Giãn phế quản khạc máu Biện chứng đông y: Phế táo nhiệt, can hỏa cang thịnh, đốt hỏng phế lạc, bức huyết vọng hành.. Tháng 9 nǎm trước bệnh nhân bắt đầu khạc máu, đã chẩn đoán khạc máu
Trang 1Giãn phế quản khạc máu
Biện chứng đông y:
Phế táo nhiệt, can hỏa cang thịnh, đốt hỏng phế lạc, bức huyết vọng hành
Cách trị:
Bình can thanh phế, sinh lạc chỉ huyết
Đơn thuốc:
Phức phương thanh phế chỉ lạc thang
Công thức:
Tang diệp, Tang bì mối thứ 9g, Địa cốt bì 15g, Sinh cam thảo 9g, Sinh địa 15g, Địa du 15g, Tì bà diệp 12g (bao), Chích tử uyển 15g, Hoàng cầm 9g, Đại cáp tán 15g (bao)
Sắc uống mỗi ngày 1 thang
Hiệu quả lâm sàng:
Trang 2Chu XX, nữ, 26 tuổi, công nhân Sơ chẩn ngày 10-7-1975 Tháng 9 nǎm trước bệnh nhân bắt đầu khạc máu, đã chẩn đoán khạc máu do giãn phế quản Sau
đó tháng 3 nǎm nay lại ho có đờm lẫn máu, sắc máu đỏ tươi, có lẫn đen tía
Đến lúc này đã hơn 3 tháng Mấy ngày gần đây đau ngực, sườn cǎng, nóng nảy dễ gắt gỏng, lưng đau ê ẩm, kinh nguyệt trước kỳ, trứơc kinh đau bụng, mũi khô miệng táo thích uống
Chất lưỡi đỏ, rêu lưỡi mỏng bẩn, mạch huyền tế sác Cho dùng "Phức phương thanh phế chỉ lạc thang" Uống được 6 thang, trong đờm đã bớt lẫn máu Vẫn đau tức ngực mỏ ác, đau mỏi lưng
Cho bài trên thêm Uất kim 9g, tiếp tục uống 6 thang nữa hết hẳn khạc máu, trong đờm cũng hết máu, bệnh nhân rất mừng Nhưng vẫn chưa hết khó chịu trong ngực Uống tiếp bài thuốc trên bỏ Hoàng cầm, Đại cáp tán, thêm Chỉ xác 9g, để củng cố kết quả khỏi bệnh
Bàn luận:
Bệnh nhân này giãn phế quản khạc máu, thời gian bệnh tuy chưa đầy 1 nǎm, nhưng 3 tháng nay khái huyết liên miên không ngừng, tinh thần sa sút nặng Bệnh nhân vốn can vượng phế nhiệt, do khạc máu lâu ngày không khỏi, phế âm đã
hư mà can hỏa càng vượng, bệnh tình có xu thế phát triển
Trang 3Trừ chứng cáu gắt là do cang hỏa cang thịnh, mũi táo khái huyết thuộc phế nhiệt âm hư, còn đau mỏi lưng, là phế ẩm tổn hại, dẫn đến thận âm cũng hư, gọi là
"Phế thận đồng nguyên"
Do vậy mà ngoài việc sử dụng Tả bạch tán để thanh phế, Đại cáp tán để bình can, Tì bà diệp, Tử uyển, Hoàng cầm, Địa du để túc phế, thanh nhiệt chỉ huyết Dùng Sinh địa để tư thận lương huyết Sau đó máu cầm dần, tức ngực chưa hết tǎng Uất kim, Chỉ xác để sơ can giải uất, cuối cùng đạt được kết quả lý tưởng
Trang 4Giãn phế quản khạc máu quá nhiều
Biện chứng đông y: Thận tinh hư khuyết, thủy không hàm mộc, mộc hỏa
phạt kim, phế lạc tổn thương gây khạc máu
Cách trị: ích khí dưỡng âm, tư thủy hàm mộc
Đơn thuốc: Chi khoáng cao
Công thức: Bắc sa sâm 120g, Tiên đông 60g, Mạch đông 60g, Ngũ vị tử
48g, Thục địa hoàng 240g, Chung bạch truật 48g, Phục thần 60g, Viễn chí 48g, Toan táo nhân 36g, Đông trùng hạ thảo 60g, Qui bản 120g, Bắc câu kỷ 120g, Hạ khô thảo 60g, Xuyên bối mẫu 60g, Đương qui thân 60g, Ngân sài hồ 48g, Xuyên hoàng linh 30g, Xuyên luyện nhục 36g, Tử đan sâm 48g, Cam thảo 24g, 21 vị thuốc trên thêm nước vừa đủ sắc nhỏ lửa lấy nước thứ nhất thứ hai, bỏ bã đặc, sau
đó thêm 1 lượng mật ong vừa phải cùng với đường phèn làm thành cao bỏ lọ dùng dần Mỗi ngày uống 3 lần, mỗi lần 10-15g, uống với nước ấm
Hiệu quả lâm sàng: Đã dùng bài thuốc trên chữa cho trên 20 người đều
khỏi cả Chu XX, nam, 36 tuổi, cán bộ Khạc máu từ nǎm 1959, từ đó vẫn thường phát bệnh lại Đã từng nằm bệnh viện, tuy có thể cầm máu được tạm thời nhưng không trị đến gốc Nǎm 1963 lại khạc nhiều máu, bệnh viện tỉnh chẩn đoán là giãn phế quản Kiểm tra bệnh nhân khạc ra một lượng máu lớn, ho nhẹ, thở ngắn, mặt ủ
Trang 5rũ, yếu mệt, lưỡi đỏ, ít rêu, mạch tế Cho dùng "Chi khoáng cao" Uống được 1 liều hết khạc máu, các chứng đều hết Dặn bệnh nhân mỗi nǎm mùa đông phải chịu khó uống 1 liều Bệnh nhân liên tục dùng 3 mùa đông, bệnh chưa tái phát, hỏi lại thì thân thể đã mạnh khỏe
Bàn luận: "Chi khoáng cao" có thể dùng cho bệnh lao thổ huyết, cũng có
thể được kết quả hết sức mỹ mãn như vậy "Chi khoáng cao" mùa hè sau khi điều chế để vào tủ lạnh Vì trong cao có một lượng đường thích hợp mà mùa hè nhiệt
độ cao, vi khuẩn dễ mọc, thuốc sẽ biến chất Bỏ vào tủ lạnh để lâu vẫn tốt