đề tài nghiên cứu khoa học

Từ đó biết sữ dụng những kĩ năng để phân tích những đổi mới của chương trình, sách giáo khoa và cũng như phương pháp dạy học thực hành, nhờ đó giúp cho chúng ta hiểu rỏ trách nhiệm của g

I Mục đích ý nghĩa của việc nghiên cứu:

1 Mục đích:

- Như chúng ta đã biết môn Công Nghệ là môn khoa học tự nhiên có vai trò hết sức quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu đào tạo của trừơng trung học cơ sở

(THCS) Chương trình môn học này ở THCS cung cấp cho học sinh một hệ thống kiến thức phổ thông cơ bản ở trình độ phổ thông cơ sở, bứơc đầu hình thành ở học sinh những kĩ năng cơ bản phổ thông và thói quen làm việc khoa học, có tác phong công nghiệp đối với môn Công nghệ nói riêng và đối với các môn khoa học khác nói chung, góp phần hình thành ở họ những năng lực nhận thức và các phẩm chất nhân cách mà mục tiêu giáo dục THCS đã đề ra

- Với lại môn Công ngệ có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ, qua lại với các môn khoa học tự nhiên khác Trong

đó nhiều kiến thức và kĩ năng đạt đựơc qua môn Công nghệ là cơ sở để học tập, vận dụng vào các môn học

khác

- Vì vậy mục đích nghiên cứu đề tài nhằm nắm vững những đổi mới cơ bản của chương trình, sách giáo khoa cũng như phương pháp dạy học thực hành môn Công nghệ 9 Từ đó biết sữ dụng những kĩ năng để phân tích những đổi mới của chương trình, sách giáo khoa và cũng như phương pháp dạy học thực hành, nhờ đó giúp cho chúng ta hiểu rỏ trách nhiệm của giáo viên trong việc triển khai sự đổi mới chưong trình sách giáo khoa và phương pháp dạy học môn Công nghệ lớp 9

2 Ý nghĩa:

- Với việc nghiên cứu đề tài này có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với bản thân, nó giúp bản thân em thấy được tính thiết thực, tính phù hợp, tầm quan trọng và hiệu quả cũng như giá trị thực tiễn của việc nghiên cứu

chương trình sách giáo khoa Công nghệ 9 nói riêng và chương trình môn Công nghệ THCS nói chung Quá trình nghiên cứu đề tài này còn giúp cho bản thân có nhận thức đúng đắn, ý thức trách nhiệm và có thái độ tích cực trong việc dạy học thực hành phân môn Công nghệ, nhất là chương trình Công nghệ mà mình nghiên cứu ở trừơng THCS sau này Và cũng chính từ việc nghiên cứu

đó bản thân em quyết tâm cố gắng rèn luyện, tu dưỡng để theo kịp phương pháp dạy học, định hướng dạy học thực hành trong chương trình hiện nay và xây dựng kế hạch dạy học phù hợp với tinh thần sách giáo khoa mới

- Bên cạnh đó, việc nghiên cứu đề tài này còn giúp cho bản thân làm quen dần với việc nghiên cứu khoa học hơn Điều này góp phần phục vụ đắc lực cho công tác nghiên cứu, học tập, giảng dạy sau này

II Đối tựơng, nội dung, phạm vi nghiên cứu:

1 Đối tựơng nghiên cứu:

2 Nội dung nghiên cứu:

3 Phạm vi nghiên cứu:

III Phương pháp nghiên cứu:

1. Nghiên cứu tài liệu:

Nghiên cứu sách giáo khoa, sách giáo viên Công nghệ 9, tài liệu bồi dưỡng giáo viên dạy sách giáo khoa lớp 9,… Để nắm vững chương trình, sách giáo khoa

Công nghệ 9, giáo trình phương pháp dạy học kĩ thuật công nghiệp ở THCS, và một số tài liệu có liên quan Với

đề tài này em đã sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu nhằm khai thác những vấn đề lí luận cơ bản có liên quan đến đề tài, tìm kiếm những phương pháp nghiên cứu cụ thể, phù hợp với đề tài và dựa vào đó để triển khai nghiên cứu thực tiễn Cụ thể em đã sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu như: Phân tích tổng hợp tài liệu; Phân loại hệ thống hoá

2. Phương pháp nghiên cứu khảo sát thống kê:

Nhằm tìm hiểu chương trình, Sách giáo khoa và phương pháp dạy học các bài thực hành môn Công nghệ 9 thực hiện như thế nào? Thông qua quá trình khảo sát ở trường thực tập thì em nhận thấy đa số

khoảng 65% học sinh đều thích học môn Công nghệ vì thông qua môn Công nghệ các em đựơc tiếp cận nhiều với khoa học công nghệ mới, có thể vận dụng kiến thức

đã đựơc học vào trong thực tế cuộc sống,…Sau khi các

em tìm hiểu xong bài học thì cho các em thực hành lại nội dung mà các em đã học hay một tiết thực hành nào

đó em tiến hành bằng cách cho các em học sinh báo cáo lại nội dung mà Giáo viên giao cho nhằm ôn lại các kiến thức đã học

3. Phương pháp quan sát:

Nhằm xem xét học sinh học tập có phù hợp với chương trình, Sách giáo khoa, Công nghệ và phương pháp dạy học thực hành ở lớp 9

4 Phương pháp trao đổi trò chuyện:

Phương pháp này đực sử dụng trong thời gian đi thực tập ở trừơng THCS Pô Thi, đựơc sử dụng để khảo sát kết quả học tập môn Công nghệ của học sinh lớp

9/5,lớp 9/6, qua đó tìm hiểu cách dạy của cá thầy cô bộ môn Công nghệ để nắm rỏ thực trạng việc dạy học cũng như phương pháp dạy học môn Công nghệ

5. Thực nghiệm dạy học của bản thân, đi dự giờ dạy của đồng nghiệp, bạn bè:

Thông qua thực nghiệm dạy học của bản thân, đi dự giờ dạy của các thầy cô bộ môn Công nghệ, bạn bè cùng nhóm để tìm hiểu những nguyên nhân nhằm gây hứng thú học tập cho học sinh trong quá trình lên lớp

B NỘI DUNG:

I Tìm hiểu chương trình và sách giáo khoa Công

nghệ 9:

1 Một số vấn đề chung về chương trình Công nghệ 9: a.1) Tìm hiểu mục tiêu chung:

* Về kiến thức:

Hiểu được một số kĩ thuật cơ bản, kĩ thuật lắp đặt mạng điện trong nhà

* Về kĩ năng:

Vận dụng kiến thức đã học ở lớp 8 về vẽ kĩ thuật, gia công cơ khí, kĩ thuật điện để làm đựơc các bài thực hành đơn giản trong sách giáo khoa lớp 9

Biết tính toán lựa chọn khi lắp đặt mạng điện đơn giản trong nhà

* Về thái độ:

Ham thích tìmhiểu thực hành kĩ thuật

Có tác phong công nghiệp, làm việc theo quy trình

và kế hoạch

Tuân thủ các nguyên tắc an toàn về điện,có thái độ tiết kiệm điện

a.2) Mục tiêu cụ thể:

Đối với chương trình hiện hành các phân môn thực hiệncả lý thuyết và thực hành song song ở tất cả các lớp Môn Công nghệ trong chương trình đổi mới ngoài việc xen kẽ các tiết thực hành để cũng cố kiến thức của các bài lý thuyết, ở lớp 9 để tăng cường tính hướng nghiệp và

kĩ năng nghề nghiệp học sinh phải vận dụng những kiến thức đã học ở các lớp dưới để làm được các bài thực

hành trong chương trình Vì vậy, mục tiêu của mô đun lắp đặt mạng điện trong nhà như sau:

* Kiến thức:

Biết được chức năng và cách sử dụng một số dụng cụ cần thiết để lắp đặt mạch điện trong nhà

Hiểu được sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt mạng điện trong nhà

Hiểu được quy trình lắp đặt mạng điện

Biết quy tắc an toàn lao động trong công việc lắp đặt mạng điện

* Kĩ năng:

Sử dụng được một số dụng cụ cần thiết để lắp đặt mạng điện

Lập được kế hoạch công việc

Lắp được một số mạch điện của mạng điện trong nhà Kiểm tra và sửa chữa được một số hư hỏng thông thường của mạng điện trong nhà

* Thái độ:

Ý thức cẩn thận, đúng quy trình và bảo đảm an toàn lao động khi làm việc

b Một số yêu cầu về kiến thức, kĩ năng phương tiện, :

* Yêu cầu về kiến thức:

chương trình, đủ nội dung trong sách giáo khoa Bài 1: Giới thiệu nghề điện dân dụng: dạy như sách giáo khoa

Bài 2: Vật liệu dùng trong lắp đặt mạng điện trong nhà

- Trên cơ sở học sinh đã đựơc biết các loại dây dẫn điện ở lớp 8, giáo viên đưa mẫu vật để học sinh quan sát

và phân biệt đựoc các loại dây dẫn,cáp, sau đó giáo viên phân loại, nêu kí hiệu để học sinh biết các loại thừơng dùng trong thực hành cũng như mạng điện trong nhà

Tập trung vào việc lựa chọn dây dẫn điện phù hợp với yêu cầulắp đặt các phụ tải

Bài 3: Dụng cụ dùng trong lắp đặt mạng điện

- Dạy như sách giáo khoa, chú ý cần cho học sinh hiểu cách kí hiệu các loại đồng hồ đo điện và 3 loại đồng hồ

sử dụng nhiều trong lắp đặt mạng điện là vôn kế, ampe

kế, và Công tơ điện Dụng cụ cơ khí dùng để lắp đặtđiện

mà học sinh đã đựoc học ở lớp 8 trong mô đun này tập trung vào các bài thực hành

Bài 4: Thực hành: Sử dụng đồng hồ đo điện

- Giáo viên chuẩn bị trứoc các loại đồng hồ đo điện có trong bộ thiết bị dạy học do Bộ cung cấp, Giới thiệu để học sinh biết đựoc công dụng, cách sử dụng một số loại đồng hồ đo điện Nội dung trọng tâm của bài này tìm hiểu và sữ dụng, cách nối 2 loại đồng hồ đo là Công tơ điện và vôn kế Cho học sinh cũng cố lại kiến thức về đồng hồ đo đã đựoc học ở lớp 8 như: Đọc kí hiệu trên mặt đồng hồ, chức năng của từng loại đồng hồ đo, thang đo… Tùy theo điều kiện,thiết bị của nhà trừơng giáo viên chọn một trong hai phương án:

+ Phương án 1: sử dụng Công tơ điện để đo điện năng tiêu thụ của mạch điện

+ Phương án 2: Sử dụng đồng hồ vạn năng để đo điện trở, hoặc hiệu điện thế của mạch điện

Khi dạy bài này gióa viên cho học sinh hiểu đựoc cách nối dây công tơ điện, đếm số vòng quay của đỉa nhôm, tính đựoc điện năng tiêu thụ của phụ tải Giáo viên tuân thủ tuyệt đối quy tắc an toàn điện và an toàn lao động Nhất thiết phải kiểm tra kỉ cách đo của học sinh rồi mới cho đóng điện, không nên cho học sinh cùng đo một lúc để tránh quá tải dây trục Cho học sinh tính toán kết quả đo đựơc và rút ra kết luận nhằm tiết kiệm điện năng tiêu thụ

Bài 5: Thực hành nối dây dẫn điện.

- Giáo viên và học sinh chuẩn bị như trong sách giáo khoa Để thực hành đựơc bài nối dây giáo viên cần cung cấp cho học sinh một số kiến thức bổ trợ - nối dây dẫn điện Hiểu đựoc quy trình, yêu cầu kỉ thuật và cách nối các mối dây dẫn điện, sử dụng tranh và dây dẫn thật làm mẫu cho học sinh quan sát và làm theo Riêng mục hàn thiếc gióa viên chỉ giới thiệu để cho học sinh biết Đánh giá kế quả thực hành qua sản phẩm, sự chuẩn bị, ý thức, quy trình thực hiện

của học sinh

Bài 6: Thực hành: Lắp mạch điện bảng điện

- Giáo viên và học sinh chuẩn bị đầy đủ dụng cụ, thiết

bị cần thiết đủ cho làm thực hành ( theo nhóm hoặc cá nhân) Hiểu đựoc chức năng bảng điện trong mạng điện gia đình, các thuiết bị cần thiết và tối thiểu theo yêu cầu

sử dụng Hiểu sơ đồ nguyên lý, mạch điện và vẽ đựoc các sơ đồ lắp đặt Thực hành lắp bảng điện theo đúng quy trình trong sách giáo khoa

Bài 7: Thực hành : Lắp mạch điện đèn ống huỳnh quang

- Giáo viên cần cho học sinh hiểu đựơc sơ đồ nguyên lý

để vẽ đựơc sơ đồ lắp đặt Thực hành trên bảng điện giáo viên giảng cho học sinh hiểu đựoc vị trí các thiềt bị của đèn huỳnh quang trên bảng điện Nếu thực hành lắp đặt trong phòng, Giáo viên kết hợp với bảng điện học sinh đã thực hành ở bài 6 cho nối hoàn chỉnh mạch điện đèn ống huỳnh quang Phải tuân thủ quy tắc an toàn, kiểm tra rò điện, dây điện, cách nối dây của học sinh trứơc khi đóng mạch điện

Bài 8,9 10: Thực hành lắp một số mạch điện thừong gặp trong gia đình

- Để thực hành được giáo viên chuẩn bị đủ dụng cụ, vật liệu và thiết bị cần thiết.( Như sách giáo khoa) Gióa viên sử dụng các thiết bị thật kết hợp với hình vẽ để học sinh hiểu đựoc nguyên tắc làm việc của các loại công tắc , công tắc 3 cực Từ sơ đồ nguyên lý học sinh phải vẽ đựoc sơ đồ lắp đặt và bố trí hợp lí các thiết bị, phụ tải Hướng dẫn học sinh thực hiện lắp đặt trên bảng điện ( hoặc phòng ở) đúng quy trình, đảm bảo yêu cầu kĩ

thuật Gióa viên hương dẫn học sinh kiểm tra an toàn trứơc khi đóng điện

Bài 11: Lắp đặt dây dẫn của mạng điện trong nhà

- Giới thiệu lý thuyết về cách lắp đặt dây dẫn mạng điện trong nhà, giáo viên phải chuẩn bị đủ thiết bị dạy học cấn thiết theo hướng dẫn của sách giáo khoa Giáo viên sử dụng các vật liệu hứong dẫn học sinh cách lắp,nối, kĩ thuật lắp đặt, sau đó làm mẫu cho học sinh quan sát và làm theo

Bài 12: Kiểm tra an toàn mạng điện trong nhà

- Gióa viên cho học sinh hiểu đựơc sự cần thiết phải kiểm tra an toàn mạng điện và biết kiểm tra cái gì, như thế nào Qua quan sát thực tế để phát hiện đựoc những thiết bị, dây dẫn không an toàn và kết luận mạng điện như thế nào là an toàn, sử dụng thiết bị như thế nào là đảm bảo an toàn cho mạng điện

 Đối với vùng khó khăn:

Bài 1: dùng các câu hỏi gợi ý để hướng dẫn học sinh biết vai trò của nghề điện đối với đời sống và sản xuất; biết các thông tin của nghề điện dân dụng và các biện pháp an toàn trong nghề điện

Bài 2: Vật liệu dùng trong lắp đặt mạng điện trong nhà

Dùng vật mẫu để học sinh quan sát và phân biệt được các loại dây dẫn, cáp và biết cơ sở để phân loại

dây dẫn điện ; Dùng tranh để nêu các kí hiệu của các loại dây thừơng dùng trong thực hành cũng như dùng trong mạng điện trong nhà Tập trung vào việc lựa chọn dây dẫn điện phù hợp với yêu cầu lắp đặt các phụ tải

Bài 3: Dụng cụ dùng trong lắp đặt mạng điện

Cung cấp cho học sinh biết kí hiệu các loại đồng

hồ đo điện và khắc sâu kí hiệu của ba loại sử dụng nhiều trong lắp đặt mạng điện là: Vôn kế, Am pe kế, Công tơ điện

Biết dụng cụ cơ khí dùng để lắp đặt điện

Trong mô đun này giáo viên cần tập trung vào các bài thực hành

Bài 4: Thực hành: Sử dụng đồng hồ đo điện

Dùng các loại đồng hồ đo điện có trong bộ thiết bị dạy học do bộ cung cấp, hướng dẫn học sinh biết được công dụng, cách sử dụng một số loại đồng hồ đo điện Nội dung trọng tâm của bài này là tìm hiểu và sử dụng, cách nối hai loại đồng hồ đo là công tơ điện và vôn kế

Đặt câu hỏi gợi nhớ để học sinh cũng cố lại kiến thức về đồng hồ đo đã được học ở lớp 8 như: Đọc kí hiệu trên mặt đồng hồ, chức năng của từng loại đồng hồ đo, thang đo…

Tùy theo điều kiện, thiết bị của nhà trường giáo viên chọn một trong hai phương án:

Phương án 1: Sử dụng công tơ điện để đo điện nang tiêu thụ của mạch điện

Phương án 2: sử dụng đồng hồ vạn năng để đo d8iện trở, hoặc hiệu điện thế của mạch điện

Giáo viên cho học sinh biết đựơc cách nối dây công tơ điện, cách đếm số vòng quay của đĩa nhôm, tính được điện năng tiêu thụ của phụ tải

Chú ý: Để đếm được số vòng quay của công tơ trong thời gian ngắn cần dùng phụ tải có công suất tiêu thụ lớn

( bàn là, bếp điện kín)

Giáo viên tuyệt đối tuân thủ các quy tắc an toàn điện và

an toàn lao động Nhất thiết phải kiểm tra kĩ cách đo của học sinh rồi mới cho đóng điện, không nên cho học sinh cùng đo một lúc để ttránh quá tải dây trục

Hướng dẫn học sinh biết tiết kiệm điện năng tiêu thụ Bài 5: Thực hành nối dây dẫn điện

Giáo viên và học sinh chuẩn bị như trong sách giáo khoa Biết được quy trình, yêu cầu kĩ thuật và cách nối các mối dây dẫn điện, sử dụng tranh và dây dẫn thật làm mẫu cho học sinh quan sát và làm theo Riêng mục hàn thiếc gióa viên chỉ giới thiệu để cho học sinh biết tác dụng, không

đi sâu vào dạy kĩ thuật hàn thiếc Hướng dẫn học sinh tự đánh giá kế quả thực hành bằng sản phẩm của học sinh cùng với sự chuẩn bị, ý thức thực hành, quan sát quy trình thực hiện của học sinh

Bài 6: Thực hành: lắp mạch điện bảng điện

Giáo viên và học sinh chuẩn bị đủ dụng cụ, thiết bị cần thiết đủ cho làm thực hành ( theo nhóm hoặc cá nhân)

Sử dụng hình 6-1 để cung cấp cho học sinh kiến thức hiểu đựơc chức năng của bảng điện trong mạng điện gia đình, các thiết bị cần thiết và tối thiểu theo yêu cầu sử dụng

Hiểu sơ đồ nguyên lý, mạch điện và vẽ đựơc sơ đồ lắp đặt trên cơ sở xác định mục đích, vị trí lắp đặt mạch điện, các phần tử của mạch điện, phương pháp đi dây dẫn Thực hành lắp bảng điện theo đúng quy trình trong sách giáo khoa

Bài 7: Thực hành : Lắp mạch điện đèn ống huỳnh quang -Bài học này học sinh đã được học về cấu tạo, nguyên

lý và biết sơ đồ đèn huỳnh quang ở lớp 8 Vì vậy, giáo