Giáo trìnhNguoi CK doc

ĐỀ CƯƠNG THỰC TẬP CƠ KHÍBAN NGUỘI..Nguội là công việc sử dụng kỹ năng kỹ xảo của nghề nghiệp, kết hợp với đôi bàn tay khéo léo và kinh nghiệm của người thợ, thông qua các thiết bị máy mó

ĐỀ CƯƠNG THỰC TẬP CƠ KHÍBAN NGUỘI

Nguội là công việc sử dụng kỹ năng kỹ xảo của nghề nghiệp, kết hợp với đôi bàn tay khéo léo và kinh nghiệm của người thợ, thông qua các thiết bị máy móc, dụng

cụ cơ bản như : Các loại máy khoan, máy mài, máy tán đinh và các loại dụng cụ:

- Dụng cụ cắt gọt : Giũa, Đục, Cưa, mũi cạo ,dụng cụ tạo ren bằng tay và các loại mủi khoan thép

- Dụng cụ đo lường : Các loại thước đo, thước cặp, Panme, Đồng hồ so Để hoàn chỉnh các chi tiết và sản phẩm cơ khí đạt yêu cầu kỹ thuật cao trước khi đưa sản phẩm đó ra tiêu thụ

Bài 1: TỔ CHỨC LAO ĐỘNG VÀ TỔ CHỨC NƠI LÀM VIỆC ĐỐI VỚI

HỌC SINH HỌC NGHỀ NGUỘI

I TRƯỚC KHI LÀM VIỆC

1 Kiểm tra bàn nguội, êtô, đồ gá, các loại dụng cụ máy móc dung cho công việc

có tốt hay không

2 Đọc bản vẽ và các yêu cầu đề ra đối với công việc

3 Kiểm tra vật liệu và phôi liệu dung trong công việc, cả chất lượng và số lượng

4 Điều chỉnh chiều cao êtô cho đúng cỡ người, để tránh bệnh nghề nghiệp

II TRONG KHI LÀM VIỆC

1 Trên bàn nguội chỉ cần đặt những dụng cụ và đồ gá cần dung trong thời gian làm việc nhất định, số còn lại để ngay vào chỗ quy định

2 Sau khi dùng xong một dụng cụ nào đó, cần đặt ngay vào chỗ quy định

3 Không được :

a Vứt các dụng cụ vào nhau hoặc vứt lên vật khác

b Đánh tay quay êtô bằng búa hoặc dung ống nối dài tay quay của êtô

4 Thường xuyên giữ gìn sạch sẽ và ngăn nắp nơi làm việc

III KHI LÀM XONG CÔNG VIỆC

1 Quét sạch phoi ở dụng cụ, thu dọn dụng cụ trả về nơi quy định

Bài 2: GIA CÔNG NGUỘI

I NGUYÊN CÔNG LẤY DẤU

Là nguyên công xác định chuẩn và kích thước trước khi tiến hành gia công, độ chính xác lấy dấu đạt chuẩn (+0,1) và (-0,1) Nó còn phụ thuộc vào chất lượng của dụng cụ và trình độ của người thợ

II GIỚI THIỆU MỘT SỐ DỤNG CỤ THƯỜNG DÙNG ĐỂ LẤY DẤU

1 Vạch dấu bằng thước kim loại và mũi vạch (xem H-1.1)

Chấm dấu bằng mũi chấm dấu (xem H-1.2)

3 1

Dũa cũng tuân theo một nguyên lý cắt gọt kim loại nói chung, nhưng chiều sâu, chiều dày cắt rất nhỏ và được cắt liên tục

Để thực hiện dũa người ta dung các loại dũa sau: Dũa thô, dũa tinh, dũa mỹ nghệ với các hình dáng hình học khác nhau:

- Dũa tam giác: dùng dũa các góc

- Dũa vuông: dùng dũa các góc 90 độ hoặc bậc

- Dũa dẹt (hay dũa phẳng): dũa các mặt phẳng

- Dũa tròn: dùng dũa các lỗ tròn, mặt cong

II CÁC TƯ THẾ LÀM VIỆC KHI DŨA

A, Cấu tạo của dũa dẹt như sau:

L

thực hiện các bước như (H-3.1),(H-3.2)

• Tư thế đứng dũa :

Bài 4 DỤNG CỤ LÀM REN BẰNG TARÔ VÀ BÀN REN

Xem hình vẽ cấu tạo ta rô (H-4.1)

Dùng để gia công ren ngoài như: Bulông, vít có kích thước không quá lớn

Xem hình vẽ cấu tạo (H-4.2)

Ranh dinh vi

Lo thoat phoi

PHẦN THỰC HÀNH CẮT REN

I PHƯƠNG PHÁP CẮT REN BẰNG TARÔ

(cắt ren trong lỗ thông suốt và không thông suốt)

- Tay quay để gắn mũi tarô

- Chọn ta rô theo yêu cầu bản vẽ

- Chọn mũi khoan và khoan lỗ tra theo bản ren tiêu chuẩn

- Loe miệng lỗ 1,0 – 1,5mm bằng mũi loe 90° hoặc 120°

- Cắt ren, xoay ta rô bằng tay quay theo chiều kim đồng hồ cho tới khi ta rô cắt vào kim loại vài ren, sau đó ta quay 2 vòng rồi trả lại 1 vòng để thoát phoi cứ như vậy đến khi nào cắt hết chiều dài cần cắt, ta xoay ngược lại lấy ta rô ra

- Qúa trình cắt phải có dầu bôi trơn để giảm ma sát

- Thay mũi ta rô để làm tinh và các thao tác vẫn tiến hành như khi ta rô thô

Xem hình vẽ (H-4.3)

II PHƯƠNG PHÁP CẮT REN NGOÀI BẰNG BÀN REN

1 Chuẩn bị tay quay để gá bàn ren và hãm vít chống xoay

2 Kẹp chi tiết vào êtô, kiểm tra đường kính của phôi (phôi< cần gia công từ 0,1- 0,2mm), vát đầu chi tiết (phôi)

3 Đặt bàn ren trên đầu chi tiết đè lòng bàn tay xoay theo chiều kim đồng hồ

4 Khi cắt xoay 2 vòng rồi quay ngược lại 1 vòng để thoát phoi

6 Xoay bàn ren ra và kiểm tra ren.

Xem hình vẽ (H-4.4)

NGOÀI

5 5

Ø400 ĐC

Puli Đai thang

Đa Mai tinh Đa mai thô

Bê T? chi tiet mai

III PHƯƠNG PHÁP SỦ DỤNG MÁY MÀI 2 ĐÁ

A, Sơ đồ cấu tạo:

Bài 5 CÁC NGUYÊN CÔNG GIA CÔNG THÔ

- Đánh búa quanh khuỷu tay (H-5.3)

2 Búa nguội

- Trọng lượng của búa từ 500g đến 600g

- Đầu làm việc búa có nhiều hình dáng khác nhau như:

+ Búa đầu tròn: thường dùng tán đinh (ri vê) hoặc gò các hình dạng cầu, hình phễu…

+ Búa đầu vuông: dùng đục, chặt, tháo lắp sửa chữa thiết bị máy móc

+ Búa đầu bán nguyệt, lục giác, bát giác: dùng tháo lắp, uốn, nén, chặt đứt tôn tấm, thanh kim loại…

3 Cưa sắt

- Dùng cưa đứt các loại vật liệu cần gia công bằng kim loại, phi kim loại

- phương pháp sử dụng cưa tay, cưa máy (H-6 1)

4 Các phương pháp tán đinh

a Chuẩn bị chi tiết để tán đinh

* Phươnh PhápTán đinh đầu bán nguyệt

-Mối ghép 1 dãy và mối ghép 2 dãy (H-7.1)

a a

a a

a

Bài 6 CÁC NGUYÊN CÔNG GIA CÔNG GIA CÔNG TINH

I PHƯƠNG PHÁP CẠO BẰNG MŨI CẠO

1 Mục đích:

Nhằm tạo mặt phẳng của bề mặt lắp ghép, điều chỉnh kích thước, dung sai cho lắp ghép hoặc tạo vảy cho các bề mặt chi tiết có chuyển động tương đối với nhau như sống trượt của băng máy tiện…

2 Cạo rà mặt phẳng bằng tay (H-8.1)

3 Cạo rà mặt phẳng bằng mũi cạo cơ khí hoá (H-8.2)

II PHƯƠNG PHÁP DOA, KHOÉT

Phương pháp này được thực hiện trên máy doa, máy khoan, bằng dao doa, dao khoét

\Xem cấu tạo dao (H-9.1)

- Số rãnh của mũi khoét thường từ 3-4 và nghiêng với trục một góc

- Sau khi khoét độ chính xác đến cấp 4 hoặc 5, độ bóng 40 20 (4,5) Khi cần tăng độ chính xác lên đến cấp 1, cấp 2 và độ bóng từ (6 8) thì sử dụng dao doa

lưỡi

Bài 7 NGUỘI LẮP RÁP

I KHÁI NIỆM

Nếu gia công cơ khí là quá trình chủ yếu của nền sản xuất thì khâu lắp ráp là giai đoạn quan trọng nhất để tạo thành sản phẩm hoàn chỉnh đảm bảo chất lượng, nó

có ý nghĩa to lớn trong nền kinh tế quốc dân

Ví dụ: việc lắp ráp các trang thiết bị, ôtô, môtô,… tại các xưởng cơ khí

Nguội lắp ráp còn là quá trình hoàn chỉnh thiết kế thoả mãn yêu cầu chất lượng,

vì vậy đòi hỏi người thợ phải có một trình độ tay nghề cao

1 Các loại mối lắp ghép thường gặp:

a, Mối lắp ghép cố định:

- Mối lắp tháo được như: mối lắp ren, chêm, chốt

- Mối lắp không tháo được như: Hàn, tán, xoắn

b, Mối lắp ghép di động:

thường dùng để lắp các cụm làm việc xoay, trượt, lăn … như: Bánh vít trục vít, truyền động bánh răng, bàn trượt máy tiện,…

2 Nhiệm vụ cần thiết trước khi lắp ráp:

- Nghiên cứu các yêu cầu kỹ thuật, độ chính xác, dung sai, chuỗi kích thước có trong bản vẽ

- Nghiên cứu quá trình công nghệ, trình độ công nhân

- Xử lý quy trình lắp hợp lý như: lắp song song, lắp đồng bộ, lắp riêng rẽ

- Sử dụng thành thạo dụng cụ, trang bị đồ gá, các loại dụng cụ đo lường

0,02(mm) 1(mm)

- Thước kẻ, compa, dưỡng đo, thước cặp, panme, đồng hồ so,ca líp…

Trong công nghệ tiên tiến còn áp dụng các dụng cụ đo khác:

- Đầu đo khí nén, đầu đo siêu âm, laser, đo quang học,…

Độ chính xác đo phụ thuộc vào độ chính xác dụng cụ đo

II PHƯƠNG PHÁP ĐO BẰNG THƯỚC KIM LOẠI

Thực hiện bài tập 1:

1(mm)

3 1

III PHƯƠNG PHÁP ĐO BẰNG THƯỚC CẶP

1, Các phương pháp đo: Có 3 phương pháp

-Phương Pháp đo ngoài

-Phương pháp đo trong

-Phương pháp đo chiều sâu hoặc bậc

2 Cách đọc số đo:Số nguyên (mm) xác định trên các vạch ngàm tỉnh 1 khoản vạch = 1mm, Số thập phân (mm) xác định trên số khoản vạch ở ngàm động ứng với vạch nào trùng với vạch trên than, ta lấy số khoản vạch đó nhân với độ chính xác của thước

3,Thực hiện bài tập 2:

Đọc số đo ghi trên thước (Như hình vẽ minh hoạ)

IV PHƯƠNG PHÁP ĐO BẰNG PANME

Thực hiện theo bài tập 3:

10 5 0

20 30 25

Bài 9 MÁY KHOAN

- Chuyển động chính của máy khoan là chuyển động quay tròn của trục mang dao chuyển động chạy dao là chuyển động tịnh tiến của dao

- Trên máy khoan có thể dùng dụng cụ ta rô, bàn ren để gia công ren (chỉ thực hiện được trên máy có hộp tốc độ chạy dao tự động)

II CÁC LOẠI MÁY KHOAN

3 4

5

6

-

1 4

5 6 7 8

9

10 11

12 13 14

Chú thích:

1 Động cơ điện

2 Bộ truyền đai thang

3 Tay gạt số thay đổi tốc độ quay trục chính

4 Hộp tốc độ trục chính

5 Hộp tốc độ tiến dao khoan tự động khi khoan tự động

6 Tay gạt thay đổi bước tiến dao khoan

14.Bộ ly hợp M3

2- Cấu tạo của máy:

+ Động cơ có công suất N= 2,8 kw ; n = 1240 vòng/ phút ; = 0,8

+ Động cơ được lắp thẳng đứng trên cao song song với hộp tốc độ, nó truyền chuyển động qua hộp tốc độ bằng bộ truyền đai thang.

+ Trong hộp tốc độ lắp các cặp bánh răng cố định và di trượt trên các trục, để thay đổi tốc độ quay của trục chính máy khoan ta dùng 2 tay gạt được lắp ngoài

vỏ hộp theo bản sơ đồ hướng dẫn

+ Hộp tốc độ trục chính được lắp ở phần trên của thân máy

+ Hộp tốc độ khoan sâu : (hộp truyền lực)

Nhận chuyển động quay từ hộp tốc độ thông qua cụm bánh răng hình tháp được lắp trên 3 trục, trên 3 trục này có 2 trục lắp ca vét lò xo lá di trượt được trên trục, ca vét này đến vị trí bánh răng nào lò xo sẽ đẩy chốt vào rãnh của bánh răng thì bánh răng đó làm việc Còn lại những bánh răng khác vẫn quay nhưng không làm việc Lúc này theo sơ đồ hướng dẫn ta có thể thay đổi được 9 lượng chạy dao khác nhau nhờ hai tay gạt ở vỏ hộp tốc độ của máy Bên trong hộp còn được lắp

bộ truyền động chạy dao tự động, bạc dẫn hướng trục khoan, cơ cấu an toàn, tay quay dùng điều khiển trục khoan lên hoặc xuống và bộ đĩa du xích để lắp cữ hành trình khoan sâu Hộp được gá ở phần thân máy song song với 2 rãnh mang

cá được định vị bằng các bulông hãm, bên trên được lắp sợi xích treo quả đối trọng để cân bằng hộp khi thay đổi độ cao của hộp dọc theo thân máy

+ Bàn máy: dùng gá kẹp chi tiết hoặc đồ gá khoan, muốn điều chỉnh nâng hạ bàn máy thì sử dụng tay quay phía dưới bàn máy

- Sử dụng máy khoan :

Bình thường ta sử dụng tay quay để khoan dưới tác dụng một lực do tay ta

ép tay quay xuống, đối với máy K125 khi khoan không tự động ta đóng ly hợp 3 bằng cách đóng nắp đầu trục tay quay lại, dùng vít hãm lại, lúc này bánh răng Z14 ở đầu trục tay quay ăn khớp với thanh răng bạc dẫn hướng trục khoan làm trục khoan tịnh tiến xuống (hoặc lên) do tay điều khiển Như vậy ta thực hiện được nguyên công khoan bằng tay

Để trục khoan tự động lên, xuống (chạy dao tự động) ta nới vít hãm đầu trục ở phần tay quay được gắn liền với đĩa du xích khoan sâu từ (0-175mm) Ta kéo nắp đầu trục ra và xoay đi một góc 30 sau đó hãm vít lại, lúc này ly hợp 3

xo bị ép để ly hợp vấu làm việc Lúc này truyền động nhận từ bánh vít trục vít làm bánh răng Z14 quay, trục tay quay xoay tròn mang trục khoan tự động tiến xuống.

b MáyKhoan Cần 2B56 ký hiệu máy của Liên Xô

A,Lắp mũi khoan vào trục khoan.

B,Gá kẹp chi tiết tiến hành khoan trên máy

C,Phương Pháp tháo lắp mũi khoan chuôi côn

X X

K325 1