Thiết kế nghiên cứu Chương 1 potx

và sự sử dụng tiếp tục các hình thức truyền thống của các thiết kế nghiên cứu định lượng làm cho việc so sánh độc đáo về ba cách tiếp cận điều tra trong cuốn sách này trở thành rất cần t

và sự sử dụng tiếp tục các hình thức truyền thống của các thiết kế nghiên cứu định lượng làm cho việc so sánh độc đáo về ba cách tiếp cận điều tra trong cuốn sách này trở thành rất cần thiết Việc so sánh này bắt đầu bằng sự xem xét sơ bộ về những lời khẳng định tri thức cho cả

ba cách tiếp cận điều tra, sự xem xét lại tài liệu trong quá khứ, và những suy ngẫm về tầm quan trọng của việc viết lách và những vấn đề đạo lý trong việc điều tra nghiên cứu học thuật

Kế đến, cuốn sách này đề cập đến những thành phần cốt yếu của qui trình nghiên cứu: viết phần giới thiệu đề án nghiên cứu; phát biểu mục đích của công trình nghiên cứu; xác định các câu hỏi nghiên cứu và các giả thuyết; sử dụng lý thuyết; định nghĩa, ấn định giới hạn, và phát biểu ý nghĩa của công trình nghiên cứu; và đưa ra các phương pháp và các thủ tục thu thập dữ liệu và phân tích dữ liệu Tại mỗi bước trong qui trình nghiên cứu này, người đọc được giảng giải chi tiết về các cách tiếp cận định tính, định lượng, và theo các phương pháp hỗn hợp Minh họa ở trang bìa của cuốn sách này thể hiện một biểu tượng về vũ trụ, vạn vật của đạo Phật hay đạo Hin-du (Ấn độ giáo) gọi là mandala (hình tròn, bên trong có nhiều hình vẽ dạng hình học như hình ở trang bìa) Việc tạo ra một hình tròn biểu tượng về vũ trụ này, rất giống với việc tạo ra một thiết kế nghiên cứu, đòi hỏi phải nhìn vào “bức tranh rộng lớn” cũng như phải chú ý hết sức kỹ đến chi tiết―một hình tròn biểu tượng vũ trụ này nếu làm bằng cát có thể mất nhiều ngày bởi vì phải sắp xếp chính xác vị trí của các mảnh nhỏ, mà đôi khi là những hạt cát đơn lẻ Hình tròn biểu tượng vũ trụ này cũng cho thấy sự liên hệ chặt chẽ giữa các bộ phận của tổng thể, một lần nữa thể hiện thiết kế nghiên cứu, trong đó mỗi thành phần định hình toàn bộ công trình nghiên cứu

cá nhân đến từ nhiều ngành và nhiều lĩnh vực Tôi hy vọng rằng các nhà nghiên cứu trong những lĩnh vực như tiếp thị, quản lý, tư pháp về hình sự, tâm lý học, xã hội học, giáo dục K-

12 (13 năm học, từ mẫu giáo đến lớp 12 trước khi vào đại học), giáo dục đại học và giáo dục sau bậc trung học cơ sở, chăm sóc người bệnh, các khoa học về sức khỏe hay y tế, nghiên cứu

ĐỊNH DẠNG

Trong mỗi chương, tôi chia sẻ các thí dụ được rút ra từ nhiều ngành khác nhau Các thí dụ này được trích ra từ các cuốn sách, các bài viết trên tạp chí hay tập san học thuật, các đề án làm luận án tiến sĩ và các luận án tiến sĩ Mặc dù chuyên môn chính của tôi là trong lĩnh vực giáo dục, nhưng những minh họa của tôi dự định bao gồm các ngành khoa học xã hội và nhân văn Những minh họa này phản ánh các vấn đề về công lý xã hội và những thí dụ về các công trình nghiên cứu với các cá nhân bị đẩy ra ngoài lề trong xã hội của chúng ta, cũng như những mẫu và những tổng thể truyền thống được nghiên cứu bởi các nhà nghiên cứu xã hội Sự bao quát cũng mở rộng sang chủ nghĩa đa nguyên về phương pháp luận trong nghiên cứu ngày nay, và thảo luận này kết hợp vào các ý tưởng về triết học thay thế khác nhau, các phương thức điều tra khác nhau, và nhiều thủ tục

Cuốn sách này không phải là một cuốn sách giáo khoa chi tiết về phương pháp; thay vào đó, tôi nêu bật những đặc điểm thiết yếu của thiết kế nghiên cứu Phạm vi trình bày về các chiến lược điều tra trong nghiên cứu chỉ giới hạn trong các hình thức được sử dụng thường xuyên nhất: các cuộc thí nghiệm/thực nghiệm và các cuộc điều tra/khảo sát trong nghiên cứu định lượng; các nghiên cứu theo hiện tượng học, dân tộc học, lý thuyết có cơ sở, nghiên cứu tình huống, và nghiên cứu tường thuật trong nghiên cứu định tính; và thiết kế có tính đồng thời, thiết kế theo trình tự, và thiết kế có tính biến đổi trong nghiên cứu theo các phương pháp hỗn hợp Mặc dù các sinh viên chuẩn bị đề án làm luận án tiến sĩ sẽ tìm thấy cuốn sách này hữu ích cho mình, nhưng những đề tài có liên quan đến chiến thuật trình bày và thương lượng với các hội đồng phụ trách đào tạo trên đại học về một công trình nghiên cứu được giải quyết kỹ lưỡng trong các cuốn sách giáo khoa khác

Phù hợp với những qui ước đã được chấp nhận về việc viết tài liệu nghiên cứu học thuật, tôi

đã cố gắng loại bỏ bất kỳ từ ngữ hay thí dụ nào chuyển tải định hướng phân biệt giới tính hay sắc tộc Các thí dụ được chọn lựa để cung cấp một loạt đầy đủ các định hướng giới tính và văn hóa Tôi cũng không thiên vị trong việc sử dụng các thảo luận định tính và định lượng của mình―người đọc sẽ tìm thấy rằng đôi khi tôi bắt đầu bằng các thí dụ định tính và đôi khi tôi bắt đầu bằng các thí dụ định lượng Người đọc cần lưu ý rằng trong các thí dụ dài hơn, được trích dẫn từ các nguồn khác và trình bày trong cuốn sách này, có tham khảo đến nhiều tác phẩm hay các bài báo khác Ở đây, tôi sẽ chỉ dẫn chứng tác phẩm mà tôi sử dụng làm thí

dụ minh họa là tài liệu tham khảo, chứ không nêu ra toàn bộ danh sách các tài liệu tham khảo được bao hàm trong một thí dụ cụ thể

Như với cuốn sách xuất bản lần thứ nhất, tôi đã duy trì những nét đặc trưng để cải thiện tính

rõ ràng, dễ đọc và tính dễ hiểu của tài liệu Những nét đặc trưng này là những dấu chấm tròn

to và in đậm (●) để nhấn mạnh các điểm chính, các điểm đánh số (1., 2 v.v) để nhấn mạnh các bước trong một qui trình, các đoạn dài hơn với những lời chú thích để cung cấp cho người đọc những ý tưởng nghiên cứu cốt yếu được đưa vào trong các đoạn đó, và những từ ngữ được nêu bật (trong sách này từ ngữ được nên bật bằng cách in nghiêng) để giúp các nhà nghiên cứu phát triển vốn từ ngữ của họ về các cách tiếp cận nghiên cứu định lượng, định tính, và theo các phương pháp hỗn hợp Ở cuối mỗi chương đều có cả các bài tập trau dồi kỹ năng viết, với các bài tập này người đọc có thể thực hành những nguyên tắc đã học trong chương đó, lẫn danh sách các bài đọc thêm có chú giải, gồm có những tham khảo đến các sách giáo khoa hay bài viết khác mà sẽ mang lại sự hiểu biết đầy đủ hơn về nội dung được trình bày trong cuốn sách này

Trong lần xuất bản thứ hai của cuốn sách này, những nét đặc trưng mới đã được thêm vào

để đáp ứng những phát triển trong nghiên cứu và phản hồi của người đọc:

• Nghiên cứu theo các phương pháp hỗn hợp đã được thêm vào các cách tiếp cận định lượng

và định tính Trong mỗi chương, tôi đều thảo luận về qui trình thiết kế một đề án hay kế hoạch nghiên cứu theo các phương pháp hỗn hợp ngoài việc trình bày hai cách tiếp cận kia (định lượng và định tính)

• Chương trình bày về việc viết lách, tìm thấy ở cuối cuốn sách trong lần xuất bản thứ nhất,

đã được chuyển lên thành chương thứ ba ở phần đầu cuốn sách này Quả thực, trước khi viết một đề án nghiên cứu, các tác giả cần phải xét đến những đặc điểm cơ bản của việc viết đề án

• Những vấn đề về đạo lý cũng được đưa vào cuốn sách này theo một cách thức nghiêm túc

và đáng kể hơn Trong chương thứ ba, tôi dành ra trọn một phần để trình bày các vấn đề

về đạo lý có thể nảy sinh trong các thiết kế nghiên cứu định lượng, định tính, và theo các phương pháp hỗn hợp Các vấn đề về đạo lý phải được dự kiến một cách thỏa đáng vào lúc bắt đầu dự án nghiên cứu

• Nhiều sáng kiến mới đã xảy ra trong nghiên cứu định tính kể từ khi tôi là tác giả của ấn bản đầu tiên của cuốn sách này Chương về các thủ tục định tính, Chương 10, phản ánh nhiều tư duy mới về đề tài này, bao gồm những phát triển trong các cách tiếp cận nghiên cứu có tính tuyên truyền vận động, khuyến khích sự tham gia của mọi người và có tính giải phóng mà hiện đã trở thành quan trọng đối với hầu hết điều tra định tính

• Tương tự, nghiên cứu theo các phương pháp hỗn hợp đã mở rộng và cho thấy có hiệu quả với

tư cách là một cách tiếp cận điều tra kể từ khi cuốn sách này của tôi được xuất bản lần đầu Chương có nhan đề “Nghiên cứu Kết hợp Định tính và Định lượng” trong cuốn sách xuất bản lần thứ nhất được gọi một cách thích hợp là “Các Thủ tục trong Nghiên cứu theo các Phương pháp Hỗn hợp” trong cuốn sách xuất bản lần thứ hai này Tôi đã viết lại toàn bộ chương này

để phản ánh tư duy đã nổi lên trong suốt thập niên vừa qua

• Trong mỗi chương, tôi đều thêm vào những tài liệu tham khảo cập nhật trong phạm vi chương đó cũng như những tài liệu tham khảo mới cho phần “bài đọc thêm” sao cho người đọc có thể kết hợp một số bài đọc cổ điển với các tác phẩm mới

• Trong việc thảo luận về các câu hỏi nghiên cứu và các giả thuyết, tôi đã đưa ra nhiều thí dụ hơn và đã làm rõ những điều chỉ dẫn về việc viết những dạng câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết khác nhau Những minh họa chuyên biệt bổ sung đã được thêm vào đối với các cách tiếp cận nghiên cứu định tính, định lượng, và theo các phương pháp hỗn hợp

ĐẠI CƯƠNG VỀ CÁC CHƯƠNG TRONG SÁCH

Cuốn sách này được chia thành hai phần Phần I gồm có các bước mà các nhà nghiên cứu cần phải xem xét trước khi họ xây dựng đề án hay kế hoạch nghiên cứu Phần II thảo luận về các bước thực sự trong việc soạn thảo một đề án hay kế hoạch nghiên cứu Sau đây là tóm tắt ngắn gọn về mỗi chương

Phần I: Những Điều cần Xem xét Sơ bộ

Phần này của cuốn sách thảo luận về việc chuẩn bị cho qui trình thiết kế Phần này gồm từ

Chương 1: Khuôn khổ Thiết kế

Trong chương này, tôi thảo luận về tầm quan trọng của việc có được một khuôn khổ để thiết

kế nghiên cứu Khuôn khổ này liên quan đến việc kết hợp những lời khẳng định được đưa ra

về những gì tạo nên tri thức, một chiến lược điều tra, và những phương pháp chuyên biệt Ba cách tiếp cận do sự liên kết này tạo ra: định tính, định lượng, và theo các phương pháp hỗn hợp Chương này sẽ giúp nhà nghiên cứu nhận diện ba cách tiếp cận này và chọn cách tiếp cận nào để sử dụng cho một công trình nghiên cứu cụ thể

Chương 3: Các Chiến lược về Viết Đề án Nghiên cứu và những Điều cần

Xem xét về Đạo lý

Trước khi bắt đầu qui trình thiết kế đề án nghiên cứu, nhà nghiên cứu cũng cần xây dựng một nhận thức về toàn bộ cấu trúc viết đề án nghiên cứu và dự kiến những điều cần xem xét về đạo lý có thể nảy sinh trong suốt nghiên cứu Chương này đưa ra các đề cương cho các đề án nghiên cứu định lượng, định tính, và theo các phương pháp hỗn hợp Chương này cũng xét đến các vấn đề đạo lý thường nảy sinh trong suốt các công trình nghiên cứu

Phần II: Việc Thiết kế Nghiên cứu

Phần này của cuốn sách mô tả các bước trong qui trình nghiên cứu Phần này bao gồm các chương còn lại, từ Chương 4 đến hết Chương 11

Chương 4: Phần Giới thiệu

Điều quan trọng là giới thiệu một cách thích hợp công trình nghiên cứu Điều này đòi hỏi phải xác định vấn đề nghiên cứu (vấn đề khó khăn hay vấn đề), trình bày vấn đề này trong phạm vi tài liệu hiện hữu, chỉ ra những điểm khiếm khuyết trong tài liệu, và nhắm công trình nghiên cứu vào một nhóm khán giả Chương này cung cấp một phương pháp có hệ thống để thiết kế một phần giới thiệu uyên bác đối với một đề án nghiên cứu hay công trình nghiên cứu

Chương 5: Lời Phát biểu Mục đích Nghiên cứu

Ở phần đầu của các đề án nghiên cứu, các tác giả đề cập đến mục đích chủ yếu hay chủ đích của công trình nghiên cứu Đoạn này là lời phát biểu quan trọng nhất trong toàn bộ đề án nghiên cứu Trong chương này, người đọc sẽ học được cách thức viết lời phát biểu mục đích cho các công trình nghiên cứu định lượng, định tính, và theo các phương pháp hỗn hợp và sẽ biết được một “bản gốc” (để điền vào) thật hữu ích trong qui trình viết đề án

Chương 6: Các Câu hỏi Nghiên cứu và các Giả thuyết

Các câu hỏi và các giả thuyết được đề cập bởi nhà nghiên cứu dùng để thu hẹp và đưa vào trọng tâm mục đích của công trình nghiên cứu Như một cột mốc quan trọng khác trong dự án nghiên cứu, tập hợp các câu hỏi nghiên cứu và các giả thuyết cần được viết một cách cẩn thận Trong chương này, người đọc sẽ học được cách thức viết cả các câu hỏi nghiên cứu định tính lẫn các câu hỏi nghiên cứu định lượng và các giả thuyết định lượng, cũng như cách thức sử dụng cả hai hình thức trong việc viết các câu hỏi và các giả thuyết trong nghiên cứu theo các phương pháp hỗn hợp Trong chương này có nhiều thí dụ dùng để minh họa các qui trình nói trên

Chương 7: Việc Sử dụng Lý thuyết trong Nghiên cứu

Các lý thuyết đáp ứng những mục đích khác nhau trong ba hình thức điều tra định lượng, định tính, và theo các phương pháp hỗn hợp Trong nghiên cứu định lượng, các lý thuyết cung cấp một lời giải thích đề xuất cho mối quan hệ giữa các biến đang được nhà điều tra kiểm định Trong nghiên cứu định tính, các lý thuyết thường được dùng làm một lăng kính (quan điểm) cho việc điều tra hay các lý thuyết được tạo ra trong suốt quá trình nghiên cứu Trong các nghiên cứu theo các phương pháp hỗn hợp, các nhà nghiên cứu sử dụng các lý thuyết theo nhiều cách thức, bao gồm những cách thức sử dụng gắn với cách tiếp cận nghiên cứu định lượng và cách tiếp cận nghiên cứu định tính Chương này trình bày tổng quan về việc lý thuyết có thể được sử dụng như thế nào trong ba cách tiếp cận nghiên cứu và dẫn chứng các thí dụ cụ thể để minh họa những cách sử dụng này

Chương 8: Các Định nghĩa, những GiớI hạn được Ấn định, những Điều Hạn chế, và Ý

Chương 9: Các Phương pháp Định lượng

Các phương pháp định lượng bao gồm các qui trình thu thập dữ liệu, phân tích dữ liệu, giải thích (diễn giải), và viết ra các kết quả của một công trình nghiên cứu Các phương pháp chuyên biệt hiện hữu trong cả nghiên cứu dựa trên cuộc điều tra/khảo sát lẫn nghiên cứu dựa trên cuộc thí nghiệm Các phương pháp chuyên biệt này liên quan đến việc xác định mẫu và tổng thể, việc nêu rõ chiến lược điều tra, việc thu thập và phân tích dữ liệu, việc trình bày các kết quả, đưa ra lời giải thích và viết nghiên cứu theo cách thức phù hợp với một công trình nghiên cứu dựa trên cuộc điều tra/khảo sát hay cuộc thí nghiệm Trong chương này, người đọc sẽ học được các thủ tục chuyên biệt để thiết kế các phương pháp điều tra/khảo sát hay thí nghiệm

Chương 10: Các Thủ tục Định tính

Những cách tiếp cận định tính đối với việc thu thập dữ liệu, phân tích dữ liệu, và viết báo cáo nghiên cứu khác với các cách tiếp cận định lượng, truyền thống Việc sử dụng phương pháp lấy mẫu có mục đích, việc thu thập dữ liệu mở, việc phân tích văn bản hay hình ảnh, việc trình bày thông tin bằng hình và bảng, và việc giải thích có tính cá nhân các kết quả tìm thấy, tất cả đều thể hiện đặc điểm của các thủ tục định tính Chương này đưa ra các bước trong việc thiết kế các thủ tục định tính, cũng như minh họa các thủ tục này bằng các thí dụ trích từ các nghiên cứu theo hiện tượng học, lý thuyết có cơ sở, dân tộc học, nghiên cứu tình huống, và nghiên cứu tường thuật

Chương 11: Các Thủ tục Nghiên cứu theo các Phương pháp Hỗn hợp

Các thủ tục nghiên cứu theo các phương pháp hỗn hợp sử dụng các khía cạnh của cả các phương pháp định lượng lẫn các thủ tục định tính Trong việc thiết kế các thủ tục này, các

và những áp dụng của nghiên cứu này trong các ngành khoa học xã hội và nhân văn Kế đó, các thủ tục bao gồm việc xác định loại chiến lược điều tra theo các phương pháp hỗn hợp, các cách tiếp cận về thu thập và phân tích dữ liệu, vai trò của nhà nghiên cứu, và cấu trúc tổng quát hướng dẫn nghiên cứu được đề xuất Chương này sẽ cung cấp cho người đọc tổng quan

về nghiên cứu theo các phương pháp hỗn hợp như được thực hành ngày nay và chỉ ra các bước được tiến hành trong việc thiết kế thủ tục theo các phương pháp hỗn hợp cho một công trình nghiên cứu được đề xuất

Thiết kế một công trình nghiên cứu là một qui trình khó khăn và tốn nhiều thời gian Cuốn sách này sẽ không nhất thiết làm cho qui trình này dễ dàng hơn, nhưng cuốn sách này hẳn là cung cấp những kỹ năng chuyên biệt hữu ích trong qui trình này, cung cấp kiến thức về các bước được bao gồm trong qui trình này, và một bản hướng dẫn thực hành để soạn thảo và viết nghiên cứu học thuật Trước khi các bước của qui trình này bộc lộ, tôi khuyến nghị người xây dựng đề án nghiên cứu nên suy nghĩ kỹ lưỡng về cách tiếp cận nghiên cứu của mình, tiến hành việc xem xét lại tài liệu về đề tài của mình, lập đề cương về các đề tài để đưa vào trong thiết kế đề án, và bắt đầu dự kiến các vấn đề đạo lý tiềm tàng có thể nảy sinh trong nghiên cứu của mình Phần I của cuốn sách này giới thiệu về các đề tài này

LỜI CẢM ƠN

_

Cuốn sách này lẽ ra đã không thể được viết ra nếu không có sự khuyến khích và những

ý tưởng của hàng trăm sinh viên trong khóa học “Xây dựng Đề án” trình độ tiến sĩ mà tôi đã giảng dạy tại Đại học Nebraska-Lincoln trong nhiều năm Các cựu sinh viên và những người biên tập đặc biệt đã đóng góp rất quan trọng vào việc phát triển cuốn sách này: Tiến sĩ Sharon Hudson, Tiến sĩ Leon Cantrell, người quá cố Nette Nelson, Tiến sĩ De Tonack, Tiến sĩ Ray Ostrander, và Diane Greenlee Kể từ khi xuất bản cuốn sách này lần đầu, tôi cũng đã mang ơn các sinh viên trong các khóa học về các phương pháp nghiên cứu nhập môn do tôi giảng dạy và mang ơn các cá nhân đã tham gia trong các cuộc hội thảo về các phương pháp hỗn hợp của tôi Các khóa học này đã

là các “phòng thí nghiệm” của tôi cho việc tìm hiểu các ý tưởng, đưa vào những ý tưởng mới, và chia sẻ những kinh nghiệm của tôi với tư cách tôi là một tác giả và một nhà nghiên cứu Ngoài ra, tôi rất biết ơn về những đề nghị sâu sắc do những nhà phê bình sau đây đưa ra: Susan E Dutch, Đại học Tiểu bang Westfield; Hollis Glaser, Đại học Nebraska; Steve Guerriero, Trường Antioch New England; Gladys Hildreth, Đại học Kentucky; Nancy Leech, Đại học Tiểu bang Colorado; Martha NonteroSieburth, Đại học Massachusetts, Boston; David Morgan, Đại học Tiểu bang Colorado; và Kathleen Young, Đại học New Mexico

Ngoài ra, nếu không có sự hỗ trợ và khuyến khích của các bằng hữu của tôi tại Nhà Xuất bản Sage thì lẽ ra tôi đã không thể xuất bản cuốn sách này Nhà Xuất bản Sage đã và hiện là một nhà xuất bản hạng nhất Tôi đặc biệt chịu ơn nhiều đối với người biên tập và cố vấn, C Deborah Laughton Trong suốt một thập niên làm việc với Nhà Xuất bản Sage, C Deborah luôn luôn mang đến cho tôi sự hướng dẫn có suy nghĩ chín chắn, cặp mắt chuyên nghiệp và thành thạo về thiết kế, và sự khuyến khích đối với tôi với tư cách tôi là một tác giả và một nhà nghiên cứu

Phần I sẽ đề cập đến vài điều xem xét sơ bộ cần thiết trước khi thiết

kế một đề án hay một kế hoạch nghiên cứu Những điều xem xét này liên quan đến việc chọn lựa một cách tiếp cận hay một khuôn khổ cho toàn bộ thiết kế nghiên cứu (nghĩa là định lượng, định tính, hay theo các phương pháp hỗn hợp), việc xem xét lại tài liệu trong quá khứ để hiểu biết công trình nghiên cứu được đề xuất bổ sung hay mở rộng nghiên cứu đã có trước đó như thế nào, và sử dụng―ngay từ ban đầu―cách viết tốt và các thông lệ thực hành về đạo lý

Các Câu hỏi Nghiên cứu và các Giả thuyết (Research

Questions and Hypotheses)

■ Chương 7

Việc Sử dụng Lý thuyết (The Use of Theory)

■ Chương 8

Các Định nghĩa, các Hạn chế, và Ý nghĩa (Definitons,

Limitations, and Significance)

Các Thủ tục Trong Nghiên cứu theo các Phương pháp

Hỗn hợp(Mixed Methods Procedures)

Phần nầy liên hệ ba cách tiếp cận―định lượng, định tính, và theo các phương pháp hỗn hợp―với các bước trong qui trình nghiên cứu Mỗi chương đề cập đến một bước riêng biệt trong qui trình này

Về Tác giả

_

John W Creswell là Giáo sư về Tâm lý học Giáo dục trong chương trình trên đại học

(thạc sĩ và tiến sĩ) về các Phương pháp Định tính và Định lượng trong Giáo dục (QQME) tại Đại học Nebraska-Lincoln Ông chuyên về các phương pháp nghiên cứu, điều tra định tính, và các thiết kế theo các phương pháp hỗn hợp, cũng như các ứng dụng về phương pháp học trong giáo dục, các khoa học xã hội, và y tế gia đình John

W Creswell là tác giả của bảy cuốn sách và nhiều chương trong các cuốn sách khác cũng như nhiều bài viết trên các tạp chí hay tập san Gần đây, ông đã hoàn thành một cuốn sách giáo khoa giới thiệu về các phương pháp nghiên cứu cho Nhà Xuất bản Merrill/Pearson Education Ông hiện đang viết các bài báo và các chương sách về nghiên cứu theo các phương pháp hỗn hợp và đang hoàn chỉnh một cuốn sách về nghiên cứu định tính ứng dụng cho Nhà Xuất bản Sage Publications Ông sống ở Lincoln, Nebraska cùng với vợ Hai con đã trưởng thành của họ đang theo đuổi sự nghiệp trong ngành tâm lý học và khoa học về thần kinh John W Creswell đang học làm thơ, ông tích cực tham gia tập aerobics nước, và làm việc với tư cách là một nhà tư vấn quốc gia và nhà phương pháp học nghiên cứu cho nhiều dự án trong các khoa học

xã hội và nhân văn

đã được giảng dạy kỹ càng trong tài liệu và được công nhận bởi khán giả (bao gồm khán, thính, độc giả: audiences) (thí dụ, các hội đồng của khoa ở đại học), những người này đọc

và ủng hộ các đề án nghiên cứu

Hiện có những khuôn khổ nào cho việc thiết kế một đề án nghiên cứu? Mặc dù có rất nhiều loại và tên gọi khác nhau trong tài liệu, nhưng tôi sẽ tập trung vào ba loại: cách tiếp cận định lượng, cách tiếp cận định tính, và cách tiếp cận theo các phương pháp hỗn hợp (mixed methods approach) Cách tiếp cận thứ nhất đã có sẵn cho các nhà khoa học xã hội

và nhân văn trong nhiều năm rồi, cách tiếp cận thứ hai xuất hiện chủ yếu trong suốt ba hay bốn thập niên vừa qua, và cách tiếp cận cuối cùng còn mới mẻ và vẫn đang phát triển về cả hình thức lẫn nội dung

Chương này giới thiệu với người đọc về ba cách tiếp cận nghiên cứu nói trên Tôi cho rằng để hiểu được các cách tiếp cận này, người xây dựng đề án cần xem xét ba thành

phần của khuôn khổ: những giả định triết học về những điều cấu thành lời khẳng định tri

thức (knowledge claims); những phương thức hay thủ tục tổng quát của nghiên cứu được

gọi là các chiến lược điều tra (strategies of inquiry); và các thủ tục chi tiết về thu thập dữ liệu, phân tích, và viết lách, được gọi là các phương pháp (methods)

Các cách tiếp cận định tính, định lượng, và cách tiếp cận theo các phương pháp hỗn hợp trình bày mỗi trong những thành phần này một cách khác nhau, và những khác biệt này được xác định và thảo luận trong chương này Kế đó, những kịch bản tiêu biểu kết hợp ba thành phần nói trên được đưa ra, tiếp theo là những lý do giải thích tại sao người ta chọn cách tiếp cận này chứ không chọn cách tiếp cận kia khi thiết kế một công trình nghiên cứu Bài thảo luận này sẽ không phải là một bài thảo luận triết học nghiêm túc về bản chất của tri thức, nhưng bài thảo luận này sẽ cung cấp kiến thức căn bản thực tiễn về một số tư tưởng triết học đằng sau nghiên cứu

BA THÀNH PHẦN CỦA ĐIỀU TRA

Trong ấn bản đầu tiên của cuốn sách này, tôi đã sử dụng hai cách tiếp cận (approaches) – đó

là định tính và định lượng Tôi đã mô tả mỗi cách tiếp cận này theo những giả định triết học khác nhau về bản chất của hiện thực, khoa học luận, các giá trị, tu từ học của nghiên cứu, và phương pháp luận (Creswell, 1994) Nhiều phát triển trong thập niên vừa qua đã dẫn đến việc xem xét lại quan điểm nói trên

• Nghiên cứu theo các phương pháp hỗn hợp (mixed methods research) đã được hầu hết mọi người chấp nhận và đánh giá cao Việc chỉ đưa vào các cách tiếp cận nghiên cứu định lượng và định tính sẽ không bao gồm hết các cách tiếp cận chính ngày nay đang được sử dụng trong các khoa học xã hội và nhân văn

• Các giả định triết học khác ngoài những giả định đã được đưa ra năm 1994 đã được thảo luận rộng rãi trong tài liệu liên quan Nổi bật nhất, các quan điểm có tính phê phán, các quan điểm về tuyên truyền vận động/khuyến khích sự tham gia của mọi người (advocacy/participatory perspecitves), và những tư tưởng thực dụng (thí dụ, xem Lincoln & Guba, 2000; Tashakkori & Teddlie, 1998) đang được thảo luận rộng rãi Mặc dù những tư tưởng triết học vẫn còn gần như “ẩn giấu” trong nghiên cứu (Slife & Williams, 1995), nhưng những tư tưởng triết học này vẫn ảnh hưởng đến cách thực hành nghiên cứu và cần được xác định

• Tình hình ngày này là cách thực hành nghiên cứu nằm đâu đó trên chuỗi biến thiên

giữa định lượng và định tính chứ không phải là định lượng so với định tính (thí dụ, tài

liệu Newman & Benz, 1998) Điều tốt nhất chúng ta có thể nói là các nghiên cứu về

bản chất có khuynh hướng có tính định lượng hơn hay định tính hơn Theo đó, về sau trong chương này tôi sẽ giới thiệu những kịch bản tiêu biểu về nghiên cứu định tính,

định lượng, và theo các phương pháp hỗn hợp

• Cuối cùng, cách thực hành nghiên cứu (như viết một đề án) bao gồm nhiều hơn các giả định triết học rất nhiều Những tư tưởng triết học phải được kết hợp với những phương thức tổng quát đối với nghiên cứu (các chiến lược) và được thực hiện với những thủ tục chuyên biệt (các phương pháp) Như thế, cần một khuôn khổ kết hợp các thành phần về tư tưởng triết học, chiến lược, và phương pháp thành ba cách tiếp cận (approaches) nghiên cứu

Những ý tưởng của Crotty (1998) thiết lập cơ sở cho khuôn khổ này Ông cho rằng trong việc thiết kế một đề án nghiên cứu, chúng ta xem xét đến bốn câu hỏi:

1 Khoa học luận (epistemology) nào – lý thuyết về tri thức gắn chặt vào quan điểm lý thuyết – ảnh hưởng đến cuộc nghiên cứu (thí dụ, chủ nghĩa khách quan, chủ nghĩa chủ quan v.v)?

2 Quan điểm lý thuyết nào – quan điểm triết học – nằm đằng sau phương pháp luận đang được đề cập (thí dụ, chủ nghĩa thực chứng, chủ nghĩa hậu thực chứng (chủ nghĩa thực chứng mới (postpositivm)), chủ nghĩa giải thích, lý thuyết phê phán, v.v.)?

3 Phương pháp luận nào – chiến lược hay kế hoạch hành động liên kết các phương pháp

4 Những phương pháp nào – các kỹ thuật và các thủ tục – chúng ta đề xuất sử dụng (thí

Bốn câu hỏi này cho thấy các cấp độ quyết định có liên hệ chặt chẽ với nhau đi vào

qui trìn

Với những ý tưởng này trong đầu, tôi hình dung khái niệm về (khái niệm hóa) mô hình

1 Những lời khẳng định tri thức nào nhà nghiên cứu đưa ra (bao gồm quan điểm về lý

2 ược điều tra nào sẽ ảnh hưởng đến các thủ tục?

ược sử dụng?

Các Câu hỏi Quan điểm (lăng kính)

về lý thuyết Thu thập dữ liệu Phân tích dữ liệu Viết bài Chứng nhận giá trị

Cách tiếp cận Nghiên cứu

Các Qui trình Thiết kế Nghiên cứu

Các Thành phần của Điều tra

Các Lời Khẳng định Tri thức

Thay thế khác nhau (Knowledge Claims)

Được hình thành khái niệm bởi nhà nghiên cứu

Các phương pháp

(methods)

Định tính Định lượng Các Phương pháp Hỗn hợp

Chuyển thành thực tiễn

Hình 1.1 Những Lời Khẳng định Tri thức, Các Chiến lược Điều tra, và các

Phương pháp Dẫn đến các Cách Tiếp cận Nghiên cứu và Qui trình Thiết kế

Các Chiến lược

Điều tra

với các kết quả – chi phối việc chọn lựa và sử dụng các phương pháp của chúng ta (thí

dụ, nghiên cứu thực nghiệm, nghiên cứu điều tra, dân tộc học, v.v)?

dụ, bản câu hỏi, phỏng vấn, nhóm trọng tâm (focus group) v.v)?

h thiết kế nghiên cứu Hơn nữa, có những khía cạnh ảnh hưởng đến sự chọn lựa cách tiếp cận nghiên cứu, đi từ những giả định tổng quát được đưa vào một đề án đến những quyết định thực tế được đưa ra về cách thức thu thập và phân tích dữ liệu

Crotty để xử lý ba câu hỏi chính yếu đối với việc thiết kế nghiên cứu:

thuyết)?

Các chiến l

3 Những phương pháp thu thập dữ liệu và phân tích nào sẽ đ

Kế tiếp, tôi vẽ một biểu đồ, như trình bày trong Hình 1.1 Hình này thể hiện cách thức ba thành phần của điều tra (nghĩa là những lời khẳng định tri thức, các chiến lược, và phương pháp) kết hợp để hình thành những cách tiếp cận khác nhau đối với nghiên cứu Những cách tiếp cận này lại được chuyển thành các qui trình trong việc thiết kế nghiên cứu Như thế, các bước sơ bộ trong việc thiết kế một đề án nghiên cứu là đánh giá những lời khẳng định tri thức được đưa vào công trình nghiên cứu, xem xét chiến lược điều tra sẽ được sử dụng, và xác định các phương pháp chuyên biệt Bằng cách sử dụng ba thành phần này, nhà nghiên cứu lúc đó

có thể xác định cách tiếp cận điều tra theo định lượng hoặc định tính hoặc theo các phương pháp hỗn hợp

Bảng 1.1 Các Quan điểm về Khẳng định Tri thức Thay thế khác nhau

Chủ nghĩa Hậu Thực chứng Chủ nghĩa Cấu trúc

Sự tất định Sự hiểu biết

Khuynh hướng giải thích những hiện

tượng hoặc cấu trúc phức tạp bằng

những nguyên lý đơn giản

Nhiều ý nghĩa do người tham gia hình thành nên

Quan sát và Đo lường dựa vào Thực

nghiệm

Sự cấu trúc có tính xã hội và lịch sử

Tuyên truyền Vận động/Khuyến khích

sự Tham gia của Mọi người

Chủ nghĩa Thực dụng

Hướng về vấn đề trao quyền Tập trung vào vấn đề

Hướng về sự thay đổi Hướng về thực tiễn thế giới thực

Những lời khẳng định Tri thức Thay thế Khác nhau

Phát biểu lời khẳng định tri thức có nghĩa là các nhà nghiên cứu khởi đầu một đề án bằng các

giả định nhất định về cách thức họ sẽ học hỏi và những điều gì họ sẽ học hỏi trong suốt cuộc nghiên cứu điều tra của họ Những lời khẳng định tri thức này có thể gọi là các học thuyết (Lincoln & Guba, 2000; Mertens, 1998); các giả định triết học, khoa học luận, bản thể học (Crotty, 1998); hay các phương pháp luận về nghiên cứu được nhận thức rộng rãi (Neuman, 2000) Về mặt triết học, các nhà nghiên cứu đưa ra lời khẳng định tri thức về vấn đề tri thức

là gì (bản thể học), làm sao chúng ta biết được tri thức (khoa học luận) các giá trị nào đi vào tri thức (ngành triết học về bản chất của giá trị và loại giá trị), chúng ta viết về tri thức như thế nào (tu từ học), và các qui trình để nghiên cứu tri thức (phương pháp luận) (Creswell, 1994) Bốn trường phái tư tưởng về lời khẳng định tri thức sẽ được thảo luận: chủ nghĩa hậu thực chứng, chủ nghĩa cấu trúc (constructirism), quan điểm tuyên truyền vận động/khuyến khích sự tham gia của mọi người, và chủ nghĩa thực dụng Những yếu tố chính của mỗi quan điểm được trình bày trong Bảng 1.1 Trong những phần thảo luận tiếp theo, tôi sẽ cố gắng thể hiện những tư tưởng triết học khái quát của các lập trường này thành thực tiễn

Những Lời Khẳng định Tri thức theo chủ nghĩa Hậu thực chứng

Theo truyền thống, các giả định theo chủ nghĩa hậu thực chứng đã chi phối những lời khẳng định về những gì bảo đảm cho tri thức Quan điểm này đôi khi được gọi là nghiên cứu theo “phương pháp khoa học” hay làm “khoa học” Quan điểm này cũng được gọi là nghiên

cứu định lượng, nghiên cứu theo chủ nghĩa thực chứng/hậu thực chứng, khoa học thực nghiệm, và chủ nghĩa hậu thực chứng Thuật ngữ cuối cùng, “chủ nghĩa hậu thực chứng”, đề cập đến tư tưởng vào thời gian sau chủ nghĩa thực chứng, thách thức khái niệm truyền thống

về chân lý tuyệt đối của tri thức (Phillips & Burbules, 2000) và công nhận rằng chúng ta không thể “thực chứng” về những lời khẳng định tri thức của chúng ta khi nghiên cứu về hành

vi và hành động của con người Truyền thống hậu thực chứng xuất phát từ các tác giả của thế

kỷ thứ 19 như Comte, Mill, Durkheim, Newton, và Locke (Smith, 1983), và gần đây nhất truyền thống này đã được diễn tả rõ bởi các tác giả như Phillips và Burbules (2000)

Chủ nghĩa hậu thực chứng thể hiện triết lý theo thuyết tất định (thuyết quyết định) trong đó nguyên nhân có lẽ quyết định kết quả hay kết cục Như thế, những vấn đề được nghiên cứu bởi những người theo chủ nghĩa hậu thực chứng phản ánh yêu cầu xem xét những nguyên nhân ảnh hưởng đến các kết cục, như những vấn đề được xem xét trong các thí nghiệm Chủ nghĩa hậu thực chứng cũng có khuynh hướng giải thích các hiện tượng phức tạp bằng những nguyên lý tương đối đơn giản (reductionistic) theo nghĩa là có chủ ý rút gọn các ý tưởng thành một tập ý tưởng rời rạt và ngắn gọn để kiểm định, như các biến số cấu thành các giả thuyết và các câu hỏi nghiên cứu Tri thức phát triển thông qua lăng kính của người theo chủ nghĩa hậu thực chứng dựa vào sự quan sát và sự đo lường cẩn thận hiện thực khách quan tồn tại “bên ngoài ở đó” trên thế giới Như thế, việc xây dựng những thước đo bằng số về những quan sát và việc nghiên cứu hành vi của cá nhân trở thành tối quan trọng đối với một người theo chủ nghĩa hậu thực chứng Cuối cùng, có những quy luật hay lý thuyết chi phối thế giới, và những quy luật hay lý thuyết này cần được kiểm định hay xác minh và cải tiến sao cho chúng ta có thể hiểu biết về thế giới Như thế, trong phương pháp khoa học – cách tiếp cận nghiên cứu được những người theo chủ nghĩa hậu thực chứng chấp nhận – một cá nhân bắt đầu với một lý thuyết, thu thập dữ liệu hoặc ủng hộ hoặc bác bỏ lý thuyết này, và kế đó thực hiện những hiệu chỉnh cần thiết trước khi tiến hành các kiểm định bổ sung

Khi đọc tài liệu của Phillips và Burbules (2000), người ta có thể hiểu được những giả định chủ yếu của quan điểm này, như những giả định sau đây:

1 Tri thức là dựa vào sự phỏng đoán (và đối ngược với việc theo nguyên tắc cơ bản) – chân lý tuyệt đối không bao giờ có thể tìm thấy được Như thế, bằng chứng được thiết lập trong nghiên cứu luôn luôn không hoàn hảo và có khả năng sai lầm Chính vì lý

do này mà các nhà nghiên cứu không chứng minh các giả thuyết và thay vì thế họ chỉ

ra tình trạng không đạt yêu cầu của giả thuyết để bác bỏ

2 Nghiên cứu là quá trình đưa ra những lời khẳng định và sau đó cải tiến hay từ bỏ một

số trong các lời khẳng định này để đưa ra những lời khẳng định khác được biện minh mạnh mẽ hơn Thí dụ, hầu hết nghiên cứu theo định lượng khởi đầu bằng việc kiểm định một lý thuyết

3 Dữ liệu, bằng chứng, và những xem xét hợp lý định hình tri thức Trong thực tiễn, nhà nghiên cứu thu thập thông tin trên những công cụ (instruments) dựa vào các thước đo được hoàn chỉnh bởi những người tham gia hay bởi những quan sát được nhà nghiên cứu ghi nhận

4 Nghiên cứu tìm cách xây dựng những lời phát biểu xác thực phù hợp, những lời phát biểu có thể dùng để giải thích tình hình đang được quan tâm hay mô tả những mối quan hệ nhân quả được quan tâm Trong các nghiên cứu định lượng, các nhà nghiên cứu đưa ra mối tương quan giữa các biến số và đặt ra tương quan này dưới dạng các câu hỏi hay các giả thuyết