh quan trọng nào giúp cho nền kinh tế

thế giới phát triển nhanh vào cuối thế kỉ XIX?

Trả lời:

Nền kinh tế thế giới cuối thế kỉ XIX có sự phát triển nhanhchóng là nhờ vào sự tiến bộ của khoa học – kĩ thuật, đặc biệtlà việc phát minh và sử dụng động cơ đốt trong và động cơđiện

- Động cơ đốt trong, được Đi-ê-den (Đức) cải tiến sử dụng

nhiên liệu lỏng để hoạt động nên nó không cần nồi hơi, so vớimáy hơi nước tiện lợi hơn rất nhiều Việc phát minh và ứngdụng động cơ đốt trong thúc đẩy ngành khai thác dầu mỏ pháttriển, đồng thời tạo ra khả năng phát triển cho ngành ôtô và máybay

- Động cơ điện, được sử dụng trong ngành điện thoại và

điện báo, thắp sang Dặc biệt, việc chế tạo thành công các loạimáy phát điện (Đi-na-mô, tuốcbin) cho phép sản xuất năng lượngđiện lớn và giúp cho việc chuyển tải điện đi xa, tạo điều kiệnthuận lợi cho sự phát triển của sản xuất Trên cơ sở đó, nhiềungành mới xuất hiện như thông tin vô tuyến điện, điện ảnh,…

Câu 3 Vào cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, ngành giao thông

vận tải đạt được những thành tựu quan trọng nào ?

Trả lời:

- Nhờ sự phát triển của công nghiệp nặng, vận tải đườngsắt phát triển nanh chóng: sử dụng đường ray bằng thép, đầu

máy Đi-ê-den, chiều dài đường sắt tăng từ 143.000 km (năm 1875)lên 283.000 km (năm 1900).

- Về giao thông đường thủy, tàu hơi nước với tốc độ tới 40km/h và có trọng tải tới 30-40 ngàn tấn hoàn toàn thay thếthuyền buồm Hai kênh đào quan trọng là Xuy-ê và Pa-na-ma hoànthành

- Năm 1886, ô tô ra đời và nhanh chóng trở thành phương tiệngiao thông quan trọng

- Năm 1903, máy bay ra đời

Câu 4 Trình bày những hiểu biết của em về Nô-ben và giải

Nô –ben?

Trả lời:

Nô-ben (1833-1896), xuất thân trong một gia đình có bố làmnghề sản xuất vũ khí ở Thụy Điển Năm 1862, ông chế tạo thànhcông ngòi thuốc nổ chậm Phát minh này được ông áp dụng vàoviệc phá núi để làm đường Năm 1867, ông phát minh thuốc nổ Đi-na-mit và tiến hành xây dựng nhiều nhà máy sản xuất vũ khínhư lựa đạn, thuỷ lôi, mìn, Vũ khí do Nô-ben chế tạo có sứccông phá lớn, được các nước châu Âu chạy đua sử dụng, gây nênnhững cảnh chết chóc khủng khiếp hơn so với các cuộc chiếntranh trước đó Vì thế, Nô-ben được mệnh danh là “vua thuốcnổ” và bị mọi người lên án Đến cuối đời, day dứt vì các phátminh và hoạt động sản xuất vũ khí của mình góp phần làm chocuộc chạy đua vũ trang của các nước châu Âu thêm quyết liệt vàgiết hại nhiều người, Nô-ben viết di chúc để lại toàn bộ tài sảncủa mình để lập quỹ tặng thưởng cho những người có đóng góplớn nhất cho nhân loại trên các lĩnh vực vật lý, hóa học, sinh lýhọc và y học,văn học và hoà bình Năm 1968, quỹ thêm giải vềkinh tế Từ lần trao giải đầu tiên (năm 1900), đến nay đã có hơn

600 người được nhận giải thưởng cao quý này Nô-ben là tấmgương sáng của một con người suốt đời tận tuỵ với khoa học.Tổng cộng, ông có tới 350 bằng sáng chế trên nhiều lĩnh vực

Câu 5 Các tổ chức độc quyền đã hình thành như thế nào?

Trả lời: - Đến cuối thế kỉ XIX, việc sử dụng các nguồn

năng lượng mới cũng những tiến bộ kĩ thuật đã tạo ra khả năngxây dựng các ngành công nghiệp trên quy mô lớn Mặt khác, quátrình cạnh tranh đã làm cho nhiều công ty, xí nhiệp nhỏ bị phásản, tài sản dần tập trung vào tay các công ty lớn Xu hướng tập

trung sản xuất, tập trung tư bản đã dẫn đến sự xuất hiện củacác tổ chức độc quyền như Các-ten, Xanh-đi-ca ở Đức và Pháp,Tơ-rớt ở Mỹ Câu 6 Phân biệt các hình thức độc quyền: Các-

ten, Xanh-đi-ca, Tơ-rớt, Công-xoóc-xi-om?

bán

Quymôsảnxuất

Thịtrườngtiêu thụ

Bộmáyquản lýchung

Hợp nhấtcác xínghiệpcùng 1ngành

Hợpnhấtnhiềungành

- Xanh-đi-ca là tổ chức độc quyền cao hơn Các-ten về việcbán hàng hóa, có khi cả việc mua nguyên liệu do 1 ban quản trịthống nhất đảm nhiệm

- Tơ-rớt là tổ chức độc quyền tập hợp tài sản của các xínghiệp Lãnh đạo là một ban quản trị chung, quản lý toàn bộ sảnxuất, tiêu thụ, tài chính

Câu 7 Vì sao cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, ở các nước

chủ nghĩa tư bản phát triển hình thành các công ty độc quyền ?

Trả lời: - Do sự phát triển của khoa học – kĩ thuật đã tạo

điều kiện cho sản xuất tập trung với quy mô lớn.- Do sự cạnhtranh giữa các cơ sở sản xuất kinh doanh - Trong quá trình cạnhtranh, các công ty nhỏ bị phá sản hoặc dần sát nhập lại với nhau

Các công ty lớn, độc quyền ra đời Câu 8 Vì sao các tổ chức độc

quyền ra đời đánh dấu việc chủ nghĩa tư bản chuyển sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc? Trả lời: - Các tổ chức độc quyền

ra đời làm cho sản xuất phát triển nhanh chóng, hàng hoá sảnxuất ra không thể tiêu thụ hết ở trong nước - Bối cảnh đó đòihỏi các nước tư bản phải tiến hành chiến tranh xâm lược thuộcđịa, biến các nước thuộc địa thành thị trường tiêu thụ hàng hóa