Cơ sở thực tiễn: Trong nhiều năm giảng dạy địa lí ở trờng THCS đợc tiếp cận với thực tế việc dạy và học của học sinh và giáo viên có những phần đợc và cha đợc: * Về việc dạy: Tình hình g
Trang 1Mục lục
i phần mở đầu
1 Lý do chọn đề tài
2 Mục tiêu nhiệm vụ nghiên cứu.
3 Lịch sử của vấn đề nghiên cứu.
4 Phơng pháp nghiên cứu.
II phần Nội dung
Chơng 1 : Cở sở lý luận và thực tiễn của đề tài
1 Cơ sở lý luận
2 Cơ sở thực tiễn
Chơng 2 : Phơng pháp khai thác tri thức từ bản đồ
1 Vai trò của bản đồ trong dạy học địa lý
2 Tác dụng của việc hình thành kĩ năng, sử dụng bản đồ cho học sinh
3 Mối liên hệ giữa kiến thức và việc hình thành kĩ năng bản đồ
4 Phơng thức hình thành kĩ năng sử dụng bản đồ
5 Biện pháp hình thành kĩ năng sử dụng bản đồ
6 Một số cách làm việc có hiệu quả đối với việc rèn luyện kĩ năng bản đồ Chơng 3 : thực nghiệm s phạm
1 Mục tiêu thực nghiệm
2 Nội dung thực nghiệm
3 Tổ chức thực nghiệm
4 Kết quả thực nghiệm
III kết luận
I / Phần mở đầu
1 lý do chọn đề tài
Nớc ta đang đứng trớc bối cảnh tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc, hoà nhập vào nền kinh tế thị trờng, vào xu thế chung của thời đại Để đa
đất nớc tiến lên đợc thì một phần không nhỏ phụ thuộc vào con ngời Để theo kịp thế giới thì đòi hỏi phải đào tạo ra những con ngời năng động, sáng tạo có
đủ năng lực đáp ứng cho nhu cầu đất nớc Đấy không phải là điều dễ dàng thực
Trang 2hiện trong ngày một, ngày hai Gánh nặng ấy phần lớn dựa vào ngành giáo dục gánh vác Nhng làm thế nào để đào tạo ra những con ngời mới phù hợp với
xu thế phát triển của đất nớc Đứng trớc yêu cầu đó đòi hỏi ngành giáo dục cũng cần có sự đổi mới Sự đổi mới ấy bắt đầu từ phơng pháp giáo dục Bên cạnh phơng pháp giáo dục truyền thống, ngành giáo dục nớc ta đang đa ra đợc những phơng pháp giáo dục hiện đại Tuy mới bớc đầu thực hiện song nó cũng
đa ra đợc kết quả tơng đối khả quan, nâng cao chất lợng giáo dục
Đối với tất cả các môn học trong nhà trờng các cấp nói chung đều có sự đổi mới về phơng pháp dạy và học là điều tất yếu
2 mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu :
Bằng sự nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn, góp phần nâng cao chất lợng hiệu quả việc dạy và học bộ môn địa lý trong trờng thcs
Môn Địa lí nói riêng từ trớc đến nay vẫn đợc học sinh coi đó là môn học thuộc
dễ gây nhàm chán Học sinh không hứng thú khi học, chất lợng, hiệu quả đem lại không cao
Khi nói tới Địa lí ngời ta coi bản đồ là mộtt cách có hiệu quả nhất Đó chính
là mục tiêu tôi muốn đề cập đến trong đề tài này
3 lịch sử nghiên cứu
Khi nói tới việc sử dụng bản đồ trong việc giảng dạy địa lí thì đã có rất nhiều ngời đã nghiên cứu về nó với các mức độ khác nhau và khía cạnh khác nhau Với giới hạn của đề tài này tôi chỉ muốn đa ra ý kiến của mình xoay quanh
“phơng pháp hớng dẫn học sinh khai thác tri thức của bản đồ” đối với học sinh THCS và cụ thể hoá trong môn Địa 8
4 phơng pháp nghiên cứu
Trong đề tài này tôi đã sử dụng các phơng pháp sau:
- Phơng pháp thu thập tài liệu: ở đây tôi đã sử dụng nhiều nguồn tài liệu khác nhau để phục vụ cho đề tài này
- Phơng pháp phân tích các tài liệu: Phân tích các khía cạnh có liên quan
- Phơng pháp điều tra, quan sát: cụ thể trong lớp học mình giảng dạy
- Phơng pháp chuyên gia: hỏi các giáo viên trực tiếp giảng dạy lâu năm
- Phơng pháp thực nghiệm s phạm: áp dụng ngay cho khối lớp mình giảng dạy
- Phơng pháp thống kê toán học
Trang 3Sau khi nghiên cứu đề tài này đã giúp cho bản thân tôi có kiến thức, kinh nghiệm hơn trong việc giảng dạy và học sinh tiếp thu bài tốt hơn Tiết học trở nên nhẹ nhàng và thu hút học sinh tích cực học tập
II) Phần nội dung:
ChơngI : Cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài
1 Cơ sở lí luận:
- Trong sự phát triển của đất nớc đòi hỏi phải tạo ra những con ngời có đầy đủ năng lực, sáng tạo, đáp ứng đợc nhu cầu của thời đại Còn trong cuộc sống xã hội, trong sự hoà nhập, giao lu hợp tác giữa các nớc trong khu vực và trên thế giới thì đòi hỏi con ngời phải có đầu óc thông minh, trình độ học vấn cao, biết
xử dụng các quy luật tự nhiên và xã hội để xây dựng cuộc sống Biết giữ gìn và phát huy truyền thống của dân tộc, đáp ứng đợc yêu cầu của nền kinh tế văn hoá, chính trị
Trớc những yêu cầu của xã hội đó đã thôi thúc các nớc quan tâm hơn đến giáo dục, coi giáo dụclà quốc sách hàng đầu của nhiều quốc gia Giáo dục phải tạo
ra những con ngời đầy trí tuệ và con ngời còn phải mang đậm nét nhân văn, giáo dục phải thực hiện đợc mục tiêu “ nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dỡng nhân tài” Tuy nhiên giờ đây so với các nớc trong khu vực và trên thế giới thì giáo dục nớc ta đang tụt hậu, kết quả giáo dục có nhiều hạn chế Trớc những tình trạng trên chúng ta cần phải đổi mới sự nghiệp giáo dục, nâng cao chất lợng và hiệu quả giáo dục
Trớc yêu cầu xã hội đó chúng ta cần phải đổi mới phơng pháp dạy học trong ngành học nói chung và các bậc học nói riêng Bên cạnh các phơng pháp dạy học truyền thống chúng ta cũng cần tiếp cận với các phơng pháp hiện đại Trong vài năm trở lại đây trong bậc học THCS nói riêng đã có sự đổi mới về phơng pháp dạy học trên thực tế giảng dạy các phơng pháp dạy học mới đã mang lại những kết quả cao, học sinh tiếp thu bài tốt hơn, mở rộng thêm nguồn kiến thức của mình
Với bộ môn Địa lí trong trờng THCS nói riêng Do đặc thù của bộ môn,
để giảng dạy tốt thì việc áp dụng phơng pháp sử dụng bản đồ trong giảng dạy
địa lí là điều không thể thiếu
Với nhận thức của học sinh THCS về thế giới xung quanh, hiểu biết về các quy luật của tự nhiên còn hạn chế, t duy cha sâu nên giáo viên cần phải có
ph-ơng pháp truyền thụ thích hợp Còn trong địa lí khai thác kiến thức từ bản đồ là
Trang 4một phơng pháp dạy học cơ bản, quan trọng và cần thiết Bản đồ vẫn thờng đợc coi là ngôn ngữ của địa lí Nếu thiếu bản đồ tiết học cũng trở lên nhàm chán, khô khan, học sinh khó tiếp thu đợc kiến thức
Bên cạnh đó với tâm lí học sinh THCS còn coi môn Địa là môn phụ, môn học thuộc, học sinh cha chú ý vào học Vì vậy sử dụng bản đồ có thể khêu gợi tò
mò và hứng thú cho học sinh trong việc học Học sinh có thể quan sát trực quan để tìm kiến thức
2 Cơ sở thực tiễn:
Trong nhiều năm giảng dạy địa lí ở trờng THCS đợc tiếp cận với thực tế việc dạy và học của học sinh và giáo viên có những phần đợc và cha đợc:
* Về việc dạy: Tình hình giảng dạy địa lí ở THCS có một số đặc điểm sau:
- Về phái giáo viên: đã có tơng đối đầy đủ kiến thức để phục vụ cho việc dạy, giáo viên đợc đào tạo cơ bản qua trờng, lớp đúng môn dạy nên việc dẫn dắt học sinh tìm kiến thức tơng đối dễ dàng
Việc sử dụng bản đồ trong giảng dạy Địa lí của giáo viên tơng đối tốt Giáo viên đã hiểu về vai trò, tầm quan trọng của bản đồ trong công tác giảng dạy Tuy nhiên bên cạnh đó còn gặp một số khó khăn: nh trong bộ phận thiết bị tr-ờng học tuy trên đã cung cấp tơng đối đầy đủ bản đồ song chất lợng bản đồ
ch-a thật tốt Nhiều bản đồ quá rộng, khó khăn trong việc sử dụng Nhiều bản đồ thừa nhng vẫn có những phần, những bài thiếu bản đồ để dạy Nhiều bản đồ còn cha thật phù hợp với nội dung bài dạy Còn nhiều giáo viên khi sử dụng bản đồ cha thực sự hiểu sâu về bản đồ, cách khai thác cha thật hợp lí Đôi lúc cha chú tâm đến việc rèn kĩ năng bản đồ cho học sinh Cha khai thác triệt để kiến thức trong tập bản đồ, átlat địa lí
* Tình hình học của học sinh: trong các trờng THCS môn Địa lí có sổ giờ ít, thực tế học sinh vẫn có quan niệm đây là môn phụ nên rất ít khi chú ý học bài
Về nhà hầu nh các em chỉ làm qua bài tập cho song Chính vì vậy mà việc dạy của giáo viên gặp rất nhiều khó khăn Làm thế nào để gây sự chú ý của các em khi học môn này Đó là tạo hứng thú cho học sinh, khi có hứng thú học thì đân dần học sinh sẽ yêu thích và chịu khó học bài Vì vậy các khâu lên lớp, soạn giảng đặc biệt là trong phơng pháp giáo viên phải sử dụng đúng phơng pháp, phù hợp để phát huy tính tích cực của học sinh Thực tế khi giảng dạy trên lớp bản thân tôi nhận thấy khi giáo viên dạy chay hay dùng hình thức đọc chép dễ gây nhàm chán cho học sinh Học sinh hoàn toàn thụ động không khắc sâu
Trang 5kiến thức Khi giáo viên sử dụng bản đồ cho học sinh tìm kiến thức thì học sinh sẽ hứng thú khi học bài Ngoài ra sử dụng bản đồ sẽ giúp các em khắc sâu
đợc kiến thức, hiểu hơn về những kiến thức địa lí ở rất xa mà các em không trực tiếp tri giác đợc Chính vì những lí do trên mà bản thân tôi đã nghiên cứu
về đầ tài này:
Chơng II: Phơng pháp hớng dẫn học sinh khai thác tri
thức từ bản đồ
Trớc tiên để hình thành đợc phơng pháp khai thác tri thức từ bản đồ thì ngay cả giáo viên và học sinh cần phải hiểu bản đồ có vai trò nh thế nào trong việc giảng dạy địa lý
1 Vai trò của bản đồ trong việc giảng dạy địa lí.
- bản đồ là một phơng tiện trực quan, một nguồn tri thức địa lí quan trọng Qua bản đồ học sinh có thể nhìn thấy một cách bao quát những khu vực lãnh thổ rộng lớn, những vùng lãnh thổ xa xôi trên bề mặt trái đất nơi họ cha đặt chân tới
- Về mặt kiến thức: Bản đồ có khả năng phản ánh sự phân bố và mối quan
hệ giữa các đ… địa lí trên bề mặt trái đất một cách cụ thể mà không ph địa lí trên bề mặt trái đất một cách cụ thể mà không phơng tiện nào khác có thể làm đợc Những kí hiệu của nó cùng màu sắt, các biểu hiện trên bản đồ là những nội dung địa lí đợc mã hoá trở thành ngôn ngữ đặc biệt – ngôn ngữ bản đồ
- Về mặt phơng pháp: bản đồ đợc coi là phơng tiện trực quan giúp học sinh khai thác, củng cố tri thức và phát triển t duy trong quá trình học địa lí
Nhng để khai thác đợc các tri thức từ bản đồ đòi hỏi học sinh phải hiểu
đ-ợc bản đồ, đọc bản đồ, có kĩ năng làm việc với bản đồ
Vì vậy việc hình thành kĩ năng sử dụng bản đồ là một nhiệm vụ quan trọng đối với giáo viên trong quá trình giảng dạy
2 Tác dụng của việc hình thành kĩ năng sử dụng bản đồ cho học sinh.
Trang 6- Khi học sinh có kĩ năng sử dụng bản đồ thì học sinh có thể tái tạo đợc các hình ảnh, đặc điểm cơ bản các lãnh thổ mà chúng không thể trực tiếp nghiên cứu ngoài thực địa
- làm việc với bản đồ học sinh rèn đợc kĩ năng … địa lí trên bề mặt trái đất một cách cụ thể mà không ph… địa lí trên bề mặt trái đất một cách cụ thể mà không ph trong học tập mà còn trong cuộc sống, đặc biệt là quân sự và các ngành kĩ thuật khác
- Học sinh còn phát triển đợc t duy lôgic, biết thiết lập các quan hệ giữa các đối tợng địa lí
3 Mối quan hệ giữa kiến thức bản đồ với việc hình thành kĩ năng bản đồ cho học sinh.
- Kĩ năng xuất phát từ tri thức nên muốn dạy học sinhh các kĩ năng đọc, vận dụng bản đồ… địa lí trên bề mặt trái đất một cách cụ thể mà không ph thì trớc tiên phải dạy tri thức tối thiểu về bản đồ
Khi biết các tri thức tối thiểu đó học sinh sẽ biết giải mã các kí hiệu bản
đồ, biết xác lập mối quan hệ giữa chúng dẫn đến phát hiện ra tri thức địa lí mới Tuy nhiên khong chỉ dừng lại ở tri thức bản đồ mà còn là tri thức địa lí
Vì khi bản đồ là đối tợng học tập thì kiến thức bản đồ và kĩ năng bản đồ trở thành mục đích, còn khi bản đồ là nguồn tri thức thì kiến thức và kĩ năng bản đồ lại trở thành phơng tiện để khai thác kiến thức địa lí mới
4 Phơng thức hình thành kĩ năng sử dụng bản đồ cho học sinh.
Vì không đợc coi là môn học riêng trong kế hoạhc dạy học ở trờng phổ thông nên phơng thức dạy các kiến thức, kĩ năng sử dụng bản đồ cho học sinh cũng có nhiều điểm đặc biệt so với việc dạy kiến thức và kĩ năng ở các môn học khác
Việc dạy những kiến thức tối thiểu ban đầu để hiểu bản đồ là những khái niệm quan trọng nhất liên quan đến cơ sở Toán học và ngôn ngữ bản đồ ( nh:
hệ thống kinh vĩ tuyến, lới, toạ độ… địa lí trên bề mặt trái đất một cách cụ thể mà không ph ợc tiến hành ngay ở đầu chơng trình lớp) đ 6
Trang 7Những kiến thức bản đồ còn lại chủ yếu đều phải dạy trong quá trình giáo viên sử dụng bản đồ địa lí giáo khoa treo tờng hoặc hớng dẫn cho học sinh sử dụng bản đồ trong sách giáo khoa và trong átlát
Việc rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ cho học sinh chủ yếu còn đợc tiến hành qua hình thức các câu hỏi, bài thực hành trên lớp, tham quan địa lí và các bài tập làm ở nhà
5 Các biện pháp hình thành kĩ năng sử dụng bản đồ cho học sinh.
a Dạy học hiểu bản đồ
Khái niệm hiểu bản đồ: Học sinh hiểu bản đồ nghĩa là có kiến thức về bản
đồ, biết bản đồ là cái gì; đặc trg, tính chất của nó ra sao: nội dung chức năng của nó, mỗi kí hiệum quy ớc trên bản đồ có nghĩa gì, cần phải sử dụng bản đồ
nh thế nào và ích lợi nào đợc rút ra từ việc này
Việc dạy cho học sinh hiểu bản đồ ( kiến thức về bản đồ không chỉ dừng lại ở lớp đầu cấp mà phải đợc tiến hành thờng xuyên từ lớp dới lên lớp trên và liên tục đợc khái quát hoá vào cuối mỗi giáo trình
Hiểu bản đồ còn bao gồm cả một số kĩ năng đầu tiên cần hình thành cho học sinh Đó là các kĩ năng đầu thiên về bản đồ học nh các kĩ năng: xác định phơg hớng, đo độ cao, độ dốc trên bản đồ… địa lí trên bề mặt trái đất một cách cụ thể mà không ph
Dạy học sinh hiểu bản đồ (về mặt kĩ năng) theo quy trình sau:
- Xác định mục đích của việc làm
- Xác định những kiến thức có liên quan cần dựa vào để tiến hành công việc ( nhắc lại kiến thức đã học và nêu lý do tại sao phải dự vào các kiến thức
đó)
- Cách tiến hành công việc
- Quy tắc về trình tự tiến hành công việc
- Kiểm tra kết quả khi thực hiện
Trang 8Sau khi làm mẫu, giáo viên yêu cầu học sinh giải thích, nhắc lại trình tự công việc đã làm và ghi trình tự đó vào vở để về nhà thực hiện một bài tập tơng
tự theo mẫu mà giáo viên đã làm trên lớp
b Dạy học sinh đọc và vận dụng bản đồ.
Khái niệm đọc bản đồ: Theo N.N Baranxki “Đọc bản đồ là thông qua những kí hiệu trên bản đồ mà phân tích và nhìn thấy những nét thực tế của khu vực bề mặt Trái đất đợc biểu hiện trên bản đồ”
Đọc bản đồ là kĩ năng tơng đối khó và phức tạp với học sinh Trong kĩ năng này, các em phải vận dụng đồng thời cả những kiến thức về bản đồ cũng
nh những kiến thức về địa lý Trên cơ sở hiểu biết tính quy ớc và tính khái quát của bản đồ, học sinh có thể tìm ra đợc nhữgn tri thức địa lí ẩn tàng trên bản đồ
Để đọc đợc bản đồ, học sinh phải nắm đợc các công việc sau:
- Nhận biết đợc các kí hiệu và có biểu tợng rõ ràng về các sự vật và hiện t-ợng địa lý thể hiện qua các kí hiệu đó trên bản đồ
- Biết cách làm sáng tỏ tính chất của các đối tợng và hiện tợng riêng biệt
đợc miêu tả và biểu hiện trên bản đồ hay nói cách khác là hiểu rõ bản chất mỗi
sự vật và hiện tợng địa lí đợc thể hiện trên bản đồ
- Có những biểu tợng không gian cần thiết về sự phân bố và sắp xế tơng
hỗ giữa các sự vật và hiện tợng địa lí
- Biết so sánh, phân tích các đối tợng địa lí biểu hiện trên bản đồ nhằm mục đích có đợc một biểu tợng tổng quát về các đối tợng hoặc hiệ tợng có trong lãnh thổ nói chung để tìm ra mối quan hệ giữa chúng., tìm ra các đặc
điểm và tính chất địa lí của lãnh thổ mà bản đồ không biểu hiện trực tiếp ( những kiến thức ẩn tàng trong bản đồ)
Đọc bản đồ có ba mức độ khác nhau:
1/ Mức sơ đẳng nhất chỉ mới thể hiện đợc ở chỗ địc đợc vị trí các đối tợng
địa lí, có đợc biểu tợng về các đối tợng đó thông qua hệ thống các ớc hiệu ghi trong bản ghi chú
Trang 9Tuy đơn giản nhng muốn thể hiện đợc kĩ năng học sinh cũng phải nắm
đ-ợc quy trình sau đây:
* Nắm đợc mục đích của việc làm ( vd: tìm sông hồng trên bản đồ)
* Đọc bản chú giải để biết đợc các kí hiệu quy ớc chỉ các đối tợng cần tìm trên bản đồ
* Tái hiện các biểu tợng địa lí dựa vào các kí hiệu
* Căn cứ vào các kí hiệu, tìm vị trí của chúng trên bản đồ
2/ Mức hai cao hơn, đòi hỏi học sinh phải biết dựa vào những hiểu biết về bản đồ, kết hợp với kiến thức địa lí để tìm ra đợc những đặc điểm tơng đối rõ ràng của những đối tợng địa lí biểu hiện trên bản đồ thí dụ: nói tới dãy Hoàng Liên Sơn, ngoài việc xác định đợc vị trí của nó, học sinh còn phải xác định đợc chiều dài, độ cao, hớng núi… địa lí trên bề mặt trái đất một cách cụ thể mà không ph Nói chung, ở mức này học sinh đã có thể mô tả
đợc các đối tợng địa lí trên bản đồ với các đặc điểm chung của chúng
Để thực hiện việc đọc bản đồ ở giai đoạn này quy trình cần tiến hành nh sau:
* Nắm đợc mục đích của việc làm
* Đọc bản ghi chú trên bản đồ để biết kí hiệu quy ớc
* Tái hiện đối tợng địa lí dựa vào kí hiệu
* Tìm tên và vị trí đối tợng trên bản đồ
* Quan sát đối tợng trên bản đồ, nhận xét đặc điểm, tính chất của nó (vd: sông Hồng chảy theo hớng Tây bắc Đông nam hoặc chảy từ biên giới phía Tây Bắc qua vùng trung du, đồng bằng Bắc Bộ rồi chảy ra biển Đông… địa lí trên bề mặt trái đất một cách cụ thể mà không ph)
Nh vậy là quy trình ở giai đoạn hai khác quy trình ở giai đoạn một là có thêm bớc nhận xét tính chất và đặc điểm của đối tợng sau khi đã tìm thấy nó trên bản đồ
3/ Mức thứ ba đòi hỏi khi đọc bản đồ, học sinh còn phải biết kết hợp những kiến thức bản đồ với kiến thức địa lí sâu hơn để so sánh, phân tích tìm
Trang 10ra đợc các mối liên hệ giữa các đối tợng trên bản đồ và rút ra những kết luận
địa lí ẩn thấy trên bản đồ Ví dụ mối liên hệ giữa dãy Hoàng Liên Sơn với h -ớng chung của địa hình Bắc bộ, với h-ớng chảy của sông Hồng, với đặc điểm khí hậu của miền tây Bắc… địa lí trên bề mặt trái đất một cách cụ thể mà không ph
Muốn rút ra đợc những kết luận này học sinh không những phải kết hợp kiến thức bản đồ với kiến thức địa lí mà còn phải nắm đợc mối liên hệ giữa các
đối tợng địa lí trên bản đồ rồi vận dụng t duy, so sánh, đối chiếu để rút ra kết luận, từ đó có đợc kiến thức địa lí mới
Quy trình đọc bản đồ ở giai đoạn ba này cũng giống với quy trình ở giai
đoạn 2 với 5 bớc nêu trên song cần thêm 2 bớc nữa, đó là:
* Tổng hợp các đối tợng địa lí trong khu vực để tái tạo biểu tợng chung về khu vực
Nh trên đã trình bày, việc phân tích kĩ năng đọc bản đồ qua các mức độ chỉ tính chất làm rõ vấn đề Thực ra trong quá trình học tập địa lí, việc hình thành
kĩ năng này liên tiếp đợc tiến triển từ thấp đến cao, không phân tách riêng biệt,
6 Một số cách làm việc có hiệu quả đối với việc rèn luyện kĩ năng bản đồ cho học sinh.
a, Cách ghi nhớ các đối tợng địa lý trên bản đồ.
Giáo viên có thể sử dụng các biện pháp nh:
- Khi nói đến địa danh, giáo viên phải vừa chỉ vừa đọc nhiều lần một cách rõ ràng, hoặc viết địa danh cần nhớ lên bảng
- Để giúp học sinh ghi nhớ vị trí các đối tợng địa lý trên bản đồ, giáo viên khi dạy có thể dán các kí hiệu bằng giấy màu trên bản đồ đồng thời so sánh các
đối tợng trên bản đồ với những sự vật cụ thể các em thờng thấy để tạo biểu t-ợng không gian hoặc vạch ra các mối tơng quan giữa vị trí của đối tt-ợng này với đối tợng khác… địa lí trên bề mặt trái đất một cách cụ thể mà không ph
Ví dụ: Giáo viên có thể so sánh “ Bán đảo Apennin có hình giống nh một chiếc giày ống, còn bán đảo Hi Lạp thì lại giống hình một bàn tay xoè ra” hoặc để cho học sinh rễ nhớ vị trí của thành phố Việt Trì, giáo viên có thể nói:
“ Việt Trì là một thành phố ngã ba sông”