nay sâu năn đã phát triển mạnh và gây hại trên lúa, ở một số xã của huyện Ba Tri.. Vì không phải là loại côn trùng gây hại phổ biến trên lúa nên ít được nông dân quan tâm, nhận biết được
Trang 1Hãy chú ý sự phát triển
của sâu năn hại lúa
Thứ hai, 15 Tháng 11 2010
13:39
Trong những năm gần đây, do lạm dụng thuốc hóa học
đã dẫn đến nhiều hệ quả như sức khỏe con người bị ảnh
hưởng, môi trường ô nhiễm và giảm đi sự đa dạng quần thể
sinh vật mà ít ai quan tâm đến Việc sử dụng thuốc hóa học
bừa bãi có thể giết được sâu
bệnh này nhưng lại tạo điều
kiện bộc phát loại dịch hại mà trước kia là thứ yếu Thực tế đã cho thấy, trong vụ mùa năm
Trang 2nay sâu năn đã phát triển mạnh
và gây hại trên lúa, ở một số xã của huyện Ba Tri Vì không
phải là loại côn trùng gây hại phổ biến trên lúa nên ít được nông dân quan tâm, nhận biết được loài dịch hại này hoặc khi phát hiện thì đã quá muộn để phòng trừ
Sâu năn (hay còn gọi là muỗi hành) thuộc bộ hai cánh
Diptera, họ sâu năn
Cecidomydae Thành trùng của sâu năn là một loài muỗi nhỏ, dài khoảng 3-5mm, màu nâu vàng hoặc hồng nhạt, có kích thước bằng con muỗi thường nhưng con cái có bụng màu đỏ lợt
Thành trùng hoạt động ban
Trang 3đêm Trứng thường đẻ mặt
dưới của phiến lá, đôi khi
chúng đẻ trên bẹ lá Sâu non
giống như con dòi, mình dẹt, màu trắng sữa, dài khoảng
4-5mm Trong mùa nắng chúng sống tiềm sinh trong lúa mạ hay
cỏ ở dạng sắp hóa nhộng
Thành trùng hoạt động trở lại vào đầu mùa mưa Muỗi trưởng thành hoạt động ban đêm, bị
bẩy đèn thu hút mạnh, sức bay yếu nên phân bố thường có tính khu vực Con cái đẻ trứng riêng
lẻ hoặc từng nhóm 3-4 trứng Sâu non sau khi nở có một thời gian ngắn khoảng 1-2 ngày
sống trong nước (không có
nước trong vòng 24 giờ sâu sẽ chết), sau đó chui qua bẹ lá lúa đục vào điểm sinh trưởng của tép lúa làm cho lá lúa mới mọc
ra bị cuốn tròn lại như lá hành,
Trang 4sâu non sống trong đó Khi sắp hóa nhộng sâu non bò lên ngọn
lá hành đục một lổ nhỏ và một phần thân nhộng nằm qua lổ để hóa muỗi Khi sâu non mới
xâm nhập vào điểnh sinh
trưởng làm gốc dảnh lúa tròn
và to lên (ở giai đoạn mạ dùng hai ngón tay sờ sẽ thấy) Khi lá hành chưa vươn ra ngoài, còn ở trong thân lúa làm thân lúa
phình lên rõ rệt Ống hành
thường xuất hiện trong vòng
7-10 ngày sau khi sâu non xâm nhập vào điểm sinh trưởng
Triệu chứng điển hình là một ống tròn tương tự như lá hành,
có màu xanh nhạt, phía đầu lá hành được bịt kín bằng một nút cứng do mô lá tạo thành nên
đôi khi còn gọi là sâu ống hành
Nó còn được gọi là đọt biếc do
Trang 5có màu lợt và óng ánh Ống
tròn có thể dài bằng lá hoặc có thể ngắn, không khó phát hiện Chồi có lá hành thì không cho bông nhưng có thể mọc chồi mới để bù lại số chồi bị hại
Khi bông đã tượng hình thì ấu trùng của muỗi hành không gây hại được nữa Ấu trùng ăn tại điểm sinh trưởng làm cho đọt phát triển thành ống Ấu trùng làm nhộng trong ống Thành trùng chui ra đầu ống, chỉ để lại
vỏ nhộng
Sâu năn phát triển thích hợp
trong điều kiện thời tiết tương đối ẩm, có mưa và trời ít nắng Sâu chỉ phá hại lúa ở giai đoạn trước khi có đòng Mức độ
kháng hoặc nhiễm của các
giống lúa với sâu năn cũng
Trang 6khác nhau
Biện pháp phòng trừ:
- Diệt trừ cỏ dại quanh ruộng
- Gieo cấy thời vụ đồng loạt trên một cánh đồng;
- Nên thay nước ruộng nhất là khi phát hiện trên ruộng có lúa
bị hại
- Bón phân cân đối, theo đúng thời kỳ để lúa đẻ nhánh tập
trung
- Cần thăm đồng thường xuyên phát hiện sớm phòng trừ mới có hiệu quả Ở những vùng hàng năm thường bị sâu năn có thể rãi thuốc sâu dạng hạt như
ViBasu 10H, Diaphos 10G,
Regent 0.3G,… phun thuốc
nước thường rất ít hiệu quả, đặc biệt không sử dụng thuốc khi thấy ống hành đã nhiều vì lúc
đó sâu đã hóa muỗi
Trang 7Nguyệt Anh